Người Hồi giáo trên chuyến bay | Amal Kassir | TEDxMileHighWomen

Xem những bản tin thời sự, dường như sự phân biệt sắc tộc ngày càng sâu sắc. Nhưng làm cách nào chúng ta có thể giải quyết những vấn đề phức tạp này khi mỗi người đều sống trong nỗi sợ hãi người khác? Câu trả lời rất đơn giản, Amal Kassir, nhà thơ Mĩ gốc Syria nói, nó bắt đầu với câu hỏi "Tên bạn là gì?"
Amal, một người Mĩ theo đạo hồi, dân bản địa Coloradan, đã tìm thấy nền tảng để cất lên tiếng nói của mình khi làm việc trong nhà hàng gia đình. Cô ấy đã bắt đầu viết thơ từ khi còn là đứa trẻ và đã trình diễn ở tám quốc gia, chia sẻ những vần thơ của mình khắp mọi nơi, từ nhà tù thiếu niên đến trại mồ côi và trại tị nạn.
Bài nói chuyện này diễn ra tại một sự kiện của TEDx sử dụng mô hình của một buổi hội thảo TED nhưng được tổ chức độc lập bởi một cộng đồng địa phương. Để biết thêm chi tiết truy cập http://ted.com/tedx

Mỗi khi tôi đi du lịch,

tôi đều mang theo một hộp sắt nhỏ
chứa kẹo ngậm bạc hà Altoids

bởi sau một chuyến bay 4 tiếng, lúc 7 giờ,
hơi thở ai cũng có mùi,

vậy nên hầu hết mọi người đều sẵn lòng
nhận lấy viên kẹo bạc hà

từ người Hồi giáo trên máy bay.

(Cười lớn)

Và tôi biết rằng tôi đã thành công khi
người cạnh tôi quay sang và hỏi,

"Tên bạn là gì vậy?"

Bạn thấy đấy, kể cả khi có một chú voi
trong căn phòng,

tôi vẫn là chú voi trong căn phòng.

(Hò reo) Đúng vậy!

Khi một chú voi mời bạn kẹo bạc hà
trên một chuyến bay,

tôi hoàn toàn hiểu rằng không phải lúc nào
cũng dễ dàng chấp nhận

nên khi sự tò mò dũng cảm làm bật lên
câu hỏi tên bạn là gì,

tôi khiến nó trở nên có giá trị.

(Cười lớn)

Tên tôi là Amal.

Nó có nghĩa là "hy vọng" trong
tiếng Ả Rập.

Thường ngày tôi được gọi là nữ phục vụ
ở nhà hàng gia đình Damascus,

sinh viên đại học toàn thời gian,

chuyên ngành luật dự bị, người du lịch
tới 11 quốc gia trên thế giới.

Tên tôi là tôi đã trình diễn thơ ca tại
8 nước trong số đó.

(Reo hò) (Vỗ tay)

Nhà thơ nói ngôn từ của thế giới, tự hào
là một người phụ nữ hồi giáo.

Người Syria, Mỹ, với khăn trùm đầu, nhà
hoạt động xã hội, bảo vệ công lí xã hội.

Tên tôi là nhà văn, giáo viên,
đứa con Mile High sinh ra tại Colorado!

(Cười lớn)

(Vỗ tay)

Nhưng ở sân bay, tên tôi là
tìm kiếm ngẫu nhiên.

(Cười lớn)

Và trên phố, nó là khủng bố,

da đen gốc Trung Đông, đầu quấn khăn, bị áp bức,

và trên bản tin, nó là ISIS,

thánh chiến,

kẻ tình nghi,

căn nguyên.

Tên tôi là, "Người hàng xóm Hồi giáo
của bạn có phải là kẻ cực đoan không?"

Mẹ tôi, người đội khăn trùm đầu,
người mang khăn đội Hồi giáo,

thường bị coi là "Hãy trở lại đất nước
của mày đi,"

nhưng bà ấy đến từ Iowa!

(Cười lớn)

Và tên thân mật của bà là Lisa Pizza.

(Cười lớn)

Và không tốn nhiều câu hỏi

để biết rằng quốc gia của bà ấy là
cánh đồng ngô Council Bluffs.

(Cười lớn)

Nhưng, làm sao một người có thể biết được
điều này mà không hỏi?

Họ nói rằng khoảng cách ngắn nhất giữa
hai con người là một câu chuyện.

