< Return to Video

Double Integrals 5 - Całki podwójne, cz. 5

  • 0:00 - 0:01
    -
  • 0:01 - 0:04
    We wszystkich całkach podwójnych, z jakimi mieliśmy do czynienia do tej pory,
  • 0:04 - 0:07
    granice całkowania dla x i y były ustalone.
  • 0:07 - 0:09
    Teraz zobaczymy, co dzieje się, gdy granice całkowania
  • 0:09 - 0:13
    dla x i y są zmiennymi.
  • 0:13 - 0:15
    Powiedzmy, że mamy tę samą powierzchnię,
  • 0:15 - 0:16
    nie zamierzam jej narysować,
  • 0:16 - 0:18
    naszkicuję ją tylko.
  • 0:18 - 0:21
    Zadaniem, które chcemy rozwiązać, to z,
  • 0:21 - 0:24
    to samo, które rozwiązywaliśmy.
  • 0:24 - 0:26
    Nie chodzi o to, aby pokazać Wam, jak całkować,
  • 0:26 - 0:28
    chodzi o to, aby pokazać Wam, jak to sobie wyobrazić
  • 0:28 - 0:29
    i myśleć o tym zadaniu.
  • 0:29 - 0:31
    W całce podwójnej najtrudniejszą częścią
  • 0:31 - 0:33
    jest wyliczenie granic całkowania.
  • 0:33 - 0:34
    Kiedy już to obliczycie,
  • 0:34 - 0:35
    całkowanie jest dość proste.
  • 0:35 - 0:39
    To naprawdę nie jest trudniejsze niż całka jednej zmiennej.
  • 0:39 - 0:41
    Powiedzmy, że naszą powierzchnią
  • 0:41 - 0:43
    jest z równe x y kwadrat.
  • 0:43 - 0:47
    Narysuję osie ponownie.
  • 0:47 - 0:51
    To jest moja oś x.
  • 0:51 - 0:54
    To moja oś z.
  • 0:54 - 0:57
    To moja oś y.
  • 0:57 - 0:58
    -
  • 0:58 - 1:02
    x, y i z.
  • 1:02 - 1:05
    Widzieliście, jak wygląda ten wykres kilka filmów wcześniej.
  • 1:05 - 1:08
    Obracaliśmy narysowany wykres.
  • 1:08 - 1:10
    Nie zamierzam rysować tego wykresu tak jak wygląda,
  • 1:10 - 1:13
    zamierzam go tylko naszkicować
  • 1:13 - 1:14
    jako abstrakcyjną powierzchnię.
  • 1:14 - 1:16
    Ponieważ chodzi o to, żeby wyliczyć
  • 1:16 - 1:18
    granice całkowania.
  • 1:18 - 1:20
    Zanim narysuję powierzchnię, zamierzam
  • 1:20 - 1:22
    narysować granice całkowania.
  • 1:22 - 1:24
    Za pierwszym razem, kiedy rozwiązywaliśmy to zadanie, powiedzieliśmy, że
  • 1:24 - 1:28
    x zmienia się od 0 do 2, y od 0 do 1 i obliczyliśmy
  • 1:28 - 1:31
    objętość ponad ograniczoną dziedziną.
  • 1:31 - 1:34
    Teraz zróbmy coś innego.
  • 1:34 - 1:42
    Niech x zmienia się od 0 do 1.
  • 1:42 - 1:46
    -
  • 1:46 - 1:52
    Objętość którą chcemy obliczyć,
  • 1:52 - 1:56
    nie jest od ustalonego y
  • 1:56 - 1:58
    do górnej granicy y.
  • 1:58 - 2:00
    Pokażę Wam: to krzywa.
  • 2:00 - 2:04
    Więc to wszystko jest na płaszczyźnie XY, to wszystko co tu narysowałem.
  • 2:04 - 2:11
    Tą krzywą możemy opisać na dwa sposoby:
  • 2:11 - 2:13
    możemy powiedzieć, że y jest funkcją od x, y równe x kwadrat.
  • 2:13 - 2:16
    Możemy też napisać, że jest równe pierwiastkowi kwadratowemu z y.
  • 2:16 - 2:18
    Nie musimy pisać plus lub minus,
  • 2:18 - 2:21
    bo jesteśmy w pierwszej ćwiartce.
  • 2:21 - 2:25
    Więc to jest obszar, nad którym chcemy
  • 2:25 - 2:27
    obliczyć objętość.
