-
ჩვენ უკვე ვისწავლეთ, რომ უჯრედული
სუნთქვა შეგვიძლია,
-
უხეშად, სამ ნაწილად დავყოთ.
-
პირველი ნაწილი გლიკოლიზია, რაც
პირდაპირი მნიშვნელობით
-
გლუკოზის დაშლას ნიშნავს
-
ის შეიძლება მიმდინარეობს ჟანგბადით ან მის
გარეშე.
-
თუ ჟანგბადი არ გვაქ,
გადავდივართ ფერმენტაციაზე,
-
ამაზე მომავალში ვისაუბრებთ,
-
გადავდივართ ფერმენტაციაზე და
ადამიანებში იგი
-
წარმოქმნის რძე მჟავას
-
სხვა ტიპის ორგანიზმებში, შეიძლება
-
წარმოქმნას ალკოჰოლი ან ეთანოლი
-
თუ ჟანგბადი გვაქვს -- და ჩვენ
დავასკვნით, რომ
-
შეგვიძლია გავაგრძელოთ ჟანგბადით --
თუკი
-
არის ჟანგბადი, ჩვენ გადავდივართ
-
კრებსის ციკლზე.
-
ხანდახან მას ლიმონმჟავას ციკლს უწოდებენ,
რადგან იგი შეხებაშია
-
ლიმონმჟავასთან.
-
იგივე მჟავა არის ფორთოხლის
წვენსა და ლიმონში.
-
და აქედან ჩვენ გადავდივართ
-
ელექტრონების სატრანსპორტო ჯაჭვზე.
-
უჯრედული სუნთქვის მიმოხილვის
პირველ ვიდეოში
-
ჩვენ ვისწავლეთ, რომ ესაა ის ფაზა,
სადაც ATP ის დიდი რაოდენობა
-
წარმოიქმნება, თუმცა,
-
გამოიყენება ის
თავდაპირველ მასალა, რომელიც
-
ამ ორ ფაზაში გაკეთდა.
-
ამ ვიდეოში მინდა მინდა ყურადღება
გადავიტანოთ
-
მხოლოდ გლიკოლისზე
-
რა ეს არის -- ეს ხანდახან რთული
საქმეამ რადგან
-
ძალიან ადვილია
გაიხლართო სირთულეებში
-
მე გაჩვენებთ ამ სირთულეებს
და მექანიზმს. ეს შეიძლება
-
დამთრგუნველი იყოს. მაგრამ
მინდა გაგიადვილოთ,
-
და ნაწილებად დაგამახსოვროთ
-
მერე შეგვიძლია დავაფასოთ
და როდესაც შევხედავთ
-
გლიკოლიზის სირთულეებს,
ჩვენ შევძლებთ მეტი
-
აზრი გამოვიტანოთ.
-
გლიკოლიზი, ან თვით
უჯრედული სუნთქვა
-
იწყება გლუკოზით.
-
და გლუკოზა, ჩვენ ვიცით მისი
ფორმულაა
-
C6H12O6
-
შემიძლია მისი მთლიანი
სტრუქტურა დავხატო, მაგრამ დროს წაგვართმევს
-
ამიტომ ყურადღებას გადავიტან
-
მის ნახშირბადულ ჩონჩხზე
-
ეს შეკრული ჯაჭვია
შეიძლება იყოს.
-
მაგრამ მე დავხატავ, 6 ჩამწკრივებულ
ნახშირბადს.
-
გლიკოლიზში არის ორი
მნიშვნელოვანი ფაზა, რომელთა
-
ცოდნა საჭიროა.
-
ერთს მე ვუწოდებ
ინვესტირების ფაზას
-
და ეს ინვესტირების ფაზა
იყენებს ორ ATP-ს.
-
როგორც იცით, უჯრედული სუნთქვის
მთელი აზრია
-
ATP-ის წარმოქმნა, მაგრამ
დასაწყისში მე მჭირდება
-
ორი ATP-ის გამოყენება.
-
მე ვიყენებ ორ ATP-ს და შემდგომში
გლუკოზას
-
დავშლი ორ 3-ნახშირბადიან
შემადგენელ ნაწილებად,
-
რომლებიც ასევე შეიცავენ
ფოსფატის ჯგუფს.
