Nic Marks: Indeks Happy Planet

Statystyk Nic Marks zastanawia się czemu mierzymy sukces narodu poprzez jego zdolność produkcyjną - zamiast jako poziom samopoczucia i szczęścia jego członków. Przedstawia indeks Happy Planet, który śledzi pomyślność wobec zużycia surowców naturalnych (szczęśliwe życie nie musi przecież obciążać Ziemi). Które kraje mają najwyższy wskaźnik HPI? Możesz się zdziwić.

Martin Luther King

nie powiedział,

"Mam koszmar",

kiedy inspirował ruchy praw obywatelskich.

Powiedział: "Mam sen".

I ja mam sen.

Śnię, że możemy przestać myśleć,

że przyszłość będzie koszmarem.

To wyzwanie,

ponieważ jeżeli pomyśleć

o popularnych ostatnio filmach,

to prawie wszystkie wizje

są apokaliptyczne.

Myślę, że ten film

jest jednym z trudniejszych: "The Road."

To piękny okaz kinematografii,

ale wszystko w nim jest spustoszone,

wszystko jest martwe.

Są tylko ojciec i syn

próbujący przetrwać, idący wzdłuż drogi.

Myślę że ruch środowiskowy

do którego należę,

jest i był zamieszany

w tworzenie takiej wizji przyszłości.

Zbyt długo

rozpowszechnialiśmy straszliwą wizję

tego co się stanie.

Koncentrowaliśmy się

na tym co najgorsze,

prawie nie myśląc

o rozwiązaniach.

Wykorzystywaliśmy strach,

by przyciągnąć uwagę ludzi.

Każdy psycholog powie,

że strach w organizmie

jest związany z walką.

Jest częścią mechanizmu walki i ucieczki,

kiedy zwierzę boi się...

Pomyślcie o jeleniu.

Jeleń zastyga całkowicie,

szykując się do ucieczki.

Myślę, że tak robimy my,

kiedy prosimy ludzi o zaangażowanie w program

o degradacji środowiska i zmian klimatycznych.

Ludzie zastygają i uciekają,

bo posługujemy się strachem.

Ruch ochrony środowiska musi dorosnąć

i zacząć myśleć

o tym, czym jest postęp.

Jak by to było gdyby ulepszyć ludzi?

Jednym z problemów które napotykamy,

jest to, że ludzie kontrolujący rynek,

jeżeli chodzi o jego rozwój

używają finansowej definicji tego czym jest postęp,

definicji ekonomicznej:

jeżeli sprawimy by odpowiednie cyfry zaczęły rosnąć,

jeżeli sprawimy by odpowiednie cyfry zaczęły rosnąć,

to skorzystamy na tym,

czy mówimy o rynku akcji,

czy o PKB

i wzroście gospodarczym,

wtedy życie stanie się lepsze.

Odnosi się to do ludzkiej chciwości

a nie do strachu.

Więcej znaczy lepiej.

Dajcie spokój. Na zachodzie mamy wystarczająco dużo.

Nie wszędzie tak jest, ale u nas tak.

Wiem, że nie jest to odpowiednia miara

bogactwa narodów.

W rzeczywistości, architekt systemu księgowego,

Simon Kuznets, w roku 1930,

powiedział, "Bogactwa narodu

nie da się oszacować na podstawie przychodów."

Stworzyliśmy narodowy system księgowy,

który jest twardo osadzony w produkcji

i wytwarzaniu dóbr.

Jest tak, bo było to kiedyś użyteczne.

W czasie II Wojny Światowej, musieliśmy wiele produkować.

Odnosiliśmy sukcesy w wytwarzaniu produktów,

przez co zniszczyliśmy kawał Europy, by ją potem odbudować.

W ten sposób nasz narodowy system księgowy

skoncentrował się na zdolności produkcyjnej.

Ale już w 1968 roku,

wizjoner, Robert Kennedy,

na początku kampanii,

przedstawił dekonstrukcję

produktu narodowego brutto

udaną i elokwentną.

Zakończył przemowę zdaniem,

"Produkt narodowy brutto

określa wszystko poza tym,

co sprawia, że życie jest coś warte."

Wariactwo. Nasza miara postępu,

miara postępu społecznego,

bierze pod uwagę wszystko,

oprócz tego co wartościowe.