  • 2:27 - 2:29
    -
  • 2:29 - 2:32
    Pokoloruję go,
  • 2:32 - 2:36
    tak że możemy wyróżnić to, co nas teraz interesuje.
  • 2:36 - 2:38
    Więc to jest ten obszar, nad którym chcemy
  • 2:38 - 2:40
    obliczyć objętość.
  • 2:40 - 2:42
    Można powiedzieć, że to jest nasza ograniczona dziedzina.
  • 2:42 - 2:44
    x zmienia się od 0 do 1,
  • 2:44 - 2:45
    wtedy ten punkt będzie
  • 2:45 - 2:48
    wynosił (1,1), tak?
  • 2:48 - 2:51
    1 jest równe 1 kwadrat, 1 jest pierwiastkiem kwadratowym z 1.
  • 2:51 - 2:54
    Więc w tym punkcie y jest równe 1.
  • 2:54 - 2:56
    -
  • 2:56 - 2:58
    Nie zamierzam narysować tej powierzchni dokładnie.
  • 2:58 - 3:01
    Zamierzam pokazać Wam intuicyjnie,
  • 3:01 - 3:05
    czym jest objętość, którą chcemy obliczyć.
  • 3:05 - 3:10
    Jeśli to jest dowolna powierzchnia -- narysuję to w innym kolorze --
  • 3:10 - 3:13
    to to jest góra.
  • 3:13 - 3:16
    Ta linia jest pionowa w kierunku osi z.
  • 3:16 - 3:20
    -
  • 3:20 - 3:23
    Właściwie, mógłbym narysować ją tak, jak krzywą.
  • 3:23 - 3:28
    Teraz ta krzywa tutaj to będzie ściana.
  • 3:28 - 3:33
    -
  • 3:33 - 3:37
    Może pokoloruję tę stronę ściany, żebyście mogli zobaczyć,
  • 3:37 - 3:40
    jak to wygląda.
  • 3:40 - 3:43
    Próbuję jak najlepiej.
  • 3:43 - 3:44
    Myślę, że już wiecie, o co chodzi.
  • 3:44 - 3:47
    Pozwólcie, że to przyciemnię, to właściwie bardziej
  • 3:47 - 3:51
    ćwiczenie plastyczne, niż matematyczne.
  • 3:51 - 3:54
    Macie wyobrażenie, o co chodzi.
  • 3:54 - 3:57
    Wtedy granica całkowania tu jest taka.
  • 3:57 - 3:59
    I ta góra tu nie jest płaska,
  • 3:59 - 4:01
    to jest wykrzywiona powierzchnia.
  • 4:01 - 4:03
    Zrobię trochę tak, ale to jest wykrzywiona powierzchnia.
  • 4:03 - 4:06
    Wiemy, że w tym przykładzie, który rozwiązujemy,
  • 4:06 - 4:09
    powierzchnia to z równe x y kwadrat.
  • 4:09 - 4:12
    Więc chcemy obliczyć objętość pod tym.
  • 4:12 - 4:14
    Jak to robimy?
  • 4:14 - 4:17
    Pomyślmy.
  • 4:17 - 4:22
    Możemy użyć intuicji, którą Wam właśnie przedstawiłem.
  • 4:22 - 4:25
    W zasadzie chcemy wziąć da,
  • 4:25 - 4:31
    czyli mały kwadrat tu na dole,
  • 4:31 - 4:40
    to jest to samo co dx -- użyję ciemniejszego koloru -- co dx razy dy,
  • 4:40 - 4:43
    teraz musimy tylko pomnożyć to przez f od x, y,
  • 4:43 - 4:46
    czyli tyle, dla każdego obszaru
  • 4:46 - 4:48
    oraz je zsumować.
  • 4:48 - 4:51
    Wtedy możemy wziąć sumę najpierw w kierunku x,
  • 4:51 - 4:53
    albo w kierunku y.
  • 4:53 - 4:55
    Zanim to zrobimy, by upewnić się, że
  • 4:55 - 4:57
    macie intuicję, bo granice całkowania to trudna sprawa,
  • 4:57 - 4:59
    narysuję naszą płaszczyznę XY.
  • 4:59 - 5:02
    Pozwólcie, że to obrócę.
  • 5:02 - 5:05
    Zamierzam narysować naszą płaszczyznę XY.
