< Return to Video

Overview of ancient Greece | World History | Khan Academy

  • 0:00 - 0:02
    အခု ကျွန်တော် ရှေးခေတ်ဂရိပြည်အကြောင်းကို
  • 0:02 - 0:03
    အကြမ်းဖျဉ်းပြောပြသွားမယ်
  • 0:03 - 0:06
    လာမယ့် ဗီဒီယိုတွေမှာတော့
    ဒီအဖြစ်အပျက်တွေ အတွေးအခေါ်တွေအကြောင်း
  • 0:06 - 0:07
    ပိုနက်နက်နဲနဲ လေ့လာကြမယ်
  • 0:07 - 0:10
    ဒီဗီဒီယိုမှာတော့ အကြောင်းအရာတခုလုံးကို
    ခြုံငုံပြီးပြောသွားပါမယ်
  • 0:10 - 0:14
    စမယ်ဆိုရင်
    ဂရိ ဆိုတဲ့နာမည်ကနေ စလိုက်ရအောင်
  • 0:15 - 0:17
    ဂရိလူမျိုးတွေဟာ သူတို့နေတဲ့နိုင်ငံကို
  • 0:17 - 0:21
    "ဂရိ"နိုင်ငံလို့မခေါ်ကြပါဘူး
    ရှေးခေတ် ဂရိလူမျိုးတွေကလည်း အဲ့လိုမခေါ်ကြပါဘူး
  • 0:21 - 0:23
    သူတို့ခေါ်တာ အယ်လာ့စ် ပါ
  • 0:24 - 0:27
    အယ်လာ့စ်၊ အယ်လာ့စ်
  • 0:27 - 0:30
    အယ်လာ့စ် ဆိုတဲ့နာမည်က
    အယ်လန် ဆိုတဲ့စကားလုံးက လာတာပါ
  • 0:31 - 0:33
    အယ်လန် ဆိုတဲ့နာမည်က လာတယ်
  • 0:33 - 0:36
    ဂရိလူမျိုးတွေရဲ့ အစလို့ပြောရမယ့်
  • 0:36 - 0:39
    ဒဏ္ဍာရီလာ ဘိုးဘေးကြီးတဦးရဲ့ နာမည်ပေါ့ဗျာ
  • 0:39 - 0:40
    ဒီပုဂ္ဂိုလ်ကြီးကို
  • 0:40 - 0:42
    ဂရိလူမျိုးတွေရဲ့ ခေါင်းကိုင်ဖခင်ကြီးလို့လည်း ခေါ်နိုင်ပါတယ်
  • 0:42 - 0:45
    အယ်လန်ဟာ ဘယ်အချိန်တုန်းက အသက်ရှင်နေထိုင်ခဲ့သလဲဆိုတာတော့
  • 0:45 - 0:49
    သမိုင်းမှတ်တမ်းတွေမှာ သိပ်ဖော်ပြထားတာမရှိပါဘူး
  • 0:49 - 0:52
    ဒါပေမယ့် ဒါကတော့ အယ်လာ့စ်ဆိုတဲ့နာမည်
    ဘယ်ကရခဲ့သလဲ ဆိုတာပေါ့လေ
  • 0:52 - 0:53
    အရမ်းအရေးကြီးပါတယ်
  • 0:53 - 0:56
    ဒီ အယ်လန်ဆိုတဲ့ ယောက်ျားကြီးကို
  • 0:56 - 0:59
    ထရွိုင်မြို့ရဲ့ ဟယ်လန်မင်းသမီးနဲ့ မရောပါစေနဲ့
  • 0:59 - 1:01
    ထရွိုင်မြို့ရဲ့ ဟယ်လန်က တခြားတယောက်ပါ
  • 1:01 - 1:04
    ကျွန်တော်ငယ်ငယ်တုန်းက
    ဟယ်လန်နဲ့ဆိုင်တဲ့ အကြောင်းတွေ
  • 1:04 - 1:07
    ဟယ်လန်ခေတ်တို့ ဟယ်လင်းတို့ဆိုတာတွေကြားလိုက်ရင်
  • 1:07 - 1:08
    ကျွန်တော်က
  • 1:08 - 1:10
    ဒါက ထရွိုင်မြို့က ဟယ်လန်ကိုပြောတာပဲဆိုပြီး
    ထင်ခဲ့ဖူးတယ်
  • 1:10 - 1:11
    မဟုတ်ပါဘူး
  • 1:11 - 1:15
    ဂရိပြည်ရဲ့ဘိုးဘေးကြီး အယ်လန်ကို ရည်ညွှန်းတာပါ
  • 1:15 - 1:18
    ဒါကတော့ အယ်လာ့စ်ဆိုတဲ့နာမည်နဲ့
    ဂရိလူမျိုးတွေကို ညွှန်းဆိုတဲ့
  • 1:18 - 1:22
    ဟယ်လင်းဆိုတဲ့ အခေါ်အဝေါ် ဘယ်ကလာသလဲ ဆိုတာပါ
  • 1:22 - 1:26
    ဂရိနဲ့ဆိုင်တဲ့ အကြောင်းအရာတွေကို ရည်ညွှန်းတဲ့
    ဟယ်လန်းနစ်ဆိုတဲ့စကားရယ်
  • 1:26 - 1:27
    နောက် ဗီဒီယိုတွေမှ ဆက်ပြောဦးမယ့်...
