< Return to Video

Matthew Childs'ın kaya tırmanışından çıkarttığı 9 hayat dersi

  • 0:00 - 0:03
    Oldukça basit. 35 yıllık kaya tırmanışı sonucu keşfettiğim
  • 0:03 - 0:07
    dokuz adet kural benzeri şey var.
  • 0:07 - 0:11
    Çoğu oldukça temel şeyler.
  • 0:11 - 0:14
    Birinci kural: Sakın bırakma --
  • 0:14 - 0:16
    mutlak bir başarı yöntemi.
  • 0:16 - 0:19
    Fakat aslında, çoğu zaman
  • 0:19 - 0:21
    vücudunuz bırakmadan önce bırakmayı siz düşünürsünüz.
  • 0:21 - 0:23
    Orada asılı haldeyken
  • 0:23 - 0:27
    oldukça tuhaf bazı çözümler bulursunuz.
  • 0:27 - 0:29
    İkinci kural: Tereddüt kötüdür.
  • 0:29 - 0:32
    Bu Tuolumne Meadows'daki Yosemite
  • 0:32 - 0:34
    vadisinde bir sürtünme tırmanışı.
  • 0:34 - 0:38
    Sürtünme tırmanışları herhangi bir yüksek çıkıntılı kenar içermez.
  • 0:38 - 0:42
    Küçük çıkıntı ve girintileri kullanarak tırmanırsınız.
  • 0:42 - 0:46
    En fazla sürtünmeyi elinizi veya ayağınızı kaya üzerine
  • 0:46 - 0:49
    ilk koyduğunuzda elde edersiniz.
  • 0:49 - 0:53
    Ve o noktadan sonra temelde düşersiniz.
  • 0:53 - 0:56
    Yani momentum iyidir. Durmayın.
  • 0:56 - 0:58
    Kural üç: Bir planınız olsun.
  • 0:58 - 1:00
    Boulder'in dışındaki El Dorado Kanyonu'nda
  • 1:00 - 1:02
    gerçekleştirilen bu tırmanışa Çıplak Kenar denir.
  • 1:02 - 1:05
    Bu tırmanışçı oranın son aşamasında.
  • 1:05 - 1:07
    Aslında tam benim düştüğüm yerde.
  • 1:07 - 1:10
    Altında yaklaşık 1,000 feet (~300m) boşluk var.
  • 1:10 - 1:13
    Ve bütün zorlu aşamalar aşağıda kaldı.
  • 1:13 - 1:15
    Çoğu zaman şöyle olur:
  • 1:15 - 1:17
    Çok sıkı bir plan yaparsınız,
  • 1:17 - 1:20
    "En zorlu bölümü nasıl geçerim? En zorlu bölümü nasıl geçerim?" diye.
  • 1:20 - 1:22
    Ama sonra ne olur?
  • 1:22 - 1:24
    Son aşamaya ulaşırsınız. Bu kolaydır.
  • 1:24 - 1:27
    Sonunda tamamen canınız çıkar. Bunu yapmayın.
  • 1:27 - 1:30
    Zirveye ulaşmak için ilerisini planlamalısınız.
  • 1:30 - 1:33
    Ayrıca tamamlamak için gereken her bir adımı
  • 1:33 - 1:35
    aklınızdan çıkartamazsınız.
  • 1:35 - 1:37
    Bu Yosemite vadisindeki Peyrat zirvesinde
  • 1:37 - 1:41
    Dike Route adında bir tırmanış.
  • 1:41 - 1:44
    Bu tırmanışın ilginç tarafı aslında çok da zor bir tırmanış olmamasıdır.
  • 1:44 - 1:46
    Fakat lider sizseniz,
  • 1:46 - 1:50
    en zor kısımda, düşük açılı kaya parçalarına doğru
  • 1:50 - 1:52
    yaklaşık 100 feetlik (~30m) bir düşüş sizi bekler.
  • 1:52 - 1:54
    Yani, odaklanmanız lazım.
  • 1:54 - 1:57
    Coleridge's Kubla Kahn gibi bir yerin ortasında
  • 1:57 - 1:59
    durmak istemezsiniz.
  • 1:59 - 2:01
    Harekete devam etmeniz gerekir.
  • 2:01 - 2:03
    Kural beş: Nasıl dinleneceğinizi bilin.
  • 2:03 - 2:05
    Bu oldukça ilginç. En iyi tırmanışçılar,
  • 2:05 - 2:08
    en zor durumlarda bile vücutlarını
  • 2:08 - 2:10
    dinlenebilecekleri, tekrar toplanabilecekleri,
  • 2:10 - 2:12
    odaklanabilecekleri,
  • 2:12 - 2:15
    ve tırmanışa devam edebilecekleri
  • 2:15 - 2:19
    bir pozisyona getirebilenlerdir.
  • 2:19 - 2:21
    Bu, yine Kaliforniya'da, Needles'taki bir tırmanış.
  • 2:21 - 2:23
    Korku gerçekten berbattır çünkü yaptığınız işe
  • 2:23 - 2:26
    odaklanmadığınızı gösterir.
  • 2:26 - 2:28
    Yaptığınız işte başarısız olmanızın doğuracağı
  • 2:28 - 2:31
