Origins of algebra | Introduction to algebra | Algebra I | Khan Academy
-
0:01 - 0:05Bu video ile yapmak istediğim, sizi cebirin kökenleri hakkında düşündürmek
-
0:05 - 0:07Cebirin kökenleri.
-
0:07 - 0:12Bu kelime, cebirin günümüzde ifade ettikleriyle örtüşüyor
-
0:13 - 0:18Cebir kelimesi, aslında yukarıda sadece bir sayfası bulanan bir kitaptan geliyor
-
0:26 - 0:32Ve, sekizinci veya dokuzuncu yüzyılda Bağdat'ta yaşamış İranlı bir matematikçi tarafından yazılmış
-
0:34 - 0:37Sanırım milattan sonra 820 yılında yazmış
-
0:38 - 0:39Millattan sonra.
-
0:39 - 0:42Ve cebir, onun koyduğu Arapça bir isim
-
0:44 - 0:48Kitaba verdiği asıl isim ise "Cebir onarım ve tamamlama demektir"
-
0:48 - 0:54onarım... onarım ve tamamlama... tamamlama
-
0:55 - 0:59Ve bunu kitabında çok özgün bir biçimde göstermiş.
-
0:59 - 1:03Yaptığı, eşitliğin bir tarafından alıp diğer tarafına eklemek
-
1:04 - 1:08Aslında buradaki sayfada görebiliriz ama Arapça bilmiyorum.
-
1:08 - 1:12Arapça'yla ortak kelimeleri olan bazı diller hakkında biraz fikrim var
-
1:12 - 1:14Bu Al Kitab.
-
1:14 - 1:19İyi bir Hint filmini anlayabilecek kadar Hintçe ve Urduca biliyorum.
-
1:19 - 1:21Al Kitab, kitap demek.
-
1:21 - 1:24Yani başlığın bu bölümü kitap demek.
-
1:24 - 1:29Al-muhktasar da az ve öz demek, ve sanırım en uygun bu şekilde çevirebileceğim
-
1:30 - 1:36fi hisab, 'hisab' Urducada hesaplama demek.
-
1:36 - 1:38al-gabr, işte asıl kısım burası.
-
1:38 - 1:41Ünlü cebirin ortaya çıktığı yer.
-
1:41 - 1:44Burası tamamlama demek.
-
1:44 - 1:47Evet, buraya tamamlama diyebiliriz.
-
1:47 - 1:50Ve, wa'l muqabala.
-
1:50 - 1:52Anlamı denkleştirme.
-
1:52 - 1:56Tamamlama ve denkleştirme.
-
1:56 - 1:58Eğer bunu Türkçe'ye çevirmek istersek,
-
1:58 - 2:03ve evet, Arapça çevirisi ile ilgili bir video olmadığını biliyorum.
-
2:03 - 2:07"Tamamlama ve denkleştirme ile hesaplamanın özeti" diyebiliriz
-
2:09 - 2:12En kabaca çevrilmiş hali bu olur sanırım.
-
2:12 - 2:16'Cebir' kelimesi bu önemli kitapla ortaya çıkmıştır
-
2:16 - 2:19.ve bu çok çok önemli bir kitaptır.
-
2:19 - 2:23Ve önemi sadece cebir kelimesinin ilk kullanıldığı yer olması değil,
-
2:23 - 2:28denklemi eşitlemede modern düşüncenin yerleşmesine de yardımcı olmasıdır
-
2:32 - 2:37Sorun, tek seferlik olayları çözmek değil, soyut problemlere cevap bulabilmekti
-
2:39 - 2:43Fakat Al-Khwarizmi bunun hakkında düşünen ilk insan değildi
-
2:45 - 2:50Bağdat'ta yaşıyordu ve o bölge, cebir tarihinde önemli bir yere sahiptir
-
2:51 - 2:54Sekizinci veya dokuncu yüzyılda orada yaşıyordu.
-
2:54 - 2:59Şimdi buraya bir zaman çizelgesi çiziyorum ki her şey kafanızda netleşsin
-
2:59 - 3:02Bu... bir zaman çizelgesi.
