Janna Levin: Âm thanh vũ trụ tạo ra
-
0:00 - 0:03Tôi muốn tất cả mọi người ở đây suy nghĩ trong một giây
-
0:03 - 0:05về một sự thật rất đơn giản
-
0:05 - 0:07đó là, cho đến này
-
0:07 - 0:09những gì chúng ta biết về vũ trụ
-
0:09 - 0:11đến với chúng ta từ ánh sáng.
-
0:11 - 0:14Chúng ta đứng trên Trái đất và nhìn lên bầu trời đêm
-
0:14 - 0:17và nhìn thấy sao với đôi mắt thường.
-
0:17 - 0:19Mặt trời đốt tầm nhìn ngoại biên của chúng ta,
-
0:19 - 0:22ta nhìn ánh sáng phản chiếu từ Mặt trăng,
-
0:22 - 0:26và từ khi Galileo hướng chiếc kính viễn vọng sơ đẳng
-
0:26 - 0:29đến những thành phần của bầu trời,
-
0:29 - 0:32những gì được biết đến về vũ trụ đến với chúng ta qua ánh sáng,
-
0:32 - 0:35trải qua bao nhiêu thời kỳ trong lịch sử vũ trụ bao la.
-
0:35 - 0:38Và với những chiếc kính viễn vọng hiện đại ta có hiện nay,
-
0:38 - 0:40chúng ta đã có khả năng thu thập
-
0:40 - 0:43những bộ phim câm đáng kinh ngạc của vũ trụ
-
0:43 - 0:46những seri ảnh chụp
-
0:46 - 0:49quay ngược thời gian đến tận Big Bang.
-
0:49 - 0:52Tuy nhiên, vũ trụ không phải là một bộ phim câm,
-
0:52 - 0:54vì vũ trụ không hề yên lặng.
-
0:54 - 0:56Tôi muốn thuyết phục mọi người rằng
-
0:56 - 0:58vũ trụ có một bản nhạc nền
-
0:58 - 1:02và bản nhạc đó được chơi trên chính khoảng không.
-
1:02 - 1:05Bởi vì khoảng không có thể lắc lư như một cái trống.
-
1:05 - 1:08Nó có thể mang âm thanh này
-
1:08 - 1:10vượt vũ trụ
-
1:10 - 1:13nơi đã xảy ra những sự kiện rất lớn trong lịch sử.
-
1:13 - 1:16Bây giờ chúng ta có thể thêm vào
-
1:16 - 1:19một ví dụ của một sáng tác vĩ đại
-
1:19 - 1:21mà chúng ta có từ vũ trụ
-
1:21 - 1:23đó là một bản sáng tác của không gian.
-
1:23 - 1:27Và mặc dù chúng ta chưa từng nghe đến âm thanh ngoài vũ trụ,
-
1:27 - 1:30chúng ta rất nên thử, trong vài năm tới,
-
1:30 - 1:32bắt đầu tăng âm lượng để nghe những gì đang diễn ra ngoài kia.
-
1:32 - 1:34Và trong hoài bão này
-
1:34 - 1:37để thu thập bài hát từ vũ trụ,
-
1:37 - 1:39chúng ta xay tiêu điểm
-
1:39 - 1:41đến các hố đen và những hứa hẹn chúng mang lại,
-
1:41 - 1:44vì hố đen có thể đập vào không gian
-
1:44 - 1:46như dùi trống
-
1:46 - 1:48và có một bài hát rất riêng,
-
1:48 - 1:51mà tôi muốn cho các bạn nghe một vài dự đoán của chúng tôi
-
1:51 - 1:53về bài hát vũ trụ sẽ ra sao.
-
1:53 - 1:56Bây giờ hố đen rất tối trên một bầu trời đêm.
-
1:56 - 1:58Chúng ta không thể trực tiếp nhìn thấy chúng.
-
1:58 - 2:01Chúng không được đưa đến với chúng ta bằng ánh sáng, ít nhất không phải là trực tiếp.
-
2:01 - 2:03Chúng ta có thể nhìn thấy chúng một cách gián tiếp,
-
2:03 - 2:06vì những hố đen giận dữ phá hoại trong môi trường của chúng.
-
2:06 - 2:08Chúng phá hủy những ngôi sao xung quanh.
-
2:08 - 2:11Chúng tích lũy những mảnh vụn xung quanh.
-
2:11 - 2:13Nhưng chúng sẽ không đến với chúng ta trực tiếp qua ánh sáng.
