Hikâyeler anlatan eşyalar tasarlamak

Tasarımcı Yves Behar, yarattığı simge hâline gelmiş bazı eşyalar hakkında konuşmak için yaratıcı köklerine iniyor (Yaprak lamba, Çene kemiği kulaklık). Sonra da, şu an üzerinde çalıştığı esprili, farklı, şık objelerden bahsediyor-- "100 $'lık dizüstü bilgisayar" da dâhil.

Çocukluğumda evin içinde dolanırken,

o Türk halılarını hatırlıyorum

ve de o sahneleri, savaş sahnelerini,
aşk sahnelerini.

Yani, bakın. Bu hayvan, savaşçıdan gelen

mızrakla mücadele etmeye çalışıyor.

Ve annem bu fotoğrafları çekti,
aslında daha geçen hafta,

halılarımızın ve bu zamana
kadar bunu hatırlıyorum.

Bir de başka bir eşya vardı,
bu bir çeşit kule gibi yükselen mobilya,

üzerinde de yaratıklar,
canavarlar ve çıplaklık --

küçük bir çocuk için
oldukça korkutucu şeyler.

Bütün bunlardan bugün hatırımda kalan,
eşyaların hikâyeler anlattığıdır.

Yani hikâye anlatımının
benim çalışmalarımda

gerçekten güçlü bir etkisi olmuştur.

Ve sonra başka bir esin kaynağı daha oldu.

Gençliğimde, 15-16 yaşlarındayken,
diğer bütün gençler gibi,

sadece neyi seviyorsak ve
neye inanıyorsak, onu yapmak istiyorduk.

Ve böylece,

en çok sevdiğim iki şeyi
bir araya getirdim,

kayak ve rüzgâr sörfü.

Bunlar, İsviçre'deki kasvetli havadan
kurtulmak için oldukça faydalı.

Sonuçta bu ikisinin
birleşiminden bunu yarattım:

Kayaklarımı aldım ve bir tahta aldım

ve oraya bir rüzgâr sörfü
direği yerleştirdim

ve biraz ayak bantı
ve biraz da metal palet

ve bu sayede donmuş göllerin
üzerinde oldukça hızlı gidebiliyordum.

Gerçekten ölüm tuzağıydı.
Yani, inanılmazdı,

oldukça iyi çalıştı
fakat gerçekten tehlikeliydi.

Ve bu sayede anladım ki
bir tasarım okuluna gitmem gerekiyordu.

(Gülüşmeler)

Yani şu grafiklere bir bakın.

(Gülüşmeler)

Böylece tasarım okuluna gittim

ve bitirdiğimde 90'ların başlarıydı.

Silikon Vadisi'nde olağanüstü
şeylerin olmaya başladığını gördüm

ve orada olmak istedim

ve bilgisayarın evlerimize
girmeye başladığını gördüm,

evlerimizde olabilmesi için
değişmesi gerektiğini.

Ve böylelikle kendime bir iş buldum ve

bir danışmanlık şirketinde
çalışmaya başladım

ve o toplantılara giderdik

ve bazı yöneticiler gelirdi

ve derlerdi ki,

"Bakın, burada yapacağımız işler
gerçekten önemli, biliyorsunuz."

Ve projelere kod isimler
verirlerdi, bilirsiniz,

genellikle Yıldız Savaşları'ndan,
yani C3PO, Yoda, Luke gibi şeyler.

Yani beklenileceği gibi,
ben genç bir tasarımcı olarak,

odanın arkasında, elimi kaldırıp

sorular sorardım.

Yani geçmişe bakınca,
muhtemelen aptalca sorular,

yani "Bu Büyük Harf Kilidi
tuşu ne için?" gibi şeyler

ya da "Bu Sayı Kilidi tuşu
ne için?" "Yani, şu şey?"

Yani insanlar bunu
gerçekten kullanıyor mu?

İhtiyaçları var mı?
Evlerinde istiyorlar mı?

