-
In religieuze tradities
-
geloven we vaak in iets langdurigs,
-
zoals de ziel.
-
We weten dat in het Boeddhisme
het begrip 'ziel' niet bestaat.
-
Je kunt je voorstellen
om bewustzijn te identificeren met ziel,
-
je kunt zelfs bewustzijn je ziel noemen,
-
onder voorwaarde dat je weet
dat zijn natuur slechts cinematografisch is.
-
Je bewustzijn is gemaakt van point-instant flits verschijningsvormen.
-
Als je het zo interpreteert, kun je gerust ieder woord,
ook het woord 'ziel' gebruiken.
-
Maar als je bewustzijn opvat als iets langdurigs,
is zelfs het woord 'bewustzijn' verkeerd.
-
Bewustzijn en objecten van bewustzijn
-
manifesteren zich zodanig
dat ze op film lijken.
-
Film.
-
Mensen in kwantumfysica
beginnen het helder te zien.
-
Dus we geloven vaak
dat bewustzijn permanent is,
-
dat de ziel permanent is,
-
en dat alleen het lichaam vergaat,
-
dat de ziel nog lang doorgaat,
naar de hemel of naar de hel gaat,
-
dat is het geloof in eternalisme.
-
De zienswijze van vergankelijkheid,
-
wat een verkeerd inzicht is,
-
omdat Boeddhisme
vergankelijkheid verkondigt.
-
En vergankelijkheid
gaat goed samen met de wetenschap,
-
want de wetenschap gaat er ook van uit
dat alles vergankelijk is,
-
dat het maar in een flits bestaat.
-
Dat geldt niet alleen voor bewustzijn,
maar ook voor de wereld, die een bewustzijnsobject is.
-
In elementair Boeddhisme leren we
-
dat Dharma, met een hoofdletter "D",
de leer van Boeddha is,
-
maar dharma met een kleine letter "d" betekent object van de geest.
-
Object van de geest.
-
Of "te weten".
-
Object van de geest.
-
Dus we weten dat de wereld
ten eerste een object van de geest is.
-
Daar kunnen we zeker van zijn.
-
Of de wereld op zichzelf kan bestaan,
dat weten we niet zo zeker.
-
Maar we kunnen er zeker van zijn dat het
het object van onze geest is.
-
De zon, de maan,
de aarde, de kosmos,
-
de sterrenstelsels,
dat zijn allemaal objecten van de geest.
-
Ook ons lichaam is
een object van onze geest.
-
En ook onze geest is
een object van onze geest.
-
Dus het is mogelijk om het object
van onze geest te onderzoeken
-
en als we het object van onze geest begrijpen,
begrijpen we onze geest,
-
want de geest
en het object van de geest interzijn.
-
Het een kan niet zonder het ander.
-
Dus het Juiste Inzicht
zou het inzicht van eternalisme moeten overstijgen.
-
Dus een onvergankelijke, onsterfelijke ziel
is iets dat niet geaccepteerd kan worden,
-
noch door goede boeddhisten
noch door goede wetenschappers.
-
Maar het tegenovergestelde inzicht,
-
dat als dit lichaam vergaan is
je helemaal zult verdwijnen,
-
dat is het andere uiterste.
-
Dat is nog een verkeerd inzicht.
-
Het wordt annihilatie genoemd.
-
Annihilatisme. Of moeten we zeggen
"annihilationisme"?
-
Welke versie is goed?
-
De tweede? Annihilationisme.
-
Dus deze versie is goed?
-
Dus dit is een uiterste,
-
en dit is een ander uiterste.
-
Dit is een verkeerd inzicht,
en dit is een ander verkeerd inzicht.
-
Zeggen dat je helemaal verdwijnt
met je lichaam is een verkeerd inzicht.
-
Het heet đoạn kiến.
-
Dus als leerling van boeddhisme
raak je niet verstrikt in beide inzichten.
-
Wedergeboorte en voortzetting
moeten begrepen worden in het licht van...
-
..."geen eternalisme, geen annihilationisme".
-
Dus... het boeddhisme van devotie, het populaire boeddhisme
-
gelooft misschien ergens in,
-
adopteert misschien
een meer "eeuwige" aanpak.
-
Ze denken dat na de desintegratie
van het lichaam de ziel hetzelfde blijft
-
en in een ander lichaam zal gaan.
-
Een dier of een boom of een eekhoorn
of een hert of een andere persoon.
-
Die persoon is misschien wit,
of zwart, of bruin, enzovoort.
-
Dat is naïef als we kijken vanaf het standpunt
van het Juiste Inzicht.