-
2:13 - 2:15Một ngày nào đá chúng ta sẽ nhìn thấy một cái bóng
-
2:15 - 2:18một hố đen sẽ rất nổi trên một nền sáng,
-
2:18 - 2:20nhưng chúng ta chưa nhìn được thế.
-
2:20 - 2:22Tuy nhiên hố đen có thể được nghe thấy
-
2:22 - 2:24ngay cả khi chúng không được nhìn thấy,
-
2:24 - 2:28và đó là vì chúng đánh lên vũ trụ như một cái trống.
-
2:28 - 2:31Và chúng tôi còn chịu ơn ý nghĩ rằng khoảng không có thể lắc lư như một cái trống
-
2:31 - 2:34từ Albert Einstein, một người chúng ta nợ nần rất nhiều.
-
2:34 - 2:36Einstein đã nhận thấy rằng nếu khoảng không trống rỗng,
-
2:36 - 2:38nếu vũ trụ trống rỗng,
-
2:38 - 2:41thì sẽ như bức ảnh này,
-
2:41 - 2:44ngoại trừ có thể không có những ô vuông được vẽ lên.
-
2:44 - 2:47Nhưng nếu chúng ta bay tự do trong khoảng không,
-
2:47 - 2:49ngay cả khi không có những ô vuông này
-
2:49 - 2:51chúng ta có thể tự vẽ nó bằng chính sức mình,
-
2:51 - 2:54vì chúng ta sẽ nhận thấy rằng mình di chuyển theo đường thẳng,
-
2:54 - 2:56những đường thẳng không thể làm lệch
-
2:56 - 2:58xuyên qua vũ trụ.
-
2:58 - 3:00Einstein cũng nhận ra rằng
-
3:00 - 3:02và đây là phần chính trong cả vấn đề
-
3:02 - 3:05rằng nếu ta có đủ năng lượng hay khối lượng trong vũ trụ
-
3:05 - 3:07nó sẽ làm cong đi khoảng không.
-
3:07 - 3:09Và một đồ vật rơi tự do
-
3:09 - 3:11đang trôi qua, mặt trời chẳng hạn,
-
3:11 - 3:13và nó sẽ bị làm cong
-
3:13 - 3:15theo đường cong tự nhiên.
-
3:15 - 3:19Đó là thuyết tương đối của Einstein.
-
3:19 - 3:22Bây giờ, cả ánh sáng cũng sẽ bị bẻ cong bởi những đường đó.
-
3:22 - 3:24Và bạn có thể bị bẻ rất rất nhiều
-
3:24 - 3:26đến mức bạn sẽ đi theo quỹ đạo quanh Mặt trời,
-
3:26 - 3:28như là Trái đất, hay là mặt trăng đi quanh Trái Đất.
-
3:28 - 3:31Đấy là những đường cong tự nhiên của không gian.
-
3:31 - 3:33Những gì Einstein không hề nhận ra
-
3:33 - 3:35chính là, nếu bạn lấy Mặt trời
-
3:35 - 3:38và đè nén nó xuống tới đường kính 6 kilômét
-
3:38 - 3:41cũng như là lấy 1 triệu lần khối lượng của Trái đất
-
3:41 - 3:44và bạn lại nén nó xuống 6 kilômét nữa,
-
3:44 - 3:46bạn sẽ tạo nên một hố đen,
-
3:46 - 3:48một vật thể dày đặc tới độ
-
3:48 - 3:51mà nếu ánh sáng lại gần, nó sẽ không bao giờ thoát ra được --
-
3:51 - 3:54một bóng đen trong vũ trụ.
-
3:54 - 3:56Einstein không phải là người nhận ra điều này,
-
3:56 - 3:58mà là Karl Schwarzchild
-
3:58 - 4:00một người Đức Do Thái trong Thế chiến thứ nhất
-
4:00 - 4:03tham gia quân đội Đức khi đã là một nhà khoa học có tiếng tăm,
-
4:03 - 4:06tham gia mặt trận với Nga.
-
4:06 - 4:09Tôi thích tưởng tượng ra Schwarzchild trong chiến tranh, trong những hào chiến
-
4:09 - 4:13tính toán quỹ đạo đạn cho đại bác,
-
4:13 - 4:15và sau đó, ở giữa đó,
-
4:15 - 4:17tính toán công thức của Einstein
-
4:17 - 4:19trong hào chiến.
-
4:19 - 4:21Và ông ấy đã đọc thuyết tương đối
-
4:21 - 4:23mới được xuất bản của Einstein,
-
4:23 - 4:25và đã rất kinh ngạc với lý thuyết này.