(Gülüşmeler)

Sonradan farkına vardım ki,
değiştirmek istemiyorlardı

kalıcı şeyleri; özündekileri
değiştirmek istemiyorlardı.

Bizlerin, tasarımcıların,
dış kılıfı yaratmasını istiyorlardı,

kutunun dışına biraz
güzel bir şey koymak adına.

Ve ben renk sanatçısı olmak istemedim.

Bu yapmak istediğim şey değildi.

Bu şekilde bir stilist olmak istemedim.

Ve sonra şu alıntıyı gördüm:

"Reklam, şirketlerin orijinal
olmadıkları için ödedikleri bedeldir."

(Gülüşmeler)

Sonuçta kendi işimi kurmak zorundaydım.
Böylece San Francisco'ya taşındım

ve Fuseproject adında
küçük bir şirket kurdum.

Ve yapmak istediğim işler önemli şeylerdi.

Ve gerçekten sadece dış kılıf
üzerinde çalışmak istemiyordum.

Komple insan deneyimi
üzerinde çalışmak istiyordum.

Bu arada ilk projeler mütevaziydi

fakat teknolojiyi aldılar ve
belki de bir şeyler hâline getirdiler,

insanların yeni
bir şekilde kullanabildiği

ve belki de yeni bir
fonksiyonellik buldular.

Bu saati, otomobil şirketi
Mini Cooper için yaptık,

piyasaya yeni çıktığı sıralardı

ve ilk defa olarak bu saatin ekranı

yataydan dikeye doğru değişebiliyor.

Ve saate farklı açılardan
bakmamı sağlıyor, şöyle,

dirseğimi bükmeden.

Ve diğer projeler gerçekten
dönüşüm ile ilgiliydi,

insanın ihtiyaçlarını karşılamakla ilgili.

Bu İtalyan bir üretici için
küçük bir mobilya

ve tamamen düz olarak taşınıyor

ve sonra katlanıp orta sehpa
hâline geliyor

ya da bir iskemle ve bunun gibi şeyler.

Ve biraz daha deneysel bir şey:

Bu, Swarovski için bir
aydınlatma donanımı

ve yaptığı şey şekil değiştirmek.

Yani daireden yuvarlağa,
kareye, sekiz şekline,

ve sadece küçük bir tablet
bilgisayarında çizerek,

bütün aydınlatma donanımı
istediğin şekle giriyor.

Ve en sonunda,
Herman Miller için yaprak lamba.

Bu oldukça kapsamlı bir süreç;

dört buçuk sene sürdü.

Fakat ben eşsiz bir aydınlatma
deneyimi yaratmak istiyordum,

yeni bir aydınlatma deneyimi.

Sonuçta hem aydınlatmayı,
hem de ampulü tasarlamamız gerekiyordu.

Ve bunun tasarımda eşsiz bir
imkân olduğunu söyleyebilirim.

Ve istediğim yeni deneyim

seçenekleri kullanıcıya vererek

sıcak, ışıldayan bir çeşit loş ışıktan,

parlak çalışma lambasına
kadar giden seçenekler.

Aslında ampul bunu yapıyor.

Kişinin bu iki renk
düzenini değiştirmesine

ve karıştırmasına izin veriyor.

Ve bu çok basit bir şekilde yapılıyor:

Kişi aydınlatmanın tabanına değiyor

ve bir tarafta parlaklığı
karıştırabilirsiniz

ve diğerinde ışığın rengini.

Sonuçta bütün bu projeler
insani bir anlayışa sahip

ve bence tasarımcı olarak
gerçekten düşünmeliyiz,

çalışmalarımız ve dünya arasında,

nasıl farklı bir ilişki
yaratabiliriz diye,

iş için olsun

ya da birazdan göstereceğim gibi,
birtakım kentsel projeler olsun.

Çünkü bence herkesin hemfikir
olduğu gibi tasarımcılar olarak bizler

işe değer katarız, kullanıcılara da

fakat bence bu projelere
kattığımız değerler

sonuç olarak daha büyük değerler yaratır.

