< Return to Video

The Kidney and Nephron

  • 0:00 - 0:00
  • 0:00 - 0:03
    Менің бұл видеода қозғайтын тақырыбым
  • 0:03 - 0:06
    бүйрек -- міне бүйректің үлкен суреті --
  • 0:06 - 0:08
    және оның ең кіші функционалдық деңгейінде
  • 0:08 - 0:10
    жұмыс істеуі туралы болмақ.
  • 0:10 - 0:12
    Ол нефрон деп аталады.
  • 0:12 - 0:16
    Яғни, біз бүйрек және нефронды талқылаймыз.
  • 0:16 - 0:18
    Сіздер бүйрекпен әлде қашан таныс болсаңыздар,
  • 0:18 - 0:20
    бізде оның екі данасы бары екені белгілі.
  • 0:20 - 0:23
    Олардың негізгі танымалдылығы керексіз заттар түзу немесе
  • 0:23 - 0:28
    бөліп шығаруға көмектесетінімен сәйкес келеді.
  • 0:28 - 0:32
    Сонымен қатар, олар судың деңгейін,
  • 0:32 - 0:36
    негізінде, тұздар мен электролиттердің мөлшерін
  • 0:36 - 0:39
    және қан қысымын реттейді. Бірақ,
  • 0:39 - 0:41
    жай ғана судың деңгейін реттейді деуге болады.
  • 0:41 - 0:43
    Одан бөлек, гормондар жасауға қатысады,
  • 0:43 - 0:45
    дегенмен, оған дәл қазір үңілмейміз.
  • 0:45 - 0:49
    Мен осы сәтте тек бүйректің
  • 0:49 - 0:52
    жалпы қызметіне көз жүгірткім келеді.
  • 0:52 - 0:54
    Көп адамдарда оның саны екеу.
  • 0:54 - 0:57
    Олар арқа тұсқа жақын омыртқаның екі жанында,
  • 0:57 - 0:59
    бауырдың артында орналасқан.
  • 0:59 - 1:03
    Ал мынау оның ұлғайтылған бейнесі.
  • 1:03 - 1:06
    Егер толық экранда көріп отырсаңыз, бүйректің шынайы көлемі
  • 1:06 - 1:08
    дәл осындай емес. Ал оның ішінде не болатынын
  • 1:08 - 1:11
    түсіндіру үшін оны осылай жартысынан бөлдік.
  • 1:11 - 1:15
    Ал енді бүйректің құрылысымен танысуды бастайық.
  • 1:15 - 1:18
    Бұл бізге құрылымдық бөліктерінің қызметін немесе
  • 1:18 - 1:21
    нефронды түсіндіргенде өте қажет болады.
  • 1:21 - 1:25
    Мына жерден мына жерге дейін
  • 1:25 - 1:28
    қатпарлы қабат деп аталады.
  • 1:28 - 1:31
    Егер ағылшын тіліндегі ақпараттарда "renal" сөзін
  • 1:31 - 1:34
    кездестірсеңіз, онда оның бүйрекке қатысы барынан
  • 1:34 - 1:35
    күмәнданбасаңыз болады.
  • 1:35 - 1:37
    Сонымен, бүйректің мына сыртқы бөлігі
  • 1:37 - 1:38
    қатпарлы қабат деп аталады.
  • 1:38 - 1:44
    Ал мына бөлік, милы қабат деп аталады.
  • 1:44 - 1:46
    Өздеріңіз байқап тұрғандай милы қабат
  • 1:46 - 1:49
    бүйректің орта тұсында орналасқан.
  • 1:49 - 1:52
  • 1:52 - 1:56
    Бұл терминдермен танысқаннан бөлек
  • 1:56 - 1:58
    біз олардың керексіз заттарды сүзгілеу
  • 1:58 - 2:02
    немесе оларды шығарып тастау және
  • 2:02 - 2:06
    қанды фильтрлеу барысында суды көп
  • 2:06 - 2:09
    мөлшерде жоғалтпау қабілеттерімен танысамыз.
