Məhkum dilemması və Nash tarazlığı | Mikroiqtisadiyyat | Khan Academy

Elə həmin gün polis əvvəlcə

əlaqəsi olmayan iki həbs etdi.

Al adlı bir kişini həbs edirlər.

Və onu narkotik satarkən tutdular.

Yəni bu açıq və örtülü bir işdir.

Elə həmin gün Bill adlı
bir centlmeni tuturlar.

O da həmçinin narkotik oğurlayaraq
cinayət başında yaxalanır.

Onları ayrı-ayrılıqda polis
bölməsinə gətirirlər.

Və onlara deyirlər, baxın,
bu açıq və örtülü bir işdir.

Narkotik alverinə görə
mühakimə olunacaqsınız

və iki il alacaqsınız.

Bunu hər birinə
ayrı izah edirlər.

Eyni növ narkotik satırdılar,

sadəcə belə oldu.

Ancaq tamamilə müstəqil
şəkildə edirdilər.

Narkotik üçün iki il həbs olacaq, əgər

başqa bir şey etmədiklərini fərz etsək.

Sonra vəkil bu cənabların
hər biri ilə

ayrı söhbət etmə şansına
sahibdir və onlarla

söhbət edərkən bu narkotiklə

məşğul olmaq üçün açıq və
qapalı bir iş olduğu

fikrini gücləndirir.

Başqa bir şey olmazsa,
hər biri iki il cəza alacaq.

Ancaq sonra başa düşür ki
bu iki personajın--

o bir səbəbdən şübhələnməyə
başlayır ki,

əslində bunlar daha
ciddi bir cinayət

törətmiş iki personajdır.

Bir neçə həftə əvvəl böyük bir
silahlı soyğun törədiblərmiş.

Və rayon prokurorunun
davam etməsi lazım olan

onun qarmaqarışıqlığı, şübhəli olmasıdır.

Heç bir dəlil yoxdur.

Beləliklə, etmək istədiyi
şey bu uşaqların hər biri ilə

bir müqavilə bağlamağa çalışmaqdır ki,

bir-birlərini ələ vermək
üçün bir təşviq olsun.

Yəni hər birinə dediyi budur, bax,

narkotik alverinə görə iki il alacaqsan.

Bu bir növ zəmanətlidir.

Ancaq deyir, bax, etiraf etsən, digəri

etiraf etməzsə, o zaman 1 il qazanacaqsan.

Və digər oğlan 10 il cəza alacaq.

Beləliklə Al-a deyir, bax,
Bill-i də bu gün tsəadüfən

tutduq.

Silahlı soyğun edənlərin siz və

Bill olduğunuzu etiraf etsəniz, müddətiniz

əslində iki ildən bir ilə enəcəkdir.

Ancaq Bill açıq şəkildə həbsdə

daha çox vaxt keçirməli olacaq.

Xüsusilə də bizimlə
əməkdaşlıq etmədiyi üçün.

Etiraf etmir.

Ancaq o zaman digər ifadə də doğrudur.

İnkar edirsənsə və digəri
indi etiraf edirsə

vəziyyət dəyişir.

10 il alacaqsınız,
çünki əməkdaşlıq etmirsiniz.

Və digəri, sizin əməkdaşınız,

bir ilə endirilmiş cəza alacaq.

Yəni bu, Al-a əgər siz

silahlı soyğunçu
olduğunuzu inkar edirsinizsə

və Bill sizi ələ verirsə,
onda 10 il həbs

cəzası alacaqsınız
deməyə bənzəyir.

Bill yalnız bir il həbs cəzası alacaq.

Və hər ikiniz mahiyyətcə etiraf etsəniz,

ikiniz də üç il alacaqsınız.

Yəni bu ssenari məhbus dilemması adlanır.

Çünki bir saniyəyə görəcəyik ki,

ikisinin də inkar edib və
ikisinin də iki il aldığı

qlobal bir ssenari var.