Ve getirdiğimiz bu değerler

çevresel problemler hakkında olabilir,

sürdürülebilirlik hakkında,
daha az enerji tüketimi hakkında.

Bilirsiniz, fonksiyon ve
güzellik hakkında olabilir;

iş stratejisi hakkında olabilir.

Fakat tasarımcılar gerçekten tutkaldır,

bütün bu şeyleri bir araya getirirler.

Sonuç olarak, Jawbone
tanıdık olduğunuz bir proje

ve insancıl bir teknolojiye sahip.

Teninizi hissediyor; teninize dayanıyor

ve ne zaman konuştuğunuzu biliyor.

Ve ne zaman konuştuğunuzu bilerek,

bildiği diğer bütün sesleri yok ediyor,

yani çevresel gürültüleri.

Fakat Jawbone ile ilgili diğer insani şey,

gerçekten bütün teknolojik
şeyleri çıkartmaya karar verdik

ve bütün acayip şeyleri

ve yapabildiğimiz kadar
güzel yapmaya çalıştık.

Yani, düşünün bir kere:

Güneş gözlüğü ya da mücevher
ya da aksesuar seçerken gösterilen özen,

gerçekten önemli.

Yani eğer güzel değilse,
gerçekten yüzünüze ait değildir.

Ve burada buna ulaşmaya çalışıyorduk.

Fakat Jawbone üzerinde çalışma
şeklimiz gerçekten benzersiz.

Solda bir şeye işaret etmek istiyorum.

Bu devre, bu içine giren şeylerden biri,

bu teknolojinin çalışmasını sağlıyor.

Fakat işte bu tasarım süreci:

Birisi devreleri değiştiriyor,

devrelerin üzerine izleyici koyuyor,
tümleşik devrelerin yerini değiştiriyor,

diğer tarafta tasarımcılar
işlerini yaparken.

Sonuç olarak, bu artık teknoloji
üzerine kılıf geçirmek değil.

Gerçekten de içini ve dışını
tasarımlamakla ilgili.

Ve odanın diğer tarafında,

tasarımcılar küçük değişiklikler yapıyor,

taslak çizim, elle çizim,
bilgisayara aktarma

ve işte ben buna tasarım odaklı diyorum.

Yani, biraz itme ve çekme var

fakat yine de tasarım gerçekten
bunu tanımlamaya yardımcı oluyor,

tüm deneyimi her şeyiyle.

Ve tabii ki tasarım hiçbir zaman bitmez.

Ve bir diğer eşsiz olan yeni olay da bu,

nasıl çalıştığımız,
çünkü hiçbir zaman bitmiyor,

bütün diğer şeyleri de
yapmamız gerekiyor.

Paketleme ve web sitesi
ve devam etmeniz gerekir,

kullanıcıya gerçekten
pek çok açıdan ulaşmak için.

Peki hiçbir zaman bitmezse
kişiyi nasıl elde tutabilirsiniz?

Ve Aliph Jawbone'nun
genel müdürü Hosain Rahman,

yani gerçekten de farklı bir yapıya
ihtiyaç duyduğunuzu anlıyor.

Yani bir anlamda, farklı yapı
demek biz ortağız demek,

bu bir ortaklık.
Çalışmaya devam edebiliriz

ve kendimizi bu projeye adayabiliriz

ve sonra da ödülleri paylaşabiliriz.

Ve şimdi de başka bir proje,
diğer bir ortaklık-tipi yaklaşım.

Buna Y Su diyoruz

ve bu adam Los Angeles'dan, Thomas Arndt,

aslen Avusturyalı, bize geldi

ve tek yapmak istediği sağlıklı
bir içecek yaratmaktı

ya da çocukları için organik bir içecek,

yüksek şeker içerikli gazlı
içeceklerin yerine geçecek,

çocuklarının içmesini istemediği.

Böylece bu şişe üzerinde çalıştık

ve her yönden tamamen simetrik.

Ve bu da şişeyi bir oyun hâline getiriyor.