    sonuçlar üzerine odaklanıyorsunuzdur.
  • 2:31 - 2:33
    Çünkü herhangi bir hareketi etkili bir şekilde
  • 2:33 - 2:38
    yapmak için tamamıyla onun üzerinde yoğunlaşıp
  • 2:38 - 2:40
    süreçleri gözden geçirmeniz gerekir.
  • 2:40 - 2:43
    Tırmanış hakkındaki diğer bir şey ise: Çoğu kimse bu işteki herşeyin
  • 2:43 - 2:47
    bir örnek yapıldığını sanır. Ve en aşikar çözümlere başvururlar.
  • 2:47 - 2:50
    Burası, çoğunuzun "Close Encounters"dan hatırlayacağı,
  • 2:50 - 2:53
    Wyoming'deki sütunlu yapıdaki bir bazalt
  • 2:53 - 2:56
    oluşumu olan Devils Tower (Şeytanların Kulesi).
  • 2:56 - 2:58
    Burada, genelde tırmanışçılar
  • 2:58 - 3:00
    ellerini ve ayaklarını içeri sokarlar,
  • 3:00 - 3:02
    ve tırmanmaya başlarlar.
  • 3:02 - 3:05
    Çatlaklar ayağınızı içeri sokmak için çok küçüktür
  • 3:05 - 3:08
    dolayısı ile tek yol parmak uçlarınızı çatlaklara
  • 3:08 - 3:10
    sokmak ve
  • 3:10 - 3:12
    ters baskı uygulayarak
  • 3:12 - 3:15
    kendinizi yukarı itmektir.
  • 3:15 - 3:18
    Kural sekiz: Güç her zaman başarı demek değildir.
  • 3:18 - 3:20
    35 yıldır tırmanış rehberiyim, ters duvarlarda
  • 3:20 - 3:22
    ve buna benzer yerlerde çalıştım,
  • 3:22 - 3:24
    öğrendiğim en önemli şey ise, bazıları
  • 3:24 - 3:27
    sürekli barfiks çekmeye çalışırlar.
  • 3:27 - 3:29
    Yeni başlayanlar, canları çıkıncaya kadar çalışırlar
  • 3:29 - 3:31
    ve 15 feet (~5m) tırmanabilirler.
  • 3:31 - 3:33
    Ama 15 civarında barfiks çekebiliyorlar, değil mi?
  • 3:33 - 3:35
    Ve sonra bir anda iflas ederler.
  • 3:35 - 3:37
    Kadınlar denge konusunda çok daha iyidir
  • 3:37 - 3:40
    çünkü 100 barfiks çekebilecekleri gibi
  • 3:40 - 3:42
    bir düşünceye sahip değildirler.
  • 3:42 - 3:45
    Ağırlığı ayaklarının üzerine nasıl paylaştıracaklarını düşünürler,
  • 3:45 - 3:48
    zira doğal olan budur. Seni bütün gün taşımaktalar.
  • 3:48 - 3:50
    Dolayısı ile denge oldukça önemlidir,
  • 3:50 - 3:52
    ağırlığı vücudunuzun en güçlü kaslarını barındıran
  • 3:52 - 3:54
    ayaklarınızın üzerinde tutmak.
  • 3:54 - 3:56
    Ve tabii bir de dokuzuncu kural var.
  • 3:56 - 3:58
    Bu kural planlamadığım 40 feetlik (12m)
  • 3:58 - 4:00
    bir düşüş sonrası kaburgalarımı
  • 4:00 - 4:03
    kırdıktan sonra aklıma geldi.
  • 4:03 - 4:06
    O noktaya; ne olacağını anladığınız zamana geldiğinizde
  • 4:06 - 4:09
    nasıl bırakacağınızı düşünmeye başlamanız gerekiyor
  • 4:09 - 4:12
    çünkü bu sakatlanmamak için gereken
  • 4:12 - 4:14
    kritik bir nokta --
  • 4:14 - 4:18
    halata nasıl asılı kalacağınız,
  • 4:18 - 4:20
    ya da halatsız tırmanıyorsanız,
  • 4:20 - 4:24
    düşüşü kontrol edebileceğiniz bir yere düşmeniz.
  • 4:24 - 4:27
    Yani acı sona kadar tutunmaya devam etmeyin.
  • 4:27 - 4:29
    Çok teşekkür ederim.
  • 4:29 - 4:31
    (Alkış)
Title:
Matthew Childs'ın kaya tırmanışından çıkarttığı 9 hayat dersi
Speaker:
Matthew Childs
Description:

TED Üniversitesi 2009'un bu konuşmasında emekli kaya tırmanışçısı Matthew Childs, kaya tırmanışı ile ilgili dokuz önemli konudan bahsediyor. Bu pratik ipuçları deniz seviyesindeki etkin bir yaşam için de geçerli.
more » « less
Video Language:
English
Team:
closed TED
Project:
TEDTalks
Duration:
04:35
Abdülkadir İnel added a translation

Turkish subtitles

Revisions

Our website uses cookies for analysis purposes.