-
4:25 - 4:27Và ông đã nhanh chóng ước đoán
-
4:27 - 4:29một giải pháp toán học chuẩn xác
-
4:29 - 4:31có thể mô tả một thứ rất phi thường:
-
4:31 - 4:33những đường cong quá mạnh
-
4:33 - 4:36mà không gian sẽ theo đó
-
4:36 - 4:38mà cong như là một thác nước
-
4:38 - 4:40chảy xuống cổ họng của một cái hố.
-
4:40 - 4:43Và ngay cả ánh sáng cũng không thoát khoải dòng chảy này.
-
4:43 - 4:45Ánh sáng sẽ bị kéo xuống dưới hố
-
4:45 - 4:47cùng với tất cả những vật khác,
-
4:47 - 4:49và những gì còn lại sẽ chỉ là cái bóng.
-
4:49 - 4:51Sau đó ông ta đã viết cho Einstein,
-
4:51 - 4:53và nói rằng " Ông sẽ thấy đó,
-
4:53 - 4:56chiến tranh đã đủ nhân từ với tôi,
-
4:56 - 4:59mặc cho bom đạn dày đặc.
-
4:59 - 5:01Tôi đã có thể thoát khỏi tất cả
-
5:01 - 5:04và đi qua mảnh đất của những ý tưởng của ông."
-
5:04 - 5:07Và Einstein đã rất ấn tượng với đáp án chính xác này,
-
5:07 - 5:10và tôi mong rằng cũng ấn tượng với sức cống hiến của nhà khoa học này.
-
5:10 - 5:13Đây là một nhà khoa học chăm chỉ làm việc đưới điều kiện khắc nghiệt.
-
5:13 - 5:15Và ông đã đêm ý tưởng của Schwarzchild
-
5:15 - 5:18đến viện khoa học Đức tuần sau đó.
-
5:18 - 5:21Nhưng Einstein luôn nghĩ rằng những hố đen chỉ là một sự sai lệch toán học.
-
5:21 - 5:24Ông không tin rằng chúng tồn tại trong tự nhiên.
-
5:24 - 5:27Ông nghĩ rằng tự nhiên sẽ bảo vệ chúng ta khỏi sự hình thành của chúng.
-
5:27 - 5:29Đó là nhiều thập kỷ
-
5:29 - 5:31trước khi từ chuyên môn hố đen được đặt
-
5:31 - 5:33và mọi người nhận ra
-
5:33 - 5:35rằng hố đen là những vật thể vũ trụ có thật
-
5:35 - 5:37trên thực tế chúng là trạng thái chết
-
5:37 - 5:39của những ngôi sao rất lớn
-
5:39 - 5:41đã dập tắt
-
5:41 - 5:43ở cuối đời.
-
5:43 - 5:45Bây giờ Mặt trời của chúng ta sẽ không dập tắt thành một hố đen.
-
5:45 - 5:47Vì thực ra nó chưa đủ lớn.
-
5:47 - 5:49Nhưng nếu chúng làm một cuộc thí nghiệm ý nghĩ nhỏ
-
5:49 - 5:51mà Einstein rất thích làm
-
5:51 - 5:53chúng ta có thể tưởng tượng
-
5:53 - 5:56đè nén mặt trời xuống 6 ki lô mét
-
5:56 - 5:59và đặt một trái đất nhỏ bé quanh nó theo quỹ đạo,
-
5:59 - 6:01có thể là 30 ki lô mét
-
6:01 - 6:04bên ngoài hố đen mặt trời.
-
6:04 - 6:06Và Trái đất sẽ tự phát sáng,
-
6:06 - 6:08vì bây giờ không còn mặt trời nữa, chúng ta không còn nguồn ánh sáng nào khác
-
6:08 - 6:11nên hãy cho trái đất nhỏ tự phát sáng.
-
6:11 - 6:13và bạn nhận ra rằng bạn có thể đặt trái đất trong một quỹ đạo
-
6:13 - 6:1530 ki lô mét
-
6:15 - 6:18bên ngoài hố đen.
-
6:18 - 6:20Hố đen này
-
6:20 - 6:22thực ra có thể đặt vừa vào trong Manhattan.
-
6:22 - 6:24Nó có thể sẽ chạm đến Hudson một chút
-
6:24 - 6:26trước khi nó phá hủy trái đất.
-
6:26 - 6:28Đó đơn giản là những gì chúng ta đang nói đến.
-
6:28 - 6:30Chúng ta đang nói đến một vật thể mà bạn có thể đè nén
-
6:30 - 6:32xuống đến một nửa diện tích Manhattan.