  • 1:27 - 1:29
    ဂရိပြည်ကောင်းစားချိန်ကိုရည်ညွှန်းတဲ့
  • 1:29 - 1:31
    ဟယ်လန်ခေတ် ဆိုတာရယ်ရောပေါ့
  • 1:31 - 1:35
    ဂရိပြည်နဲ့ အနာတိုလီယန်ကျွန်းဆွယ်တင်မက
  • 1:35 - 1:38
    ပါရှားနဲ့ အီဂျစ်အထိ လွမ်းမိုးခဲ့တဲ့ခေတ်ပါ
  • 1:39 - 1:40
    ဒီအကြောင်း ပြောပြီးပြီဆိုတော့
  • 1:40 - 1:44
    ရှေးခေတ်ဂရိပြည်ရဲ့ သမိုင်းကြောင်းကို
  • 1:44 - 1:46
    ပြောကြရအောင်
  • 1:46 - 1:49
    ဂရိကျွန်းဆွယ်ကို လူသားတွေကပဲ
  • 1:49 - 1:52
    နှစ်ပေါင်းထောင်နဲ့ချီအောင် တည်ဆောက်ခဲ့ကြတယ်လို့
  • 1:52 - 1:54
    ယုံကြည်ကြပါတယ်
  • 1:54 - 1:56
    အချိန်ကြာလာတာနဲ့အမျှ သူတို့အကြောင်းကို
  • 1:56 - 1:58
    ကျွန်တော်တို့ ပိုပိုပြီး နားလည်လာမှာပါ
  • 1:58 - 1:59
    ဒီက ကျွန်တော့ရဲ့ အချိန်ပြမျဉ်းကတော့
  • 1:59 - 2:01
    မိုင်ဆီးနီးယန်းဂရိခေတ်ကနေ စပါတယ်
  • 2:01 - 2:05
    မိုင်ဆီးနီးယန်းဂရိခေတ် ကုန်ဆုံးချိန်ကနေ စမှာပေါ့
  • 2:05 - 2:06
    တခြားဗီဒီယိုတွေမှာ ကျွန်တော်တို့
  • 2:06 - 2:09
    မိုင်ဆီးနီးယန်းအင်ပါယာအကြောင်း ပြောဖြစ်မှာပါ
  • 2:09 - 2:11
    အဲ့ဒီအင်ပါယာကြီး ပြိုလဲသွားချိန်မှာ
  • 2:11 - 2:13
    ဂရိအမှောင်ခေတ်ကို ရောက်လာပါတယ်
  • 2:13 - 2:15
    ဘာလို့ အမှောင်ခေတ်လို့ ခေါ်ရသလဲဆိုတော့
  • 2:15 - 2:18
    ခန့်မှန်းခြေ 1100BCE နဲ့ 800BCE အကြားမှာ
  • 2:18 - 2:22
    ဒီခေတ်ရဲ့ သမိုင်းမှတ်တမ်းတွေ
    သိပ်မတွေ့ရလို့ပါပဲ
  • 2:22 - 2:24
    ဒါကတော့ အဖြစ်အပျက်တစ်ခုပေါ့
  • 2:24 - 2:27
    ဒီနေရာမှာ ဂရုပြုစရာလို့ပြောမလား
    မေးခွန်းလို့ပဲပြောမလား
  • 2:27 - 2:29
    မှတ်သားစရာလေးတခု ပြောပါမယ်
  • 2:29 - 2:35
    ထရိုဂျန်စစ်ပွဲက 1200BCE လောက်မှာ
    ဖြစ်ခဲ့သလားဆိုပြီး ကျွန်တော့မှာ မေးစရာရှိတယ်
  • 2:35 - 2:40
    ထပ်ပြောရရင် ထရိုဂျန်စစ်ပွဲအကြောင်းဖော်ပြတဲ့
    ခိုင်မာတဲ့သမိုင်းမှတ်တမ်းမရှိပါဘူး
  • 2:40 - 2:43
    ဒါပေမယ့် ဒီစစ်ပွဲက ကဗျာဆရာကြီးဟိုးမားကိုယ်တိုင်
  • 2:43 - 2:45
    မှတ်တမ်းတင်ခဲ့တဲ့ ကျော်ကြားတဲ့စစ်ပွဲတပွဲပါ
  • 2:45 - 2:47
    ဟိုးမားဆိုတာလည်း တကယ်ရှိခဲ့သလား
  • 2:47 - 2:50
    စာပေတွေထဲမှာပါလေ့ရှိတဲ့ ဒဏ္ဍာရီလာပုဂ္ဂိုလ်လားဆိုတာတောင်
    ကျွန်တော်တို့မသိပါဘူး
  • 2:50 - 2:52
    Odyssey ဆိုတဲ့လင်္ကာရှည်ကြီးရဲ့အဆက်
