-
-
-
We wszystkich całkach podwójnych, z jakimi mieliśmy do czynienia do tej pory,
-
granice całkowania dla x i y były ustalone.
-
Teraz zobaczymy, co dzieje się, gdy granice całkowania
-
dla x i y są zmiennymi.
-
Powiedzmy, że mamy tę samą powierzchnię,
-
nie zamierzam jej narysować,
-
naszkicuję ją tylko.
-
Zadaniem, które chcemy rozwiązać, to z,
-
to samo, które rozwiązywaliśmy.
-
Nie chodzi o to, aby pokazać Wam, jak całkować,
-
chodzi o to, aby pokazać Wam, jak to sobie wyobrazić
-
i myśleć o tym zadaniu.
-
W całce podwójnej najtrudniejszą częścią
-
jest wyliczenie granic całkowania.
-
Kiedy już to obliczycie,
-
całkowanie jest dość proste.
-
To naprawdę nie jest trudniejsze niż całka jednej zmiennej.
-
Powiedzmy, że naszą powierzchnią
-
jest z równe x y kwadrat.
-
Narysuję osie ponownie.
-
To jest moja oś x.
-
To moja oś z.
-
To moja oś y.
-
-
-
x, y i z.
-
Widzieliście, jak wygląda ten wykres kilka filmów wcześniej.
-
Obracaliśmy narysowany wykres.
-
Nie zamierzam rysować tego wykresu tak jak wygląda,
-
zamierzam go tylko naszkicować
-
jako abstrakcyjną powierzchnię.
-
Ponieważ chodzi o to, żeby wyliczyć
-
granice całkowania.
-
Zanim narysuję powierzchnię, zamierzam
-
narysować granice całkowania.
-
Za pierwszym razem, kiedy rozwiązywaliśmy to zadanie, powiedzieliśmy, że
-
x zmienia się od 0 do 2, y od 0 do 1 i obliczyliśmy
-
objętość ponad ograniczoną dziedziną.
-
Teraz zróbmy coś innego.
-
Niech x zmienia się od 0 do 1.
-
-
-
Objętość którą chcemy obliczyć,
-
nie jest od ustalonego y
-
do górnej granicy y.
-
Pokażę Wam: to krzywa.
-
Więc to wszystko jest na płaszczyźnie XY, to wszystko co tu narysowałem.
-
Tą krzywą możemy opisać na dwa sposoby:
-
możemy powiedzieć, że y jest funkcją od x, y równe x kwadrat.
-
Możemy też napisać, że jest równe pierwiastkowi kwadratowemu z y.
-
Nie musimy pisać plus lub minus,
-
bo jesteśmy w pierwszej ćwiartce.
-
Więc to jest obszar, nad którym chcemy
-
obliczyć objętość.
-
-
-
Pokoloruję go,
-
tak że możemy wyróżnić to, co nas teraz interesuje.
-
Więc to jest ten obszar, nad którym chcemy
-
obliczyć objętość.
-
Można powiedzieć, że to jest nasza ograniczona dziedzina.
-
x zmienia się od 0 do 1,
-
wtedy ten punkt będzie
-
wynosił (1,1), tak?
-
1 jest równe 1 kwadrat, 1 jest pierwiastkiem kwadratowym z 1.
-
Więc w tym punkcie y jest równe 1.
-
-
-
Nie zamierzam narysować tej powierzchni dokładnie.
-
Zamierzam pokazać Wam intuicyjnie,
-
czym jest objętość, którą chcemy obliczyć.
-
Jeśli to jest dowolna powierzchnia -- narysuję to w innym kolorze --
-
to to jest góra.
-
Ta linia jest pionowa w kierunku osi z.
-
-
-
Właściwie, mógłbym narysować ją tak, jak krzywą.
-
Teraz ta krzywa tutaj to będzie ściana.
-
-
-
Może pokoloruję tę stronę ściany, żebyście mogli zobaczyć,
-
jak to wygląda.
-
Próbuję jak najlepiej.
-
Myślę, że już wiecie, o co chodzi.
-
Pozwólcie, że to przyciemnię, to właściwie bardziej
-
ćwiczenie plastyczne, niż matematyczne.
-
Macie wyobrażenie, o co chodzi.
-
Wtedy granica całkowania tu jest taka.
-
I ta góra tu nie jest płaska,
-
to jest wykrzywiona powierzchnia.
-
Zrobię trochę tak, ale to jest wykrzywiona powierzchnia.
-
Wiemy, że w tym przykładzie, który rozwiązujemy,
-
powierzchnia to z równe x y kwadrat.
-
Więc chcemy obliczyć objętość pod tym.
-
Jak to robimy?
-
Pomyślmy.
-
Możemy użyć intuicji, którą Wam właśnie przedstawiłem.
-
W zasadzie chcemy wziąć da,
-
czyli mały kwadrat tu na dole,
-
to jest to samo co dx -- użyję ciemniejszego koloru -- co dx razy dy,
-
teraz musimy tylko pomnożyć to przez f od x, y,
-
czyli tyle, dla każdego obszaru
-
oraz je zsumować.
-
Wtedy możemy wziąć sumę najpierw w kierunku x,
-
albo w kierunku y.
