Centra integrowania bezdomnych imigrantów: Ewa Sadowska na TEDxKraków

Ewa Sadowska wychowała się na gospodarstwie, które służyło także jako centrum rehabilitacji ludzi odrzuconych przez społeczeństwo, kierowane przez jej rodziców, psychologów. Jako osoba dorosła zajmowała się organizacją Barka, która pomaga przywrócić wiarę w siebie bezdomnym i umożliwić ich integrację ze społeczeństwem. Tutaj Ewa opowiada o tym, jak Barka rozwinęła się w sieć międzynarodową, a wszystko zaczęło się od telefonu i próśby o pomoc z londyńskim miasteczkiem bezdomnych imigrantów słowiańskiego pochodzenia.

Bardzo dziękuję.

Jestem zaszczycona, mogąc podzielić się

swoim skromnym doświadczeniem

w dziedzinie migracji
i sieci integracji migrantów.

To, co usłyszałam od przedmówców,

było bardzo ciekawe,
inspirujące i ekscytujące

i bardzo się cieszę, że mogę coś dodać.

Zacznę od osobistej historii,

bo czuję, że to ważne,
i że wyjaśni wam ona,

czym się zajmuję obecnie

i czym jest sieć migracji,
o której opowiem.

Tak więc wychowałam się na gospodarstwie,

podobnym do tego, o jakim mówiła Jadwiga.

Było to w pięknej wsi na zachodzie Polski.

Gospodarstwo to miało
jeszcze więcej uroku i znaczenia,

bo prowadziły je osoby
z dużym bagażem życiowym,

od wielu lat bezdomne,

cierpiące na bezsenność,
uzależnione, chore psychicznie.

Gospodarstwo założyli moi rodzice,
psychologowie, w 1989 roku.

Wzięli ze sobą grupę ludzi,

razem ze mną i dwiema młodszymi siostrami.

Przez 8 lat mieszkaliśmy
pod jednym dachem.

To było moje dzieciństwo,
tam chodziłam do szkoły.

Mam cudowne wspomnienia z tamtego okresu.

Na przykład pamiętam Henryka,
który był 25 lat w więzieniu.

Całego w tatuażach.

Pamiętam, jak siedział
na wielkim stogu siana

i przygotowywał marchewki dla koni.

Był odpowiedzialny za konie

i po raz pierwszy życiu
czuł się potrzebny,

odpowiedzialny za coś
i obdarzony zaufaniem.

Albo Zuzanna, prostytutka,

która przyszła do nas z 12 psami.

I jeszcze jedna osoba,

babcia, "Babcia Stasia",

która przyszła w kapciach, w środku zimy,

w wieku 96 lat,

bo dla rodziny była ciężarem
i po prostu ją porzucili.

Takie było moje dzieciństwo,

ale dla mnie najważniejsze

w tej społeczności ludzi
z różnych środowisk,

było odkrycie, że każdy człowiek,

bez względu na osobiste problemy, dramaty

i trudne przeżycia,

ma potencjał, by odbudować swoje życie

i zacząć od nowa.

Ludzie, z którymi żyliśmy
na gospodarstwie,

zostali przywódcami
kolejnych takich placówek.

Założyli własne stowarzyszenia,

firmy, własne społeczne inicjatywy.

Założyliśmy też ośrodki
mające pomóc im kształcić się,

bo większość z nich nie ukończyła
nawet podstawówki.

Tak więc, naśladując duńskie
uniwersytety ludowe,

uniwersytety powszechne,

założyliśmy takie szkoły
w wielu miejscach w Polsce,

by pomóc im kształcić się
i rozwinąć swój potencjał.

A także pomóc im założyć
własne społeczne inicjatywy

albo po prostu zrobić coś
ze swoim życiem i żyć niezależnie.

We wrześniu 2006 r. w Londynie,

trochę zmieniając lokalizację,

urzędnik jednej z londyńskich
gmin miejskich,

dzielnicy Hammersmith i Fulham,

idąc przez park minął coś,

co nazwał całym "miasteczkiem"

ludzi śpiących na kartonach,

pijących alkohol,

mówiących językiem, którego nie znał,

wiedział tylko, że to jakiś język
wschodnioeuropejski.

Próbował się z nimi porozumieć.

Próbował dowiedzieć się,
jak się nazywają i skąd pochodzą.

Oni znali po angielsku jedynie "cześć",
"dziękuję" i "jak się masz".

Odwiedzał to "miasteczko"

przez kolejne dni
i zapoznał się z tymi ludźmi,

mimo że nie mogli się do końca porozumieć.

Poszperał trochę w Internecie

i napisał do nas, do mnie:

"Przeczytałem o tym, co robicie w Polsce

i potrzebujemy takiego wsparcia dla ludzi,

takiego przedsięwzięcia, w Londynie".

I tak zaangażowałam się

we wspieranie wschodnioeuropejskich
migrantów w zachodniej Europie.

Migracja jest niesamowitym zjawiskiem,

ale także niebezpiecznym,
trudnym procesem.

Dla mnie migracja zaczyna się,
kiedy jajeczko matki

spotyka się z ojca...

Ewa Sadowska: Jak to jest po angielsku?
Publiczność: "Sperm".

Tak, gdy rodzi się życie.

Tak się zaczyna migracja,
a kończy się ze śmiercią.

(Śmiech)

(Brawa)

Człowiek, który przechodził przez park,

to był John Downey.

Potem został prezesem
naszej organizacji w Londynie.

Po przyjeździe do Londynu

zaczęliśmy od patroli na ulicach.