-
6:32 - 6:34Nên nếu chúng ta dịch chuyển trái đất rất gần
-
6:34 - 6:3630 ki lô mét bên ngoài
-
6:36 - 6:39và ta thấy rằng nó đi theo quỹ đạo hoàn hảo xung quanh hố đen.
-
6:39 - 6:41Có những huyền thoại rằng
-
6:41 - 6:43hố đen ăn tươi nuốt sống mọi thứ trong vũ trụ,
-
6:43 - 6:46nhưng thực ra bạn phải đến rất gần để rơi vào đó.
-
6:46 - 6:49Điều rất đặc biệt là : từ một điểm thuận lợi
-
6:49 - 6:51ta luôn có thể nhìn thấy trái đất.
-
6:51 - 6:53nó không thể trốn đằng sau hố đen.
-
6:53 - 6:55Ánh sáng từ trái đất, một vài ánh sáng rơi vào hố,
-
6:55 - 6:58nhưng một vài có thể đi vòng và đến với chúng ta.
-
6:58 - 7:00Thể nên bạn không thể giấu gì sau một hố đen.
-
7:00 - 7:02Nếu đây là Battlestar Galactica
-
7:02 - 7:04và bạn đang đánh với người Cylons,
-
7:04 - 7:06đừng trốn sau hố đen.
-
7:06 - 7:09Họ có thể nhìn thấy bạn.
-
7:09 - 7:11Bây giờ, mặt trời của chúng ta sẽ không biến thành hố đen;
-
7:11 - 7:13nó chưa đủ lớn,
-
7:13 - 7:17và đã có chục ngàn hố đen trong thiên hà.
-
7:17 - 7:20Và nếu một cái tới gần ngân hà,
-
7:20 - 7:22nó sẽ như thế này.
-
7:22 - 7:25và chúng ta sẽ nhìn thấy bóng của hố đen đó
-
7:25 - 7:27trên nên hàng tỉ ngôi sao
-
7:27 - 7:30trên giải ngân hà và đường bụi sáng.
-
7:30 - 7:33Và nếu chúng ta rơi đến gần hố đen này,
-
7:33 - 7:36chúng ta sẽ nhìn thấy những tia sáng xung quanh nó,
-
7:36 - 7:39và chúng ta có thể bắt đầu đến gần những cái bóng đó
-
7:39 - 7:42và không để ý đến những gì đã diễn ra.
-
7:42 - 7:45Sẽ rất tệ nếu chúng ta cố châm ngòi tên lửa và ra khỏi đó
-
7:45 - 7:47vì chúng ta sẽ không có khả năng,
-
7:47 - 7:49cũng như ánh sáng cũng không thể thoát.
-
7:49 - 7:52Và ngay cả khi hố đen rất tối khi nhìn từ phía ngoài,
-
7:52 - 7:54nó không hề tối bên trong.
-
7:54 - 7:57bởi vì tất cả ánh sáng trong vũ trụ có thể rơi ra đằng sau chúng ta.
-
7:57 - 8:01Và ngay cả khi đó, dựa vào một hiện tượng gọi là sự giãn nở của thời gian,
-
8:01 - 8:04đồng hồ của chúng ta sẽ có vẻ chậm hơn
-
8:04 - 8:07sẽ gần hơn tới thời gian trên ngân hà,
-
8:07 - 8:10sẽ giống như là sự tiến hóa của thiên hà
-
8:10 - 8:12đã đẩy nhanh và bắn tới chúng ta,
-
8:12 - 8:15ngay trước khi chúng ta bị đè chết bởi hố đen.
-
8:15 - 8:17Đó sẽ là một kinh nghiệm sống chết
-
8:17 - 8:19khi bạn nhìn thấy ánh sáng ở phía cuối đường hầm,
-
8:19 - 8:21nhưng đây tất nhiên là một kinh nghiệm với cái chết hoàn toàn.
-
8:21 - 8:23(Cười)
-
8:23 - 8:25Và không có cách nào để kể cho ai cả
-
8:25 - 8:27về ánh sáng ở cuối đường hầm này.
-
8:27 - 8:30Ngày nay chúng ta chưa bao giờ nhin thấy một cái bóng như là của một hố đen,
-
8:30 - 8:32nhưng hố đen có thể được nghe thấy,
-
8:32 - 8:34ngay cả khi chúng không thể nhìn thấy được.
-
8:34 - 8:38Hãy tưởng tượng ra một tình huống thiên văn học thực tế
-
8:38 - 8:41tưởng tượng hai hố đen đã tồn tại cùng nhau trong một thời gian dài.
-
8:41 - 8:43Có thể chúng bắt đầu là những ngôi sao
-
8:43 - 8:45và sụp đổ thành hai hố đen
-
8:45 - 8:48mỗi cái nặng gấp 10 lần khối lượng của Mặt Trời.
