< Return to Video

Taxes and perfectly inelastic demand | Microeconomics | Khan Academy

  • 0:00 - 0:04
    Zastanówmy się, kto ponosi ciężar
    podatku w różnych sytuacjach.
  • 0:05 - 0:08
    W tym odcinku skupię się
    na insulinie, która jest ciekawa,
  • 0:08 - 0:12
    bo pozwala utrzymać niskie stężenie
    cukru we krwi u chorych na cukrzycę.
  • 0:12 - 0:16
    Mówiąc wprost, chorzy muszą
    ją przyjmować, bo inaczej umrą.
  • 0:16 - 0:18
    Korzyść krańcowa jest
    niemal nieskończona.
  • 0:18 - 0:21
    Dlatego bez względu
    na cenę insuliny,
  • 0:21 - 0:24
    muszą ją kupić, bo jest im
    absolutnie niezbędna.
  • 0:24 - 0:27
    Na przykład, jeśli cena insuliny
    wyniesie 1 dolara
  • 0:28 - 0:32
    i jeśli lekarze w mieście przepiszą
    chorym łącznie 3000 fiolek rocznie,
  • 0:32 - 0:34
    to chorzy wykupią tyle fiolek.
  • 0:34 - 0:37
    Przy cenie 80 dolarów
    też wykupią 3000 fiolek.
  • 0:37 - 0:40
    Zatem przy każdej cenie
    – w rozsądnych granicach –
  • 0:40 - 0:42
    wielkość popytu będzie taka sama.
  • 0:43 - 0:46
    W tej sytuacji – o ile cena
    pozostaje rozsądna –
  • 0:46 - 0:51
    krzywa popytu na insulinę
    jest linią pionową.
  • 0:51 - 0:54
    Oczywiście gdyby cena wzrosła
    na przykład do 9 mln dolarów
  • 0:55 - 0:59
    za fiolkę, to dużej części chorych
    nie byłoby stać na wykupienie leku
  • 0:59 - 1:01
    i krzywa nie byłaby już pionowa,
  • 1:02 - 1:05
    ale przy rozsądnych cenach,
    krzywa popytu jest linią pionową.
  • 1:05 - 1:08
    To zatem jest krzywa popytu.
  • 1:08 - 1:10
    Krzywa popytu.
  • 1:10 - 1:15
    W poprzednich odcinkach mówiłem,
    że to popyt doskonale nieelastyczny.
  • 1:15 - 1:17
    (Czyli doskonale sztywny.)
  • 1:17 - 1:20
    Doskonale nieelastyczny.
  • 1:21 - 1:24
    Można go sobie wyobrazić jako cegłę.
    Jest zupełnie sztywna.
  • 1:24 - 1:26
    Niezależnie, jak mocno ją ściśniemy
  • 1:26 - 1:29
    – w rozsądnych granicach:
    załóżmy ręką –
  • 1:29 - 1:32
    nie uda nam się
    ani trochę jej odkształcić.
  • 1:32 - 1:35
    To przeciwieństwo
    bardzo elastycznej gumki.
  • 1:35 - 1:38
    Możemy też przytoczyć definicję,
    której używaliśmy.
  • 1:38 - 1:41
    Elastyczność równa się
  • 1:41 - 1:44
    procentowa zmiana ilości
  • 1:45 - 1:48
    dzielona przez procentową zmianę ceny.
  • 1:48 - 1:51
    Niezależnie, jak bardzo
    zmienimy cenę – bez przesady,
  • 1:51 - 1:53
    w przedziale opisanym
    na tym wykresie –
  • 1:54 - 2:00
    ludzie i tak wygenerują popyt
    o wielkości 3000 fiolek rocznie.
  • 2:00 - 2:02
    Teraz nanieśmy…
  • 2:02 - 2:04
    Teraz nanieśmy krzywą podaży.
  • 2:04 - 2:07
    Załóżmy, że wygląda tak.
  • 2:08 - 2:11
    A więc…
    Podpiszmy, że to jest podaż.
  • 2:11 - 2:16
    A więc, jeśli na tym rynku nie ma
    żadnych podatków ani regulacji,
  • 2:16 - 2:19
    to przyjmując
    te krzywe popytu i podaży,
  • 2:19 - 2:22
    cena równowagi
    wynosi około 75 dolarów.
  • 2:22 - 2:24
    Poczytałem trochę i okazało się,
  • 2:24 - 2:27
    że taka właśnie
    jest cena fiolki insuliny.
  • 2:27 - 2:30
    A ilość równowagi to ilość,
    której chorzy potrzebują,
  • 2:30 - 2:32