  • 2:52 - 2:54
    Iliad ဆိုတဲ့ လင်္ကာရှည်ကြီးထဲမှာ မှတ်တမ်းတင်ခဲ့တာပါ
  • 2:54 - 2:55
    ဒီအကြောင်းတွေကို
  • 2:55 - 2:57
    နှစ်ပေါင်းရာနဲ့ချီကြာပြီးမှ မှတ်တမ်းတင်ခဲ့တာဆိုတော့
  • 2:57 - 3:01
    ဟိုမားတောင်မှ ဒဏ္ဍာရီလာပုဂ္ဂိုလ်တပိုင်း ဖြစ်နေပါပြီ
  • 3:01 - 3:03
    လူတွေ ထရိုဂျန်စစ်ပွဲအကြောင်း ပြောကြတဲ့အခါ
  • 3:03 - 3:06
    ထရိုဂျန်စစ်ပွဲအကြောင်း ရုပ်ရှင်တွေကြည့်ကြတဲ့အခါ
  • 3:06 - 3:08
    အဲ့ဒီလိုသာ တကယ်ဖြစ်ခဲ့တယ်ဆိုရင်
  • 3:08 - 3:11
    1200BCE လောက်တုန်းကအကြောင်းကို
  • 3:11 - 3:13
    ပြန်ပြောနေကြတာဖြစ်ပါတယ်
  • 3:14 - 3:16
    ဂရိအမှောင်ခေတ်ကို ကျော်လာပြီးတဲ့နောက်
  • 3:16 - 3:21
    ကျွန်တော်တို့တွေ ရှေးခေတ်ဂရိပြည်နဲ့ တွဲသိကြတဲ့
  • 3:21 - 3:23
    အမှန်တကယ်ပေါ်ပေါက်ခဲ့တဲ့
  • 3:23 - 3:24
    အဖွဲ့အစည်းတွေ ဓလေ့ထုံးတမ်းတွေအကြောင်း စပြောပါ့မယ်
  • 3:24 - 3:27
    ဒယ်လ်ဖိုင်နတ်နန်းက နတ်ဆရာမ ဆိုတာ ရှိတယ်
  • 3:27 - 3:30
    ဒယ်လ်ဖိုင်နတ်နန်းက နတ်ဆရာမ၊ ပိုင်သီယာကို
  • 3:30 - 3:32
    ဒယ်လ်ဖိုင်က နတ်ဆရာမလို့လည်း ခေါ်ကြတယ်
  • 3:32 - 3:36
    ဂရိမြို့ပြနိုင်ငံတွေက ခေါင်းဆောင်တွေ
    ဘာတွေဖြစ်လာမလဲ သိချင်တဲ့အခါ
  • 3:36 - 3:39
    အတိတ်နိမိတ် တဘောင်စကားတွေ လိုချင်တဲ့အခါ
  • 3:39 - 3:40
    လမ်းညွှန်မှုခံယူဖို့ သွားကြတဲ့နေရာပါ
  • 3:40 - 3:43
    ဒီ ဒယ်လ်ဖိုင်နတ်နန်းက နတ်ဆရာမဟာ
  • 3:43 - 3:47
    ကျွန်တော့ အချိန်ပြမျဉ်းမှာပြထားသလို
    ရောမလွှမ်းမိုးချိန်အထိ
  • 3:47 - 3:52
    နှစ်ပေါင်း၁၀၀၀ လောက်ကြာတဲ့ ခေတ်တခုလုံး
    ကြာရှည်ခဲ့ပါတယ်
  • 3:52 - 3:57
    ဂရိခေါင်းဆောင်တွေအပေါ် လွှမ်းမိုးမှုရှိတဲ့နေရာမှာ
  • 3:57 - 4:00
    ဒယ်လ်ဖိုင်က နတ်ဆရာမက အရမ်းကို ထင်ရှားပါတယ်
  • 4:00 - 4:04
    တချိန်တည်းမှာပဲ
    အိုလံပီယာအရပ်မှာ ကျင်းပခဲ့တဲ့
  • 4:04 - 4:05
    အားကစားစွမ်းရည်အမျိုးမျိုးကို ပြသရတဲ့
  • 4:05 - 4:10
    အိုလံပစ်ဂိမ်းတွေလည်း ရှိခဲ့တယ်
  • 4:10 - 4:12
    ဒီ ရှေးဟောင်းအိုလံပစ်ပြိုင်ပွဲတွေဟာလည်း
  • 4:12 - 4:16
    နှစ်ပေါင်းတစ်ထောင်လောက်ကို ရှည်ကြာခဲ့ပါတယ်
  • 4:16 - 4:21
    ကျွန်တော်တို့ခေတ်ရဲ့ အိုလံပစ်ပြိုင်ပွဲတွေက
    ရှေးခေတ်အိုလံပစ်ပြိုင်ပွဲတွေကို အတုယူထားတာဖြစ်ပြီး
  • 4:21 - 4:24