  • 5:05 - 5:07
    Bo to jest ważne.
  • 5:07 - 5:09
    Bo najtrudniejszą częścią tu jest obliczenie
  • 5:09 - 5:12
    granic całkowania.
  • 5:12 - 5:15
    -
  • 5:15 - 5:17
    Więc ta krzywa to y równy x kwadrat,
  • 5:17 - 5:21
    wygląda jakoś tak.
  • 5:21 - 5:22
    To jest punkt y równy 1.
  • 5:22 - 5:25
    To oś y, to oś x,
  • 5:25 - 5:30
    to punkt x równy 1.
  • 5:30 - 5:30
    -
  • 5:30 - 5:33
    To nie x, to 1.
  • 5:33 - 5:34
    To oś x.
  • 5:34 - 5:40
    Chcemy obliczyć, jak zsumować dx razy dy,
  • 5:40 - 5:44
    albo da, wzdłuż tej dziedziny.
  • 5:44 - 5:45
    Narysujmy.
  • 5:45 - 5:47
    Narysujmy to, dobrze jest to zrobić,
  • 5:47 - 5:48
    kiedy macie takie zadanie do zrobienia,
  • 5:48 - 5:49
    ponieważ to jest tak naprawdę ta trudna część.
  • 5:49 - 5:53
    Wielu nauczycieli rachunku różniczkowego i całkowego zatrzyma się na wyznaczeniu całki
  • 5:53 - 5:55
    i powie: OK, reszta jest łatwa.
  • 5:55 - 5:57
    Albo reszta to Analiza I.
  • 5:57 - 6:01
    OK, ten obszar tu to to samo,
  • 6:01 - 6:03
    co obszar tu.
  • 6:03 - 6:08
    Jego podstawą jest dx, a wysokością jest dy.
  • 6:08 - 6:10
    Możecie sobie wyobrazić,
  • 6:10 - 6:11
    że patrzycie na to z góry.
  • 6:11 - 6:13
    Powierzchnia jest gdzieś powyżej, a my patrzymy na nią z góry,
  • 6:13 - 6:17
    więc to jest po prostu ten obszar.
  • 6:17 - 6:21
    Chcemy najpierw obliczyć całkę
  • 6:21 - 6:22
    ze względu na x.
  • 6:22 - 6:29
    Więc chcemy zsumować. Jeśli chcemy obliczyć objętość ponad tą kolumną,
  • 6:29 - 6:33
    to pole to dx razy dy, tak?
  • 6:33 - 6:35
    Zapiszmy objętość nad tą kolumną.
  • 6:35 - 6:40
    To będzie wartość funkcji,
  • 6:40 - 6:50
    wysokość w tym punkcie, czyli x y kwadrat razy dx, dy.
  • 6:50 - 6:52
    -
  • 6:52 - 6:55
    To wyrażenie daje nam objętość ponad tym obszarem
  • 6:55 - 6:57
    lub kolumną tutaj.
  • 6:57 - 6:59
    Chcemy zsumować najpierw w kierunku x.
  • 6:59 - 7:03
    Więc chcemy zsumować dx, jeden tu, tu
  • 7:03 - 7:04
    et cetera, et cetera.
  • 7:04 - 7:06
    Będziemy sumować w kierunku x.
  • 7:06 - 7:08
    Pytam Was,
  • 7:08 - 7:13
    jaka jest dolna granica całkowania?
  • 7:13 - 7:15
    -
  • 7:15 - 7:19
    Nasz y jest stałą, tak?
  • 7:19 - 7:22
    Jeśli przesuniemy go w lewo, dla coraz mniejszych x
  • 7:22 - 7:24
    w pewien sposób wpadniemy na tą krzywą.
  • 7:24 - 7:26
    Więc dolną granicą całkowania
  • 7:26 - 7:28
    jest właśnie ta krzywa.
  • 7:28 - 7:30
    Czym jest ta krzywa, jeśli chcemy
  • 7:30 - 7:31
    zapisać x jako funkcję od y?
  • 7:31 - 7:34
    Krzywa ta to y równe x kwadrat
  • 7:34 - 7:36
    lub x równe pierwiastkowi kwadratowemu z y.
  • 7:36 - 7:39
    Więc jeśli całkujemy ze względu na x dla ustalonego y
  • 7:39 - 7:42
    właśnie tu -- całkujemy w kierunku poziomym najpierw --
  • 7:42 - 7:50
    nasza dolna granica całkowania dla x to pierwiastek kwadratowy z y.
