Building Better Skill Trees | Game Maker's Toolkit

Ngày nay, người ta không thể phát triển bất cứ một tựa game đỉnh cao nào

mà lại không có: skill tree (cây kỹ năng) cả

Có lẽ bạn đã thấy cái này ở những game như Tomb Rider hay Watch Dogs

Mọc trên cái cây này là những nhánh cây mang cái tên dễ thương hết sức như innovator hay hunter

Ở những game thế này, người chơi nhận được điểm kinh nghiệm bằng việc hoàn thành nhiêm vụ

và khi điểm kinh nghiệm đạt đến mức nhất định, bạn sẽ nhận được một điểm kỹ năng

Một điểm kỹ năng mới này sẽ giúp bạn mở khóa khả năng mới

Kỹ năng mới này có thể là một đòn thế mới lạ

và cũng có hơi nhàm chán khi tăng cho bạn một chút máu

Cây kỹ năng lần đầu xuất hiện trong một vài game RPGs như Diablo 2

Sau này, nó trở phổ biến ở bất kì game hành động đỉnh cao nào - từ Spider-Man cho đến DOOM

để rồi giờ đây nó đã trở thành một phần không thể thiếu của những game console hiện đại

khi bạn leo lên đỉnh tháp hay thông qua microtransactions

Khi tôi thấy ý tưởng về skill tree ở một số tựa game khá là sáo rỗng và nhàm chán

cũng chính là lúc tôi hiểu được cây kỹ năng hoạt động ra sao, và có ích cho game đến thế nào.

Đầu tiên, skill tree giúp phát triển độ phức tạp trong suốt trò chơi

Nếu người chơi khởi đầu God of War với toàn bộ sức mạnh của Kratos, áp đảo như thế

thì sẽ khiến cho người chơi chẳng thèm tìm cách làm chủ

hệ thống chiến đấu

Nhưng khi người chơi nhận được sức mạnh mới, số lượng đòn thế được tăng dần

xuyên suốt quá trình của trò chơi

Và bởi vì người chơi phải cày cuốc mới có thể mở khóa được một kỹ năng, sẽ khiến cho họ

cảm thấy mình nên thử kỹ năng ấy

Skill trees cũng là một cách thích hợp để khiến cho người chơi thấy họ đang

tăng trưởng sức mạnh

Khởi đầu mỗi chuyến hành trình, người chơi sẽ thường thấy mình yếu ớt và chỉ vỏn vẹn vài kỹ năng

nhưng cho đến giai đoạn cuối game, người chơi sẽ trở thành một vị thần toàn năng với tối tân các vũ khí.

Skill trees cũng khiến hấp dẫn người chơi hơn.

Họ thường xem trước một kỹ năng trong skill tree mà họ chưa được học

và rồi sẽ cày cuốc cho đến khi họ đạt được nó, và thấy đầy hứa hẹn

khi họ có trong tay sức mạnh mới.

Cây kỹ năng cũng sẽ giúp người chơi quyết định được lối chơi của mình

Skill tree sẽ giúp mang tới những trải nghiệm khác nhau khi nâng cấp skill tree theo nhiều cách

Và cây kỹ năng cũng giúp mua việc cho

những người mà phải ngồi vẽ mấy cái biểu tượng này ấy

Nhưng ngoài những mặt tích cực trên, hầu hết các games phung phí skill tree bằng việc

tạo ra những lựa chọn nghèo nàn trên những nhánh cây

Ở video này chúng ta sẽ cùng nói về những sai lầm thường thấy ở những skill tree

và chúng ta sẽ cùng tìm cách sửa lại chúng.

Đầu tiên, hầu hết các games để cho người chơi

mở khóa gần như tất cả các kỹ năng vào cuối game

Chỉ cần người chơi trải qua một thời lượng chơi hết sức bình thường

Và việc này sẽ không giúp cho người chơi phải cẩn trọng về lựa chọn cũng mình

Trong đầu họ chỉ nghĩ đến thứ tự họ mở khóa kỹ năng ra sao thôi - chứ họ không hề nghĩ

về việc nâng cấp nào mà họ còn có thể có thêm

Tôi khá thích skill tree trong Assassin’s Creed Origins, vì tôi không thể

nâng cấp toàn bộ kỹ năng vào cuối trò chơi

Thay vì vậy, tôi phải chọn lọc, tập trung nâng cấp vào nhánh hunter và seer, những nâng cấp này

cải thiện khả năng ẩn nấp và giúp cho tôi dễ dàng qua mặt AI

mà không gây báo động

Việc này dẫn tới một hệ quả khá tuyệt: nhân vật Bayek trong game sẽ tương đồng với bản thân tôi

vì kỹ năng hắn ta sử dụng hợp với cách mà tôi chơi trò chơi này

Nhưng lựa chọn của tôi cũng để lại hậu quả: do tôi không nâng cấp nhánh Warrior

tôi thiếu đi khả năng chiến đấu tay đôi

Tôi phải tìm cách tránh mặt những cuộc đụng độ và tìm cách khác để giải quyết tình huống