Ồ, tôi muốn nói kĩ hơn rằng bạn có thể đi
khoảng cách lớn nhất

trong khoảng thời gian ngắn nhất,
bằng cách hỏi tên người khác.

Cách chúng ta đặt tên bản thân là
sự phản ánh con người mình,

tuyên bố của chúng ta, lịch sử gia đình,
những điều chúng ta tin tưởng,

những đạo đức ta chấp hành, gia đình ta,
nền văn hoá, sự biến đổi.

Cũng như một Mohammed chuyển thành Mo,
hoặc một Lisa Pizza chuyển thành Iman.

Và cách ta đặt tên cho người khác, cách ta
để người khác tự đặt tên họ, nếu có thể

là sự phản ánh chính sự tuyên bố của
chúng ta,

của sự dũng cảm và cả nỗi sợ của chúng ta.

Tính mềm dẻo trong câu chuyện của
một người phải được tự quyết,

xuất phát từ miệng của người kể chuyện,

không phải từ bình luận viên hay
loa phát thanh,

thậm chí không phải từ chiếc khăn trên đầu
hay sắc tố trên da anh ấy,

bởi không ai có thể nói lên cái tên
của hàng tỉ người chỉ với một hơi thở,

trừ khi đó là lời cầu nguyện,

và thỉnh thoảng khi ta nói chung chung,
không phải bởi ta đang cầu nguyện.

Và khi ta không hỏi tên một ai đó,
ta không hỏi về câu chuyện của họ.

Trong thế giới phương tiện truyền thông
đại chúng tràn lan thông tin sai lệch,

thật khó khăn với tất cả
mọi người, kể cả chính tôi,

để tháo gỡ tất cả những câu chuyện
kinh hoàng ta nghe thấy.

Thỉnh thoảng, thay vì cô lập, tách biệt họ,

chúng ta có xu hướng đánh đồng chung
một nhóm người,

rồi bỗng nhiên, những người đội khăn
trùm đầu đều cần được giải phóng,

hoặc bất cứ ai da trắng đều
phân biệt chủng tộc,

hay mọi người da đen đều là
thằng mọi không có cha,

hay bất cứ ai trông giống bố tôi đều sẽ
cho nổ tung cái máy bay,

hoặc nếu kẻ sát nhân có da sáng, hắn chỉ
là con sói cô độc với tinh thần mong manh.

Và đến lúc này

khi mà ta cảm thấy việc hỏi tên mọi người
không còn cần thiết nữa

bởi ta đã gán cho họ rồi.

Ở Châu Âu hiện nay, một cuộc thay đổi tên
rộng lớn đang diễn ra

đã hoàn toàn biến đổi trách nhiệm
nhân đạo.

Các quốc gia đang trục xuất người tị nạn,

nhưng khi bạn xem tin tức,

những người tị nạn này đang bị coi là
kẻ nhập cư.

Bởi hãy cùng thẳng thắn, trục xuất
dân nhập cư nghe hợp lí hơn nhiều

hơn việc trục xuất các cá nhân đã bị bắt
phải trốn khỏi đất nước của mình

vì sự đàn áp, chiến tranh và bạo lực -

định nghĩa của Liên Hiệp Quốc về
dân tị nạn.

(Vỗ tay)

Và bằng cách đặt cho những con người này
cái tên như vậy,

chúng ta đã gán cho họ một lựa chọn
thay vì một hoàn cảnh,

vài lợi ích kinh tế thay vì sự tuyệt vọng
chạy trốn khỏi vùng chiến tranh.

Những cậu bé này là người tị nạn, không
phải dân nhập cư.

Tôi chụp bức ảnh này năm ngoái
tại một trại tị nạn

ở biên giới Syria - Thổ Nhĩ Kỳ,
và trái ngược với suy nghĩ nhiều người,

họ không phải chất độc.

Họ không ở đây để đánh cắp sự dân chủ
hay chiếm lấy khu phố của ta.

Họ là những con người,

những gia đình ước mong có thể
về nhà

nhưng phải coi nhà mình ở nơi nào đó khác.

Và ở đây, khi từ "dân nhập cư"

cơ bản nghĩa là một đống những người
da nâu, nói tiếng nước ngoài,

và cuối cùng chúng ta quên rằng từng có
thời điểm khi vài người

từng coi những người trông như thế này

cũng là dân nhập cư.

(Vỗ tay)

Đúng vậy, phải không?