Gdyby Kennedy żył dzisiaj,

prosiłby statystyków takich jak ja,

by wyszli na ulicę i dowiedzieli się

co sprawia, że chce się żyć.

Optowałby za zmianą konstrukcji

naszego systemu księgowego

by zaczął bazować

na rzeczach jak sprawiedliwość społeczna,

zrównoważenie

i powodzenie ludzi.

Socjolodzy już wyszli na ulice

i zadali te pytania.

Te wyniki pochodzą ze światowej ankiety.

Pytano w niej ludzi o to czego pragną.

Jak można przewidzieć, wszędzie na świecie

ludzie chcą szczęścia,

dla nich samych,

dla ich rodzin, dzieci,

społeczności w których funkcjonują.

Myślą że pieniądze też się liczą.

Ale nie tak jak szczęście,

a już na pewno nie jak miłość.

Potrzebujemy kochać i być kochanymi.

Zdrowie też jest ważniejsze.

Chcemy być zdrowi i żyć pełnią życia.

To naturalne ludzkie aspiracje.

Czemu statystycy tego nie mierzą?

Czemu tak nie mierzymy postępu,

a zamiast tego liczymy posiadane dobra?

Temu poświęciłem swoje dorosłe życie.

Myślę o tym jak mierzymy szczęście,

jak mierzymy jakość życia,

jak możemy to robić wobec limitów środowiskowych.

Stworzyliśmy, w organizacji dla której pracuję,

w New Economics Foundation,

coś co nazywamy Indeksem Happy Planet,

planeta i ludzie zasługują na szczęście.

Nasz wskaźnik postępu to zakłada.

Twierdzimy, że ostatecznym

dorobkiem narodu

jest to jak skuteczny jest

w tworzeniu szczęśliwego i zdrowego życia.

To powinien być cel

każdego narodu tej planety.

Ale musimy pamiętać,

że istnieje tu fundamentalna zmienna:

ilość zasobów naturalnych jakie zużywamy.

Mamy jedną planetę do podziału.

To ograniczony i rzadki zasób,

ta jedyna planeta jaką mamy.

Ekonomia bada deficyty.

Przy rzadkich zasobach,

które można przekształcić

w pożądany zysk,

chodzi o efektywność.

Najbardziej optymalne ich użycie.

To miara jakości życia

w stosunku do wykorzystywanych zasobów naturalnych.

To miara wydajności.

Najłatwiej wam to przedstawić

na tym rysunku.

Poziomo mamy

"ekologiczny odcisk",

mierzący jak wiele zasobów zużywamy

i jaki wpływ ma to na planetę.

Im więcej tym gorzej.

Pionowo ku górze,

mierzymy "szczęśliwe lata."

To miara jakości życia narodów.

Spodziewany czas życia w szczęściu.

Jakość i ilość życia w narodzie.

Ta żółta kropka to globalna średnia.

Jak widać jest bardzo wiele narodów

wokół tej światowej średniej.

W prawym górnym rogu wykresu,

znajdują się kraje dające szczęście,

ale używające wielu zasobów planety.

Są tam USA,

inne zachodnie kraje w trójkątach

i kilka krajów z rejonów zatoki.

Przeciwnie, w lewym dolnym rogu,

znajdują się kraje, które nie dają dobrej jakości życia

takie jak Afryka subsaharyjska.

Zgodnie z terminologią hobbismu,

życie tam jest krótkie i brutalne.

Średnia przewidywana długość życia

wynosi tylko 40 lat.

Malaria, HIV/AIDS

zabijają wielu ludzi

w tych regionach świata.

Ale teraz czas na dobre wieści!

Są kraje tam na górze, żółte trójkąciki,

które radzą sobie lepiej niż średnia światowa,

które zbliżają się do lewego górnego roku wykresu.

To wykres aspiracji.

Chcemy być w lewym górnym rogu, gdzie dobre życie nie obciąża Ziemi.

To Ameryka Łacińska.

Kraj samotnie będący na szczycie

to miejsce gdzie jeszcze nie byłem.

Może niektórzy z Was już byli.

Kostaryka.

Kostaryka.

średnia przewidywana długość życia to 78 lat.

Dłużej niż w USA.

Według badań Gallupa,

to najszczęśliwszy naród tej planety,

bardziej niż Szwajcaria i Dania.

To najszczęśliwsze miejsce.

