< Return to Video

Adalet sisteminin adaletsizliği | Ximena Silva | TEDxColegioBolivar

  • 0:16 - 0:18
    7 Ocak 2017'de
  • 0:18 - 0:21
    Florida'da Fort Lauderdale
    Havaalanı'ndaydım
  • 0:21 - 0:23
    ve kesinlikle ödüm patlıyordu.
  • 0:23 - 0:25
    Sadece bir gün önce, Esteban Santiago Ruíz
  • 0:25 - 0:29
    bagaj alım noktasında ateş açmış
    ve beş kişiyi öldürmüştü.
  • 0:30 - 0:33
    Havaalanı güvenliği iyice artmıştı
  • 0:33 - 0:35
    ama yine de orada olmak
    bana güven vermiyordu.
  • 0:36 - 0:37
    Bagajımı beklerken
  • 0:37 - 0:40
    bir gün önce aynı noktada duran insanları,
  • 0:41 - 0:45
    hayatlarının muhtemelen en travmatik
    ve dehşet verici olayını yaşamadan önce
  • 0:45 - 0:46
    ne yaptıklarını düşündüm.
  • 0:47 - 0:50
    Masum sivillere ateş açmadan anlar önce
  • 0:50 - 0:53
    katilin neler düşünmüş
    olabileceğini merak ettim.
  • 0:54 - 0:56
    Olaydan sonra onu
    neyin beklediğini de düşündüm.
  • 0:56 - 0:59
    Medya tamamen çıldırmış gibiydi.
  • 0:59 - 1:02
    Esteban Santiago'nun akli dengesinin
    olmadığını söylüyorlardı.
  • 1:03 - 1:05
    İşte tam bu anda, akıl hastası bireylerin
  • 1:05 - 1:09
    adalet sisteminde nasıl
    yargılandıklarını sorguladım.
  • 1:09 - 1:13
    Çoğu insan, akıl hastası
    bireyleri yargılayıp
  • 1:13 - 1:15
    çabucak ağır bir ceza isteme eğiliminde.
  • 1:15 - 1:19
    Fakat suçluyu suç işlemeye iten
    şeyi nadiren soruyorlar.
  • 1:20 - 1:23
    Dikkate alınması gereken ilk şey;
  • 1:23 - 1:25
    akli dengesinin olmadığı
    addedilen kişilerin
  • 1:25 - 1:28
    bizim gibi düşünmediği.
  • 1:28 - 1:31
    Onların gerçeklik algısı
    bizimkinden aşırı farklı.
  • 1:31 - 1:35
    Demek ki bunun sonuçları da
    farklı bir şekilde ele alınmalı.
  • 1:36 - 1:37
    Son yıllarda,
  • 1:37 - 1:40
    toplu saldırıların sayısı
    önemli ölçüde arttı.
  • 1:40 - 1:44
    Central Florida Intelligence Exchange
    kurumunun yürüttüğü bir çalışma
  • 1:44 - 1:48
    2011'den beri yaşanan
    toplu saldırıların %79'unun
  • 1:48 - 1:50
    sürekli davranışsal sağlık sorunları
  • 1:50 - 1:53
    ve akıl hastalığı belirtileri
    gösteren bireylerce
  • 1:53 - 1:55
    gerçekleştirildiği sonucuna ulaştı.
  • 1:55 - 1:58
    Fakat bu suçluların çoğu
    hapishaneye atılıyor
  • 1:58 - 2:01
    ve onlara hastalıklarına
    uygun şekilde davranılmıyor.
  • 2:02 - 2:06
    Akıl hastası bireyler, normal bir insan
    gibi yargılanmamalıdır
  • 2:06 - 2:08
    çünkü ihtiyaçları olan yardımı
    sıklıkla alamıyorlar.
  • 2:08 - 2:10
    Yeterli sayıda akıl hastanesi yok
  • 2:10 - 2:14
    ve hapishaneler psikiyatri hastanelerinin
    çöplüğü olarak görülüyor.
  • 2:14 - 2:16
    Adalet Bakanlığı'na göre
  • 2:16 - 2:21
    federal ve eyalet hapishanelerinde tutuklu
    olan yaklaşık 1,3 milyon insana kıyasla,
  • 2:21 - 2:26