  • 2:09 - 2:12
    Алдында айтып өткенімдей және
  • 2:12 - 2:14
    өздеріңіз әлде қашан білетіндей, бүйректің
  • 2:14 - 2:16
    ең кіші функционалдық бірлігі - нефрон
  • 2:16 - 2:23
  • 2:23 - 2:25
    Нефронның ең кіші функционалдық бірлік болып
  • 2:25 - 2:28
    саналу себебі оның осы деңгейде атқаратын
  • 2:28 - 2:30
    екі қызметіне байланысты.
  • 2:30 - 2:33
    Олар: керексіз заттарды экскрециялау (шығару)
  • 2:33 - 2:37
    және біздің қан айналым жүйесіндегі судың
  • 2:37 - 2:38
    бірқалыпты деңгейін ұстау.
  • 2:38 - 2:42
    Нефронның бүйректе орналасуы көрсетілген
  • 2:42 - 2:46
    осы суретті Уикипедиядан алдым.
  • 2:46 - 2:48
    Мұнда суретші бірнеше нефронды салып көрсетіпті.
  • 2:48 - 2:51
    Нефронның құрылысы шамамен былай,
  • 2:51 - 2:54
    милы қабатқа өтіп, қайтадан қатпарлы қабатқа қайтады.
  • 2:54 - 2:57
    Сосын, жинағыш түтікшемен жалғасады.
  • 2:57 - 3:00
    Зәр одан әрі несепағардан өтіп
  • 3:00 - 3:03
    ең соңында қуыққа келіп жиналады. Кейін,
  • 3:03 - 3:06
    қолайлы уақыт туғанда шығарып тастай аламыз.
  • 3:06 - 3:08
    Бұл нефронның басталатын және аяқталатын
  • 3:08 - 3:11
    бөлігі, яғни ұзындығы болып табылады.
  • 3:11 - 3:13
    Яғни, қатпарлы қабаттан басталып, милы қабатқа өтеді.
  • 3:13 - 3:15
    Бүйректе нефрондар осылай орналасады
  • 3:15 - 3:16
    және олар өте көп.
  • 3:16 - 3:19
    Олардың формасы түтікше тәрізді,
  • 3:19 - 3:21
    әрі өте жіңішке.
  • 3:21 - 3:25
    Мысалы, орташа есеппен бір бүйректе
  • 3:25 - 3:27
    милионнан астам нефрондар бар.
  • 3:27 - 3:31
  • 3:31 - 3:34
    Мен салған нефрон іс жүзінде өте кішкентай.
  • 3:34 - 3:39
    Олардың пішініне қарағанда
  • 3:39 - 3:42
    ұзындығын байқау оңайырақ.
  • 3:42 - 3:46
    Сондықтан, бір бүйрекке көп нефрон сияды.
  • 3:46 - 3:50
    Ал енді нефронның сүзгілеу әдісін
  • 3:50 - 3:53
    және көп мөлшерде су мен пайдалы заттарды
  • 3:53 - 3:56
    қалай шығарып тастамайтынын
  • 3:56 - 3:58
    қарастырып көрейік.
  • 3:58 - 4:04
    Ең алдымен нефронның суретін салып алайық.
  • 4:04 - 4:06
    Бірініншіден, біз мұнда
  • 4:06 - 4:09
    қанның келу бағытынан бастайық.
  • 4:09 - 4:12
  • 4:12 - 4:16
    Қан артериядан немесе артериалды капиллярлардан
  • 4:16 - 4:18
    нефронға былай келеді.
  • 4:18 - 4:22
    Негізінде, бұл афферентті артериола деп аталады.
  • 4:22 - 4:24
    Бұл атын білу бізге маңызды емес,
  • 4:24 - 4:26
    бірақ таныс болсаңыздар тамаша.
  • 4:26 - 4:27
  • 4:27 - 4:28
    Қан ағып келіп,
  • 4:28 - 4:32
    мынандай кең ашық жерге жетеді.