-
Dus te zeggen dat
als we dood zijn
-
we dezelfde persoon blijven
in andere vormen van leven,
-
dat is niet het diepe boeddhisme,
en het is niet wetenschappelijk.
-
Want vergankelijkheid verandert steeds.
-
De cinematografische aard van lichaam en geest
laat zo'n manier van denken niet toe.
-
Dus het is noch boeddhistisch,
noch wetenschappelijk.
-
Maar een aantal wetenschappers
zitten vast in dat inzicht.
-
Dat zijn geen goede wetenschappers.
-
Want goede wetenschappers
zien dat niets kan verdwijnen.
-
Niets wordt geboren, niets sterft.
-
Er zijn alleen voortgezette manifestaties
in verschillende levensvormen.
-
Dus dat is een soort van
wedergeboorte, van samsare,
-
het is een soort of voortzetting,
-
maar vanuit het licht van
vergankelijkheid en geen zelf.
-
Veel wetenschappers zijn
in staat dat te zien.
-
Dus annihilatie is noch boeddhistisch,
noch wetenschap, nee.
-
Een goede boeddhistische student
kan deze beide verkeerde inzichten overstijgen.
-
Het begrip wedergeboorte, het begrip voortzetting
is vrij van deze beide inzichten,
-
anders is het niet erg boeddhistisch
en niet erg wetenschappelijk.
-
Stel je voor dat je een wolk bent
-
- en dit is een beeld dat je
voor meditatie kunt gebruiken-
-
je bent een wolk en je bestaat uit
heel kleine ijs- of waterkristallen.
-
Je bent zo licht, dat je niet valt.
-
Je kunt zweven.
-
Er zijn enorme wolken.
-
Miljoenen tonnen water
zijn zo aan het zweven.
-
Er is interactie en aanvaring
tussen deze kleine ijskristallen.
-
Ze kunnen een groot stuk ijs
worden en neervallen.
-
Of een grote waterdruppel worden
en neervallen als regen.
-
Maar halverwege
kom je een blok hete lucht tegen,
-
dus je verdampt weer en je stijgt weer op,
-
je valt neer en komt omhoog, neer en op.
-
Dus transmigratie, reïncarnatie en wedergeboorte
vinden de hele tijd plaats in de wolk.
-
Een wolk hoeft geen regen te worden
om een nieuw leven te krijgen.
-
Een wolk heeft ieder moment
een nieuw leven.
-
In ons vinden wedergeboorte en voortzetting
op dezelfde manier plaats.
-
Want ieder moment produceren we gedachten,
we produceren spraak en acties.
-
En die actie zal een effect hebben
op ons en op de wereld.
-
Dat is ons product, ons karma,
onze handelingen.
-
Karma is een hele belangrijke term.
-
Dus kijk naar die wolk,
-
en als je denkt dat die wolk daar maar zweeft
en dat het dezelfde wolk is,
-
dat is niet waar.
-
Een wolk is heel actief.
-
Er is veel activiteit binnenin de wolk.
-
En een wolk kan
heel erg krachtige energie produceren.
-
Elektrisch licht
dat door de wolk geproduceerd wordt,
-
kan heel snel veel dingen vernietigen.
-
De warmte die door een wolk wordt gegenereerd,
is heter dan de hitte in de zon.
-
Dus we begrijpen
niet genoeg van wolken.
-
We moeten er meer over leren.
-
Wolken zijn vergankelijk
en een wolk is erg actief.
-
Geboorte en dood,
-
voortzetting,
geboorte en wedergeboorte,
-
dat gaat ieder moment
door in de wolk.
-
Dat is handig,
want wij zijn net als de wolk.
-
In feite is er een hoop wolk in ons.
-
En iedere dag blijven we wolk drinken.
-
Dus geboorte en dood vinden op ieder moment
in ons dagelijks leven plaats.
-
We zouden niet moeten zeggen,
-
"ik ga pas over twintig
of dertig jaar dood", nee,
-
je gaat precies op dit moment dood
-
en je wordt precies op dit moment opnieuw geboren.
-
Dus wedergeboorte is iets dat hier en nu gebeurt,
en niet in de toekomst.
-
Dus als iemand aan je vraagt:
"Wat gebeurt er met me als ik doodga?"
-
dan kun je hem helpen
door een vraag terug te stellen,
-
"Wat gebeurt er met me in het hier en nu?"
-
En als je weet wat er
hier en nu met je gebeurt,
-
kun je die andere vraag
heel makkelijk beantwoorden.
-
Op dit moment onderga
je geboorte en dood.
-
Wedergeboorte vindt
op dit moment plaats.