-
8:48 - 8:51Và bây giờ chúng ta sẽ đề nén chúng xuông 60 cây số
-
8:51 - 8:53Chúng có thể bị xoay quanh
-
8:53 - 8:55hàng trăm lần mỗi giây.
-
8:55 - 8:57Và vào cuối vòng đời,
-
8:57 - 9:00chúng sẽ xoay vòng quanh nhau với vận tốc gần với vận tốc ánh sáng.
-
9:00 - 9:02Và chúng sẽ đi tầm hàng ngàn cây số.
-
9:02 - 9:04trong một phần trăm mỗi giây.
-
9:04 - 9:06Và nếu làm như vậy, chúng sẽ không chỉ làm cong đi khoảng không
-
9:06 - 9:08mà còn để lại dấu ấn
-
9:08 - 9:10một tiếng chuông của vũ trụ,
-
9:10 - 9:12một làn sóng trong khoảng không.
-
9:12 - 9:14Khoảng không bị ép và kéo dài
-
9:14 - 9:16khi chúng bất nguồn từ những hố đen này
-
9:16 - 9:18đập vào vũ trụ.
-
9:18 - 9:20Và chúng đi vào vũ trụ
-
9:20 - 9:22với vận tốc ánh sáng.
-
9:22 - 9:24Mô hình máy tính này
-
9:24 - 9:27dựa vào một nhóm nghiên cứu tại trụ sở NASA tại Goddard.
-
9:27 - 9:30Phải mất gần 30 năm cho bất cứ ai trên thế giới để giải vấn đề này.
-
9:30 - 9:32Đây là một trong những nhóm.
-
9:32 - 9:34Có hai hố đen trong quỹ đạo xung quanh nhau
-
9:34 - 9:36một lần nữa, với những đường cong này.
-
9:36 - 9:39nếu bạn có thể nhìn được - những đường cong này hơi khó nhìn
-
9:39 - 9:42nhưng nếu bạn có thể nhìn thấy những đường sóng màu đỏ,
-
9:42 - 9:44đó là những đường sóng tạo ra từ lực hấp dẫn.
-
9:44 - 9:47Chúng cơ bản là những âm thanh của không trung ,
-
9:47 - 9:49và chúng sẽ đi ra từ những hố đen này với vận tốc ánh sáng
-
9:49 - 9:52khi chúng kết hợp lại và tạo ra âm thanh
-
9:52 - 9:54đến một hố đen tĩnh lặng
-
9:54 - 9:56vào cuối ngày.
-
9:56 - 9:58Nếu bạn đứng đủ gần,
-
9:58 - 10:00tai bạn sẽ dội lại
-
10:00 - 10:02với sự xiết chặt và kéo dài của khoảng không.
-
10:02 - 10:04Bạn sẽ có thể nghe thấy âm thanh,
-
10:04 - 10:08Và bây giờ, đầu bạn sẽ bị xết và kéo dài ra,
-
10:08 - 10:11và ban có thể sẽ có khó khăn cố tìm hiểu điều gì đang xảy ra.
-
10:11 - 10:13Nhưng tôi sẽ chơi cho bạn
-
10:13 - 10:15âm thanh mà chúng tôi dự đoán.
-
10:15 - 10:17Đây là sản phẩm từ nhóm của tôi
-
10:17 - 10:20một mô hình máy tính kém lung linh hơn một chút.
-
10:20 - 10:22Tưởng tượng một hố đen nhẹ hơn
-
10:22 - 10:24rơi vào một hố đen nặng hơn.
-
10:24 - 10:26Âm thanh bạn đang nghe
-
10:26 - 10:29chính là âm thanh của hố đen nhỏ đập vào khoảng không
-
10:29 - 10:31mỗi khi nó đền gần hơn.
-
10:31 - 10:34Nếu nó đi ra xa, âm thanh sẽ nhỏ hơn một chút.
-
10:34 - 10:36Nhưng nó như một cái vồ,
-
10:36 - 10:38và nó có thể làm nứt không gian,
-
10:38 - 10:40nhảy tưng tưng như một cái trống.
-
10:40 - 10:43Và chúng ta có thể dự đoán âm thanh nó sẽ như thế nào.
-
10:43 - 10:45Chúng ta biết rằng, nếu nó rơi vào,
-
10:45 - 10:47âm thanh sẽ nhanh hơn và to hơn.