-
3:02 - 3:09Dindar biri olsanız da olmasanız da, çoğu modern takvim İsa'nın doğumunu başlangıç noktası kabul eder
-
3:09 - 3:12Buraya bir çizgi çekiyorum,
-
3:12 - 3:16hatta dindar olmadığımızı belli etmek için bir çarpı çizdim
-
3:16 - 3:19Milattan sonra ve milattan önce diyoruz.
-
3:19 - 3:24Dindar olmak istediğimizde ise tanrımızın yılı anlamına gelen A.D. diyoruz
-
3:24 - 3:28Açılımı Anno Domini olmalı yani Tanrımızın yılı
-
3:28 - 3:33Ve dindar bağlamda, milattan önce demek yerine İsa'dan önce denilir
-
3:33 - 3:37İki şekilde de, burası milattan sonra 1000 yılı, burası da 2000 yılı
-
3:39 - 3:41Ve biz de tam buradayız.
-
3:41 - 3:45Bu videoyu hazırlarken ben buralarda bir yerdeyim.
-
3:45 - 3:49Ve burası da milattan önce 1000 yılı,
-
3:49 - 3:52ve burası da milattan önce 2000 yılı.
-
3:52 - 3:55ilk bulgular, konuya direkt olarak giriyorum, ve bunlar gerçekten bulabildiklerimiz
-
3:56 - 4:02Eminim biraz daha kapsamlı araştırırsak cebirle uğraşan farklı ülkeler ve insanlar hakkında
-
4:02 - 4:05daha fazla bilgiye ulaşabiliriz.
-
4:05 - 4:11Fakat elimizde olan ilk bulgulara göre, cebirle ilgili ilk keşifler antik Babil'de yapılmıştır
-
4:12 - 4:21Milattan 2000 yıl kadar önce, buralarda, taş tabletlere yazı yazıldığı dönemde, insanlar cebirin temelleriyle ilgili bazı keşifler yapmıştır
-
4:26 - 4:30Aynı sembolleri ve rakamları kullanmıyorlardı
-
4:31 - 4:34Fakat uğraştıkları şey, cebirdi.
-
4:34 - 4:37Ve dünyanın bu kısmında bulunuyorlardı.
-
4:37 - 4:39Babil işte tam buradaydı.
-
4:39 - 4:42Ve Somaria geleneğini sürdürüyordu.
-
4:42 - 4:45Bütün o bölgeye mezopotamya deniliyordu.
-
4:45 - 4:48Yunancada iki nehir arası demektir.
-
4:48 - 4:55Burası, bildiğimiz kadarıyla, insanların ilk günümüzde cebir olarak adlandırdığımız şeyle uğraşmaya başladıkları yerdi
-
4:55 - 5:02Ve hızlıca günümüze dönmek gerekirse, eminim ki tarihçiler cebirin farklı kullanım alanlarını bilmiyorlardır
-
5:04 - 5:09Cebire en büyük katkılardan birisi önce Babil'de, milattan önce 2000 yılında
-
5:10 - 5:14ve sonra milattan sonra 200-300 yılları civarında yapılmıştır.
-
5:14 - 5:16işte tam burada.
-
5:16 - 5:19Alexanderia'da yaşamış Yunanlı bir adam,
-
5:19 - 5:24işte burası Yunanistan ve burada, Alexanderia'da yaşamış.
-
5:24 - 5:28O zamanlar burası Roma İmparatorluğunun bir parçasıydı.
-
5:28 - 5:30Alexanderia, tam orada.
-
5:30 - 5:33Bu adamın adı Diophantus veya Diaphantus
-
5:33 - 5:35veya telaffuz edemediğim bir şey.
-
5:35 - 5:37Dio... Diophantus.
-
5:37 - 5:40Bazı kaynaklarda cebirin babası olarak anılır.
-
5:40 - 5:45Ve aslının Diophantus mu yoksa Al-Khwarizmi mi olduğu tartışılır.
-
5:45 - 5:50Al-Khwarizmi daha çok denklemi eşitleme ve sadeleştirme üzerine çalışırken
-
5:51 - 5:54Diophantus belirli problemler üzerine yoğunlaştı.
-
5:54 - 5:59ikisi de kendi metodları üzerinde uğraşmış olsa da, Babillilerin nefretini kazandı
-
5:59 - 6:03Aslında yaptıkları Babillilerin yaptıklarını kopyalamak değildi.