    czyli 3000 fiolek.
  • 2:32 - 2:35
    Zastanówmy się teraz
    nad ciekawym aspektem tej sytuacji,
  • 2:35 - 2:38
    mianowicie: jakie przy takim
    sztywnym popycie
  • 2:39 - 2:42
    są nadwyżki producenta i konsumenta.
  • 2:42 - 2:45
    Nadwyżka producenta
    to jego dodatkowy zarobek,
  • 2:45 - 2:50
    ponad jego koszt alternatywny kolejnej
    jednostki, czyli koszt krańcowy.
  • 2:51 - 2:54
    A na wykresie, nadwyżka
    producenta to ten obszar.
  • 2:54 - 2:58
    To obszar między linią wyznaczającą
    cenę równowagi, a krzywą podaży.
  • 2:58 - 3:00
    To nadwyżka producenta.
  • 3:01 - 3:03
    Nadwyżka producenta.
  • 3:04 - 3:07
    Zaś nadwyżka konsumenta
    – i tu zacznie być ciekawie…
  • 3:07 - 3:10
    Nadwyżka konsumenta
    to dodatkowa korzyść konsumenta,
  • 3:10 - 3:12
    ponad cenę, którą płaci.
  • 3:12 - 3:18
    Dotąd mówiłem, że to obszar między
    krzywą popytu a linią ceny równowagi.
  • 3:18 - 3:21
    Ale w tym przypadku
    ten obszar jest nieskończony.
  • 3:21 - 3:25
    Jest nieskończony. Można rozumieć
    to tak, że chorzy na cukrzycę
  • 3:25 - 3:28
    uzyskują niemal nieskończoną
    korzyść z insuliny.
  • 3:28 - 3:32
    Dzięki niej mogą żyć w zdrowiu.
    Dzięki niej mogą w ogóle żyć.
  • 3:32 - 3:35
    Zatem dla nich właściwie
    jest bezcenna.
  • 3:35 - 3:39
    To bardzo ciekawe zagadnienie:
    ta nieskończona nadwyżka konsumenta.
  • 3:40 - 3:42
    Nie mówi, że dla diabetyków
    to super okazja.
  • 3:42 - 3:46
    Mówi, że ta korzyść
    jest im niezbędna do życia.
  • 3:46 - 3:48
    Gdyby popyt nie był całkiem sztywny…
  • 3:48 - 3:51
    Weźmy bardziej realistyczną sytuację.
  • 3:51 - 3:53
    W realnym świecie,
    przy ogromnej podwyżce
  • 3:53 - 3:57
    zapewne niektórzy chorzy
    chociaż zmniejszyliby dawkę.
  • 3:57 - 4:02
    Dlatego realna krzywa dla insuliny
    miałaby pewną, choć małą elastyczność.
  • 4:02 - 4:06
    Byłaby bardzo mocno nachylona,
    ale już nie całkiem pionowa.
  • 4:06 - 4:09
    Gdybym więc przedłużał ją
    coraz bardziej w górę,
  • 4:09 - 4:12
    to w którymś momencie
    zamknęłaby ten obszar.
  • 4:12 - 4:14
    Gdybym ją tak przedłużał…
  • 4:14 - 4:18
    Przy cenie 2 mln dolarów
    z pewnością popyt bardzo by spadł.
  • 4:18 - 4:23
    Wtedy nadwyżka miałaby skończoną
    wartość, ale nadal bardzo, bardzo dużą.
  • 4:23 - 4:28
    Wiedząc to, pomyślmy, co się stanie,
    jeśli jakiś polityk opodatkuje insulinę.
  • 4:28 - 4:31
    To oczywiście fatalny pomysł
    i go nie popieram.
  • 4:31 - 4:33
    Jednak, kto poniesie ten koszt?
  • 4:33 - 4:37
    Zapewne już wiecie,
    kto zapłaci ten podatek,
  • 4:37 - 4:39
    ale przeanalizujmy tę sytuację
  • 4:39 - 4:43
    na przykładzie tej podaży
    i całkowicie sztywnego popytu.
  • 4:43 - 4:48
    Przyjmijmy, że wprowadzono podatek
    w wysokości 10 dolarów za fiolkę.
  • 4:48 - 4:52
    Używam podatku kwotowego
    zamiast procentowego,
  • 4:52 - 4:57
    żebyśmy uzyskali stałe przesunięcie
    obserwowanej ceny podaży.
  • 4:57 - 4:59
    Producenci muszą uzyskać tyle.
  • 5:00 - 5:03
    Jeśli mają dostarczyć 3000 fiolek,
    muszą dostać 75 dolarów.
  • 5:03 - 5:07
    Nawet by wyprodukować tę pierwszą