-
Zanim to zrobimy, by upewnić się, że
-
macie intuicję, bo granice całkowania to trudna sprawa,
-
narysuję naszą płaszczyznę XY.
-
Pozwólcie, że to obrócę.
-
Zamierzam narysować naszą płaszczyznę XY.
-
Bo to jest ważne.
-
Bo najtrudniejszą częścią tu jest obliczenie
-
granic całkowania.
-
-
-
Więc ta krzywa to y równy x kwadrat,
-
wygląda jakoś tak.
-
To jest punkt y równy 1.
-
To oś y, to oś x,
-
to punkt x równy 1.
-
-
-
To nie x, to 1.
-
To oś x.
-
Chcemy obliczyć, jak zsumować dx razy dy,
-
albo da, wzdłuż tej dziedziny.
-
Narysujmy.
-
Narysujmy to, dobrze jest to zrobić,
-
kiedy macie takie zadanie do zrobienia,
-
ponieważ to jest tak naprawdę ta trudna część.
-
Wielu nauczycieli rachunku różniczkowego i całkowego zatrzyma się na wyznaczeniu całki
-
i powie: OK, reszta jest łatwa.
-
Albo reszta to Analiza I.
-
OK, ten obszar tu to to samo,
-
co obszar tu.
-
Jego podstawą jest dx, a wysokością jest dy.
-
Możecie sobie wyobrazić,
-
że patrzycie na to z góry.
-
Powierzchnia jest gdzieś powyżej, a my patrzymy na nią z góry,
-
więc to jest po prostu ten obszar.
-
Chcemy najpierw obliczyć całkę
-
ze względu na x.
-
Więc chcemy zsumować. Jeśli chcemy obliczyć objętość ponad tą kolumną,
-
to pole to dx razy dy, tak?
-
Zapiszmy objętość nad tą kolumną.
-
To będzie wartość funkcji,
-
wysokość w tym punkcie, czyli x y kwadrat razy dx, dy.
-
-
-
To wyrażenie daje nam objętość ponad tym obszarem
-
lub kolumną tutaj.
-
Chcemy zsumować najpierw w kierunku x.
-
Więc chcemy zsumować dx, jeden tu, tu
-
et cetera, et cetera.
-
Będziemy sumować w kierunku x.
-
Pytam Was,
-
jaka jest dolna granica całkowania?
-
-
-
Nasz y jest stałą, tak?
-
Jeśli przesuniemy go w lewo, dla coraz mniejszych x
-
w pewien sposób wpadniemy na tą krzywą.
-
Więc dolną granicą całkowania
-
jest właśnie ta krzywa.
-
Czym jest ta krzywa, jeśli chcemy
-
zapisać x jako funkcję od y?
-
Krzywa ta to y równe x kwadrat
-
lub x równe pierwiastkowi kwadratowemu z y.
-
Więc jeśli całkujemy ze względu na x dla ustalonego y
-
właśnie tu -- całkujemy w kierunku poziomym najpierw --
-
nasza dolna granica całkowania dla x to pierwiastek kwadratowy z y.
-
-
-
To ciekawe.
-
Myślę, że to chyba pierwszy raz, kiedy widzicie
-
granicę całkowania, która jest zmienną.
-
Ale to ma sens, bo dla tego rzędu, który sumujemy tutaj,
-
górna granica całkowania jest prosta.
-
Górną granicą całkowania jest x równe 1.
-
Górną granicą całkowania jest x równe 1,
-
ale dolną jest x równe pierwiastek kwadratowy z y.
-
Ponieważ dla mniejszych x wpadacie na tą krzywą.
-
Co to za krzywa?
-
Ta krzywa to x równe pierwiastkowi kwadratowemu z y,
-
ponieważ nie wiemy, który y wybraliśmy.
-
-
-
Kiedy już obliczyliśmy objętość
-
-- nad tym prostokątem tutaj --
-
i teraz chcemy zsumować po dy.
-
-
-
Pamiętajcie, to objętość nad tym,
-
co tu rysuję.
-
Rysuję tylko tę część płaszczyzny xy.
-
To co do tej pory zrobiliśmy, to wyrażenie, tak jak jest teraz zapisane,
-
wyznacza objętość nad
-
tym prostokątem.
-
Teraz jeśli chcemy obliczyć całą objętość bryły,
-
całkujemy wzdłuż osi y.
-
Albo sumujemy dy.
-
Tu był dy, nie dx.
-
Moje dx i dy są zbyt podobne.
-
Jaka jest dolna granica całkowania ze względu na y,
-
jeśli sumujemy takie prostokąty?
-
-
-
Dolną granicą całkowania jest y równe 0.
-
Nasz y zmienia się od y równe 0 do --
-
jaka jest górna granica całkowania?
-
-- do y równe 1.
-
Przepiszę tę całkę.
-
Całka podwójna od x równego pierwiastek kwadratowy z y,
-
do x równego 1, x y kwadrat, dx, dy.
-
Teraz granice dla y, y zmienia się od 0 do 1.
-
Zorientowałem się, że skończył się czas.
-
W następnym filmie wyliczymy to,
-
a później zrobimy to w odwrotnej kolejności.
-
Do zobaczenia wkrótce.