  • 7:50 - 7:51
    -
  • 7:51 - 7:52
    To ciekawe.
  • 7:52 - 7:53
    Myślę, że to chyba pierwszy raz, kiedy widzicie
  • 7:53 - 7:55
    granicę całkowania, która jest zmienną.
  • 7:55 - 7:58
    Ale to ma sens, bo dla tego rzędu, który sumujemy tutaj,
  • 7:58 - 7:59
    górna granica całkowania jest prosta.
  • 7:59 - 8:02
    Górną granicą całkowania jest x równe 1.
  • 8:02 - 8:05
    Górną granicą całkowania jest x równe 1,
  • 8:05 - 8:08
    ale dolną jest x równe pierwiastek kwadratowy z y.
  • 8:08 - 8:10
    Ponieważ dla mniejszych x wpadacie na tą krzywą.
  • 8:10 - 8:11
    Co to za krzywa?
  • 8:11 - 8:13
    Ta krzywa to x równe pierwiastkowi kwadratowemu z y,
  • 8:13 - 8:15
    ponieważ nie wiemy, który y wybraliśmy.
  • 8:15 - 8:16
    -
  • 8:16 - 8:21
    Kiedy już obliczyliśmy objętość
  • 8:21 - 8:23
    -- nad tym prostokątem tutaj --
  • 8:23 - 8:26
    i teraz chcemy zsumować po dy.
  • 8:26 - 8:27
    -
  • 8:27 - 8:29
    Pamiętajcie, to objętość nad tym,
  • 8:29 - 8:30
    co tu rysuję.
  • 8:30 - 8:35
    Rysuję tylko tę część płaszczyzny xy.
  • 8:35 - 8:38
    To co do tej pory zrobiliśmy, to wyrażenie, tak jak jest teraz zapisane,
  • 8:38 - 8:42
    wyznacza objętość nad
  • 8:42 - 8:44
    tym prostokątem.
  • 8:44 - 8:49
    Teraz jeśli chcemy obliczyć całą objętość bryły,
  • 8:49 - 8:51
    całkujemy wzdłuż osi y.
  • 8:51 - 8:54
    Albo sumujemy dy.
  • 8:54 - 8:56
    Tu był dy, nie dx.
  • 8:56 - 8:59
    Moje dx i dy są zbyt podobne.
  • 8:59 - 9:05
    Jaka jest dolna granica całkowania ze względu na y,
  • 9:05 - 9:07
    jeśli sumujemy takie prostokąty?
  • 9:07 - 9:08
    -
  • 9:08 - 9:11
    Dolną granicą całkowania jest y równe 0.
  • 9:11 - 9:15
    Nasz y zmienia się od y równe 0 do --
  • 9:15 - 9:16
    jaka jest górna granica całkowania?
  • 9:16 - 9:19
    -- do y równe 1.
  • 9:19 - 9:22
    Przepiszę tę całkę.
  • 9:22 - 9:27
    Całka podwójna od x równego pierwiastek kwadratowy z y,
  • 9:27 - 9:36
    do x równego 1, x y kwadrat, dx, dy.
  • 9:36 - 9:43
    Teraz granice dla y, y zmienia się od 0 do 1.
  • 9:43 - 9:45
    Zorientowałem się, że skończył się czas.
  • 9:45 - 9:47
    W następnym filmie wyliczymy to,
  • 9:47 - 9:48
    a później zrobimy to w odwrotnej kolejności.
  • 9:48 - 9:50
    Do zobaczenia wkrótce.
Title:
Double Integrals 5 - Całki podwójne, cz. 5
Description:

Obliczanie objętości, gdy granice całkowania są zmiennymi.

more » « less
Video Language:
English
Duration:
09:51
Lech Mankiewicz edited Polish subtitles for Double Integrals 5
marzenkadec edited Polish subtitles for Double Integrals 5
marzenkadec edited Polish subtitles for Double Integrals 5
marzenkadec edited Polish subtitles for Double Integrals 5
marzenkadec edited Polish subtitles for Double Integrals 5
marzenkadec edited Polish subtitles for Double Integrals 5
marzenkadec edited Polish subtitles for Double Integrals 5
marzenkadec edited Polish subtitles for Double Integrals 5
Show all

Polish subtitles

Revisions