-
6:03 - 6:08Cebir denildiğinde akla gelcek kavramlara kendilerine özgü yollarla katkı sağladılar
-
6:08 - 6:13Fakat çoğu tarihçi, özellikle Batılılar, Diophantus'u cebirin babası olarak tanımlar
-
6:13 - 6:19Ve bazen, Al-Khwarizmi sadece insanların cebirin kurucusu olup olmaması konusunda tartıştığı bir isimdir
-
6:19 - 6:22Cebire olan katkıları ise kayda değer.
-
6:22 - 6:25eğer milattan sonra 600 yılına gidecel olursak
-
6:25 - 6:29bir diğer ünlü matematikçi Brahma Gupta'yla karşılaşırız
-
6:30 - 6:33Hindistan'dan Brahma Gupta.
-
6:33 - 6:37Hindistan'ın neresinde yaşamış olduğu hakkında bir fikrim yok
-
6:37 - 6:40Aşağı yukarı bu bölgede yaşamıştı.
-
6:40 - 6:43O da cebire önemli katkı sağladı.
-
6:43 - 6:46Elbette Al-Khwarizmi var,
-
6:46 - 6:49tam buralarda ortaya çıkıyor.
-
6:49 - 6:55Ve onu Arapça'da onarım anlamına gelen 'cebir' kelimesinin yaratıcısı olarak kabul ediyoruz
-
6:57 - 7:06Bazı insanlar onu, eğer cebirin kurucusu değilse bile -ki bazıları öyle olduğuna inanıyor-, en azından kurucularından biri olduğunu kabul ediyor
-
7:06 - 7:11Çünkü cebirde, belirli problemleri çözmek için soyut düşünmek gerektiğini keşfetti
-
7:11 - 7:17Ve bu sayede günümüzde birçok modern matematikçi, problemlerin çözümleri için farklı yollara başvurmaktadır
- Title:
- Origins of algebra | Introduction to algebra | Algebra I | Khan Academy
- Description:
-
more » « less
Where did the word "Algebra" and its underlying ideas come from?
Watch the next lesson: https://www.khanacademy.org/math/algebra/introduction-to-algebra/overview_hist_alg/v/abstract-ness?utm_source=YT&utm_medium=Desc&utm_campaign=AlgebraI
Algebra I on Khan Academy: Algebra is the language through which we describe patterns. Think of it as a shorthand, of sorts. As opposed to having to do something over and over again, algebra gives you a simple way to express that repetitive process. It's also seen as a "gatekeeper" subject. Once you achieve an understanding of algebra, the higher-level math subjects become accessible to you. Without it, it's impossible to move forward. It's used by people with lots of different jobs, like carpentry, engineering, and fashion design. In these tutorials, we'll cover a lot of ground. Some of the topics include linear equations, linear inequalities, linear functions, systems of equations, factoring expressions, quadratic expressions, exponents, functions, and ratios.
About Khan Academy: Khan Academy is a nonprofit with a mission to provide a free, world-class education for anyone, anywhere. We believe learners of all ages should have unlimited access to free educational content they can master at their own pace. We use intelligent software, deep data analytics and intuitive user interfaces to help students and teachers around the world. Our resources cover preschool through early college education, including math, biology, chemistry, physics, economics, finance, history, grammar and more. We offer free personalized SAT test prep in partnership with the test developer, the College Board. Khan Academy has been translated into dozens of languages, and 100 million people use our platform worldwide every year. For more information, visit www.khanacademy.org, join us on Facebook or follow us on Twitter at @khanacademy. And remember, you can learn anything.
For free. For everyone. Forever. #YouCanLearnAnything
Subscribe to Khan Academy’s Algebra channel:
https://www.youtube.com/channel/UCYZrCV8PNENpJt36V0kd-4Q?sub_confirmation=1
Subscribe to Khan Academy: https://www.youtube.com/subscription_center?add_user=khanacademy - Video Language:
- English
- Team:
Khan Academy
- Duration:
- 07:17
| Fran Ontanaya edited Turkish subtitles for Origins of algebra | Introduction to algebra | Algebra I | Khan Academy | ||
| Fran Ontanaya edited Turkish subtitles for Origins of algebra | Introduction to algebra | Algebra I | Khan Academy |