< Return to Video

The Antibiotic Apocalypse Explained

  • 0:00 - 0:04
    Co byś powiedział gdyby okazało się,
    że ludzkość zmierza
  • 0:04 - 0:07
    we wspólnym wysiłku do stworzenia idealnej superbakterii?
  • 0:07 - 0:10
    Zdolnej zabić setki milionów ludzi?
  • 0:11 - 0:13
    Cóż, to dzieje się w tym momencie.
  • 0:14 - 0:17
    Jesteśmy w trakcie
    tworzenia superbakterii.
  • 0:26 - 0:29
    Bakterie są jednymi z najstarszych
    istot żywych na tej planecie.
  • 0:30 - 0:33
    Jako najmniejszy byt uważany za żywy,
    są mistrzami przetrwania
  • 0:33 - 0:35
    i można je spotkać wszędzie.
  • 0:36 - 0:38
    Większość bakterii jest
    dla nas nieszkodliwa.
  • 0:38 - 0:41
    W twoim ciele mieszkają ich biliony,
    które w dodatku pomagają ci przeżyć.
  • 0:42 - 0:43
    Natomiast pozostałe mogą
    zaatakować twój organizm,
  • 0:43 - 0:45
    szybko się rozprzestrzenić
    i Cię zabić.
  • 0:46 - 0:49
    Kiedyś infekcje bakteryjne były przyczyną
    milionów zgonów.
  • 0:49 - 0:52
    Aż stworzyliśmy superbroń - antybiotyki.
  • 0:53 - 0:56
    Wraz ze szczepionkami, antybiotyki
    zrewolucjonizowały medycynę
  • 0:56 - 0:58
    i ocaliły miliony istnień.
  • 0:59 - 1:03
    Antybiotyki zabijają znaczną większość
    podatnych na nie bakterii w krótkim czasie
  • 1:03 - 1:05
    pozostawiając przy życiu
    tylko niewielką grupkę
  • 1:05 - 1:07
    z którą nasz układ odpornościowy
    radzi sobie bez problemu.
  • 1:08 - 1:10
    Jak to robią?
  • 1:10 - 1:13
    Wyobraź sobie bakterię jako
    skomplikowaną maszynę
  • 1:13 - 1:17
    z tysiącami złożonych procesów
    utrzymujących ją przy życiu
  • 1:17 - 1:20
    Antybiotyki psują tą
    skomplikowaną maszynerię
  • 1:20 - 1:22
    na przykład poprzez zaburzanie
    jej metabolizmu,
  • 1:22 - 1:26
    przez co zwalniają jej wzrost na tyle,
    że staje się mniejszym zagrożeniem.
  • 1:27 - 1:30
    Inne antybiotyki atakują DNA
    i zapobiegają jego powielaniu
  • 1:30 - 1:33
    co uniemożliwia bakteriom rozmnażanie się,
    ostatecznie je zabijając.
  • 1:34 - 1:37
    Są też takie, które po prostu rozrywają
    zewnętrzną błonę bakterii
  • 1:37 - 1:40
    przez co ich wnętrze rozlewa się
    i szybko giną.
  • 1:41 - 1:43
    Wszystko to bez naruszania
    komórek Twojego ciała.
  • 1:44 - 1:48
    Tutaj jednak ewolucja
    wszystko komplikuje.
  • 1:48 - 1:52
    Bardzo mała część bakterii atakujących
    twój organizm
  • 1:52 - 1:55
    może zupełnie losowo wyewoluować tak,
    że będą w stanie się bronić.
  • 1:56 - 1:58
    Na przykład przez przechwycenie antybiotyku
  • 1:58 - 2:00
    i zmianę cząsteczki,
    aby stała się nieszkodliwa.
  • 2:01 - 2:04
    Albo przez specjalne pompy,
    które wyrzucają antybiotyk
  • 2:04 - 2:06
    zanim zdoła wyrządzić szkody.
  • 2:07 - 2:09
    Parę uodpornionych bakterii
    nie stanowi problemu
  • 2:09 - 2:11
    ponieważ zajmuje się nimi układ odpornościowy.
  • 2:12 - 2:15
    Lecz jeśli uda im się uciec,
    mogą rozprzestrzenić swoją odporność.
  • 2:16 - 2:18
    Jak bakterie rozprzestrzeniają odporność?
  • 2:18 - 2:21
    Przede wszystkim, bakterie posiadają
    dwa typy DNA:
  • 2:21 - 2:25
    chromosom i małe, wolno pływające cząsteczki,
    zwane plazmidami.
  • 2:25 - 2:28
    Bakterie mogą stykać się ze sobą
    i wymieniać się plazmidami
  • 2:28 - 2:30
    aby udostępnić sobie przydatne umiejętności.
  • 2:31 - 2:34
    W ten sposób odporność może się szybko
    rozprzestrzeniać w obrębie populacji.
  • 2:34 - 2:38
    A także, w procesie zwanym transformacją,
    bakterie mogą pozyskiwać martwe bakterie
  • 2:38 - 2:40
    i zbierać cząstki DNA.
  • 2:41 - 2:43
    Ta metoda działa nawet pomiędzy
    różnymi gatunkami bakterii
  • 2:43 - 2:48
    mogąc prowadzić do powstania superbakterii
    odpornych na wiele rodzajów antybiotyków.
  • 2:49 - 2:52
    Pewne rodzaje superbakterii
    już istnieją na świecie
  • 2:52 - 2:55
    Zwłaszcza szpitale są dla nich
    idealnym miejscem do rozmnażania.
  • 2:56 - 2:58
    Ludzie cechują się krótką pamięcią.
  • 2:58 - 3:01
    Zapomnieliśmy już o przerażających czasach