    ရှေးခေတ်အိုလံပစ်ရဲ့သက်တမ်းနဲ့ယှဉ်လိုက်ရင်
  • 4:24 - 4:28
    ခေတ်သစ်အိုလံပစ်က ရေပွက်ပမာပါပဲ
  • 4:28 - 4:31
    လူအများစုက ဂရိလို့ ဆိုလိုက်ရင် တကယ်တော့
  • 4:31 - 4:35
    ဂန္ထဝင်ဂရိပြည်အကြောင်းကိုပဲပြောဖြစ်ကြတာပါ
  • 4:35 - 4:38
    ဂရိရဲ့ ဂန္ထဝင်ခေတ်က ဒီနေရာမှာပါ
  • 4:38 - 4:40
    ဒီအကြောင်းတွေကို ကျွန်တော်တို့ ဗီဒီယိုတွေ ထပ်လုပ်ပါဦးမယ်
  • 4:40 - 4:44
    အကြမ်းဖျဉ်း အချိန်ကာလအားဖြင့်တော့
    ပါရှန်းတွေကျူးကျော်လာပြီး
  • 4:44 - 4:47
    ပြန်ဆုတ်ခွာသွားခဲ့တဲ့အချိန်နဲ့
  • 4:47 - 4:51
    အလက်ဇန္ဒားဘုရင် တန်ခိုးထွားခဲ့ပြီး
    ပြန်ကျရှုံးသွားခဲ့တဲ့အချိန်ရဲ့ ကြားကာလပါ
  • 4:51 - 4:54
    ဂရိပြည်ရဲ့
    ဒီမိုကရေစီအတွေးအခေါ်တွေအားလုံး
  • 4:54 - 5:01
    ဒီခေတ်မှာပဲ စတင်ပေါ်ပေါက်ခဲ့ပါတယ်
  • 5:01 - 5:04
    အေသင်မြို့ရဲ့ခေါင်းဆောင် ဗိုလ်ချုပ်ကြီး ပယ်ရီကလိစ်က
  • 5:04 - 5:08
    ဂရိမှာ ဒီမိုကရေစီထွန်းကားအောင် ပျိုးထောင်ပေးခဲ့ပါတယ်
  • 5:08 - 5:11
    သူ့ရဲ့လက်ထက်၊ သူအုပ်ချုပ်စဉ်မှာ
  • 5:11 - 5:13
    ဂရိယဉ်ကျေးမှုရဲ့ပြယုဂ်တွေဖြစ်တဲ့
  • 5:13 - 5:18
    အခရိုပိုးလစ်ခံတပ်နဲ့ ပါသီနွန်တျောင်းတော်တို့ကို
    တည်ဆောက်ခဲ့ပါတယ်
  • 5:18 - 5:21
    ပြီးတော့ ဒီအချိန်အတွင်းမှာ
  • 5:21 - 5:23
    ဟောဒီနားကအချိန်အတောအတွင်းမှာ
  • 5:23 - 5:25
    နာမည်ကျော် ဂရိတွေးခေါ်ပညာရှင်တွေကို
  • 5:25 - 5:27
    တွေ့ကြရမှာဖြစ်ပါတယ်
  • 5:27 - 5:28
    ဒီနားက မျဉ်းကြောင်းလေးတွေက
  • 5:28 - 5:31
    ဆိုကရေးတီးနဲ့
    အကယ်ဒမီကျောင်းတော်ကြီးကို တည်ထောင်ခဲ့တဲ့
  • 5:31 - 5:34
    ဆိုကရေးတီးရဲ့တပည့် ပလေတို တို့
  • 5:34 - 5:35
    နေထိုင်ခဲ့တဲ့ ဘဝအသက်တာ ဖြစ်ပါတယ်
  • 5:35 - 5:37
    ပလေတိုရဲ့ တပည့် အရစ္စတိုတယ်ကတော့
  • 5:37 - 5:42
    မဟာအလက်ဇန္ဒားဘုရင်ရဲ့ ဆရာပါ
  • 5:42 - 5:44
    ကျွန်တော်ပြောထားသလိုပဲ
    ဂရိမှာ မြို့ပြနိုင်ငံတွေရှိတယ်
  • 5:44 - 5:46
    ပြောပြသင့်တဲ့ နိုင်ငံတွေပေါ့
  • 5:46 - 5:48
    အားလုံးကတော့ ပြောပြသင့်တာပါပဲ
  • 5:48 - 5:50
    ဒါပေမယ့် ဒီပုံထဲမှာတော့
  • 5:50 - 5:52
    ခင်ဗျားတို့ အတော်များများကြားဖူးကြမယ့်
  • 5:52 - 5:53
    ရှေးခေတ်ဂရိရဲ့ အထင်ရှားဆုံး မြို့ပြနိုင်ငံတွေကို
    တွေ့ရမယ်
  • 5:53 - 5:55
