Ancient history and the Old Testament | World History | Khan Academy

- [Nauczyciel] W paru następnych filmach dokonamy

zwięzłego strzeszczenia historii starożytnej

Spróbujemy pokryć literalnie 3 tysiące lat historii

w garści filmików.

I skupimy się nie na

historii całego świata,

warto pamiętać że tworzyła się wtedy też

historia w Północnej i Południowej Ameryce, o której nie będziemy

tu mówić, historia w Afryce, czy też w częściach Afryki,

o której nie będziemy tu mówić,

częściach Europy, Dalekiego Wschodu,

ale my skupimy się głównie na Bliskim Wschodzie.

Ta żółta linia to będzie

historyczna oś czasu starożytnego Egiptu.

Więc, to jest Egipt.

Mówimy o obszarze tym tutaj.

Ta zielona oś czasu tutaj,

możecie przyjąć, że to Judea.

Włączamy do tego też, włączyliśmy Judeę,

która jest dzisiejszym Izraelem i Palestyną.

Chodzi też o Liban,

możemy włączyć też Fenicję o tutaj,

więc po prostu napiszę Judea.

Judea.

Trochę to trudno przeczytać.

Judea.

Ta niebieska, czerwona i biała linia o tutaj

to będzie Mezopotamia.

Czyli to jest Mezopotamia.

Porozmawiamy o niej więcej w innym filmie,

to obszar pomiędzy rzekami Tygrysem i Eufratem,

na terenie dzisiejszego Iraku, region w tym miejscu.

Przyjmijmy, to jest Judea, to jest Mezopotamia.

Jeszcze później dotkniemy tematu Persji,

która leży tu,

starożytnej Grecji,

dotkniemy Rzymu, Kartaginy

i poruszymy nieco temat doliny Indusu,

cywilizacji doliny Indusu,

który leży w dzisiejszym Pakistanie.

Z tym geograficznym umiejscowieniem

ta linia to, nazwę ją, doliną Indusu.

Mogę powiedzieć dolina Indusu, albo po prostu Indie.

Chociaż oczywiście Indie to znacznie więcej

niż tylko dolina Indusu.

Jest nawet ta linia tutaj, to Chiny,

chociaż nie będę się w nie zagłębiał w tym filmie.

Zacznijmy więc około 5 tysięcy lat temu.

Ludzie już istnieli we wszystkich

tych obszarach, o których wspomniałem,

ale zwróćcie uwagę

jak wtedy rodziły się ważne imperia.

Zacznę w Egipcie, gdzie mamy Faraona,

mamy króla Menesa.

Zdołał on zjednoczyć Górny i Dolny Egipt.

Jest to trochę mylące,

Górny Egipt jest na południe od Dolnego Egiptu,

a jest tak, bo Nil wypływa z południa

i płynie na północ.

Czyli był zdolny do zjednoczenia Górnego i Dolnego Egiptu,

Górny leży poza tą mapą, w jedną cywilizację,

którą utożsamiamy ze starożytnym Egiptem.

Jest to bardzo, bardzo długotrwała cywilizacja.

Mniej więcej w tym samym czasie

żyli różni tacy w Mezopotamii, na przykład Akkadyjczycy,

Wchodzimy tu w głęboką historię,

więc nie wiemy dokładnie, co się działo

w dolinie Indusu,

lecz z pewnością też byli tam ludzie,

jak również w wielu, wielu innych miejscach.

Teraz przewińmy nieco taśmę.

Jesteśmy 500 lat do przodu.

Zwykle łączymy starożytny Egipt z piramidami,

i, mówiąc względnie, piramidy wybudowano

dość wcześnie w historii starożytnego Egiptu,

Wybudowano je około 2500 r. p.n.e.,

czyli jakieś 4500-4600 lat temu.

Wtedy to wybudowano najsłynniejszą

Wielką Piramidę w Gizie.

A teraz przewińmy nawet dalej.

W dzisiejszej historii, którą Wam opowiem

w tym filmie, przedstawię kilka postaci

ze Starego Testamentu.

Ogrom opowieści ze Starego Testamentu

ma swoje odzwierciedlenie w historii, ale dla niektórych z nich

nie mamy jasnego potwierdzenia z innych źródeł.