Şişeler birbirine bağlanıyor

ve değişik şekiller,
farklı formlar yaratabilirsiniz.

(Gülüşmeler)

(Alkış)

Teşekkür ederim.

(Alkış)

Ve sonra bunu yaptığımız sırada,

şişenin şekli yukarıdan
aşağıya bize Y'yi anımsattı

ve düşündük, yani bu kelimeler,
"neden" ve "neden değil",

muhtemelen çocukların
kullandığı en önemli iki kelime.

Sonuçta buna Y Su adını verdik.

Ve bu her şeyin aynı odada
bir araya geldiği diğer bir durum:

Üç boyutlu tasarım, fikirler, markalaşma,

her şey derinden bağlı bir hâle geliyor.

Ve bu proje ile ilgili diğer bir şey de

fikri mülkiyet getiriyoruz,

pazarlama yaklaşımını getiriyoruz,

bütün bu şeyleri bir araya getiriyoruz
fakat bence sonuçta

getirdiğimiz şey bu değerler

ve bu değerler çalıştığımız
şirketlerin ruhunu yaratıyor.

Ve bu özellikle ödüllendirici, tasarımınız

yaratıcı bir çalışmaya dönüşünce,

diğerleri yaratıcı olup
daha fazlasını yapabilince.

İşte bir diğer proje,

bence gerçekten bunu yansıtıyor.

Bu, her çocuk için
bir dizüstü bilgisayar,

100 dolarlık dizüstü bilgisayar.

Bu fotoğraf inanılmaz.

Nijerya'da insanlar en değerli
eşyalarını başları üzerinde taşırlar.

Bu kız başında dizüstü
bilgisayarla okula gidiyor.

Yani, bu benim için çok anlamlı.

Fakat, Nicholas Negroponte --

ki bu proje üzerinde çok konuştu,

OLPC'nin kurucusudur -- bize geldiğinde,

yaklaşık iki buçuk sene önce,

bazı net fikirler vardı.

Eğitim götürmek istiyordu
ve teknoloji götürmek istiyordu

ve bunlar hayatının temelleriydi

fakat her çocuğa bir dizüstü
bilgisayar misyonunun da temelleriydi.

Ancak bahsettiği üçüncü
temel de tasarımdı.

Ve o sırada gerçekten de
bilgisayarlar üzerinde çalışmıyordum.

Önceki tecrübemden dolayı,
gerçekten de istemiyordum.

Fakat söylediği şey gerçekten önemliydi,

çocukların tasarım yüzünden

bu ürünü sevecekleri.

Nasıl düşük maliyetli, sağlam yapacaktık,

artı, Büyük Harf Kilidi tuşundan
kurtulacağını söyledi --

(Gülüşmeler)

-- ve Sayı Kilidi tuşundan da.

Sonuçta ikna oldum.
İkon olarak tasarladık,

farklı görünecek, bir çocuğa
ait olduğu belli olacak

fakat oyuncak gibi olmayacak.

Ve sonra entegrasyonu

o duyduğunuz harika teknolojilerin,

çocukların bağlanmasını
sağlayacak kablosuz ağ antenleri;

güneş ışığında okunabilecek ekran;

lastikten yapılan klavye

ve çevreye karşı korumalı.

Yani, bütün bu harika
teknolojiler cidden gerçekleşti,

tutku sayesinde ve

de OLPC çalışanları ve mühendisleri.

Tedarikçilerle mücadele ettiler,

imalatçılarla mücadele ettiler.

Yani demek istediğim hayvanlar
gibi mücadele ettiler,

olduğu gibi kalması için.

Ve o istek, bir anlamda projeleri
bu proje gibi yapan şey,

süreç esnasında

orijinal fikrin bozulmamasını sağlar.

Ve bence bu gerçekten önemli bir şey.

Sonuçta şimdi bu fotoğrafları alıyoruz --

sabah kalkıyorsunuz ve
Nijerya'daki bu çocukları görüyorsunuz

ve Uruguay'dakileri görüyorsunuz

bilgisayarlarıyla ve Moğolistan'dakileri.