-
ფოსფატის ჯგუფებს
იერთებენ ამ ATP-ებისგან.
-
მათაც აქვთ ფოსფატის ჯგუფი
და ამას
-
ხშირად უწოდებენ -- ბევრი სახელია
მაგისათვის. ხანდახან
-
ეძახიან PGAL-ს.
-
არ არის
აუცილებელი ამის ცოდნა,
-
ან ფოსფოგლიცერალდეჰიდს,
ძალიან ვცდილობ
-
ჩემი მართლწერის ცოდნა გამოვიყენო.
ამის ცოდნა არაა აუცილებელი.
-
რისი ცოდნაც საჭიროა,
არის ის,
-
რომ ამ სტადიაზე ორი ATP-ი
გამოიყენება.
-
ამიტომაც ვუწოდე ამ ფაზას
ინვესტირების ფაზა.
-
თუ გამოვიყენებთ ბიზნეს ანალოგიას,
ინვესტირების ფაზა.
-
შემდგომში თითოეული PGAL-ის მოლეკულა
გადავა
-
მოგების ფაზაში.
-
ამ ფაზაში თითოეული
-
PGAL გარდაიქმნება პირუვატად,
რომელიც
-
ასევე 3-ნახშირბადიანია,
თუმცა შეცვლილი კონფიგურაციით.
-
პირუვატად გარდაქმნის პროცესი --
მოდით მე
-
პირუვატს ლურჯად დავწერ, რადგან
-
ამ სიტყვის ცოდნა გამოსადეგია.
-
სტრუქტურასაც ცოტახანში გაჩვენებთ.
-
პირუვატი.
-
ხანდახან მას
პირუვატის მჟავას უწოდებენ
-
ერთი და იგივეა.
-
და ეს არის გლიკოლიზის
საბოლოო პროდუქტი.
-
ანუ ჩვენ ვიწყებთ გლუკოზით,
ინვესტირების ფაზაში
-
და საბოლოოდ ვამთავრებთ
ფოსფოგლიცერალდეჰიდით,
-
რომლითაც ორად დაიყო
გლუკოზა და
-
ფოსფატის ჯგუფი მიუერთდა.
-
და შემდგომ ეს ორი, დამოუკიდებლად
გაივლის
-
მოგების ფაზას.
-
ამიტომ საბოლოოდ მიიღება
პირუვატის ორი მოლეკულა
-
იმ ერთი გლუკოზის მოლეკულიდან,
რომლითაც დავიწყეთ.
-
შეიძლება იკითხოთ: სალ, შენ ამბობ, რომ
მოგების ფაზა გვაქ
-
და რას წარმოადგენს ჩვენი მოგება?
-
ჩვენი მოგება, თითოეულ --
ერთი წუთით, ჩამოვწერ
-
მოგების ფაზაში.
-
ეს არის ჩვენი მოგების ფაზა
-
და ბოდიში თეთრი ფონისათვის.
-
მექანიზმი, რომელსაც გაჩვენებთ
-
დავაკოპირე ვიკიპედიიდან
და მათ
-
თეთრი ფონი აქვთ, ამიტომაც
გავაგრძელე ეს ვიდეო თეთრით
-
თუმცა, მე პირადად,
შავი ფონი
-
უფრო მომწონს.
-
აი, აქ არის მოგების
ფაზა.
-
როდესაც გადავდივართ
ფოსფოგლიცერალდეჰიდიდან
-
პირუვატამდე, ან პირუვატის მჟავამდე,
წარმოვქმნით ორ რამეს.
-
ან შეგვიძლია ვთქვათ,
წარმოვქმნით სამ რამეს.
-
თითოეული ამ PGAL-იდან
-
პირუვატამდე, წარმოიქმნება ორი
ATP-ი
-
აქ წარმოვქმნი ორ ATP-ს
-
ორი ATP-ი აქ.
-
და შემდგომ თითოეული
წარმოქმნის NADH-ს.
-
და ამას მუქად დავწერ.
-
NADH.