Jednak umieszczę je tutaj,

ze względu na ich ogromny wkład w judeochrześcijańską,

islamską, zachodnią i nie tylko zachodnią kulturę

i myślę, że to pozwoli nam się lepiej w nich orientować,

no i tak szczerze, te opowieści ze Starego Testamentu

są po prostu prawdziwie fascynujące.

No to przewińmy do 1700 r. p.n.e.

Może się wydawać, że było to bardzo dawno temu i było,

ale dobrze jest się w tym orientować.

Ponieważ mówiąc o 1700 r. p.n.e. należy wspomnieć o Hammurabim,

który żył w Babilonie i władał nim, Imperium babilońskim.

Czyli Hammurabi o tutaj w Babilonie,

znany z kodeksu Hammurabiego.

Spisał, skodyfikował serię praw.

Uważa się, że Abraham dorastał w tym czasie w Ur.

Uważa się, że Abraham żył równocześnie

z Hammurabim, albo nieco po nim,

ponieważ sporo części Starego Testamentu

zdaje się być zainspirowanych

tym, co możemy zobaczyć w kodeksie Hammurabiego.

Warto zauważyć,

że nawet jeśli wydaje się to dawną przeszłością

ten czas Hammurabiego około 1700 r. p.n.e.,

który tutaj daje nieco bieli,

ponieważ to w tym czasie Babilończycy

stali się jednym z dominujących imperiów Mezopotamii,

nawet jeśli wydaje się, że było to bardzo dawno temu,

warto zauważyć, że w czasach Hammurabiego

i w czasach Abrahama

piramidy miały już wtedy 700-800 lat.

Więc już wtedy uważano piramidy

za coś starożytnego.

Mniej więcej w roku 1700 p.n.e.

w czasach Abrahama,

wyrusza on do przyszłej Judei,

a jego plemię zaczyna się tam osiedlać,

a potem... i dlatego narysowałem tę linię

od Mezopotamii do Judei,

tutaj widzimy zasiedloną Judeę,

no, nie są oni tam pierwsi,

byli tam Kananejczycy, Fenicjanie

i wiele innych ludów,

ale jest to interesujące, ponieważ odnosi się

do Starego Testamentu, który jest raczej popularny.

Więc mamy Stary... to jest około 1700 r.

Pozwólcie, że napiszę.

To jest 1700 r. p.n.e.

Ponownie napiszę w przybliżeniu.

Potem przenosimy się o kilka stuleci

i tutaj nie mamy zbyt wielu źródeł historycznych,

ale według Starego Testamentu, historii o Józefie,

Józef poszedł do Egiptu i został wezyrem

Faraona, a potem jego rodzina przybyła

do Józefa, prawnuka Abrahama

według Starego Testamentu. Ta historia miała miejsce,

powtórzmy, nie jest to poparte wieloma świadectwami

i zachęcam do sprawdzenia,

czy wam uda się znaleźć inne umiejscowienie

w czasie, podawane przez innych ludzi, ale według najlepszego źródła

jeśli to się wydarzyło, najlepsze źródło jakie widziałem mówi,

że było to około 1500 r. p.n.e.

ta historia Józefa i migracji Żydów

czy też większości Żydów do Egiptu,

gdzie zostali zniewoleni.

Ta niewola trwała od 1500 r.,

zostali zniewoleni przez Faraona, 1500 r.

aż do około 1200 r. p.n.e.

Ta historia trwająca

od Abrahama do Józafa jest w Starym Testamencie,

w księdze Rodzaju,

a kiedy dochodzimy do historii Mojżesza,

kiedy wyzwala on swój lud, historia Wyjścia,

gdy Żydzi zdołali powrócić do Jerozolimy,

Mojżesz ich prowadzi, rozdziela Morze Czerwone,

według Starego Testamentu

i tam tworzą królestwo w Jerozolimie,

gdzie rządzili słynni królowie,

król Saul, potem król Dawid, potem król Salomon,

Salomon, który wybudował słynną pierwszą świątynię.

A teraz, skoro zbliżamy się do 10 minuty filmu,

to was tu zostawię, i tak pokryliśmy już

z 2000 lat historii (śmiech)

w ciągu 8 minut.

W następnym filmie przejdziemy od roku 1000 p.n.e.

do Cesarstwa Rzymskiego i narodzin Jezusa.