Ve göründüğü üzere bejden uzaklaştık --

Yani rengarenk, eğlenceli.

Aslında, her logonun biraz
farklı olduğunu görebilirsiniz.

Nedeni

imalat sırasında

X ve O için yirmi renk çıkarabilmemiz,

bu zaten bilgisayarın ismi

ve bunları imalat alanında karıştırarak,

yirmi çarpı yirmi:

400 farklı seçenek elde ediyorsunuz.

Sonuçta gelişmekte olan ülkelerde

çocukları onu kullanırken
görmenin getirisi inanılmaz.

Ancak, bu benim İsviçre'deki
yeğenim Anthony

ve bir öğleden sonrayı
bilgisayarla geçirdi

ve geri almak zorundaydım. Çok zordu.

(Gülüşmeler)

Ve bir prototipti. Ve bir buçuk ay sonra,

İsviçre'ye geri gittim

ve burada kendi versiyonuyla oynuyor.

(Gülüşmeler)

Kâğıttan, kâğıt ve mukavva.

Evet, son bir projeyle bitireceğim

ve bu biraz daha yetişkin eğlencesi.

(Gülüşmeler)

Belki bazılarınız New York şehri
kondomunu duymuştur.

Aslında daha yeni piyasaya çıktı,
Sevgililer Günü'nde,

14 Şubat, yaklaşık on gün önce.

Şöyle ki, New York Sağlık
Departmanı bize geldi

ve bunun dağtımı için
bir yola ihtiyaçları vardı,

New York sakinlerine
36 milyon bedava kondom.

Yani oldukça büyük bir iş
ve dağıtım kutuları üzerinde çalıştık;

bunlar dağıtım kutuları.
Canayakın görünüşlü.

Biraz yangın musluğu
tasarlamak gibi bir şey

ve kolayca hizmet edebilir olmalı:

Nerede olduğunu ve
ne yaptığını bilmeniz lazım.

Ve kondomları da kendimiz tasarladık.

Ve henüz New York'ta açılıştaydım

ve konulduğu bütün yerleri ziyaret ettim.

Bu Porto Rikolu küçük bir bakkalda,

Christopher Caddesi'nde bir barda,
bir bilardo salonunda.

Yani her yerdeki evsizlerin
bakımevlerine konuluyor.

Tabii ki kulüplere ve diskolara da.

Ve işte bu proje için
halka yapılan duyuru.

(Müzik)

(Gülüşmeler)

Haydi alın.

(Alkış)

Yani bu gerçekten de dizaynın

sohbet başlatabileceği bir durum.

Toplantılara katılıyordum ve insanlar

almak için oldukça hevesliydi yani.
Heyecanlıydılar.

Aradaki buzları çözüyordu,

bir tabunun üstesinden geliyordu

ve bence bu da tasarımın
yapabileceği bir şey.

Aslında

burada biraz kondom atacaktım yani,

fakat buradaki adaba
uygun mudur bilmiyorum.

(Gülüşmeler)

Evet, tamam, tamam.
Sadece birkaç tane var.

(Gülüşmeler)

(Alkış)

Bu arada bende daha var, daha sonra almak
isterseniz her zaman sorabilirsiniz.

(Gülüşmeler)

Eğer birisi neden kondom
taşıdığınızı sorarsa,

sadece tasarımını sevdim diyebilirsiniz.

(Gülüşmeler)

Pekâlâ, sadece bir fikirle bitireceğim:

Eğer hep birlikte bir değer
yaratmak için çalışırsak

fakat yaptığımız işin değerini
gerçekten de hep aklımızda tutarsak,

bence yaptığımız işi değiştirebiliriz.

Değerleri değiştirebiliriz,
çalıştığımız şirketleri değiştirebiliriz

ve sonunda, hep beraber,
belki dünyayı değiştirebiliriz.

Evet, teşekkür ederim.

(Alkış)