< Return to Video

Jak pisać powieści pełne napięcia - Victoria Smith

  • 0:08 - 0:10
    Co składa się na dobry horror?
  • 0:10 - 0:12
    Jasne, można wrzucić trochę potworów,
  • 0:12 - 0:13
    fontannę krwi
  • 0:13 - 0:15
    i kreatury wyskakujące zza każdego rogu,
  • 0:15 - 0:19
    ale, jak pisał H.P. Lovecraft,
    autor klasycznych horrorów,
  • 0:19 - 0:24
    "Najstarszym i najsilniejszym rodzajem
    strachu jest strach przed nieznanym".
  • 0:24 - 0:27
    Pisarze eksploatują strach
    nie przez ujawnianie strasznych rzeczy,
  • 0:27 - 0:31
    ale trzymając publiczność
    w oczekiwaniu na nie,
  • 0:31 - 0:35
    czyli w stanie napięcia.
  • 0:35 - 0:39
    Najlepiej znane przykłady napięcia
    pochodzą z horrorów i kryminałów.
  • 0:39 - 0:41
    Co jest w tym nawiedzonym domu?
  • 0:41 - 0:44
    Który z gości przy stole zabił?
  • 0:44 - 0:47
    Ale napięcie istnieje
    także w innych gatunkach.
  • 0:47 - 0:48
    Czy bohater uratuje sytuację?
  • 0:48 - 0:51
    Czy ci dwoje będą ostatecznie razem?
  • 0:51 - 0:56
    I co za mroczna tajemnica sprawia
    głównemu bohaterowi tyle bólu?
  • 0:56 - 1:00
    Kluczem do wywołania napięcia
    jest postawienie jednego lub kilku pytań,
  • 1:00 - 1:02
    na które odbiorca chce poznać odpowiedź.
  • 1:02 - 1:08
    Długie oczekiwanie na odpowiedź wzmaga
    zainteresowanie i zmusza do domysłów.
  • 1:08 - 1:13
    Jakich technik użyć, żeby osiągnąć
    taki efekt we własnej twórczości?
  • 1:13 - 1:15
    Ogranicz punkty widzenia.
  • 1:15 - 1:19
    Zrezygnuj z wszechwiedzącego narratora
  • 1:19 - 1:23
    na rzecz opowiedzenia historii
    z perspektywy bohaterów.
  • 1:23 - 1:26
    Na początku postacie mogą wiedzieć
    równie mało, co publiczność
  • 1:26 - 1:29
    i wraz z nią dowiadywać się coraz więcej.
  • 1:29 - 1:33
    Narracja w klasykach, jak "Drakula",
    wiedzie przez listy i wpisy w pamiętniku,
  • 1:33 - 1:35
    gdzie bohaterowie opowiadają,
    czego doświadczyli,
  • 1:35 - 1:38
    i obawiają się tego, co ma nadejść.
  • 1:38 - 1:42
    Po drugie wybierz
    odpowiednie miejsce i scenerię.
  • 1:42 - 1:47
    Stare domy i zamki z tajnymi
    przejściami i krętymi korytarzami
  • 1:47 - 1:51
    wywołują uczucie niepokoju.
  • 1:51 - 1:56
    Noc, mgła i burza świetnie
    ograniczają widoczność
  • 1:56 - 1:59
    i ruchy bohaterów.
  • 1:59 - 2:03
    Dlatego akcja tak często dzieje się
    w wiktoriańskim Londynie.
  • 2:03 - 2:07
    Nawet zwykłe miejsca i przedmioty
    mogą stać się złowieszcze,
  • 2:07 - 2:10
    jak w gotyckiej powieści "Rebeka",
  • 2:10 - 2:17
    gdzie kwiaty w nowym domu bohaterki
    są opisywane jako krwistoczerwone.
  • 2:17 - 2:20
    Po trzecie graj formą i stylem.
  • 2:20 - 2:24
    Możesz budować napięcie
    nie tylko poprzez wydarzenia,
  • 2:24 - 2:28
    ale też przez sposób ich pokazania.
  • 2:28 - 2:32
    Edgar Allan Poe w "Serce oskarżycielem"
    pokazuje stan psychiczny narratora,
  • 2:32 - 2:36
    nagle kończąc zdania w połowie.
  • 2:36 - 2:39
    Narracja składa się z krótkich zdań,
  • 2:39 - 2:44
    co tworzy mieszankę
    utraty tchu i znaczących pauz.
  • 2:44 - 2:46
    W swoich filmach Alfred Hitchcock
  • 2:46 - 2:51
    słynął z ciągłej ciszy
    i ujęć klatek schodowych
  • 2:51 - 2:54
    w celu stworzenia uczucia dyskomfortu.
  • 2:54 - 2:56
    Po czwarte użyj ironii tragicznej.
  • 2:56 - 2:59
    Nie można cały czas
    trzymać publiki w ciemnościach.
  • 2:59 - 3:02
    Czasem łatwiej stworzyć napięcie,
  • 3:02 - 3:08
    ujawniając publice tajemnicę,
    o której postać nie wie.
  • 3:08 - 3:11
    To ironia tragiczna,
  • 3:11 - 3:13
    gdzie tajemnicą nie jest samo zdarzenie,
  • 3:13 - 3:18
    ale to kiedy i jak poznają je bohaterowie.
  • 3:18 - 3:20
    W antycznej tragedii "Król Edyp"
  • 3:20 - 3:24
    tytułowy bohater nie wie, że zabił ojca
  • 3:24 - 3:25
    i ożenił się z własną matką.
  • 3:25 - 3:30
    Ale wie to publika i śledzenie,
    jak Edyp stopniowo dowiaduje się prawdy,
  • 3:30 - 3:34
    prowadzi do bolesnej kulminacji opowieści.
  • 3:34 - 3:36
    I na koniec zawieszenie akcji.
  • 3:36 - 3:38
    Ale nie przesadzaj z tym.
  • 3:38 - 3:43
    Niektórzy uważają, że to tani trik,
    choć trudno zaprzeczyć jego efektywności.
  • 3:43 - 3:47
    To moment, w którym rozdział,
    odcinek, tom albo sezon
  • 3:47 - 3:51
    urywa się tuż przed decydującym momentem
  • 3:51 - 3:55
    albo w środku niebezpiecznej sytuacji,
    która wydaje się beznadziejna.
  • 3:55 - 3:58
    Oczekiwanie przez chwilę albo kilka lat
  • 3:58 - 4:02
    sprawia, że tworzymy domysły,
    co może się stać.
  • 4:02 - 4:04
    To dodaje napięcia.
  • 4:04 - 4:07
    Często tragedii udaje się zapobiec,
  • 4:07 - 4:10
    co daje uczucie rozstrzygnięcia i ulgi.
  • 4:10 - 4:14
    Ale nie powstrzymuje przed napięciem,
  • 4:14 - 4:17
    kiedy bohater napotka
    kolejne niebezpieczeństwo.
Title:
Jak pisać powieści pełne napięcia - Victoria Smith
Description:

Sprawdź naszego Patreona: https://www.patreon.com/teded

Zobacz całą lekcję: https://ed.ted.com/lessons/how-to-make-your-writing-suspenseful-victoria-smith

Co składa się na dobry horror? Jasne, można wrzucić trochę potworów, fontannę krwi i kreatury wyskakujące zza każdego rogu, ale, jak pisał H.P. Lovecraft, autor klasycznych horrorów: „Najstarszym i najsilniejszym rodzajem strachu jest strach przed nieznanym”. Pisarze eksploatują strach nie poprzez ujawianie strasznych rzeczy, ale trzymając publiczność w stanie napięcia. Victoria Smith zdradza kilka rad, jak zwiększyć napięcie w powieściach.

Lekcja: Victoria Smith, animacja: Silvia Prietov.

Dziękujemy za wsparcie! Bez was ta lekcja by nie powstała:
Carlos Castillo, Sage Curie, Ana Maria, Vignan Velivela, Ibel Wong, Ahmad Hyari, A Hundred Years, Eden Sher, Rikke Borgaard, IamJo , Travis Wehrman, Minh Tran, Louisa Lee, Kiara Taylor, KFerg, Hoang Viet, Nathan A. Wright, Joren Schiks, Аркадий Скайуокер, Milad Mostafavi.

more » « less
Video Language:
English
Team:
closed TED
Project:
TED-Ed
Duration:
04:36

Polish subtitles

Revisions