    przed antybiotykami.
  • 3:02 - 3:05
    Dzisiaj traktujemy te potężne leki
    jak towar na sprzedaż
  • 3:05 - 3:08
    zamiast widzieć w nich przełomowe
    osiągnięcie w nauce.
  • 3:09 - 3:11
    To podejście doprowadziło do
    dziwnego podziału:
  • 3:11 - 3:14
    setki milionów osób wciąż nie mają dostępu
  • 3:14 - 3:16
    do antybiotyków w krajach rozwijających się,
  • 3:16 - 3:20
    podczas gdy w innych częściach świata
    antybiotyki przepisuje się zbyt często
  • 3:20 - 3:21
    i zażywa nierozsądnie.
  • 3:22 - 3:24
    Antybiotyki powinny być lekiem
    stosowanym w ostateczności,
  • 3:24 - 3:27
    a nie czymś, co bierzemy na uciążliwy katar.
  • 3:28 - 3:32
    Kolejnym poważnym problemem jest
    używanie antybiotyków w produkcji mięsa.
  • 3:32 - 3:35
    W każdej chwili posiadamy
  • 3:35 - 3:38
    od 20 do 30 miliardów zwierząt gospodarskich.
  • 3:38 - 3:42
    Aby obniżyć ceny mięsa, wiele zwierząt
    utrzymywanych jest w okropnych warunkach
  • 3:42 - 3:45
    w bardzo ciasnych przestrzeniach,
    w których brak podstawowej higieny,
  • 3:45 - 3:48
    miejsce idealne dla rozwoju chorób.
  • 3:49 - 3:53
    Tak więc wielu zwierzętom podaje się antybiotyki
    aby zabić jak najwięcej bakterii
  • 3:53 - 3:55
    i zapobiec zachorowaniom.
  • 3:55 - 3:57
    Wszystko to, ponieważ cheeseburger
    musi kosztować parę złotych.
  • 3:58 - 4:00
    Nic więc dziwnego,
    że ten system doprowadził
  • 4:00 - 4:02
    do powstania coraz większej
    liczby bakterii,
  • 4:02 - 4:04
    które są odporne na antybiotyki.
  • 4:05 - 4:07
    Aby temu przeciwdziałać,
    używamy różnych antybiotyków
  • 4:07 - 4:12
    oraz posiadamy tajną broń:
    istnieją specjalne antybiotyki
  • 4:12 - 4:15
    których używa się do eliminacji bakterii
    z wyrobioną odpornością.
  • 4:15 - 4:20
    Rygorystyczne przepisy regulują ich użycie
    aby zapobiec powstaniu superbakterii
  • 4:20 - 4:22
    Tak też się nam zdawało.
  • 4:22 - 4:26
    Pod koniec roku 2015
    z Chin nadeszły niepokojące wiadomości.
  • 4:26 - 4:29
    Wykryto tam odporność na kolistynę,
  • 4:29 - 4:30
    antybiotyk ostateczny.
  • 4:31 - 4:34
    Kolistyna to lek przestarzały, rzadko używany
    ze względu na szkodliwość dla wątroby.
  • 4:35 - 4:38
    Nie było więc na nią odporności,
    co czyniło ją
  • 4:38 - 4:42
    dobrym antybiotykiem ostatecznym w wypadku
    złożonych infekcji w szpitalach,
  • 4:42 - 4:46
    stosowanym do zabijania bakterii
    odpornych na wiele innych leków.
  • 4:47 - 4:50
    Odporność bakteryjna na kolistynę
    jest więc bardzo złą wiadomością.
  • 4:51 - 4:55
    Może to być koniec ostatniej linii obrony
    i przyczyna wielu zgonów.
  • 4:56 - 4:57
    Jak mogło do tego dojść?
  • 4:57 - 5:01
    Miliony zwierząt w chińskich chlewach
    od lat otrzymywały kolistynę.
  • 5:01 - 5:04
    Rozwinęły się odporne na nią bakterie,
    przechodzące wpierw między zwierzętami,
  • 5:04 - 5:07
    a potem do człowieka, niezauważone.
  • 5:07 - 5:11
    Przeciętnie w ciągu dnia odbywa się
    ponad 100 000 lotów pasażerskich,
  • 5:11 - 5:13
    łącząc wszystkich ludzi na Ziemi.
  • 5:14 - 5:17
    Poprzez stworzenie nowoczesnego świata,
    zbudowaliśmy też infrastrukturę
  • 5:17 - 5:19
    idealną dla niebezpiecznej pandemii.
  • 5:20 - 5:22
    Nie ma jednak obecnie powodu do paniki.
  • 5:22 - 5:27
    Gdy bakterie ewoluują, przeprowadza się
    badania, na miejsce starych antybiotyków
  • 5:27 - 5:31
    wchodzą nowe, co chwilę obserwujemy
    postęp technologiczny.
  • 5:31 - 5:35
    Problem istnieje i jest poważny,
    lecz nie poddajemy się.
  • 5:35 - 5:39
    Jeśli dobrze to rozegramy,
    superzarazki mogą okazać się
  • 5:39 - 5:41
    nie tak wspaniałe.
  • 5:43 - 5:46
    Ten filmik jest możliwy dzięki
    wsparciu oglądających na Patreon.com
  • 5:46 - 5:48
    i dotacji od
    Bill & Melinda Gates Foundation
  • 5:49 - 5:51
    Jeśli chcesz nam pomagać
    w tworzeniu nowych filmów
  • 5:51 - 5:54
    możesz kupić plakat lub kubek,
    albo wesprzeć nas na na Patreon.
  • 5:54 - 5:56
    Dziękujemy.
Title:
The Antibiotic Apocalypse Explained
Description:

What is the Antibiotic Apocalypse? What is it all about? And how dangerous is it?

Kurzgesagt MERCH! http://bit.ly/1P1hQIH

Support us on Patreon so we can make more stuff (and get cool wallpapers): https://www.patreon.com/Kurzgesagt?ty=h

Get the music of the video here:

Soundcloud: http://bit.ly/1Lqpa69
Bandcamp: http://bit.ly/1pnWMqG
Epic Mountain Music: http://bit.ly/22k7EYF

THANKS A LOT TO OUR LOVELY PATRONS FOR SUPPORTING US:

Sara Priselac, Eric, José Díez, Antonie Coetzee, Julien Dubois, Mert Tekin, Reno, Ran Moneta, Terry Breen-Smith, Azri Rostam, Guy Nicholson, DeAdrean Martin, Ty Cook, Wes Blind, Marc Stein, Mathias Højbjerg, Rustan Curman, Christopher Homs, Selene Kwan, Nikita, Jamie Buch, Yong-Bi Jo, Charles Cartwrighte, Steven Ferrari, Logan Kent, Danimal, Matthias Gyllenvarg, Kieran Keegan, Jai Kowalik, Chad Mellor, Karla Brilman, Daniel Dchuette, Lindsey Skouras, Allan Lehamnn Kristensen, Michael DeFreitas, James Wiles, Brian Lathrop, Kyle Sayers, Zack, Touki Wawa Wang, David Campos, Conner Fissell, Atlas Moon, Trevor Kam, Anon, Jan Sundgaard Schultz, Andrew Wissam Chidiac Cherian

The Antibiotic Apocalypse Explained

more » « less
Video Language:
English
Duration:
05:58

Polish subtitles

Revisions