-
10:47 - 10:49Và khi đó,
-
10:49 - 10:52chúng ta có thể nghe thấy hố đen nhỏ rơi vào hố đen lớn
-
10:52 - 11:09(Âm thanh lớn dần lên)
-
11:09 - 11:11Và sau đó sẽ không còn gì nữa.
-
11:11 - 11:13Tôi chưa từng nghe âm thanh này với âm lượng lớn thế này - nghe có vẻ kịch tính hơn.
-
11:13 - 11:15Khi ở nhà nó nghe bớt kịch tính hơn.
-
11:15 - 11:17Chỉ như là ding ding ding
-
11:17 - 11:21Đây là một âm thanh khác từ nhóm chúng tôi.
-
11:21 - 11:23Không, tôi không cho bạn xem bất cứ hình ảnh nào,
-
11:23 - 11:25bởi vì hố đen không để lại
-
11:25 - 11:27những dấu vết nào,
-
11:27 - 11:29và không gian không được tô vẽ,
-
11:29 - 11:31để bạn có thể thấy được những đường cong.
-
11:31 - 11:33Nhưng nếu bạn trôi trong không gian trong một kỳ nghỉ không gian
-
11:33 - 11:35và bạn nghe thấy điều này
-
11:35 - 11:37bạn sẽ muốn tiếp tục di chuyển.
-
11:37 - 11:39(Cười)
-
11:39 - 11:41Muốn đi khỏi âm thanh.
-
11:41 - 11:43Cả hai hố đen đều đang di chuyển.
-
11:43 - 11:46Cả hai đều đang đến gần nhau hơn.
-
11:46 - 11:49Trong trường hợp này, cả hai đều lắc lư khá nhiều.
-
11:49 - 11:51Và khi đó chúng sẽ nhập vào nhau.
-
11:51 - 11:59(Đập mạnh)
-
11:59 - 12:01Không, bây giờ không còn gì nữa.
-
12:01 - 12:04Bây giờ âm thanh líu lo đấy rất đặc trưng khi hố đen nhập vào nhau
-
12:04 - 12:07và âm thanh đó rung rinh vào phút cuói.
-
12:07 - 12:09Đó là phỏng đoán của chung tôi
-
12:09 - 12:11cho những gì chúng ta sẽ thấy.
-
12:11 - 12:13May mắn là chúng ta đang ở khoảng cách khá an toàn ở Long Beach, California
-
12:13 - 12:15và chắc chắn rằng, ở nơi nào đó trong vũ trụ
-
12:15 - 12:17hai hố đen vừa nhập vào.
-
12:17 - 12:19Và chắc chắn, khoảng khôn quanh chúng ta
-
12:19 - 12:21đang phát ra âm thanh
-
12:21 - 12:24sau khi di chuyển khoảng 1 triệu năm ánh sáng, hay là 1 triệu năm,
-
12:24 - 12:27với vận tốc ánh sáng để đến với chúng ta.
-
12:27 - 12:30Nhưng âm thanh này quá nhỏ để chúng ta có thể nghe.
-
12:30 - 12:33Có những thí nghiệm công nghiệp đang được xây dựng trên Trái đất
-
12:33 - 12:35một cái gọi là LIGO
-
12:35 - 12:37sẽ đánh hơi sự trệch hướng
-
12:37 - 12:40trong sự siết và kéo dài của khoảng không
-
12:40 - 12:43với tỉ lệ ít hơn một phần của hạt nguyên tử
-
12:43 - 12:45trong vòng 4 cây số.
-
12:45 - 12:47Đây là một thí nghiệm đầy tính tham vọng,
-
12:47 - 12:49và nó sẽ ở mức độ nhạy cảm cao nhất
-
12:49 - 12:52trong vòng một vài năm tới.
-
12:52 - 12:54Cũng có những sứ mệnh cho không gian,
-
12:54 - 12:56mà mong rằng sẽ được phóng trong vòng 10 năm tới,
-
12:56 - 12:58gọi là LISA.
-
12:58 - 13:01Và LISA sẽ có khả năng nhìn thấy những hố đen cực lớn
-
13:01 - 13:04những hố đen hàng triệu hay hàng tỉ lần
-
13:04 - 13:06khối lượng của Mặt Trời.
-
13:06 - 13:09Trong hình ảnh thu được từ kính Hubble này, ta nhìn thấy hai ngân hà.
-
13:09 - 13:12Chúng trông giống như là bị đóng băng chặt.
-
13:12 - 13:14Và mỗi cái có thể chứa
-
13:14 - 13:17một hố đen cực lớn ở tâm.
-
13:17 - 13:19Nhưng chúng không hề đóng băng,
-
13:19 - 13:21chúng thực ra đang nhập vào nhau.