-
Want mentaal en fysiek
heb je een cinematografische natuur,
-
en je wordt ieder moment opnieuw geboren.
-
Je wordt ieder moment vernieuwd
om een nieuwe persoon, een nieuw wezen te worden.
-
Als je weet hoe je dat kunt doen,
is je vernieuwing heel mooi.
-
Met karma kun je zeker zijn van een
mooie voortzetting, een betere voortzetting.
-
Als je weet om te gaan met je gedachten, je spraak
en je handelingen, zul je mooier zijn.
-
En dit is mogelijk.
Dat zijn handelingen, dat is karma.
-
Dus het is een feit
-
dat je niet hoeft te wachten tot je doodgaat
om te zien wat er met je gebeurt.
-
Kijk naar het huidige moment,
-
dan zie je dat geboorte en dood
de hele tijd aan de gang zijn in jou,
-
op ieder moment,
-
zowel in je lichaam als in je bewustzijn.
-
Als je echt weet wat er
in het huidige moment gebeurt,
-
is de andere vraag
heel makkelijk te beantwoorden.
-
Het is hetzelfde soort antwoord.
-
Op ieder moment van ons dagelijks leven
is er input en output.
-
Je ademt in, je neemt voeding tot je,
je hebt nieuwe ideeën en gevoelens,
-
en...
-
...er is ook output.
-
Er zijn dingen
die uit je weggaan
-
lichamelijk, zoals urine, lucht, water,
-
en zo gaat de kosmos door je heen
en vernieuwt je
-
en jij geeft andere dingen
terug aan de kosmos.
-
Je vernieuwt jezelf
op ieder moment.
-
Dus geboorte en dood wachten niet,
ze gebeuren nu
-
in het huidige moment.
-
Stel dat een deel van de wolk
-
zich kan transformeren tot regen.
-
Het valt neer en
wordt een deel van de rivier.
-
De rest van de wolk keek ernaar
van bovenaan de hemel
-
en het zag zijn voortzetting
beneden op aarde.
-
En het kan zwaaien,
"Goeie reis daar beneden!
-
Ik ben blij hierboven,
maar jij, deel van mij,
-
ik hoop dat je het daar beneden
naar je zin hebt!"
-
Het is fijn om hier te zweven,
maar daar beneden stromen is ook fijn.
-
Dus je bent zowel boven als beneden.
-
Dat is onze wolk.
-
En als mens kunnen we dat ook zien.
-
Ik kan mezelf zien
in mijn leerlingen en mijn vrienden.
-
Ik hoop dat ze geluk hebben,
want hun geluk is mijn geluk.
-
Mijn leerlingen en mijn vrienden
dragen mij met zich mee,
-
en ik wens ze het beste.
-
Mijn blijdschap en lijden
zijn van hen afhankelijk,
-
ik ga in hen verder.
-
Dus als ik kijk zie ik mezelf
niet alleen hier.
-
Ik zie mezelf daar en daar.
-
Dan zwaai ik en zeg,
"heb een goed verblijf daar, een fijne tijd."
-
Snap je?
Dat is de manier om te kijken.
-
Je ziet jezelf niet alleen in dit lichaam,
want dat is een verkeerd inzicht.
-
Je ziet jezelf overal,
-
want op ieder moment produceer je
gedachten, spraak
-
en handelingen,
die jou voortzetten in de wereld.
-
Jij bent daar
en niet alleen hier.
-
Dus laatst vroeg onze vriend
uit Thailand aan me,
-
"Thay, wat gebeurt er als je doodgaat?"
-
Hij zit daar.
Hij is mijn partner.
-
Ik zei dat ik niet doodging.
-
Ik zal me voortzetten in mijn vrienden
en mijn leerlingen.
-
Ik zal er nog heel lang zijn.
-
Ik wil genieten van reizen
en in de buurt zijn.
-
Dus als je over honderd jaar
naar Plum Village komt,
-
zul je me nog steeds zien
maar in andere vormen,
-
en jonger.
-
En knapper!
-
Want het is mogelijk om mooier te zijn
in onze manier van denken,
-
en in onze manier van spreken en handelen,
-
als we het Juiste Inzicht
kunnen voortbrengen.
-
Met het Juiste Inzicht lijden we niet.
-
Dan kunnen we gedachten produceren
-
van compassie, begrip en vergeving
-
en dan voelen we ons lichter van binnen.
-
En we genezen de wereld.
-
Dus het is mogelijk om ons
in schoonheid voort te zetten.
-
Dus een wolk kan daarboven
aan zelf-purificatie werken,
-
zodat als hij sneeuw of rivier wordt,
hij heel mooi is.
-
Dat is mogelijk.