Ancaq bir-birlərinə qarşı
qeyri-adi bir

sədaqətləri olmadığını və bunların
sərt cinayətkar olduqlarını düşünərək

təşviqlərinə
əsaslanaraq görəcəyik.

Qardaş deyillər və ya
heç bir əlaqələri yoxdur.

Hər hansı bir sədaqət
müqaviləsi yoxdur.

Rasional olaraq qeyri-optimal
bir ssenari seçə

biləcəklərini görəcəyik.

Və mən anlamaq üçün,
ödəmə matriksi deyilən

bir şey çəkəcəyəm.

Buna görə icazə verin
burada Bill üçün edim.

Beləliklə, Billin iki yolu var.

Silahlı soyğunçuluğunu
etiraf edə bilər və ya

silahlı soyğunçuluq
haqqında bir şey bildiyini

inkar edə bilər.

Və Al eyni iki seçimə sahibdir.

Al etiraf edə bilər və Al inkar edə bilər.

Buna ödəmə matriksi deyildiyi üçün,

gəlin burada bir neçə cədvəl çəkim.

Və fərqli ssenarilərin

hamısını və nəticələrin
nə olacağını düşünək.

Al etiraf edirsə və Bill etiraf edirsə,

onda dördüncü ssenaridəyik.

Hər ikisi üç il həbsdədir.

Beləliklə hər ikisi, Al üçün üç,
Bill üçün üç il alacaqlar.

İndi Al etiraf etsə və Bill inkar edərsə,

onda Al-ın baxımından ikinci ssenaridəyik.

Al yalnız bir il alacaq.

Ancaq Bill 10 il alacaq.

İndi əksi baş verərsə,

Bill etiraf edər və
Al inkar edərsə,

vəziyyət əksinə çevrilir.

Al əməkdaşlıq etmədiyi üçün 10 il alacaq.

Bill əməkdaşlıq
etmək üçün

bir il müddətinə endirimli cəza alacaq.

Və sonra hər ikisi inkar
edərsə, hər ikisinin

yalnız narkotik ticarəti üçün
vaxt tapacaqları

ssenaridədirlər.

Beləliklə Al iki il, Bill isə
iki il alacaq. İndi videoda

əvvəlcədən bu barədə işarə etmişdim.

Onlar üçün qlobal baxımdan
ən yaxşı ssenari nədir?

Hər ikisinin silahlı
soyğunla əlaqəli

olduğunu inkar etdiyi bu ssenaridir.

Sonra hər ikisinə iki il
həbs cəzası verilir.

Ancaq görəcəyimiz şey o yerə getməmək,

bir-birlərinə qarşı güclü
bir sədaqətin və ya

qarşı tərəflə güclü bir
güvən səviyyəsinin olmadığını

düşünərək, əslində bir
qədər rasionaldır.

Və əslində hər ikisinin
etiraf etməsi də rasionaldır.

Və etiraf əslində bir Nash tarazlığıdır.

Və bu barədə daha çox danışacağıq,

lakin hər tərəfin
digər tərəfin seçimlərini

nəzərə alaraq seçim
etdiyi bir Nash tarazlığıdır.

Beləliklə, düşündüyümüz zaman

hər bir tərəf digər tərəfin seçəcəyi
hər hansı bir seçimi nəzərə alaraq

ən optimal seçimi seçməlidir.

Beləliklə Alın nöqteyi-nəzərindən
deyir ki, bax,

Billin etiraf edib-etmədiyini bilmirəm.

Gəlin deyək ki, etiraf edir.

Mənim üçün hansı yaxşıdır?

O etiraf etsə, mən də etiraf edərəm, onda üç il qazanaram.

Əgər o etiraf etsə və mən inkar etsəm, 10 il alacağam.

O etiraf edərsə, mənim üçün də etiraf etmək daha yaxşıdır.

Beləliklə, bu, burada aşağıda göstərilənlərə üstünlük verilən bir ssenari var.

İndi Billin etiraf etdiyini bilmirəm.

İnkar edə bilər.