  • 4:32 - 4:35
    Мұнда ол тармақталып, таралады.
  • 4:35 - 4:39
    Бұл бізде қылтамырлар (капиллярлар) торы деп аталады
  • 4:39 - 4:43
    Ағылшынша: glomerulus
  • 4:43 - 4:46
    Сосын, қан эфферентті артериоламен шығып кетеді
  • 4:46 - 4:56
  • 4:56 - 4:59
    Эфферент белгілі бір ортадан ары,
  • 4:59 - 5:02
    ал афферент ортаға қарай дегенді білдіреді.
  • 5:02 - 5:04
    Мен бұл жайлы болашақта толықтырып
  • 5:04 - 5:05
    айтып өтермін, ал қазір бізге
  • 5:05 - 5:07
    артериядан ары жылжу қажет.
  • 5:07 - 5:09
    Мұнда қан әлі де оттекпен қаныққан.
  • 5:09 - 5:12
    Әдетте біз осы секілді қылтамырлар жүйесінен
  • 5:12 - 5:15
    шыққанда оны вена жүйесі ретінде қабылдаймыз.
  • 5:15 - 5:19
    Бірақ, мұнда бұл әлі де артерия жүйесі.
  • 5:19 - 5:21
    Себебі, артерия жүйелерінің қысымы жоғары болады.
  • 5:21 - 5:23
    Қылтамырлар торында біз осы
  • 5:23 - 5:27
    жоғары қысымды пайдалана отырып,
  • 5:27 - 5:31
    сұйықтық пен еріген заттарды қаннан ажыратамыз.
  • 5:31 - 5:35
    Себебі, қылтамырлар өте кеуекті болып келеді.
  • 5:35 - 5:38
    Жалғастыратын болсақ, торлар басқа да жасушалармен қоршалған.
  • 5:38 - 5:42
    Міне, солардың көлденең қимасы.
  • 5:42 - 5:44
  • 5:44 - 5:49
    Алдарыңыздағы құрылымдық бөлшек
  • 5:49 - 5:53
    майда жасушалардың жиынтығы болып табылады.
  • 5:53 - 5:57
    Олар осы қуыстағы капиллярлардың жасушаларымен
  • 5:57 - 5:59
    жанасып тұрады.
  • 5:59 - 6:01
    Яғни, мен мына сызықтарды салғанда
  • 6:01 - 6:03
    оларды жасушалар ретінде елестетіңіздер.
  • 6:03 - 6:05
  • 6:05 - 6:06
  • 6:06 - 6:07
  • 6:07 - 6:10
  • 6:10 - 6:12
  • 6:12 - 6:15
  • 6:15 - 6:21
  • 6:21 - 6:23
  • 6:23 - 6:24
  • 6:24 - 6:25
  • 6:25 - 6:28
  • 6:28 - 6:31
  • 6:31 - 6:34
  • 6:34 - 6:37
  • 6:37 - 6:41
  • 6:41 - 6:42
  • 6:42 - 6:44
  • 6:44 - 6:47
  • 6:47 - 6:49
  • 6:49 - 6:53
  • 6:53 - 6:56
  • 6:56 - 7:02
  • 7:02 - 7:04
  • 7:04 - 7:07
  • 7:07 - 7:10
  • 7:10 - 7:16
  • 7:16 - 7:20
  • 7:20 - 7:21
  • 7:21 - 7:22
  • 7:22 - 7:25
  • 7:25 - 7:31
  • 7:31 - 7:33
  • 7:33 - 7:37
  • 7:37 - 7:41
  • 7:41 - 7:42
  • 7:42 - 7:45
  • 7:45 - 7:47
  • 7:47 - 7:51
  • 7:51 - 7:55
  • 7:55 - 7:57