-
რა თქმა უნდა, ეს მოლეკულები
არ წარმოიქმნება
-
ვაკუუმიდან.
-
რაცხდება, არის ის, რომ
ყველაფერი იწყება
-
თავდაპირველი NAD+ ით --
იწყება NAD+ ით
-
-- და იგი აღდგება
-
წყალბადის დამატებით.
-
გახსოვთ, წინა ვიდეოში
ვთქვი, რომ
-
აღდგენა შეგვიძლია აღვიქვათ,
-
როგორც წყალბადის დამატება.
-
ესეიგი, NAD აღდგება და გარდაიქმნება
NADH-ად
-
და მოგვიანებით, NADH-ები გამოიყენება
ელექტრონების სატრანსპორტო
-
ჯაჭვში, იმისათვის, რომ
წარმოიქმნეს ATP-ები.
-
რეაქციის დაწერა რომ
დამჭირვებოდა,
-
გლიკოლიზისათვის,
-
უნდა დავიწყო გლუკოზით,
-
და დაგვჭირდებოდა NAD+
-
და, თითოეულ მოლ გლუკოზისათვის
საჭიროა
-
ორი NAD+
-
დაგჭირდებათ ორი ATP-ი
-
მე ჩამოვწერ ყველა საჭირო ინგრიდიენტს
რომლითაც
-
უნდა დავიწყოთ.
-
და შემდგომში დაგვჭირდება --
რასაკვირველია
-
თავიდან გვექნება ADP-ი
სანამ გარდაიქმნება ATP-ად.
-
ამიტომ ჩამოვწერ დამატებით
ოთხ ADP-ს.
-
და მერე, გლიკოლიზის
შემდგომ. -- და აქ დავწერ
-
ასევე უნდადავწერო -- ბოდიში
ეს უნდა ყოფილიყო ADP-ი
-
მოდით უბრალოდ გადავწერ ამას
-
ოთხი ADP-ი
და შემდეგ, სავარაუდოდ
-
დაგჭირდებათ
ორი ფოსფატის ჯგუფი.
-
რადგან ჩვენ დაგვჭირდება ოთხი
ფოსფატის ჯგუფი.
-
მივუმატოთ ოთხი -- ხანდახან ასე ვწერ
ხშირად მათ
-
ასე წერენ.
-
მაგრამ მოდით
ასე დავწერ.
-
ოთხი ფოსფატის ჯგუფი.
-
და როდესაცგლიკოლიზი დასრულდბა,
დარჩება ორი
-
პირუვატი, და გექნებათ ორი NADH-ი
-
NAD-ი აღდგება
თუ შეიერთებს წყალბადს.
-
RIG
OIL RIG
-
აღდგენა ელექტრონის მიერთებაა.
-
ბიოლოგიური კუთხით,
-
შეგვიძლია ჩავთვალოთ
წყალბადის მიერთებად
-
რადგან წყალბადი
არაელექტრონეგატიურია
-
და მოლეკულა ქაჩავს
მის ელექტრონებს, იერთებს მათ.
-
ესორი NADH-ი და შემდგომ ამას მიმატებული
ორი ATP-ი გამოიყენება
-
ინვესტირების ფაზაში
-
ამიტომ დავწერე ისინი
მოშორებით.
-
ეს ორი გამოიყენება.
-
და გვჩება ეს ორი
ADP-ი.
-
და ესენი, შემდგომში გარდაიქმნებიან
-
ATP-ებად.
-
ესეიგი, ვუმატებთ ოთხ ATP-ს.
-
მემგონი, არ გვჭირდებოდა ოთხი.
-
გვჭირდებოდა ორი დამატებითი ფოსფატის
ჯგუფი
-
რადგან ორი აქ ჩამოშორდება.
-
და შემდგომში დაგვჭირდება, ჯამში
კიდევ ორი, რომ
-
საბოლოოდ მივიღოთ აქ მყოფი ოთხი
-
თუმცა სრული სურათი ის არის, რომ
იწყებ გლუკოზით და
-
ამთავრებ ორი პირუვატით
-
იყენებ ორ ATP-ს
-
და იღებ ოთხ ATP-ს.