(Vỗ tay)

Và điều đó xảy ra trong sự quên lãng,
khi chúng ta đều cho rằng,

độc chiếm lấy câu chuyện của mọi người,
gán cho họ chủng tộc, tầng lớp xã hội,

tôn giáo, trang phục với cái tên mà ta
chọn cho họ.

Thật không may, khủng bố lại là một
ví dụ phổ biến hiện tại.

Vài năm trước,

quá nhiều bạo lực đã quét qua
nước ta,

nhưng khi bạn xem bản tin, luôn có một
sự chỉ rõ

là liệu có liên quan đến khủng bố
hay không,

điều mà chúng ta hiểu có nghĩa là
kẻ sát nhân trông như thế này.

[ Anh chàng Ả Rập ]

Điều mà...

(Cười lớn)

Anh ta rất đáng yêu!

Điều chắc hẳn có nghĩa là...

(Cười lớn)

Ắt hẳn nghĩa là kẻ giết người, tất nhiên,
luôn thề trung thành với điều này.

[ISIS]

Đúng không?

Hãy sửa nếu tôi sai, tin tức thực tế
có một chút khác biệt

bởi kẻ khủng bố trông như thế này.

[Robert Dear, Tội phạm xả súng
có kế hoạch]

(Vỗ tay)

Và cuối cùng, điều đó đã làm chúng ta
quên đi rằng kẻ khủng bố,

với định nghĩa của khủng bố,

có thể xuất hiện với bất cứ
hình dáng

[Ku Klux Klan]

và màu da nào.

[Timothy McVeigh, Kẻ đánh bom Thành phố
Oklahoma]

(Hò reo) (Vỗ tay)

Và điều xảy ra khi ta giới hạn những
cái tên với những miêu tả nhất định,

loại trừ và bao gồm một số khác
một cách sai lầm,

chúng ta kết thúc với việc bỏ giam hàng
loạt người với cái tên cho là "nguy hiểm,"

kể cả khi chúng chẳng hề như vậy
chút nào.

Cũng giống như khi ta nói "du côn"
thay cho một đứa trẻ da đen 17 tuổi.

[Trayvon Martin]

Khi ta nói "người ngoài hành tinh"
thay vì "người nhập cư."

Hay "những người nghèo đói lười nhác" thay
vì "phân phối của cải không công bằng."

Khi ta nói "bom" thay vì "đồng hồ."

[Ahmed Mohammad, chế tạo đồng hồ]

(Vỗ tay) (Hò reo)

Người đàn ông này tên là Craig Hicks.

Hắn thường được coi là người
tranh chấp đỗ xe,

nhưng tên thật của hắn là người đã bắn và
giết ba người Mĩ trong chính nhà của họ,

bắn vào đầu họ, theo kiểu xử tử vì họ
là người Hồi giáo.

Tên ông ta là ghét tội ác.

Tên của họ là Dia, Yusor và Razan,

một người 23 tuổi, một người 21 và một 19.

Dia và Yusor vừa mới được gọi là vợ chồng,
cặp đôi mới cưới,

và ba người đối với người thân của mình
đều là

con trai và con gái, anh chị, học sinh,
nhà hoạt động xã hội,

người dùng Instagram, người đóng thuế,
công dân Mỹ.

Nhưng hiện tại, những cái tên của họ đã
bị tước đi khi còn quá trẻ,

họ được gọi là an nghỉ, Allah Yerhamo.

Hicks đã không hỏi về những cái tên
của họ.

Hắn đã tự đặt cho họ khi hắn cho
mỗi người một viên đạn,

đặt tên họ là mối nguy cho nước Mĩ,
và kết quả là lấy đi mạng sống của họ.

Đây là tấm ảnh của Dia và Yusor vào
ngày cưới.

Nó thật đẹp.

Họ đã bị giết trước khi họ có thể
nhìn thấy nó.

Nghiên cứu cho thấy rằng trong
những bản tin nóng,

câu chuyện đầu tiên luôn tồn đọng,
kể cả khi nó không đúng sự thật.

Cũng như trong vụ tấn công Paris,

khi có bài nói rằng dân tị nạn nguy hiểm

bởi họ tìm thấy một quyển hộ chiếu,

và về sau mới xác nhận rằng không có
người Syria hay dân tị nạn nào liên quan.

Nhưng khi chúng ta có thói quen đặt
nhầm tên tai hại như vậy,

rất dễ để bỏ qua những lỗi như thế này.