  • 7:57 - 7:59
  • 7:59 - 8:01
  • 8:01 - 8:03
  • 8:03 - 8:06
  • 8:06 - 8:08
  • 8:08 - 8:12
  • 8:12 - 8:15
  • 8:15 - 8:16
  • 8:16 - 8:18
  • 8:18 - 8:19
  • 8:19 - 8:23
  • 8:23 - 8:27
  • 8:27 - 8:30
  • 8:30 - 8:33
  • 8:33 - 8:35
  • 8:35 - 8:36
  • 8:36 - 8:40
  • 8:40 - 8:41
  • 8:41 - 8:44
  • 8:44 - 8:47
  • 8:47 - 8:49
  • 8:49 - 8:52
  • 8:52 - 8:55
  • 8:55 - 8:56
  • 8:56 - 8:59
  • 8:59 - 9:03
  • 9:03 - 9:07
  • 9:07 - 9:08
  • 9:08 - 9:10
  • 9:10 - 9:17
  • 9:17 - 9:21
  • 9:21 - 9:24
  • 9:24 - 9:26
  • 9:26 - 9:28
  • 9:28 - 9:30
  • 9:30 - 9:31
  • 9:31 - 9:33
  • 9:33 - 9:36
  • 9:36 - 9:37
  • 9:37 - 9:39
  • 9:39 - 9:41
  • 9:41 - 9:43
  • 9:43 - 9:45
  • 9:45 - 9:48
  • 9:48 - 9:51
  • 9:51 - 9:52
  • 9:52 - 9:54
  • 9:54 - 9:55
  • 9:55 - 9:59
  • 9:59 - 10:03
  • 10:03 - 10:06
  • 10:06 - 10:10
  • 10:10 - 10:11
  • 10:11 - 10:12
  • 10:12 - 10:14
  • 10:14 - 10:15
  • 10:15 - 10:19
  • 10:19 - 10:24
  • 10:24 - 10:24
  • 10:24 - 10:26
  • 10:26 - 10:30
  • 10:30 - 10:32
  • 10:32 - 10:34
  • 10:34 - 10:36
  • 10:36 - 10:37
  • 10:37 - 10:41
  • 10:41 - 10:44
  • 10:44 - 10:46
  • 10:46 - 10:48
  • 10:48 - 10:52
  • 10:52 - 10:56
  • 10:56 - 10:58
  • 10:58 - 11:00
  • 11:00 - 11:01
  • 11:01 - 11:02
  • 11:02 - 11:05
  • 11:05 - 11:08
  • 11:08 - 11:12
  • 11:12 - 11:17
  • 11:17 - 11:19
  • 11:19 - 11:23
  • 11:23 - 11:25
  • 11:25 - 11:26
  • 11:26 - 11:32
  • 11:32 - 11:35
  • 11:35 - 11:37
  • 11:37 - 11:39
  • 11:39 - 11:42
  • 11:42 - 11:44
  • 11:44 - 11:45
  • 11:45 - 11:46
  • 11:46 - 11:49
  • 11:49 - 11:51
  • 11:51 - 11:53
  • 11:53 - 11:55
  • 11:55 - 12:00
  • 12:00 - 12:04
  • 12:04 - 12:06
  • 12:06 - 12:08
  • 12:08 - 12:11
  • 12:11 - 12:13
  • 12:13 - 12:15
  • 12:15 - 12:17
  • 12:17 - 12:21
  • 12:21 - 12:25
  • 12:25 - 12:27
  • 12:27 - 12:28
  • 12:28 - 12:33
  • 12:33 - 12:35
  • 12:35 - 12:40
  • 12:40 - 12:42
  • 12:42 - 12:44
  • 12:44 - 12:49
  • 12:49 - 12:58
  • 12:58 - 13:01
  • 13:01 - 13:03
  • 13:03 - 13:06
  • 13:06 - 13:12
  • 13:12 - 13:14
  • 13:14 - 13:18
  • 13:18 - 13:22
  • 13:22 - 13:28
  • 13:28 - 13:30
  • 13:30 - 13:33
  • 13:33 - 13:36
  • 13:36 - 13:37
  • 13:37 - 13:40
  • 13:40 - 13:42