Thể loại *Immersive sims sẽ cho người chơi thấy hậu quả của những lựa chọn kỹ năng ra sao

Như ở Deus Ex, lối đi và các tùy chỉnh sẽ bị khóa lại tùy thuộc vào nâng cấp mà bạn chọn

ép buộc bạn phải tìm lối đi khác phù hợp với nhân vật của mình

Hay như ở Prey, càng nhiều kỹ năng bạn mở khóa, bạn càng giống sinh vật ngoài hành tinh hơn

dẫn đến việc tháp pháo đồng mình sẽ hiểu nhầm bạn là kẻ địch và cố giết bạn.

Một cách khác có thể phá hỏng skill tree đó chính là khiến cho nó trở nên nhàm chán

Nâng cấp vài phần trăm của đòn đánh, hay cho người chơi

một chút điểm HP...thì chẳng thú vị chút nào.

Do vậy, những nâng cấp mới trong Dishornored và các đòn thế mới trong God of War vượt xa kỳ vọng

hơn cả khối các game khác.

Và đừng quên áp đặt quy tắc giống Metroid: một kỹ năng chỉ có thể phục vụ nhiều mục đích

Ví dụ như ice beam, vừa là vũ khí và cũng vừa mở đường cho người chơi

Cuối cùng, một kỹ năng tốt là khi khiến cho người chơi cảm thấy kích thích khi mở khóa nó

và háo hức sử dụng nó trong thế giới trò chơi.

Quay trở lại với Origin một chút, tôi thấy mình như đang lạc vào trong một vòng lặp hấp dẫn,

khi tôi mở khóa một kỹ năng, cảm thấy thích thú khi thử nghiệm nó với một vài nhiệm vụ

khi nhiệm vụ hoàn thành, tôi lại giành điểm kinh nghiệm để mở khóa kỹ năng và lại tiếp tục thử nghiệm chúng

Có thể nói, nâng cấp mới thì nên tránh với việc trùng lặp với kỹ năng

mà người chơi đã có từ trước

Khi tôi chơi Horizon Zero Dawn, tôi khá lúng túng khi không thể vồ lấy kẻ địch khi trên mép tường

như các game cùng thể loại khác - cho đến khi tôi thấy nó là một kỹ năng phải mở khóa

Hay như ở Mirror's Edge Catalyst, khả năng trượt dài của Faith cần phải mở khóa

mặc dù kỹ năng ấy ở tựa game trước đó đã có khi bắt đầu

Oh, và cái kỹ năng quái quỷ này cũng chẳng cần thiết lắm, nó chỉ thêm vào skill tree để cho nhiều thôi

Một vài designer tin tưởng rằng cây kỹ năng càng lớn thì càng tốt -

hãy nhìn cánh rừng mà họ tạo ra cho Path of Exile hay Salt and Sanctuary xem -

Nhưng tôi cho rằng một cây kỹ năng gọn gàng và đầy đủ các kỹ năng cần thiết thì đã là tốt rồi

Một vấn đề làm hư hại skill tree nữa ở đây đó chính là tiến trình nhận điểm nâng cấp

Hầu hết các trò chơi cho người chơi những điểm nâng cấp kể cả khi họ chơi game một cách rất bình thường

như thế thì bỏ lỡ nhiều cơ hội quá

Quay trở lại với Prey, có một công cụ tên Neuromod(tương ứng với điểm nâng cấp kỹ năng)

là một vật thể trong thế giới của trò chơi

Có nghĩa là người chơi phải lục tìm chúng suốt các màn chơi - bằng việc thám hiểm

từng ngóc ngách trên Talos 1 hay làm những nhiệm vụ phụ.

Quyết định chi tiêu các điểm kỹ năng sẽ giúp cho designer khuyến khích một lối chơi

nhất định, hoặc giúp người chơi để ý đến những nội dung phụ

Như trong Zelda Breath of the Wild, máu và stamina được nâng cấp thông qua Spirit Orbs

và chúng được thưởng cho người chơi khi họ hoàn thành nhiệm vụ ở các điện thờ.

Việc này biến cho toàn bộ thế giới Hyrule trở thành một cây kỹ năng khổng lồ.

Cũng giúp cho người chơi chủ động hơn trong việc nâng cấp nhân vật, hơn là cứ chơi game đến một

giai đoạn nhất định rồi sẽ mạnh hơn.