-
შესაბამისად გვაქ ორი ATP-ის მოგება.
-
მოდი, დიდად დავწერ.
-
მოგება გლიკოლიზში
არის ორი ATP-ი
-
იღებ ორ NADH-ი, რომლებიც
მოგვიანებით გამოიყენება
-
ელექტრონების სატრანსპორტო ჯაჭვში,
სამი ATP-ის წარმოსაქმნელად.
-
ვიღებთ ორ NADH-ს და ორ პირუვატს,
რომლებიც
-
გარდაიქმნება აცეტილ-CoA -დ,
-
რაც საწყისი მასალაა
კრებსის ციკლისათვის.
-
თუმცა ეს ყველაფერი
გლიკოლიზის პროდუქტებია,
-
რადგან უკვე შეგექმნათ ზოგადი სურათი,
-
მოდით კონკრეტულად
მექანიზმს შევხედოთ.
-
რადგან ეს უფრო რთულია
როდესაც ნახავთ
-
მაგრამ ეს იქნება იგივე თემა,
რომელზეც ახლა ვილაპარაკე
-
დავიწყოთ გლუკოზით.
-
ეს არის ექვს-ნახშირბადიანი
-
შეკრული ჯაჭვი, წრე.
-
ერთი, ორი, სამი, ოთხი
ხუთი, ექვსი ნახშირბადი.
-
შემიძლია ასე დავწერო,
უბრალოდ ძალიან გავაადვილო
-
რამოდენიმე ეტაპს გადის.
-
აქ ვიყენებ ATP-ს.
-
მოდით ამას ფერში დავწერ.
-
ნარინჯისფერს გამოვიყენებ, როდესაც
გამოიყენება ATP.
-
აქ ვიყენებ ერთ ATP-ს
-
ერთი ATP-ი აქ.
-
როგორც უკვე გითხარით,
ოდნავ განსხვავებული სახელი აქვს.
-
ეს არის ფოსფოგლიცერალდეჰიდი
აი აქ.
-
ამას უწოდებენ გლიცერალდეჰიდ
3-ფოსფატი.
-
ეს ერთი და იგივე მოლეკულაა.
-
მაგრამ, როგორც ხედავთ, როდესაც უხეშად
დავხატე ეს მანამდე.
-
აქ გვაქვს ერთი, ორი, სამი
ნახშირბადი.
-
მას ასევე გააჩნია ფოსფატის ჯგუფი.
-
ფოსფატის ჯგუფი მიერთებულია
წყალბადზე.
-
მაგრამ გამარტივებისათვის,
ასე დავხატავ
-
ფოსფატის ჯგუფს.
-
და აი აქ გაჩვენეთ. აქ იყო
-
ფოსფოგლიცერალდეჰიდი.
ეს არის
-
ზუსტი სტრუქტურა.
მე ვთვლი, რომ ხანდახან,
-
როდესაც სტრუქტურას
უყურებ ადვილია
-
ზოგადი სურათი გამოტოვო.
აქ არის ორივე.
-
ფაქტობრივად, გეუბნებიან რომ ამით
შეგიძლია
-
წინ და უკან იარო
სხვა იზომერებით. მაგრამ
-
მნიშვნელოვანია, რომ გაქვს ეს ორი
-
შემადგენელი ნაწილი, რომელიც გვაძლევს
-
3-ნახშირბადიან კომპონენტებს.
გლუკოზა დაიშალა.
-
და ახლა მზად ვართ რომ მოგების
ფაზაზე გადავიდეთ.
-
დაიმახსოვრეთ, აქ გაქვთ ორი
-
კომპონენტი. ამის გამო, ამ მექნიზმს
-
როდესაც
ხატავდნენ, აქ მიაწერეს
-
ორის ნამრავლი.
-
იმიტომ, რომ გლუკოზა დაიყო
-
ამ ორ მოლეკულად.
-
და თითოეული ამ მოლეკულებიდან
-
გაივლიან აი ამას.