    ဒယ်လ်ဖီက နတ်ဆရာမအကြောင်း ပြောပြီးပြီ
  • 5:55 - 5:57
    အိုလံပီယာက အိုလံပစ်ဂိမ်းတွေအကြောင်း ပြောပြီးပြီ
  • 5:57 - 5:59
    ပြောစရာအတော်များများကတော့
    စပါတာနဲ့ အေသင်မြို့တွေအကြောင်း
  • 5:59 - 6:04
    ခပ်များများပါပဲ
  • 6:04 - 6:07
    ကိုရင့်သ် နဲ့ သိဘ်စ် မြို့တွေအကြောင်းလည်း
    ခင်များ ကြားဖူးမှာပါ
  • 6:07 - 6:12
    စပါတာကတော့ သူတို့ရဲ့
    စစ်ရေးအသားပေး ဖွဲ့စည်းမှုကြောင့် ကျော်ကြားပါတယ်
  • 6:12 - 6:13
    ဂုဏ်လည်းယူကြတယ်
  • 6:13 - 6:15
    စပါတန်တွေဟာ ဩချရလောက်တဲ့ ကျွန်ပိုင်ရှင်တွေဖြစ်တယ်ဆိုတာလည်း
  • 6:15 - 6:17
    သိထားသင့်တယ်
  • 6:17 - 6:19
    စပါတန်သမိုင်းတလျှောက်မှာ
  • 6:19 - 6:23
    စပါတန်တယောက်ကို ကျွန် ၇ယောက်ကနေ
    အယောက် ၂၀ အထိ
  • 6:23 - 6:25
    ပိုင်ဆိုင်ခဲ့ကြတယ်
  • 6:25 - 6:28
    အေသင်ကတော့ ဒဿနပညာနဲ့ ကျော်ကြားတာပါ
  • 6:28 - 6:32
    ဒီမိုကရေစီရဲ့ မွေးရပ်မြေအဖြစ်လည်း ထင်ရှားတယ်
  • 6:32 - 6:34
    အနုပညာလက်ရာတွေ၊ ဗိသုကာလက်ရာတွေကြောင့်လည်း
    ကျော်ကြားတာပဲ
  • 6:34 - 6:36
    ဒီနယ်မြေအားလုံးကတော့ ဗိသုကာလက်ရာမှာ
    နာမည်ကျော်ကြတာချည်းပါပဲ
  • 6:36 - 6:40
    ဒါပေမယ့်လည်း
    အေသင်အင်ပါယာကြီးစိုးခဲ့တဲ့ ရွှေခေတ်မှာ
  • 6:40 - 6:42
    သူတို့တွေက
    သူပုန်သူကန်တွေကို ရက်ရက်စက်စက်နှိမ်နင်းခဲ့တယ်
  • 6:42 - 6:45
    လူမျိုးခြားတွေကို နည်းအမျိုးမျိုးနဲ့ နှိပ်ကွပ်ခဲ့တယ်
  • 6:45 - 6:48
    ဆိုတာတွေတော့ သိထားသင့်တယ်
  • 6:48 - 6:51
    ခင်ဗျားကြည့်တဲ့ ရှုထောင့်အပေါ်မှာ မူတည်ပါလိမ့်မယ်
  • 6:51 - 6:52
    ဒီအကြောင်းတွေအားလုံးကိုကိုလည်း
  • 6:52 - 6:55
    ဗီဒီယိုတွေအများကြီးမှာ ဆက်ပြောသွားမှာပါ
  • 6:55 - 6:57
    အဲ့ခေတ်မှာ...
    ပြောချင်တာက ဒီ မြို့ပြနိုင်ငံတွေမှာ
  • 6:57 - 6:59
    ပြောကြတဲ့ ဘာသာစကားတွေလည်း တူတယ်
  • 6:59 - 7:00
    ယဉ်ကျေးမှုလည်းတူတယ်
  • 7:00 - 7:03
    အိုလံပစ်ပြိုင်ပွဲတွေကို လူတွေလွှတ်ပြီး ပြိုင်ခိုင်းကြတယ်
  • 7:03 - 7:06
    ဒယ်လ်ဖိုင်က နတ်ဆရာမဆီသွားတာလည်း တူတယ်
  • 7:06 - 7:08
    ဒါပေမယ့် သူတို့က သီးခြားလွတ်လပ်တဲ့ နိုင်ငံတွေဖြစ်ကြတယ်
  • 7:08 - 7:12
    လေးရာစုနှစ်ကို အရောက်မှာတော့
    မက်ဆီဒိုးနီးယားဘုရင် ဖိလစ်က
  • 7:12 - 7:15
