< Return to Video

Kees Moeliker: Một con vịt chết đã thay đổi đời tôi

  • 0:00 - 0:04
    Đây là bảo tàng Lịch sử tự nhiên ở Rotterdam,
  • 0:04 - 0:06
    nơi tôi làm người trông coi bảo tàng.
  • 0:06 - 0:09
    Công việc của tôi là đảm bảo bộ sưu tập ổn
  • 0:09 - 0:11
    và phát triển,
  • 0:11 - 0:17
    về cơ bản công việc của tôi là thu thập xác động vật chết.
  • 0:17 - 0:19
    Năm 1995,
  • 0:19 - 0:23
    chúng tôi có thêm một gian nhà cạnh bảo tàng.
  • 0:23 - 0:26
    Nó được làm bằng kính.
  • 0:26 - 0:31
    Tòa nhà này thực sự đã giúp ích cho công việc của tôi.
  • 0:31 - 0:35
    Nó là kẻ giết chim thực thụ.
  • 0:35 - 0:38
    Bạn có thể biết rằng loài chim không hiểu
  • 0:38 - 0:41
    khái niệm kính. Chúng không thể nhìn ra kính
  • 0:41 - 0:45
    nên bay vào cửa sổ và chết.
  • 0:45 - 0:47
    Điều duy nhất mà tôi là là chạy ra
  • 0:47 - 0:51
    nhặt xác và nhồi bông chúng cho bộ sưu tập.
  • 0:51 - 0:54
    (Cười)
  • 0:54 - 0:56
    Trong thời gian đó,
  • 0:56 - 0:59
    tôi phát triển khả năng nhận biết chim
  • 0:59 - 1:05
    chỉ bởi tiếng "bang" khi chúng tạo ra khi đập vào kính.
  • 1:05 - 1:09
    Vào ngày mùng 5 tháng 6 năm 1995,
  • 1:09 - 1:13
    tôi nghe thấy một tiếng đập lớn vào cửa
  • 1:13 - 1:17
    tiếng đập đó đã thay đổi cuộc đời tôi và cũng gây ra cái chết của một con vịt.
  • 1:17 - 1:23
    Và đây là cái tôi nhìn thấy khi tôi dòm ra cửa sổ.
  • 1:23 - 1:26
    Đó là một con vịt chết. Nó đâm sầm vào cửa kính.
  • 1:26 - 1:28
    Nó nằm chết ngửa ra.
  • 1:28 - 1:31
    Nhưng bên cạnh con vịt chết là một con vịt sống,
  • 1:31 - 1:33
    chú ý rằng
  • 1:33 - 1:37
    cả 2 con đều là vịt đực.
  • 1:38 - 1:41
    Và rồi điều này xảy ra.
  • 1:41 - 1:44
    Con vịt sống nhảy chồm lên con vịt chết
  • 1:44 - 1:46
    và bắt đầu giao hợp.
  • 1:46 - 1:49
    Tôi là một nhà sinh vật học. Tôi là một nhà nghiên cứu chim.
  • 1:49 - 1:52
    Tôi nói, "Có điều gì đó không đúng."
  • 1:52 - 1:58
    Một con đã chết, một con còn sống. Nó hẳn phải là hội chứng tình dục tử thi.
  • 1:58 - 2:01
    Tôi nhìn lại. Cả hai đúng là loài đực.
  • 2:01 - 2:05
    Hội chứng tình dục tử thi đồng tính.
  • 2:05 - 2:10
    Nên tôi -- (Cười)
  • 2:10 - 2:13
    Tôi lấy máy ảnh và quyển sổ ghi chú,
  • 2:13 - 2:19
    lấy ghế, và bắt đầu theo dõi hành vi này.
  • 2:19 - 2:24
    Sau 75 phút -- (Cười) --
  • 2:24 - 2:29
    Tôi đã thấy đủ, và tôi thấy đói
  • 2:29 - 2:32
    và tôi muốn về nhà.
  • 2:32 - 2:35
    Nên tôi đi ra ngoài, nhặt con vịt,
  • 2:35 - 2:37
    và trước khi tôi đặt nó vào trong ngăn lạnh,
  • 2:37 - 2:42
    tôi kiểm ra lại xem liệu nạn nhân có thực sự là con đực.
  • 2:42 - 2:46
    Và đây là một bức ảnh hiểm có về dương vật của một con vịt,
  • 2:46 - 2:49
    vậy chắc chắn nó là con đực.
  • 2:49 - 2:52
    Nó là một bức ảnh hiểm bởi có 10.000 loài chim
  • 2:52 - 2:57
    và chỉ có 300 loài có dương vật.