    akıl hastanelerinde yaklaşık olarak
    sadece 70 bin insana hizmet veriliyor.
  • 2:26 - 2:29
    Bu insanlar ihtiyaç duydukları
    yardımı alamıyorsa
  • 2:29 - 2:31
    kontrol edemedikleri eylemler için
  • 2:31 - 2:34
    onları yargılayıp hüküm
    giydirmek de mantıksız.
  • 2:35 - 2:37
    İhtiyaçları olan yardımı
    alamamalarının nedenlerinden biri
  • 2:37 - 2:39
    akıl hastanesi eksikliği.
  • 2:40 - 2:42
    Huffington Post'a göre,
  • 2:42 - 2:44
    psikiyatrik hastanelerdeki yatak sayısı
  • 2:44 - 2:46
    hâlâ 1850'dekiyle aynı.
  • 2:46 - 2:48
    Bu büyük bir sorun
  • 2:48 - 2:54
    çünkü akıl hastası bireylerin işlediği
    suç sayısı 1850'dekiyle aynı değil.
  • 2:55 - 2:58
    Hem az kaynak ayrılması yüzünden
    yeterli sayıda yatak yok,
  • 2:58 - 3:01
    hem de sık sık hastane kapısından
    geri çevriliyorlar
  • 3:01 - 3:04
    ve ayakta tedavi randevusu
    almak aylar sürebiliyor.
  • 3:04 - 3:08
    Esteban Santiago Ruíz,
    Fort Lauderdale Havaalanı'ndaki saldırgan,
  • 3:08 - 3:11
    hastane kapısından geri çevrilmenin
  • 3:11 - 3:12
    mükemmel bir örneği.
  • 3:13 - 3:17
    CNN'e göre, yatış için
    bir akıl hastanesine gitmişti
  • 3:17 - 3:20
    çünkü halüsinasyon görüyordu
  • 3:20 - 3:22
    ve IŞİD için savaşmasını söyleyen
    sesler duyuyordu.
  • 3:23 - 3:27
    Ama iki gün sonra taburcu edildi
    ve ona silahını da teslim ettiler.
  • 3:27 - 3:30
    Bu da onu tedavi eden doktorların
    vurdumduymazlığını gösteriyor.
  • 3:30 - 3:33
    Terörizmle bağlantılı
    son olaylar düşünüldüğünde
  • 3:33 - 3:35
    IŞİD için savaşmak istediğini söyleyen
  • 3:35 - 3:38
    eski bir askere böyle bir
    silahı vermemelilerdi.
  • 3:39 - 3:41
    Şimdi Esteban Santiago
    gerçek bir kurumda yardım almak yerine
  • 3:41 - 3:44
    hapse girmeyi bekliyor.
  • 3:44 - 3:48
    Hapishaneler sıklıkla akıl
    hastanelerinin çöplüğü olarak görülüyor.
  • 3:48 - 3:50
    Joe Parasceva, başka bir akıl hastası,
  • 3:50 - 3:54
    kendi isteğiyle bir hastaneye yattı.
  • 3:54 - 3:55
    İki gün sonra,
  • 3:55 - 3:58
    hastane koğuşundan kaçmaya çalışınca
    bir hapishane hücresine nakledildi.
  • 3:58 - 4:03
    İlaç ve gelişmiş ayakta tedavi
    eksikliği vardı
  • 4:03 - 4:05
    ama değişen şey sadece
  • 4:05 - 4:08
    bir akıl sağlığı kurumundan
    hapishaneye geçiş.
  • 4:08 - 4:11
    Bu bir sorun ve akli dengesizliğin
    arkasındaki gerçek sorunla ilgilenip
  • 4:11 - 4:13
    bunu çözmektense
  • 4:13 - 4:15
    yalnızca hastaları ilaçla tedavi ediyor
  • 4:15 - 4:18
    veya onlara bakmamak için
    hapishaneye gönderiyorlar.
  • 4:18 - 4:21
    Bu, toplumumuzdaki
    büyük bir sorunu açığa çıkarıyor.
  • 4:21 - 4:22
    Bu sorun,
  • 4:22 - 4:25
    akıl hastası bireylerin
    yük olarak görüldüğünü gösteriyor.
  • 4:25 - 4:27
    Birçokları için