-
13:21 - 13:23Hai hố đen đang va chạm,
-
13:23 - 13:26và sẽ nhập trong vòng 1 tỉ năm.
-
13:26 - 13:28Đó sẽ đi ra ngoài khả năng của con người
-
13:28 - 13:31để ghi âm một bài hát với độ dài như thế.
-
13:31 - 13:33Nhưng LISA có thể nhìn thấy những lần cuối
-
13:33 - 13:35của hai hố đen
-
13:35 - 13:37sớm hơn trong lịch sử vũ trụ,
-
13:37 - 13:4015 phút cuối trước khi chúng rơi vào nhau.
-
13:40 - 13:42Và đó không chỉ là những hố đen,
-
13:42 - 13:45mà còn là bất cứ sự nhiễu loạn lớn nào trong vũ trụ
-
13:45 - 13:47và cái lớn nhất chính là Big bang.
-
13:47 - 13:50Và khi sự nhiễu loạn đó được tạo ra, có ý kiến khá là nhạo báng
-
13:50 - 13:52như là "Ồ, ai tin vào Big Bang cơ chứ? "
-
13:52 - 13:54Nhưng thật ra, điều này có thể chính xác hơn,
-
13:54 - 13:56bởi vì nó có thể tạo ra tiếng đập;
-
13:56 - 13:58nó có thể tạo ra âm thanh.
-
13:58 - 14:01Hoạt hình này là từ những người bạn tôi ở Pronton Studios
-
14:01 - 14:03mô tả Big Bang từ bên ngoài.
-
14:03 - 14:06Chúng tôi không muốn làm thế; chúng tôi muốn ở bên trong vũ trụ,
-
14:06 - 14:09bởi vì không có cái gì gọi là đứng bên ngoài vũ trụ cả.
-
14:09 - 14:11Nên tưởng tượng rằng bạn ở bên trong Big Bang
-
14:11 - 14:13Nó ở mọi nơi, xung quanh bạn.
-
14:13 - 14:15và vũ trụ rung rinh.
-
14:15 - 14:1714 tỉ năm qua
-
14:17 - 14:20và bài hát này vẫn luôn vang lên quanh chúng ta
-
14:20 - 14:22Nhưng ngân hà hình thành,
-
14:22 - 14:24và thế hệ của những vì sao hình thành trong những ngân hà này.
-
14:24 - 14:26Và xung quanh 1 ngôi sao,
-
14:26 - 14:28ít nhất một ngôi sao,
-
14:28 - 14:30là một hành tinh có sự sống.
-
14:30 - 14:33Và đây chúng ta đang xây dựng những thí nghiệp này,
-
14:33 - 14:35làm những tính toán, viết những mã máy tính.
-
14:35 - 14:38Tưởng tượng 1 tỉ năm trước,
-
14:38 - 14:40hai hố đen va đập vào nhau.
-
14:40 - 14:42Bài hát này đã vang lên trong vũ trụ
-
14:42 - 14:44trong cả thời gian này.
-
14:44 - 14:46Chúng ta lúc đó chưa ở đây.
-
14:46 - 14:48Càng đến gần hơn
-
14:48 - 14:5040 ngàn năm trước, chúng ta vẫn đang vẽ lên những hang động.
-
14:50 - 14:52Như là xây dựng những nhạc cụ vội vã.
-
14:52 - 14:55Càng đến gần hơn, và vào năm 20....
-
14:55 - 14:57năm nào cũng thế
-
14:57 - 14:59khi những máy dò của chúng ta đạt độ nhạy bậc nhất
-
14:59 - 15:01chúng ta sẽ xây dựng chúng, sẽ bật những máy móc lên
-
15:01 - 15:04và bang, chúng ta bắt được nó - bài hát đầu tiên từ vũ trụ.
-
15:04 - 15:06Nếu nó là Big Bang chúng ta có thể bắt được,
-
15:06 - 15:08nó sẽ như thế này.
-
15:08 - 15:11Đây là một âm thanh khủng khiếp.
-
15:11 - 15:13Đây là định nghĩa của tiếng ồn.
-
15:13 - 15:15Đây là một âm thanh trắng, một sự vang âm hỗn loạn
-
15:15 - 15:18Nhưng nó ở quanh chúng ta mọi nơi
-
15:18 - 15:20nếu nó chưa bao giờ bị xóa bỏ
-
15:20 - 15:22bởi một vài quá trình khác trong vũ trụ.