  • 13:42 - 13:46
  • 13:46 - 13:51
  • 13:51 - 13:53
  • 13:53 - 13:58
  • 13:58 - 13:59
  • 13:59 - 14:01
  • 14:01 - 14:06
  • 14:06 - 14:09
  • 14:09 - 14:10
  • 14:10 - 14:13
  • 14:13 - 14:14
  • 14:14 - 14:17
  • 14:17 - 14:21
  • 14:21 - 14:23
  • 14:23 - 14:25
  • 14:25 - 14:29
  • 14:29 - 14:31
  • 14:31 - 14:32
  • 14:32 - 14:34
  • 14:34 - 14:37
  • 14:37 - 14:40
  • 14:40 - 14:43
  • 14:43 - 14:45
  • 14:45 - 14:49
  • 14:49 - 14:53
  • 14:53 - 14:54
  • 14:54 - 14:56
  • 14:56 - 14:57
  • 14:57 - 15:01
  • 15:01 - 15:03
  • 15:03 - 15:06
  • 15:06 - 15:10
  • 15:10 - 15:13
  • 15:13 - 15:15
  • 15:15 - 15:18
  • 15:18 - 15:21
  • 15:21 - 15:23
  • 15:23 - 15:28
  • 15:28 - 15:31
  • 15:31 - 15:35
  • 15:35 - 15:36
  • 15:36 - 15:39
  • 15:39 - 15:42
  • 15:42 - 15:45
  • 15:45 - 15:47
  • 15:47 - 15:52
  • 15:52 - 15:53
  • 15:53 - 15:57
  • 15:57 - 16:02
  • 16:02 - 16:04
  • 16:04 - 16:06
  • 16:06 - 16:08
  • 16:08 - 16:10
  • 16:10 - 16:12
  • 16:12 - 16:13
  • 16:13 - 16:15
  • 16:15 - 16:17
  • 16:17 - 16:24
  • 16:24 - 16:28
  • 16:28 - 16:29
  • 16:29 - 16:31
  • 16:31 - 16:33
  • 16:33 - 16:34
  • 16:34 - 16:36
  • 16:36 - 16:40
  • 16:40 - 16:41
  • 16:41 - 16:43
  • 16:43 - 16:44
  • 16:44 - 16:46
  • 16:46 - 16:48
  • 16:48 - 16:49
  • 16:49 - 16:52
  • 16:52 - 16:54
  • 16:54 - 16:56
  • 16:56 - 17:00
  • 17:00 - 17:02
  • 17:02 - 17:03
  • 17:03 - 17:05
  • 17:05 - 17:07
  • 17:07 - 17:12
  • 17:12 - 17:14
  • 17:14 - 17:17
  • 17:17 - 17:22
  • 17:22 - 17:24
  • 17:24 - 17:27
  • 17:27 - 17:29
  • 17:29 - 17:31
  • 17:31 - 17:34
  • 17:34 - 17:36
  • 17:36 - 17:40
  • 17:40 - 17:43
  • 17:43 - 17:47
  • 17:47 - 17:50
  • 17:50 - 17:55
  • 17:55 - 18:01
  • 18:01 - 18:04
  • 18:04 - 18:06
  • 18:06 - 18:08
  • 18:08 - 18:11
  • 18:11 - 18:13
  • 18:13 - 18:17
  • 18:17 - 18:19
  • 18:19 - 18:24
  • 18:24 - 18:25
  • 18:25 - 18:27
  • 18:27 - 18:30
  • 18:30 - 18:33
  • 18:33 - 18:37
  • 18:37 - 18:37
Title:
The Kidney and Nephron
Description:
more » « less
Video Language:
English
Duration:
18:38
homo_sapiens edited Kazakh subtitles for The Kidney and Nephron

Kazakh subtitles

Incomplete

Revisions

Our website uses cookies for analysis purposes.