  • 4:27 - 4:29
    akıl hastaları toplum için tehlike demek
  • 4:29 - 4:31
    ama asıl kendilerine tehlikeliler.
  • 4:31 - 4:32
    Doğrusu, CNN'e göre
  • 4:32 - 4:34
    ciddi akıl hastası insanların
  • 4:34 - 4:38
    akıl hastası olmayanlara kıyasla
    suç işleme ihtimali
  • 4:38 - 4:40
    üç kat daha fazla.
  • 4:41 - 4:42
    Bu endişe verici bir konu
  • 4:42 - 4:46
    çünkü akıl hastası insanlar
    intihar etmeye başlıyorlar.
  • 4:46 - 4:50
    Centers for Disease
    and Control Prevention kurumuna göre
  • 4:50 - 4:54
    Birleşik Devletler'de
    ölümlü silahlı saldırıların %61'i
  • 4:54 - 4:55
    yalnızca intihar değildi,
  • 4:55 - 4:58
    ayrıca akıl hastalarınca
    gerçekleştirilmişti.
  • 4:58 - 5:00
    Bu insanlara yönelik bu aşağılamayla
  • 5:00 - 5:03
    halk, akli dengesi olmayan bireyler için
  • 5:03 - 5:04
    çok ciddi sonuçlar istiyor.
  • 5:04 - 5:09
    ve halk, bu insanların uğraştığı
    hastalıkları düşünmüyor bile.
  • 5:09 - 5:11
    Bu sorun, tekrarlanan bir sorun
  • 5:11 - 5:14
    ve uygun önlemler alınmalı.
  • 5:14 - 5:15
    Hükümetin bu durumdaki,
  • 5:15 - 5:17
    akıl sağlığındaki rolü
  • 5:17 - 5:20
    her bireye hizmet ve araştırma
    sağlayıp onların haklarını koruyarak
  • 5:20 - 5:24
    topluma katkı ve hayat amaçlarının
    gerçekleştirilmesi için
  • 5:24 - 5:26
    ihtiyaç duydukları desteği sunarak
  • 5:26 - 5:29
    kişilerin ihtiyaçlarını karşılamaktır.
  • 5:29 - 5:33
    Toplu saldırıların kurbanları
    için adalet istemek
  • 5:33 - 5:34
    ne kadar makulse,
  • 5:34 - 5:36
    tetiğin arkasındaki kişinin de
  • 5:36 - 5:37
    kurban olduğu düşünülmelidir.
  • 5:38 - 5:41
    Akıl hastalıkları yüzünden
    böyle davranıyorlarsa
  • 5:41 - 5:44
    yardım almalılar
    ve hapishanelere atılmamalılar.
  • 5:44 - 5:46
    Bu insanların çoğu kendi zihinlerinden
  • 5:46 - 5:48
    ve neler yapabileceklerinden korkuyor.
  • 5:48 - 5:49
    Teşekkür ederim.
  • 5:49 - 5:51
    (Alkışlar)
Title:
Adalet sisteminin adaletsizliği | Ximena Silva | TEDxColegioBolivar
Description:

Ximena Silva konuşmasında akıl hastalığına sahip suçluları yasalar altında eşit şekilde kovuşturmanın adil ve haklı olup olmadığı konusunu araştırıyor ve hapishaneler ile akıl hastanelerinin zorlayıcı rollerini inceliyor.

17 yaşındaki Ximena Silva seyahat etmeye bayılıyor, ABD'de reklamcılık ve halkla ilişkiler okumak istiyor. Bu beklentiyle, ülkedeki sosyal adalet ve siyasi çevreye ilgili duyuyor.

Bu konuşma, TED konferans formatı kullanılarak düzenlenmiş fakat yerel bir topluluk tarafından bağımsız olarak organize edilmiş bir TEDx etkinliğinde sunulmuştur. Daha fazlasını öğrenmek için: https://www.ted.com/tedx.
more » « less
Video Language:
English
Team:
closed TED
Project:
TEDxTalks
Duration:
05:52

Turkish subtitles

Revisions

Our website uses cookies for analysis purposes.