Osiągają to

z wykorzystaniem ćwierci zasobów

wykorzystywanych w świecie zachodnim.

wykorzystywanych w świecie zachodnim.

Co tam się dzieje?

Co dzieje się w Kostaryce?

Popatrzy na niektóre dane.

99% energii czerpią z zasobów odnawialnych.

Ich rząd jest pierwszym, który zadeklarował

bycie wolnym od węgla do 2021 roku.

Znieśli armię

w 1949 roku.

w 1949 roku.

Zainwestowali w programy lokalne,

zdrowie i edukację.

Analfabetyzm tam praktycznie nie istnieje.

Analfabetyzm tam praktycznie nie istnieje.

No i ten ich latynoski dryg.

Łatwość zawierania kontaktów.

(Śmiech)

To wyzwanie, myśleć o przyszłości

jako o czymś nie związanym

z Ameryką Północną

czy Europą Zachodnią,

ale z Ameryką Łacińską.

Prawdziwym wyzwaniem,

jest podciągnąć globalną średnią aż tutaj.

Musimy to zrobić.

By się udało

musimy wyciągnąć kraje z dołu,

jak również kraje z prawej części wykresu.

Wtedy zaczniemy tworzyć szczęśliwą planetę.

Można tak na to spojrzeć.

Można też analizować trendy czasowe.

Nie mamy danych o wszystkich krajach świata,

ale o tych najbogatszych z grupy OECD tak.

Tutaj jest trend jakości bytu w tym okresie,

mały wzrost,

ale jest to trend odcisku ekologicznego.

W metodologii happy-planet,

staliśmy się mniej efektywni

w zamienianiu ograniczonych zasobów ziemi

w pożądany przez nas rezultat.

Tak naprawdę chodzi o to, według mnie,

że chyba każdy w tym pokoju

chciałby byśmy dotrwali do roku 2050

bez apokaliptycznych wydażeń.

bez apokaliptycznych wydażeń.

To wcale nie taki długi czas.

To połowa ludzkiego życia.

Dziecko zaczynające dziś szkołę

będzie w moim wieku w 2050.

To nie jest bardzo odległa przyszłość.

To jest cel rządu U.K

jeżeli chodzi o węgiel i emisje cieplarniane.

To nie zwykły biznes.

To coś co biznes zmienia.

Zmienia sposób w jaki tworzymy organizacje,

tworzymy prawa i żyjemy.

Sednem jest to,

że musimy zawsze dążyć do poprawiania bytu.

Nikt nie może pójść na wybory

mówiąc, że jakość życia pogorszy się.

Nikt z nas nie chce

zahamowania ludzkiego rozwoju.

Chcemy go kontynuować.

Chcemy by ludzkość rozwijała się.

Tutaj pojawiają się sceptycy zmian klimatycznych.

Chcą by jakość życia wciąż rosła.

Chcą pozostać przy tym co mają.

Jeżeli podejmiemy walkę z nimi,

to trzeba to zrobić teraz.

Musimy zwiększyć wydajność.

Łatwo jest rysować wykresy,

ale chodzi o to by zmienić te krzywe.

Tutaj właśnie możemy wziąć przykład

z teorii systemów, inżynierów systemowych,

którzy tworzą pętle informacji zwrotnej,

wykorzystując informacje w odpowiednim czasie.

Ludzie są silnie zmotywowani poprzez "teraz".

Instalujesz inteligentny licznik w domu

i widzisz ile właśnie energii zużywasz,

ile to cię kosztuje

i wówczas twoje dzieci szybko wyłączają światła.

Co by to ze sobą niosło dla społeczeństwa?

Dlaczego każdego wieczora,

słyszę o FTSE 100, stosunku dolara do funta

nawet nie wiem jaki powinien być żeby się cieszyć.

Dlaczego to słyszę?

A nie jak dużo energii zużyła

wczoraj Wielka Brytania albo USA?

Czy udało się osiągnąć 3% roczny cel

redukcji emisji dwutlenku węgla?

W taki sposób tworzy się wspólny cel.

Wrzućcie to w media i zacznijcie o tym myśleć.

Potrzebujemy pozytywnych pętli informacji zwrotnej,

Potrzebujemy pozytywnych pętli informacji zwrotnej,

Rząd może stworzyć sprawozdanie z jakości bytu.