  • 2:57 - 2:59
    [Trường hợp đầu tiên về chứng tình dục tử thi đồng tính là loài vị trời Anas platyrhynchos (Aves:Anatidae)]
  • 2:59 - 3:03
    Tôi biết tôi đã bắt gặp một điều đặc biệt,
  • 3:03 - 3:09
    nhưng phải mất 6 năm sau tôi mới quyết định xuất bản nó.
  • 3:09 - 3:11
    (Cười)
  • 3:11 - 3:15
    Ý tôi là, đó là một chủ đề thú vị cho một bữa tiệc sinh nhật
  • 3:15 - 3:17
    hoặc tại máy pha cafe,
  • 3:17 - 3:20
    nhưng chuyện chia sẻ nó với đồng nghiệp bạn thì lại là chuyện khác.
  • 3:20 - 3:22
    Tôi không biết quy trình.
  • 3:22 - 3:25
    Sau 6 năm, bạn bè và đồng nghiệp thúc tôi xuất bản,
  • 3:25 - 3:28
    nên tôi xuất bản "Trường hợp đầu tiên của chứng tình dục tử thi đồng tính
  • 3:28 - 3:30
    của loài vịt trời."
  • 3:30 - 3:32
    Và tình huống lại bắt đầu.
  • 3:32 - 3:35
    A là văn phòng của tôi,
  • 3:35 - 3:37
    B là nơi mà con vịt đâm và kính,
  • 3:37 - 3:40
    và C là nơi tôi quan sát nó.
  • 3:40 - 3:43
    Và đây là lại là những con vịt.
  • 3:43 - 3:45
    Các bạn có thể đã biết, trong khoa học,
  • 3:45 - 3:47
    khi bạn viết một loại bài luận đặc biệt nào đó,
  • 3:47 - 3:50
    chỉ 6 hay 7 người đọc nó.
  • 3:50 - 3:55
    (Cười)
  • 3:57 - 3:59
    Nhưng rồi điều may mắn xảy ra.
  • 3:59 - 4:04
    Tôi đã nhận được một cuộc gọi từ một người tên là Marc Abrahams,
  • 4:04 - 4:09
    và anh ta bảo tôi, "Anh đã giành được giải thưởng với bài báo về con vịt:
  • 4:09 - 4:12
    giải thường Ig Nobel."
  • 4:12 - 4:14
    Và giải thưởng Ig Nobel ---
  • 4:14 - 4:19
    (Cười) (Vỗ tay) ---
  • 4:19 - 4:21
    giải thưởng Ig Nobel vinh danh những nghiên cứu
  • 4:21 - 4:24
    mà đầu tiên khiến người đọc cười, và rồi khiến họ phải suy nghĩ,
  • 4:24 - 4:27
    với mục đích chủ yếu là khiến cho thêm nhiều người
  • 4:27 - 4:30
    quan tâm đến khoa học.
  • 4:30 - 4:34
    Đó là một điều tốt, nên tôi chấp nhận giải thưởng.
  • 4:34 - 4:37
    (Cười)
  • 4:37 - 4:40
    Tôi đi đến - để tôi nhắc các bạn ;à Marc Abrahams
  • 4:40 - 4:42
    đã không gọi tôi từ Stockholm.
  • 4:42 - 4:44
    Anh ta gọi cho tôi từ Cambrigde, Massachusetts.
  • 4:44 - 4:47
    Nên tôi đã đi đến Boston, đến Cambridge,
  • 4:47 - 4:50
    và đến dự buổi lễ trao giải Ig Nobel tuyệt vời này
  • 4:50 - 4:53
    được tổ chức tại Đại học Havard, và buổi lễ này
  • 4:53 - 4:58
    thực sự là một kỉ niệm đẹp.
  • 4:58 - 5:01
    Những người được giải thưởng Nobel thật sẽ trao giải cho bạn.
  • 5:01 - 5:03
    Đó là chuyện thứ nhất,
  • 5:03 - 5:06
    Và có 9 người nữa nhận giải thưởng.
  • 5:06 - 5:09
    Đây là một trong số người nhận giải cùng tôi. Anh ta là Charles Paxton
  • 5:09 - 5:14
    người đã thắng giải thường sinh vật học năm 2000 cho bài viết của anh,
  • 5:14 - 5:18
    "Hành vi tán tỉnh của loài đà điểu với con người
  • 5:18 - 5:21
    dưới điều kiện chăn nuôi ở Anh."
  • 5:21 - 5:25
    (Cười)
  • 5:25 - 5:28
    Và tôi nghĩ còn một hoặc hai
  • 5:28 - 5:31
    người chiến thắng giải Ig Nobel in căn phòng này.
  • 5:31 - 5:35
    Dan, anh ở đâu? Dan Ariely?
  • 5:35 - 5:37
    Xin một tràng pháo tay cho Dan.