    ဂရိမြို့ပြနိုင်ငံငယ်တွေအားလုံးကို
  • 7:15 - 7:19
    ပေါင်းစည်းလိုက်ခဲ့ပြီးတော့
  • 7:19 - 7:22
    သူ့ရဲ့သား မဟာအလက်ဇန္ဒားလက်ထက်မှာတော့
    ဂရိပြည်ရဲ့ဩဇာဟာ အထွတ်အထိပ်ကို ရောက်ခဲ့ပါတယ်
  • 7:22 - 7:25
    မဟာအလက်ဇန္ဒားဟာ ဂရိပြည်တခုလုံးသာမက
  • 7:25 - 7:28
    ပါရှန်းအင်ပါယာကိုပါ သိမ်းပိုက်အောင်နိုင်ခဲ့ပါတယ်
  • 7:28 - 7:30
    အလက်ဇန္ဒားရဲ့ဘဝဟာ တိုတောင်းခဲ့ပြီး
  • 7:30 - 7:31
    သူနတ်ရွာစံတဲ့အချိန်မှာ
  • 7:31 - 7:34
    ဒေသတခုလုံး ဂရိယဉ်ကျေးမှုထွန်းကားခဲ့တဲ့
  • 7:34 - 7:36
    ဟယ်လန်ခေတ် (Hellenistic period) ကို
  • 7:36 - 7:38
    အစပြုပေးခဲ့ပါတယ်
  • 7:38 - 7:42
    ဂရိပြည်နဲ့ ပါရှန်းအင်ပါယာတင်သာမက
  • 7:42 - 7:43
    အရှေ့အလယ်ပိုင်း၊ အီဂျစ်အပါအဝင်
  • 7:43 - 7:48
    နယ်မြေတခုလုံးမှာ ဂရိယဉ်ကျေးမှု
    လွှမ်းမိုးခဲ့တာပါ
  • 7:48 - 7:51
    နောက်ဆုံးတော့လည်း ဂရိဟာ
    ရောမလက်အောက်ခံဖြစ်သွားရတာပဲလို့
  • 7:51 - 7:53
    ပြောလို့ရမယ်ထင်တယ်
  • 7:53 - 7:55
    ဒါကတော့ ခင်ဗျားသုံးချင်တဲ့ရက်စွဲအပေါ်မှာ
    မူတည်ပါလိမ့်မယ်
  • 7:55 - 7:58
    BCE ဒုတိယရာစုနှစ်အလယ်မှာ
  • 7:58 - 8:01
    ဂရိဟာ ရောမလက်အောက်ခံဖြစ်ခဲ့တယ်
  • 8:01 - 8:04
    ပြီးတော့ အလက်ဇန္ဒားသိမ်းပိုက်ခဲ့တဲ့
    တခြားနယ်မြေတွေဟာလည်း
  • 8:04 - 8:08
    နောက်ဆုံးမှာတော့ ရောမကို အရှုံးပေးခဲ့ရပါတယ်
  • 8:08 - 8:12
    ဥပမာအနေနဲ့ တော်လမီရဲ့အီဂျစ်က BCE ပထမရာစုနှစ်တွေထဲမှာ
    ရိုမန်တွေကို အညံ့ခံ့ခဲ့ရတယ်
  • 8:12 - 8:13
    အဲ့ဒီနောက်ရော
  • 8:13 - 8:16
    ရိုမန်အင်ပါယာလက်အောက် ကျရောက်သွားခဲ့တဲ့နောက်မှာတောင်
  • 8:16 - 8:21
    ဂရိယဉ်ကျေးမှုဟာ ရိုမန်အင်ပါယာကို
    အတော်ကြီး အတော်ကြီး လွှမ်းမိုးမှုရှိခဲ့ပါတယ်
  • 8:21 - 8:24
    ပြီးတော့...
    ဒီမိုကရေစီနဲ့ ဒဿနိကဗေဒကို ဖယ်ထားလိုက်ရင်
  • 8:24 - 8:26
    ဂရိတွေအကြောင်းပြောတဲ့အခါ
  • 8:26 - 8:28
    ခင်ဗျားကြားရမှာက
  • 8:28 - 8:30
    စစ်ပွဲတွေအကြောင်းပါပဲ
  • 8:30 - 8:35
    ဂရိစစ်သည်တော်တွေ ဘယ်လိုပုံစံရှိသလဲဆိုတာလည်း
    ကြည့်ထားသင့်တယ်ဗျ
  • 8:35 - 8:38
    ဒါကတော့ ဟော့ပလိုက်စစ်သည်တွေရဲ့ သရုပ်ဖော်ပုံပါ
  • 8:38 - 8:42
    ရှေးခေတ်ဂရိရဲ့ သားကောင်းစစ်သည်တွေပေါ့
  • 8:42 - 8:44
    phalanx ဆိုတဲ့ဗျူဟာတခုလည်း ရှိပါတယ်