W firmach można analizować jakość życia pracowników,

która jest powiązana z kreatywnością,

z którą wiąże się innowacyjność,

Potrzeba innowacji by poradzić sobie z zagadnieniami środowiskowymi.

Osobiście również potrzebujemy kuksańców.

Nie danych ale przypomnień.

W UK mamy silne publiczne przesłanie zdrowotne

o spożywaniu pięciu owoców i warzyw dziennie

i o tym jak dużo należy ćwiczyć.

Jak to wiąże się ze szczęściem?

Jakie pięć rzeczy powinniśmy robić

by być bardziej szczęśliwymi?

Kiedyś zrobiliśmy projekt dla Rządowego Biura Nauki,

duży program "Foresight".

Zaangażowanych było wielu ekspertów.

Wszystko bazowało na faktach.

Chcieliśmy znaleźć 5 rzeczy, które trzeba zrobić

by poprawić jakość swojego życia.

Sednem jest to,

że nie do końca są one sekretem szczęścia,

ale, że mogą pomóc w tworzeniu go.

Po pierwsze stosunki międzyludzkie,

stosunki społeczne

leżą u fundamentów życia.

Czy zużywasz czas i energię

na to by mieć kontakt z bliskimi?

Trwaj w budowaniu tych relacji.

Drugą kwestią jest bycie aktywnym.

Najłatwiej pozbyć się złego nastroju

idąc na spacer, włączając muzykę i tańcząc.

Aktywność wiele daje.

Trzecią rzeczą jest świadomość.

Jak bardzo jesteśmy świadomi świata...

zmian pór roku, ludzi wokół?

Czy zauważasz to co pod powierzchnią?

Bycie świadomym,

terapia kognitywno-behawioralna,

są bardzo dobre dla naszego samopoczucia.

Czwartą kwestią jest ciągłe uczenie się.

Trwanie w tym jest ważne,

uczenie się w każdym momencie życia.

Ciekawi życia starsi ludzie

mają dużo lepsze wyniki zdrowotne.

Nie musi byś to formalne uczenie się.

Bardziej chodzi o ciekawość świata.

Może to być nauka przyrządzania nowej potrawy,

nauka gry na instrumencie, na którym grałeś za młodu.

Nie przestawaj się uczyć.

I ostatnią rzeczą

jest najbardziej anty-ekonomiczna z aktywności,

chodzi tu o dawanie.

Nasza hojność, nasz altruizm,

nasze współczucie,

wszystkie są zakodowane

w mechanizmie nagrody w naszym mózgu.

Czujemy się dobrze gdy dajemy.

Możecie zrobić eksperyment, w którym rano

daje się dwóm grupom sto dolarów.

Mówicie jednej by wydała pieniądze nie siebie,

a drugiej by wydała pieniądze na innych.

Mierzycie ich poczucie szczęścia pod wieczór,

ci którzy obdarowali innych są szczęśliwsi,

niż ci którzy wydali na siebie.

Te pięć sposobów,

które umieszczamy na tych kartkach,

nie muszą nic kosztować ziemię.

Nie zawierają węgla.

Nie potrzebują wielu dóbr.

To jest sposób na to,

by szczęście nie kosztowało Ziemi wiele.

Martin Luther King,

w przededniu swojej śmierci,

wygłosił niesamowitą przemowę.

"Wiem, że przed nami są wyzwania,

że mogą być problemy,

ale nie boję się żadnego. Nie obchodzą mnie.

Byłem na szczycie góry,

i widziałem Ziemię Obiecaną."

Był kaznodzieją,

ale ruch na rzecz środowiska

jak i społeczność biznesowa, rządy,

muszą również pójść na szczyt tej góry,

muszą rozejrzeć się,

zobaczyć Ziemię Obiecaną,

lub ziemię obietnicy,

i muszą mieć wizję

świata, którego wszyscy pożądamy.

Wiele musi się zmienić

byśmy mogli tam dotrzeć.

Trzeba wybrukować tą drogę dobrymi rzeczami.

Ludzie chcą być szczęśliwi.

Wybrukujmy w nich te pięć dróg.

Postawmy znaki

zbierające ludzi razem i wskazujące drogę,

coś jak Indeks Happy Planet.

Wówczas będziemy w stanie

stworzyć świat, którego wszyscy pragniemy,

gdzie ziemia nie płaci za nasze szczęście.

(Brawa)