    fiolkę, muszą dostać 60 dolarów.
  • 5:08 - 5:11
    Zatem koszty producentów
    plus podatek dają nam nową krzywą.
  • 5:11 - 5:13
    Robiliśmy to już wiele razy.
  • 5:13 - 5:16
    Za pierwszą fiolkę muszą dostać 60,
  • 5:16 - 5:20
    więc gdy dodamy podatek,
    otrzymamy 70 dolarów.
  • 5:20 - 5:23
    Za 1000 fiolek
    muszą dostać 60 z hakiem,
  • 5:23 - 5:26
    więc z podatkiem znajdziemy się tutaj.
  • 5:26 - 5:30
    Za 3000 fiolek producenci
    muszą dostać 75-76 dolarów.
  • 5:30 - 5:34
    Jeśli dodamy do tego 10,
    otrzymamy 85-86 dolarów.
  • 5:35 - 5:36
    Uzyskaliśmy więc nową krzywą.
  • 5:37 - 5:42
    Można uznać, że to jest cena
    z punktu widzenia konsumenta,
  • 5:42 - 5:46
    albo że to krzywa podaży z podatkiem.
  • 5:46 - 5:51
    Podpiszę ją więc:
    podaż + podatek.
  • 5:52 - 5:56
    Wyszło niewyraźnie,
    ale tu jest napisane „podatek”.
  • 5:56 - 5:58
    To krzywa podaży z podatkiem.
  • 5:58 - 6:03
    W jakim punkcie przecina
    naszą krzywą sztywnego popytu?
  • 6:03 - 6:06
    Łatwo się domyślić,
    że pomimo wzrostu ceny,
  • 6:06 - 6:10
    chorzy wciąż potrzebują
    3000 fiolek insuliny rocznie.
  • 6:10 - 6:14
    Ilość się nie zmienia,
    mamy jednak nową cenę równowagi.
  • 6:14 - 6:18
    Nowa cena równowagi
    jest o dokładnie 10 dolarów wyższa.
  • 6:18 - 6:20
    Wynosi około…
  • 6:20 - 6:24
    Skoro tu było 75-76,
    to tu jest 85-86.
  • 6:24 - 6:28
    Zatem ta odległość…
    ta odległość wynosi 10.
  • 6:28 - 6:30
    Zastanówmy się nad czymś.
  • 6:30 - 6:35
    Zastanówmy się, jaki łączny dochód
    uzyska państwo w tej sytuacji.
  • 6:35 - 6:40
    Łączny dochód fiskusa będzie równy
    10 dolarów razy 3000 fiolek rocznie.
  • 6:40 - 6:42
    Razy 3000.
  • 6:42 - 6:45
    Rząd uzyska więc 30 tysięcy dolarów.
  • 6:45 - 6:48
    30 tysięcy dolarów rocznie.
  • 6:48 - 6:52
    Sprawdźmy teraz,
    z czyjej nadwyżki to zabierze.
  • 6:52 - 6:55
    Zatem ten obszar to dochód z podatku.
  • 6:55 - 6:57
    To jest dochód z podatku.
  • 6:57 - 7:01
    Producenci wciąż będą mieli
    dokładnie tę samą nadwyżkę.
  • 7:01 - 7:03
    A więc cała ta kwota,
    cały podatek
  • 7:03 - 7:07
    zostanie zabrany wyłącznie
    z nadwyżki konsumenta.
  • 7:07 - 7:10
    Zauważmy inną ciekawą rzecz.
  • 7:10 - 7:12
    Ponieważ mieliśmy tu popyt sztywny,
  • 7:12 - 7:16
    podwyższenie ceny nie wywołało
    spadku wielkości popytu.
  • 7:16 - 7:19
    Dlatego nie ma tu zbędnej straty
    – bo popyt był sztywny.
  • 7:19 - 7:22
    Ilość na rynku nie zmieniła się.
  • 7:22 - 7:24
    A więc mamy…
    Trochę…
  • 7:24 - 7:26
    Mamy więc transfer nadwyżki
  • 7:26 - 7:30
    od chorych na cukrzycę
    do skarbu państwa w tej sytuacji,
  • 7:30 - 7:32
    ale żadna nadwyżka nie jest tracona.
  • 7:32 - 7:37
    Powiem tak: nie jest tracona
    żadna część tego obszaru
  • 7:37 - 7:40
    między krzywą podaży…
  • 7:40 - 7:44
    między punktami przecięć
    krzywej popytu z krzywymi podaży.
  • 7:44 - 7:48
    Mówiąc inaczej:
    wielkość popytu nie spadła
  • 7:48 - 7:50
    w rezultacie wzrostu ceny.
Title:
Taxes and perfectly inelastic demand | Microeconomics | Khan Academy
Description:

Who bears the burden for the taxes when demand is inelastic

Watch the next lesson: https://www.khanacademy.org/economics-finance-domain/microeconomics/consumer-producer-surplus/deadweight-loss-tutorial/v/taxes-and-perfectly-elastic-demand?utm_source=YT&utm_medium=Desc&utm_campaign=microeconomics

Missed the previous lesson? https://www.khanacademy.org/economics-finance-domain/microeconomics/consumer-producer-surplus/deadweight-loss-tutorial/v/percentage-tax-on-hamburgers?utm_source=YT&utm_medium=Desc&utm_campaign=microeconomics

Microeconomics on Khan Academy: Topics covered in a traditional college level introductory microeconomics course

About Khan Academy: Khan Academy offers practice exercises, instructional videos, and a personalized learning dashboard that empower learners to study at their own pace in and outside of the classroom. We tackle math, science, computer programming, history, art history, economics, and more. Our math missions guide learners from kindergarten to calculus using state-of-the-art, adaptive technology that identifies strengths and learning gaps. We've also partnered with institutions like NASA, The Museum of Modern Art, The California Academy of Sciences, and MIT to offer specialized content.

For free. For everyone. Forever. #YouCanLearnAnything

Subscribe to Khan Academy's Microeconomics channel: https://www.youtube.com/channel/UC_6zQ54DjQJdLodwsxAsdZg
Subscribe to Khan Academy: https://www.youtube.com/subscription_center?add_user=khanacademy
more » « less
Video Language:
English
Team:
Khan Academy
Duration:
07:51

Polish subtitles

Incomplete

Revisions Compare revisions

Our website uses cookies for analysis purposes.