  • 5:37 - 5:40
    (Vỗ tay)
  • 5:40 - 5:44
    Dan giành giải thưởng về lĩnh vực y tế
  • 5:44 - 5:48
    khi chứng minh rằng các loại thuốc giả đắt tiền
  • 5:48 - 5:51
    công dụng cao hơn thuốc dởm rẻ tiền.
  • 5:51 - 5:55
    (Cười)
  • 5:55 - 5:58
    Và đây là một phút nổi tiếng của tôi,
  • 5:58 - 6:02
    bài phát biểu của tôi,
  • 6:02 - 6:05
    và đây là con vịt.
  • 6:05 - 6:09
    Đây là lần đầu tiên trên bờ biển phía Tây Hoa Kỳ.
  • 6:09 - 6:12
    Tôi sẽ cho mọi người lần lượt chuyền xem con vịt.
  • 6:12 - 6:17
    (Cười)
  • 6:17 - 6:19
    Vâng?
  • 6:19 - 6:20
    Bạn có thể chuyền nó đi.
  • 6:20 - 6:23
    Để ý rằng đây là mẫu vật của bảo tàng,
  • 6:23 - 6:28
    nên không có chuyện các bạn bị dính cúm gia cầm đâu.
  • 6:28 - 6:32
    Sau khi nhận được giải thưởng này, đời tôi thay đổi.
  • 6:32 - 6:34
    Đầu tiên, mọi người bắt đầu gửi cho tôi
  • 6:34 - 6:38
    tất cả những thứ liên quan đến vịt,
  • 6:38 - 6:41
    và tôi thu được một bộ sưu tầm khá.
  • 6:41 - 6:43
    (Cười)
  • 6:43 - 6:50
    Quan trọng hơn,
  • 6:50 - 6:54
    mọi người bắt đầu chia sẻ với tôi những quan sát của họ
  • 6:54 - 6:56
    về hành vi đặc biệt của các loài động vật,
  • 6:56 - 6:59
    và tin tôi đi, nếu có bất cứ hành vị kì quặc nào của bất cứ con vật nào trên hành tinh này,
  • 6:59 - 7:01
    tôi đều biết hết.
  • 7:01 - 7:06
    (Cười)
  • 7:06 - 7:10
    Đây là một con hươu.
  • 7:10 - 7:12
    Một con hươu đang tìm cách để giao hợp
  • 7:12 - 7:15
    với một bức tượng con bò rừng bằng đồng.
  • 7:15 - 7:19
    Đây là tại Montana, 2008.
  • 7:19 - 7:23
    Đây là một con ếch đang tìm cách giao hợp với một con cá vàng.
  • 7:23 - 7:26
    Đây là Hà Lan, 2011.
  • 7:26 - 7:31
    Đây là loài cóc mía ở Úc.
  • 7:31 - 7:32
    Đây là chết trên đường.
  • 7:32 - 7:35
    Hãy để ý rằng đây là chứng tình dục tử thi.
  • 7:35 - 7:37
    Nó thật đáng chú ý: tư thế đó.
  • 7:37 - 7:41
    Vị trí truyền giáo rắt hiếm xảy ra trong vương quốc động vật.
  • 7:41 - 7:46
    Đây là những con chim cánh cụt ở Rotterdam.
  • 7:48 - 7:51
    Những con én ở Hồng kong, 2004.
  • 7:51 - 7:55
    Đây là một con gà tây ở Wisconsin
  • 7:55 - 8:01
    tại cơ sở của tổ chức cải huấn trẻ vị thành niên Ethan Allen.
  • 8:01 - 8:04
    Nó diễn ra cả ngày,
  • 8:04 - 8:09
    và những người tù đã thực sự có thời gian tuyệt vời.
  • 8:09 - 8:11
    Vậy điều này có ý nghĩa gì?
  • 8:11 - 8:14
    Ý tôi là câu hỏi tôi tự hỏi bản thân
  • 8:14 - 8:16
    tại sao những điều này lại xảy ra ở tự nhiên?
  • 8:16 - 8:17
    Vâng, những gì tôi kết luận được
  • 8:17 - 8:20
    từ việc xem xét tất cả các trường hợp trên là
  • 8:20 - 8:24
    điều quan trọng nhất khiến chúng xảy ra
  • 8:24 - 8:28
    chỉ khi cái chết cận kề
  • 8:28 - 8:30
    và theo cách kịch tính
  • 8:30 - 8:33
    và đúng trường hợp để giao hợp.
  • 8:33 - 8:39
    Cuối cùng, tôi nghĩ đến điều đó chỉ khi tôi làm ra những slide này.
  • 8:39 - 8:41
    Và bạn có thể thấy một con vịt chết.
  • 8:41 - 8:44
    Nó ở đó 3 ngày,
  • 8:44 - 8:46
    và nằm ngửa.