-
და თითო გლიცერალდეჰიდ
3-ფოსფატისათვის
-
ანუ PGAL-ისთვის,
ანუ ფოსფოგლიცერალდეჰიდისათვის
-
შეგვიძლია შევხედოთ მექანიზმს,
და ვთქვათ, კარგი, შეხედე ამას
-
აქ ADP-ი გარდაიქმნება ATP-ად.
-
ანუ აქ მივუმატოთ ერთი ATP.
-
და იგივეს ვხედავთ აქ
-
პირუვატის მიღებამდე.
-
სანამ მივიღებთ პირუვატს, აქ კიდევ
ერთ
-
ATP-ს ვუმატებთ.
-
ესეიგი, თითო PGAL-ისთვის, ანუ
ფოსფოგლიცერალდეჰიდისათვის,
-
რომელიც წარმოიქმნება, მიიღება ორი
ATP-ი
-
მოგების ფაზაში.
-
აქ იყო ორი ასეთი.
-
ანუ ერთი გლუკოზის მოლეკულიდან,
საბოლოოდ ვიღებთ ოთხ
-
ATP-ს, მოგების ფაზაში.
-
მოგების ფაზაში, ოთხი ATP.
-
ინვესტირების ფაზაში ჩვენ
გამოვიყენეთ ერთი, ორი ATP.
-
საბოლოო ნამატი ATP-ის,
რომელიც წარმოიქმენბა
-
გლიკოლიზის დროს არის ორი ATP.
-
ჯამში ოთხი წარმოიქმნება.
-
მაგრამ ორის გამოყენება მოგვიწია
ინვესტირების ფაზაში
-
და შემდგომ აქ ვხედავთ
NAD-ებს და NADH-ებს.
-
თითოეულ ფოსფოგლიცერალდეჰიდისათვის
ანუ
-
გლიცერალდეჰიდ 3-ფოსფატისათვის, ანუ PGAL
ისათვის, როგორც გინდათ ისე უწოდეთ
-
აი ამ ეტაპზე, აქ ხედავთ, რომ
-
NAD-ი აღდგება NADH-ად
-
ეს პროცესი მიმდინარეობს
თითოეული კომპონენტისათვის.
-
აშკარაა, რომ აქ ორი კომპონენტია.
-
გლუკოზა დაიშალა ამ ორ ნაწილად.
-
ესეიგი წარმოიქმნება ორი NADH
-
და მომავალში მათ გამოვიყენებთ
ელექტრონების
-
სატრანსპორტო ჯაჭვში, რომ
წარმოვქმნათ სამი ATP.
-
საბოლოოდ, როდესაც ყველაფერა ნათქვამი
და გაკეთბულია
-
გვჩება პირუვატები
-
სასიამოვნოა, რომ დიდად გააკეთეს,
-
რადგან შეგვიძლია ვნახოთ, როგორ
გამოიყურება პირუვატი.
-
როგორც შეგპირდით, შეგვიძლია შევხედოთ
-
წყალბადურ ბმებს და ყველაფერს
-
მაგრამ ეს 3-ნახშირბადიანი სტრუქტურაა.
-
მას აქვს 3-ნახშირბადიანი ჩონჩხი.
-
საბოლოო შედეგი არის ის, რომ გლუკოზის
ნახშირბადი
-
გაიყო შუაზე, დაიჟანგა.
-
ზოგიერთი წყალბადი მოშორდა.
-
როგორც ხედავთ, მხოლოდ სამი წყალბადია აქ.
-
დავიწყეთ გლუკოზის 12 წყალბადით.
-
და ახლა მისი ნახშირბადებები
უფრო მტკიცედ დაუკავშირდნენ ჟანგბადს.
-
თავისი არსით, მისი ელექტრონები
მოპარული იქნა
-
ჟანგბადის მიერ, გადაიქაჩა ჟანგბადისკენ.
-
ნახშირბადი დაიჟანგა ამ პროცესში.
-
მომავალში კიდევ უფრო მეტი დაჟანგვა იქნება.
-
და პროცესში მოვიგეთ ორი ATP
-
და ორი NADH-ი შემდგომში იქნება
გამოყენებული მეტი ATP-ის მისაღებად.
-
იმედია, ეს თქვენთვის სასარგებლო იყო.