Dlaczego zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych jest tak niebezpieczne? - Melvin Sanicas

Zobacz całą lekcję: https://ed.ted.com/lessons/why-is-meningitis-so-dangerous-melvin-sanicas

W 1987 r. tysiące osób zebrały się w Arabii Saudyjskiej podczas corocznej pielgrzymki Hadżdż. Zaczęła się uroczyście, lecz zakończyła kryzysem zdrowotnym: odnotowano ponad dwa tysiące przypadków zapalenia opon mózgowo-rdzeniowych w Arabii Saudyjskiej i na świecie. Jak choroba rozprzestrzeniła się w tak szybkim tempie i dlaczego jest tak bardzo niebezpieczna? Melvin Sanicas wyjaśnia, jak choroba wpływa na nasze ciało.

Lekcja: Melvin Sanicas, reżyseria CUB Animation Studio.

W 1987 roku dziesiątki tysięcy
osób zebrały się

w Arabii Saudyjskiej
na coroczną pielgrzymkę Hadżdż.

Zaczęła się uroczyście,
ale zakończyła kryzysem zdrowotnym.

Zaledwie kilka dni po pielgrzymce

odnotowano ponad dwa tysiące przypadków
zapalenia opon mózgowo-rdzeniowych

w Arabii Saudyjskiej i na świecie.

Wybuch epidemii był tak gwałtowny,

że uznano go za początek fali zachorowań
na śmiertelne zapalenie opon mózgowych,

które dotknęło dziesiątki tysięcy
ludzi na całym świecie.

Zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych
obejmuje trzy opony

odpowiedzialne za ochronę
mózgu i rdzenia kręgowego.

Choroba ta jest tak niebezpieczna
w porównaniu z innymi,

ponieważ rozwija się
w zastraszającym tempie.

W najgorszych przypadkach
powoduje śmierć w ciągu jednego dnia.

Na szczęście jest to rzadkie u pacjentów,
którzy szybko rozpoczną leczenie.

Choroba występuje w trzech postaciach:

grzybiczej, wirusowej i bakteryjnej.

Ostatnia najczęściej kończy się śmiercią

i na niej się skupimy.

Ludzie mogą zetknąć się z bakteriami,
wdychając drobne cząstki

śluzu i śliny rozpylane w powietrzu,

gdy zainfekowana osoba kicha lub kaszle.

Można się zarazić przez pocałunek,

wypalenie wspólnego papierosa,

pożyczenie szczoteczki czy sztućców.

Niektórzy mogą zostać zainfekowani
i być nosicielami, nie mając objawów,

co sprzyja szybkiemu zarażaniu innych.

Gdy bakterie dostaną się
do nosa, ust i gardła,

przenikają przez błony śluzowe
i dostają się do krwiobiegu.

Stamtąd szybko trafiają do tkanek ciała,

włączając w to błonę
nazywaną barierą krew-mózg.

Zbudowana jest ze ściśle
złączonych komórek

oddzielających naczynia
krwionośne od mózgu,

które blokują wszystko
poza wybranymi cząsteczkami,

w tym wodą i niektórymi gazami.

Jednak w sposób, który naukowcy
wciąż próbują zrozumieć,

bakteriom udaje się obejść
tę barierę i dostać do mózgu.

Tam bakterie szybko infekują
opony mózgowo-rdzeniowe.

To wywołuje stan zapalny
i układ odpornościowy zaczyna się bronić.

Towarzyszy mu gorączka i silne bóle głowy.

W miarę postępowania
obrzęku sztywnieje szyja.

Obrzęk mózgu zakłóca
jego funkcjonowanie,

czego objawami są utrata słuchu
i nadwrażliwość na światło.

Wzrost ciśnienia w czaszce
może powodować dezorientację,

co jest dla tej choroby
cechą charakterystyczną.

Po kilku godzinach gwałtownie mnożące się
bakterie zaczynają uwalniać toksyny,

co prowadzi do posocznicy,
czyli zatrucia krwi.

Z rozerwanych naczyń
krwionośnych wycieka krew,

co na początku wygląda jak wysypka,

która później przekształca się
w wielkie plamy pod skórą.

W tym samym czasie toksyny
przepalają tlen we krwi,

zmniejszając jego ilość transportowaną
do kluczowych narządów, jak płuca i nerki.

Zwiększa to ryzyko wystąpienia
niewydolności narządów

i rozprzestrzenienia się posocznicy,
co grozi śmiercią.

To wszystko brzmi przerażająco,
ale lekarze skutecznie leczą tę chorobę,

więc wizyta w szpitalu zdecydowanie
obniża ryzyko śmierci u dorosłych.

Im dłużej pozostaje nieleczona,

tym większe ryzyko trwałych uszkodzeń.

Niski poziom tlenu we krwi
powoduje obumieranie komórek:

w palcach u rąk i nóg,
a nawet w całych kończynach,

co może skończyć się amputacją.

Jeśli toksyny bakteryjne nagromadzą się
w mózgu i spowodują śmierć komórek,

choroba ta może trwale
uszkodzić mózg i pamięć.

Szybkie leczenie, a jeszcze lepiej
zapobieganie, są kluczowe.

Właśnie dlatego większość krajów
ma szczepionki przeciwko tej chorobie,

w jej najniebezpieczniejszych formach.

Podaje się je osobom najbardziej
zagrożonym, na przykład dzieciom,

osobom z obniżoną odpornością
lub przebywającym w dużych grupach,

w których choroba może się pojawić.

Zaraz obok takich zgromadzeń,
zapalenie opon mózgowych

jest powszechne w regionie zwanym
pasem zapalenia opon mózgowo-rdzeniowych,

który rozciąga się na terenie Afryki,
chociaż zachorować można na całym świecie.

Jeśli jest obawa, że ty lub ktoś,
kogo znasz, może mieć tę chorobę,

należy jak najszybciej pójść do lekarza,

bo wczesne działanie może uratować życie.