Việc này gợi lại cho tôi hệ thống craft đồ trong Far Cry 3

ở trong trò chơi này, khi tôi muốn có một bao da tốt hơn - và menu đã chỉ cho tôi

là tôi cần vác đồ nghề lên và đi săn thôi

Do đó tôi tạm dừng nhiệm vụ chính, lần theo bản đồ tới nơi có loài vật cần săn

và kiếm lấy vài tấm da cừu đến khi đủ để chế tạo bao da mới.

Khi tôi muốn nâng cấp thì tôi phải tìm hiểu xem làm thế nào để nâng cấp nó, và rồi hành động

để đạt được nâng cấp này.

Để có thể trượt dài thế này à ?

Chỉ đơn giản chơi game một chút, kiếm vài điểm nâng cấp cho kỹ năng này thôi.

Bạn thấy không: bạn đâu cần phải khuyến khích người chơi hoàn thành hết

nhiệm vụ chính - vì họ mua game để chơi nhiệm vụ chính mà

Do đó hãy dùng điểm kỹ năng đầy hứa hẹn để khuyến khích người chơi theo cách khác

Để họ chơi cẩn thận hơn hay chơi với độ khó cao hơn, thám hiểm nhiều hơn, vân vân và vân vân

Nhưng hãy cẩn thận về cách chơi mà bạn khuyến khích người chơi, nó có thể ảnh hưởng đến gameplay ấy

Như trong hệ thống của Skyrim, người chơi nhận điểm nâng cấp khi thực hiện hành động nhiều lần.

Và dễ khiến cho người chơi craft cả tá cái dao găm, chỉ để nâng cấp kỹ năng crafting của họ

Bạn sẽ không muốn khuyến khích cày cuốc quá nhiều hay những lối chơi không phù hợp với trải nghiệm đâu

Và vấn đề cuối cùng của skill tree đó là menu nâng cấp quá buồn tẻ

Skill tree dẫn bạn từ trong thế giới game tới một cái menu mua đồ, mà giao diện trông cứ như là

trang mua bảo hiểm nhân thọ hay cái gì ấy.

Đây không phải là vấn đề to tát đối với mấy game phiêu lưu như The Witcher nhưng lại khiến

mấy game có nhịp độ nhanh như Doom bị chậm lại

Do vậy hãy khiến việc nâng cấp trở nên cấp bách hơn

Như ở Downwell, màn hình chỉ hiển thị lên 3 nâng cấp giữa mỗi màn chơi

Bạn chỉ chọn một, rồi đi tiếp

Hoặc có thể tự động hóa việc nâng cấp

Red Dead Redemption 2 có skill tree cho cả Arthur và ngựa của hắn, còn những nâng cấp

tăng thêm stamina và mánh khi dùng ngựa mở khóa theo thời lượng bạn chơi

Tương tự, liệu Doom thậm chí có cần cây kỹ năng ngay từ đầu hay không, là một câu hỏi hoàn toàn khác.

Có khá nhiều thứ thú vị để bạn có thể làm đối với skill tree

Vậy nếu skill tree có thể gây thuận lợi và bất lợi đối với người chơi thì sao nhỉ ?

Hay các kỹ năng có thể kết hợp với nhau theo nhiều các khác nhau thì sao ?

Hay những kĩ năng chỉ cho phép bạn sử dụng chúng trong một khoảng thời gian nhất định ?

Skill tree là một trong những hệ thống không thể thiếu đối với những game ngày nay

Chúng xuất hiện ở bất cứ game nào.

Nhưng điều này không khiến chúng tệ đi, chỉ là chúng khiến người ta lười hơn khi thiết kế

và nếu bạn thiết kế chúng giống như mọi skill tree khác, có thể nó sẽ không phù hợp với trò chơi, trải nghiệm

hay nhịp độ trò chơi, vv...

Vậy nên hãy sáng tạo với skill tree

Một Skill tree không phải là để cho người chơi phải chờ đến quá nửa game mới có toàn bộ sức mạnh

mà lẽ ra họ nên có từ đầu

Hay mở một màn hình menu nhàm chán để thanh máu tăng thêm một tẹo

Mà chúng để người chơi tùy chỉnh trải nghiệm của mình

Và cũng để bạn khuyến khích người chơi theo cách khác nhau

Và cũng để ép người chơi đưa ra những lựa chọn khó khăn.

Hãy cho tôi biết về skill tree yêu thích của bạn ở dưới comment nhé, Tôi đang mong ngóng

cả triệu comment về cả triệu khối cầu trong skill tree khổng lồ của Final Fantasy X

Tôi không biết gọi thứ đó là gì nữa ....