  • 8:44 - 8:46
    phalanx ဆိုတာကတော့ ဂရိစစ်သည်တွေ
    အတူတကွ ပူးကပ်ပြီး
  • 8:46 - 8:49
    ချီတက်ကြတဲ့ စစ်ချီပုံစံတမျိုးပါပဲ
  • 8:49 - 8:51
    လေးသမားတွေတက်လာရင် သူတို့ ဒိုင်းကာတွေကို
    အပေါ်ကိုမြှောက်ကာလိုက်ကြတယ်
  • 8:51 - 8:54
    လုံးဝ သံချပ်ကာကားတစီးလို ဖြစ်သွားမယ်
  • 8:54 - 8:58
    အရမ်းအသုံးကျတဲ့ စစ်ရေးအခင်းအကျင်းတခုပါ
  • 8:58 - 9:00
    ပြီးတော့ စပါတာနဲ့ သူတို့ရဲ့ကျေးကျွန်တွေနဲ့ပတ်သက်ပြီး
  • 9:00 - 9:03
    ကြားရမယ့် စကားလုံးတစ်ခုက Helots ပါ
  • 9:03 - 9:04
    အဲ့ဒါ ဒီကျွန်တွေကိုခေါ်တဲ့ အမည်နာမပါပဲ
  • 9:04 - 9:06
    လူတဦးချင်းစီကပိုင်တာမဟုတ်ဘူး
  • 9:06 - 9:09
    နိုင်ငံတော်က ပိုင်တာဖြစ်ပါတယ်
  • 9:09 - 9:11
    အခု တခြားမြို့ပြနိုင်ငံတွေထဲက
  • 9:11 - 9:13
    ကိုရင့်သ် ဆိုရင်
  • 9:13 - 9:15
    ကိုရင့်သ်ကျွန်းဆက်လို့ခေါ်တဲ့
  • 9:15 - 9:17
    အရမ်း မဟာဗျူဟာကျတဲ့နေရာမှာ ရှိတယ်
  • 9:17 - 9:19
    ကုန်းမကြီးပေါ်ကိုသွားချင်တာပဲဖြစ်ဖြစ်
  • 9:19 - 9:23
    ပယ်လိုပိုနီးရှန်းကျွန်းဆွယ်ကို သွားချင်တာပဲဖြစ်ဖြစ်
  • 9:23 - 9:25
    ဒီကျွန်းဆက်ကလေးပေါ်က ဖြတ်သွားရတယ်
  • 9:25 - 9:29
    ဒီနားလေးက သိဘ်စ် မြို့ကတော့
    ဂရိသမိုင်းရဲ့ မတူညီတဲ့အချိန်ကာလတွေမှာ
  • 9:29 - 9:32
    အေသင်မြို့ရဲ့ ပြိုင်ဘက်အဖြစ် ထင်ရှားပါတယ်
  • 9:32 - 9:34
    အေသင်ထက် တန်ခိုးထွားခဲ့တဲ့ မြို့ပါ
  • 9:34 - 9:35
    နောက်ဆုံးအနေနဲ့ ပြောချင်တာကတော့
  • 9:35 - 9:39
    ကျွန်တော်တို့ ဒီနေ့ပြောနေတဲ့ စကားလုံးတွေ
    ယဉ်ကျေးမှုတွေဟာ
  • 9:39 - 9:42
    ဂရိယဉ်ကျေးမှုကနေ ဆင်းသက်လာတာ
    အများကြီးပါပဲ
  • 9:42 - 9:43
    ဥပမာပြောရရင်
  • 9:43 - 9:46
    "အလွန်ကြမ်းတမ်းသော" လို့ အဓိပ္ပာယ်ရတဲ့
    draconian ဆိုတဲ့ စကားလုံးပေါ့
  • 9:46 - 9:50
    ဒီစကားလုံးက အေသင်မြို့မှာ ၇ရာစု BCE မှာ ပေါ်ပေါက်ခဲ့တဲ့
  • 9:50 - 9:53
    "ဒရာကိုရဲ့ ဥပဒေ"ကနေ ဆင်းသက်လာတာပါ
  • 9:53 - 9:56
    ဒီလူက အရမ်းကြမ်းတမ်းတဲ့ ဥပဒေတွေကို ရေးဆွဲခဲ့တဲ့
  • 9:56 - 9:59
    အေသင်မြို့သား ဥပဒေပြုအမတ်တယောက်ပါ
  • 9:59 - 10:01
    ဒီကနေ draconian ဆိုတဲ့စကား ပေါ်တာတာပေါ့
  • 10:01 - 10:03
    spartan လို့ ပြောလိုက်ပြီဆိုရင်
  • 10:03 - 10:07
    အဓိပ္ပာယ်က...