-
15:22 - 15:25Và nếu chúng ta bắt đươc, nó sẽ là âm nhạc với tai chúng ta,
-
15:25 - 15:27vì nó sẽ là những vang âm yên bình
-
15:27 - 15:29của khoảng khắc tạo hóa của chúng ta
-
15:29 - 15:31của vũ trụ.
-
15:31 - 15:33Thế nên, trong một vài năm tới,
-
15:33 - 15:36chúng ta sẽ có khả năng tăng âm cho bản nhạc này một chút
-
15:36 - 15:39ghi âm lại vũ trụ trong phòng thu.
-
15:39 - 15:42Nhưng nếu chúng ta tìm thấy những khoảnh khắc sớm nhất,
-
15:42 - 15:44nó sẽ đưa chúng ta gần hơn
-
15:44 - 15:46tới sự hiểu biết về big bang,
-
15:46 - 15:49và mang cúng ta gần hơn
-
15:49 - 15:52đến việc hỏi những câu hỏi khó nhất.
-
15:52 - 15:55Nếu chúng ta chạy bộ phim về vũ trụ ngược lại,
-
15:55 - 15:58chúng ta biết rằng có Big Bang trong quá khứ
-
15:58 - 16:02và chúng ta có thể nghe thấy âm thanh chói tai của nó.
-
16:02 - 16:04nhưng liệu Big Bang của chúng ta có phải là Big Bang duy nhất không?
-
16:04 - 16:07Ý tôi là chúng ta phải hỏi, nó đã từng xảy ra trước đây chưa?
-
16:07 - 16:09Nó sẽ xảy ra nữa không?
-
16:09 - 16:12Ý tôi là, trong tinh thần của TED,
-
16:12 - 16:14để mang lại những kỳ quan,
-
16:14 - 16:17chúng ta có thể hỏi những câu hỏi, ít nhất là vào những phút cuối này,
-
16:17 - 16:19những câu hỏi có khả năng ám ảnh ta mãi mãi.
-
16:19 - 16:21nhưng ta phải hỏi rằng:
-
16:21 - 16:23Có khả năng nào mà vũ trụ của chúng ta
-
16:23 - 16:26những gì còn sót lại của những phần lịch sử vĩ đại?
-
16:26 - 16:30Hoặc là, có khả năng nào, chúng ta chỉ là một nhánh
-
16:30 - 16:34mỗi nhánh có một Big Bang riêng trong quá khứ hình thành
-
16:34 - 16:36có thể một vài chỗ có hố đen với những tiếng trống,
-
16:36 - 16:38có thể một vài chỗ sẽ không có
-
16:38 - 16:41có thể một vài chỗ có sự sống, và có thể không
-
16:41 - 16:43không phải trong quá khứ, không phải trong tương lai,
-
16:43 - 16:46nhưng có thể làm thế nào để liên hệ với chúng ta?
-
16:46 - 16:48Thế nên ta phải tự hỏi, nếu có nhiều vũ trụ,
-
16:48 - 16:50và trong một vài phần của những ngân hà vũ trụ khác
-
16:50 - 16:52có sự sống không?
-
16:52 - 16:54Đây là những vật sống trong vũ trụ
-
16:54 - 16:56vậy nếu có, thì những vật này
-
16:56 - 16:58có đang tự hỏi về chúng ta
-
16:58 - 17:01và về sự hình thành của chúng không?
-
17:01 - 17:03Và nếu có,
-
17:03 - 17:06tôi có thể tưởng tượng ra chúng như chúng ta
-
17:06 - 17:08tính toán, viết mã máy tính,
-
17:08 - 17:10xây dựng nhạc cụ,
-
17:10 - 17:13cố dò lấy những âm thanh dù nhỏ nhất
-
17:13 - 17:15về hình thành của chúng
-
17:15 - 17:17và tự hỏi ai đó còn đang ngoài kia.
-
17:17 - 17:20xin cám ơn. cám ơn.
-
17:20 - 17:22(Vỗ tay)
- Title:
- Janna Levin: Âm thanh vũ trụ tạo ra
- Speaker:
- Janna Levin
- Description:
-
more » « less
Chúng ta nghĩ đến không gian như một nơi yên tĩnh. Thế nhưng nhà vật lý học Janna Levin nói rằng vũ trụ có một bản nhạc nền - một bản sáng tác với những âm thanh ghi lại những sự kiện lớn từng xảy ra trên không trung. (Ví dụ như là hố đen, tiếng nổ trong vũ trụ như là một tiếng trống). Đây sẽ là một chuyến đi dạo thăm quan âm thanh vũ trụ đáng kinh ngạc.
- Video Language:
- English
- Team:
closed TED
- Project:
- TEDTalks
- Duration:
- 17:23