Najważniejszym ich elementem,
pierwszym projektem

pomocy migrantom
w najdelikatniejszym położeniu,

którzy żyją na ulicy,

jest wspomaganie ich w zrozumieniu

beznadziejności sytuacji,
w jakiej się znaleźli.

Także pomoc w szukaniu zatrudnienia,

by mogli utrzymać się w Anglii,

albo pomoc w powrocie.

Powrocie do domu.

W tym procesie nieocenieni są ludzie,

którym pomogła organizacja
moich rodziców w Polsce.

Oni też kiedyś byli bezdomni i bezrobotni.

Teraz są liderami, przyjeżdżają do Londynu

i rozmawiają z ludźmi na ulicach.

Dzielą się swoimi historiami,

dzielą się swoją drogą i mówią:
"Słuchaj, byłam jak ty.

Jeśli mi się udało, to ty też możesz.

Teraz mam rodzinę, swoją firmę.

Mam plany na przyszłość".

Ponad tysiąc
wschodnioeuropejskich migrantów,

nie tylko Polaków, ale i innych nacji,

wróciło do programów resocjalizacyjnych

w swoich krajach, także do Polski.

Kolejna, bardzo istotna kwestia,

to wsparcie dla tych,
którzy nie muszą wracać.

Wielu z nich, z odrobiną pomocy,

po udzieleniu porady,

uda się pracować i mieszkać w Anglii,

Irlandii, Danii.

Tak więc otwieramy te ośrodki społeczne.

Obecnie pierwszy taki ośrodek
działa w centrum Londynu

i pomaga ludziom zdobyć i utrzymać pracę.

Bardzo dobrze się rozwija.

Tak żeby podać wam pełen zarys:

w maju 2004 r.,
kiedy Polska wstąpiła do UE,

prawie 2 mln Polaków
wyemigrowało na Zachód.

Często porównuję to do migracji
europejskich pionierów

do Ameryki Północnej 200 lat temu.

Ludzie pakują domy,

zabierają rzeczy, dzieci, żony

i wyruszają, by zacząć lepsze życie,
mieć lepszą przyszłość.

Tak się stało z migrantami
ze wschodniej Europy.

My, którzy tak długo
nie mieliśmy wolności,

zamknięci w tym kraju
przez 50 lat komunizmu,

pragnęliśmy skorzystać z tej wolności,
wyjechać, spróbować.

Coś takiego
powinno się promować, popierać.

Istotne jest, aby się dobrze przygotować
do tego trudnego procesu.

Właściwie ci, którym się nie powiodło
w zachodniej Europie,

to w większości ludzie
z pokolenia komunizmu.

To osoby, które żyły w poprzednim reżimie.

Nie mówią wcale po angielsku,
albo bardzo słabo.

Nie rozumieją, jak działa
gospodarka wolnorynkowa,

ani demokracja, silna jak w Anglii.

Większość straciła pracę,

nie udało im się,
wielu było uzależnionych od alkoholu.

Film, który pokazuję,

ilustruje troszkę to, o czym mówię.

To na przykład
szkoły dla dorosłych w Polsce.

Dla dorosłych mało zdatnych do pracy.

Uczą się poprzez praktyczne
i teoretyczne zajęcia,

a cel to pomóc im wrócić na rynek pracy.

Uczą się gotowania, szycia, ogrodnictwa,

hydrauliki, stolarstwa.

I właśnie ten projekt już powieliliśmy

w Londynie, Hamburgu,
Berlinie i Rotterdamie.

Tak więc tym chciałam się podzielić.

Teraz pracuję nad trzecim,
bardzo ważnym projektem,

mającym przygotować kadrę

w krajach docelowych i tych,
z których płynie migracja.

Przygotować kadry do pracy z migrantami.

I marzę, że taka sieć
ośrodków wsparcia migrantów

zostanie ona stworzona
nie tylko w Europie,

ale także na całym świecie,

aby pomagać i wspierać migrantów.

Żyjąc na tym gospodarstwie
w zachodniej Polsce, odkryłam,

że mechanizmy ludzkiego upadku i poniżenia

są takie same, nie ważne, czy jest się
z Meksyku, Ameryki czy Polski.

Wszyscy mamy ogromny potencjał

do samorozwoju.

Gdy czasem nasi angielscy znajomi
przyjeżdżają do Polski,

angielskie lokalne rady dzielnicowe,
organizacje miejskie,

z którymi współpracujemy w Anglii,

kiedy przyjeżdżają do Polski, mówią:

"Polska jest tak niezwykłym krajem.

W pewnym sensie jesteście
w uprzywilejowanej sytuacji,

bo wszystko wam zniszczyli
Hitler i Stalin,

a teraz możecie tworzyć
programy nowej generacji.

Możecie zbudować nową,
wolnorynkową gospodarkę.

Nowy system opieki społecznej,

który jest bardziej aktywny,
a nie bierny".

Mówią, że w Anglii panuje chrześcijański
model działalności dobroczynnej,

który głównie opiera się
na rozdawaniu jedzenia na ulicy.

Dokładnie tak mi to przedstawiono,

że system angielski jest raczej bierny.

A od Polski, Europy wschodniej, uczą się,

że te programy pomocy nie muszą być bierne

nie muszą czynić z ludzi w potrzebie
jedynie odbiorców usługi,

czy klientów pewnego zestawu usług,

ale uczynić z nich partnerów
we wszystkich inicjatywach.

Tym właśnie chciałam się z wami podzielić

i bardzo dziękuję wam za uwagę.

(Brawa)