Billin etiraf etmədiyini düşünürəmsə, etiraf edib bir il almaq,

yoxsa rədd edib iki il almaq daha yaxşıdır?

Beləliklə, etiraf etmək mənim üçün daha yaxşıdır.

Beləliklə Billin etiraf edib inkar etməsindən asılı olmayaraq,

bu bir daha Alın Billin seçimlərini nəzərə alaraq seçməsi

üçün ən optimal seçimdir.

Bill etiraf etsə, Al üçün də etiraf etmək daha yaxşıdır.

Bill inkar edərsə, yenə Al etiraf etmək daha yaxşıdır.

İndi buna Bill tərəfdən baxırıq.

Və tamamilə simmetrikdir.

Bill deyirsə, yaxşı ki Alın etiraf edib-etmədiyini bilmirəm.

Al etiraf etsə, etiraf edib üç il ala bilərəm və ya

inkar edib 10 il ala bilərəm.

Üç il həbs 10 ildən yaxşıdır.

Beləliklə gedəcəm - Alın etiraf etdiyini

bilsəm üç il cəza alacam.

Ancaq Alın dəqiq etiraf etdiyini bilmirəm.

İnkar edə bilər.

Al inkar edirsə, etiraf edib bir il ala bilərdim və ya

inkar edib iki il ala bilərdim.

Yaxşı, bir daha etiraf etmək

və əlavə bir ili almaq istərdim.

Beləliklə Bill, Al-ın ala biləcəyi hər senarini nəzərə alaraq,

etiraf etməsi hər zaman daha yaxşıdır.

Və bu maraqlı situasiyadır.

Bu ssenariyə, bu Neş tarazlıq vəziyyətinə,

qlobal olaraq ən uyğun vəziyyətə

gəlməli olduqlarını düşünürlər.

Hər ikisi də inkar edərək iki il aldıqlarına

qarşı ikisini də etiraf edərək üç il alırlar.

Bunun problemi bu qeyri-sabit bir vəziyyətdir.

Onlardan biri digərinin birinin müvəqqəti bir vəziyyətdə

olduğunu düşünürsə, digərinin sahib olduğunu düşünürsə,

deyirlər ki, mən hər zaman etmək istədiklərimi

dəyişdirərək ssenarimi inkişaf etdirə bilərəm.

Al Billin qətiliklə inkar etdiyini düşünürdüsə,

Al bu vəziyyətdən çıxaraq etiraf edib burada

yalnız birini əldə etməklə

vəziyyətini düzəldə bilər.

Eynilə, Bill bəlkə də Alın inkar edəcəyini düşünürsə,

bu istiqamətdə irəliləyərək optimallaşdıracağını anlayır.

İnkar etmək, iki və ikisini almaq əvəzinə

o tərəfə irəliləyə bilər.

Yəni bu, qeyri-sabit bir optimal ssenaridir.

Ancaq bu Neş tarazlığı, buradakı vəziyyət

əslində çox, çox və çox sabitdir.

Fərz etdikləri təqdirdə, digərlərinin nə etməsindən

asılı olmayaraq hər biri üçün etiraf etmək daha yaxşıdır.

Bütün digər aktyorların öz strategiyalarını seçdiyini düşünsək,

Bill üçün heç bir təşviq yoxdur.

Beləliklə, hər kəsin strategiyasını dəyişdirdiyini düşünsəniz,

yalnız bu istiqamətdə hərəkət edə bilərsiniz.

Billsənsə, etiraf etmək üçün Nash tarazlığından inkar etməyə

gedə bilərsən, amma bu sənin üçün daha pisdir.

Yəni bunu etmək istəməyəcəksiniz.

Yoxsa Alın qərarını dəyişdirəcəyi bu

istiqamətdə hərəkət edə bilərsən.

Ancaq bu bir daha Al üçün daha pis bir nəticə verir.

Cəzan 3 ildən 10ilə uzanır.

Deməli, bu, hər iki insanın qlobal səviyyədə

optimal olmayan bir şey seçəcəyi tarazlıq vəziyyəti,

sabit vəziyyətdir.