À đây là ví dụ của điều xảy ra trong một
nền văn hoá của sự sợ hãi.

Trong một xã hội mà không cần hỏi về
danh xưng của người khác,

bạn nghe từ miệng của một
bình luận viên

hay từ họng một khẩu súng là đủ.

Vào ngày 11 tháng 11 năm 2001,

tôi tham gia học tại trường Đạo hồi
tư nhân K-8 ,

và trong vòng một giờ đồng hồ đầu tiên
của thảm hoạ,

trường tôi nhận được hai đe doạ đánh bom.

Từ "kẻ khủng bố" không hề có
trong danh sách tập đánh vần của tôi,

nhưng toàn bộ lũ trẻ chúng tôi
đều học được khá nhanh sau đó.

Và việc coi chúng tôi là những kẻ khủng bố
giữa loạt thảm kịch này

cũng đã ảnh hưởng tới những
người Mĩ chúng ta,

trong ngôn ngữ của Dalia Mogahed,

chúng ta không chỉ là người đưa tang,
mà còn đồng thời là kẻ tình nghi.

Nhưng, một vài tháng trước,

tôi và người anh rất đẹp trai, da trắng
của mình, tên là Usama

đến bảo tàng mua vé thiên văn,

một người đàn ông da trắng cao tuổi
bước tới và nói,

"Tôi xin lỗi về mọi thứ bạn đang
trải qua lúc này.

Tôi muốn bạn biết rằng không phải tất cả
người Mĩ đều tin những gì thằng hề nói."

(Vỗ tay)

"Đúng vậy, ông ấy dùng từ "hề!"

(Vỗ tay)

Ông ta nói, "Tôi muốn bạn biết rằng
chúng tôi ở bên bạn."

Hiện giờ, nếu tôi không mang phần nhỏ
danh tính của mình trên đầu,

ông ấy không thể biết để nói với tôi
điều này.

Và dù ông ấy đã không hỏi tên tôi
là gì,

thay vào đó, ông ấy đã nói tên mình.

Tôi đã học được từ kinh nghiệm rằng khi
một người thật sự muốn biết,

họ sẽ sẵn lòng vượt qua ngưỡng cửa
sợ hãi

và biết được rằng tên tôi có nghĩa là
hy vọng.

Sau đó, họ sẽ có sự dũng cảm để hỏi thêm
nhiều câu hỏi quan trọng hơn

mà có lẽ chỉ tôi mới trả lời được,
ví như,

"Cái gì ở trên đầu bạn vậy?

Bạn có bị bắt mang nó không?

Có phải tất cả người Hồi giáo đều bạo lực?

Kinh Quran có thật sự nói sẽ giết toàn bộ
chúng tôi?

Bạn có thể làm ơn cho tôi biết có
chuyện gì với ISIS được không?"

Và những câu hỏi này, dù trông có vẻ
không được thoải mái,

là cách để tôi biết rằng tôi được
coi là con người,

và là cách để những người tò mò dũng cảm
biết rằng thật sự,

tôi chỉ đáng sợ như khi sợ hãi
trong im lặng thôi.

Mỗi khi gặp người lạ, chúng ta hỏi
tên của họ.

Chúng ta không gán nó cho họ.

Và với cái tên đó, chúng ta được
trao tặng tổ tiên,

dòng máu và phương ngữ,
sách và thơ,

quan điểm, những cuộc chiến tranh, sự
đấu tranh và câu chuyện sống còn.

"Tên bạn là gì?" là một khoảng cách
thật ngắn để băng qua,

nhưng khi bạn hỏi tôi, bạn thân yêu ạ!

Tôi sẽ mang bạn từ Kuala Lumpua tới
Barcelona và Beirut.

Chúng ta sẽ tới Damascus, tới Sydney,
Trinidad và Tobago.

Tôi sẽ cho bạn thấy Mecca,

tủ đồ của tôi với hơn 70 chiếc
khăn choàng quốc tế,

nấm mồ của 31 thành viên gia đình tôi,
những người đã bị giết ở Syria,

quán cà phê tôi thường lui tới và
làm bài tập về nhà của mình.

Nhưng chúng ta phải có sự dũng cảm để
khẳng định sự tò mò của mình,

để vượt qua mọi thứ ta từng biết,
mọi thứ ta từng sợ.

Nhưng điều đó cần 2 thứ:

con voi cho bạn viên kẹo bạc hà

và người nhận nó.

(Vỗ tay)

(Hò reo)