  • 8:46 - 8:52
    Đây là lý thuyết của tôi về chứng tình dục tử thi.
  • 8:52 - 8:53
    Một ví dụ khác về ảnh hưởng
  • 8:53 - 8:55
    của những tòa nhà có cửa kính lên mạng sống của chim.
  • 8:55 - 8:58
    Đây là Mad Max, một con vịt đen sống ở Rotterdam.
  • 8:58 - 9:04
    Điều duy nhất mà con chim này làm là bay đập vào cửa sổ
  • 9:04 - 9:09
    từ năm 2004 đến 2008, hết ngày lại ngày.
  • 9:09 - 9:12
    Và đây là một đoạn băng ngắn về chú chim này.
  • 9:12 - 9:14
    (Âm nhạc) (Bing)
  • 9:20 - 9:21
    (Bing)
  • 9:34 - 9:36
    (Bing)
  • 9:45 - 9:46
    (Bing)
  • 9:47 - 9:49
    Điều mà con chim làm
  • 9:49 - 9:53
    là chiến đấu với chính hình ảnh của nó.
  • 9:53 - 9:56
    Nó thấy có kẻ xâm nhậm vào lãnh địa của mình,
  • 9:56 - 9:59
    và kẻ đó đến mọi lúc và ờ ngay đấy,
  • 9:59 - 10:00
    và không có sự kết thúc.
  • 10:00 - 10:04
    Và tôi nghĩ, lúc đầu -- Tôi đã nghiên cứu về con chim này khoảng vài năm -
  • 10:04 - 10:07
    rằng, chà, liệu não của chim có bị tổn thương?
  • 10:07 - 10:10
    Nó không bị. Để tôi cho bạn xem vài hình ảnh,
  • 10:10 - 10:12
    một vài khung hình từ đoạn băng,
  • 10:12 - 10:15
    và thời điểm trước khi nó đập vào kính,
  • 10:15 - 10:17
    nó đưa chân lên phía trước,
  • 10:17 - 10:22
    rồi đập vào kính.
  • 10:22 - 10:27
    Vì thế tôi kết thúc bằng việc mời tất cả các vị đến ngày Vịt Chết.
  • 10:27 - 10:29
    Mùng 5 tháng 6 hàng năm.
  • 10:29 - 10:33
    Tầm 6 giờ kém 5 phút buổi chiều,
  • 10:33 - 10:37
    chúng tôi cùng nhau đến bảo tàng tự nhiên ở Rotterdam,
  • 10:37 - 10:39
    con vịt đi ra ngoài bảo tàng,
  • 10:39 - 10:42
    và chúng tôi bàn luận về những phương thức mới
  • 10:42 - 10:46
    để giúp ngăn chặn việc chim bay vào cửa sổ.
  • 10:46 - 10:48
    Và có thể các bạn đã biết hoặc chưa biết,
  • 10:48 - 10:51
    đây là một trong những nguyên nhân chính gây ra cái chết
  • 10:51 - 10:52
    của các loài chim trên thế giới.
  • 10:52 - 10:55
    Riêng ở Mỹ, 1 tỷ con chim đã chết
  • 10:55 - 10:58
    vì bay đập vào những tòa nhà kính.
  • 10:58 - 11:04
    Và khi kết thúc, chúng ta hãy đến một nhà hàng trung hoa
  • 11:04 - 11:09
    và chúng ta sẽ có một bữa tối với vịt 6 món.
  • 11:09 - 11:12
    Nên tôi hi vọng có thể gặp lại các bạn
  • 11:12 - 11:15
    vào năm tới ở Rotterdam, Hà Lan,
  • 11:15 - 11:16
    vào ngày Vịt Chết.
  • 11:16 - 11:17
    Cảm ơn.
  • 11:17 - 11:19
    (Vỗ tay)
  • 11:19 - 11:25
    À, xin lỗi.
  • 11:25 - 11:27
    Có thể cho tôi xin lại con vịt được không?
  • 11:27 - 11:30
    (Cười) (Vỗ tay)
  • 11:30 - 11:35
    Cảm ơn.
Title:
Kees Moeliker: Một con vịt chết đã thay đổi đời tôi
Speaker:
Kees Moeliker
Description:

Một buổi trưa, Kees Moeliker có được một cơ hội nghiên cứu mà ít nhà nghiên cứu chim muốn có: Một con vịt đâm sầm vào căn phòng làm việc bằng kính của anh, rồi ... chuyện tiếp đến đã thay đổi đời anh. [Chú ý: chứa hình ảnh và mô tả hành vi giao hợp ở động vật.]

more » « less
Video Language:
English
Team:
closed TED
Project:
TEDTalks
Duration:
11:52

Vietnamese subtitles

Revisions