    အရမ်းကို အခြေခံကျတယ်၊ လိုအပ်ချက်တွေနဲ့ပြည့်စုံတယ်လို့
  • 10:07 - 10:08
    ရည်ရွယ်တာဖြစ်ပါတယ်
  • 10:08 - 10:11
    ဒီစကားက စပါတန်ယဉ်ကျေးမှုက လာတာဖြစ်ပြီးတော့
  • 10:11 - 10:13
    စပါတန်တွေက တကယ်ကို
  • 10:13 - 10:17
    စစ်ရေးလိုအပ်ချက်တွေပေါ် ဗဟိုပြုပြီး
    လည်ပတ်နေကြတာ ဖြစ်ပါတယ်
  • 10:17 - 10:19
    ပြီးတော့ ပြောချင်တဲ့ အဓိပ္ပာယ်ကို
    တိုတိုတုတ်တုတ်နဲ့
  • 10:19 - 10:22
    လိုရင်းရောက်အောင် ပြောတတ်တဲ့သူကို ရည်ညွှန်းတဲ့
  • 10:22 - 10:24
    laconic ဆိုတဲ့ စကားကလည်း
  • 10:24 - 10:28
    စပါတာမြို့ရှိရာ Laconia အရပ်ဆီကနေ
    ဆင်းသက်လာတာဖြစ်ပါတယ်
  • 10:28 - 10:30
    စပါတန်တွေဟာ စကားကို အပိုမပါဘဲ
  • 10:30 - 10:32
    လိုတိုရှင်းပြောတတ်သူတွေလို့ ကျော်ကြားပါတယ်
  • 10:32 - 10:34
    နာမည်ကျော်ခဲ့တာကတော့
    မက်ဆီဒုံဘုရင် ဖိလစ်က
  • 10:34 - 10:35
    စပါတန်တွေကို ချိမ်းခြောက်တဲ့အခါကပေါ့
  • 10:35 - 10:37
    "တကယ်လို့ ငါနဲ့မပူးပေါင်းရင် မင်းတို့ကို
  • 10:37 - 10:39
    ဟိုလိုလုပ်ပစ်လိုက်မယ် ဒီလိုလုပ်ပစ်လိုက်မယ်"
  • 10:39 - 10:43
    "တကယ်လို့ ငါ့နိုင်ငံတော် ငါ့အင်ပါယာလက်အောက်
    မခိုလှုံဘူးဆိုရင်
  • 10:43 - 10:44
    မင်းတို့ရဲ့မြို့ကို ဒါလုပ်ပစ်မယ်
  • 10:44 - 10:46
    မင်းတို့ပြည်သူတွေကို ဟိုဟာလုပ်ပစ်မယ်" ပေါ့
  • 10:46 - 10:50
    စပါတန်တွေ ပြန်ပြောတဲ့နာမည်ကျော်စကားက "တကယ်လို့"တဲ့
  • 10:50 - 10:53
    တိုတိုပြတ်ပြတ်စကား "laconic speech" ရဲ့
    ဥပမာကောင်းတခုပါပဲ
  • 10:53 - 10:57
    ဒီစကားတခွန်းကြောင့်ပဲ သူတို့
    သက်သာရာရခဲ့တာပါ
  • 10:57 - 10:59
    ကျွန်တော် ဒီနေရာမှာ ရပ်ပါတော့မယ်
  • 10:59 - 11:00
    လာမယ့် ဗီဒီယိုတွေမှာ
  • 11:00 - 11:03
    ဒီအကြောင်းတွေကို ပိုပြီး နက်နက်နဲနဲပြောသွားပါ့မယ်
  • 11:03 - 11:04
    ရှေးခေတ်ဂရိအကြောင်းပြောကြတဲ့အခါမှာ
  • 11:04 - 11:06
    ရှည်လျားလှတဲ့သမိုင်းကြောင်းတခုလုံးအကြောင်း
  • 11:06 - 11:08
    ပြောနေကြတယ်ဆိုတာ သိထားဖို့ အရေးကြီးပါတယ်
  • 11:08 - 11:10
    ရှေးခေတ်ဂရိနဲ့ပတ်သက်တဲ့အကြောင်းအရာတွေ
  • 11:10 - 11:14
    အခရိုပိုးလစ်ခံတပ်၊ ပါသီနွန်ကျောင်းတော်၊ ပါရှန်းစစ်ပွဲတွေ
  • 11:14 - 11:16
    ဂရိတွေးခေါ်ပညာရှင်ကြီးတွေ
  • 11:16 - 11:20
    အများစုက ဂရိဂန္ထဝင်ခေတ်ကြီးနဲ့ ဆက်စပ်နေသလို
  • 11:20 - 11:22
    ဒီနေရာလောက်မှာရှိတဲ့ ရွှေခေတ်နဲ့လည်း
  • 11:22 - 11:26
    ဆက်နွယ်မှုရှိပါတယ်
  • 11:26 - 11:28
    ဒီခေတ်မတိုင်မီတုန်းက
  • 11:28 - 11:30
    ဂရိလူမျိုးအားလုံးက ဝတ်ရုံရှည်ကြီးတွေ ခြုံထားတဲ့
  • 11:30 - 11:31
    ဒဿနပညာရှင်တွေ မဟုတ်ကြပါဘူး
  • 11:31 - 11:32
    ဝတ်ရုံကြီးတွေတော့ ခြုံကြပေမယ့်
  • 11:32 - 11:34
    အစောပိုင်းကာလတွေမှာ
  • 11:34 - 11:37
    စွန့်စားသွားလာသူတွေနဲ့ စစ်ဘုရင်တွေက ပိုများခဲ့ပါတယ်
  • 11:37 - 11:39
    ရွာငယ်ကလေးတွေမှာ နေထိုင်ကြရာက
  • 11:39 - 11:42
    မြို့ပြနိုင်ငံငယ်တွေအဖြစ် ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ခဲ့ကြတယ်
  • 11:42 - 11:44
    အထူးသဖြင့် စပါတာနဲ့ အေသင်တို့ဟာ
  • 11:44 - 11:48
    သူတို့ရဲ့ ရွှေခေတ်ကို ဒီအချိန်လောက်မှာ ဖြတ်သန်းခဲ့ကြပါတယ်
Title:
Overview of ancient Greece | World History | Khan Academy
Description:
more » « less
Video Language:
English
Team:
Khan Academy
Duration:
11:49

Burmese subtitles

Revisions Compare revisions

Our website uses cookies for analysis purposes.