กระดูกสร้างเลือดได้อย่างไร - เมโลดี้ สมิธ
-
0:07 - 0:11ในทุก ๆ ช่วงเวลา เซลล์ราวล้านล้านเซลล์
กำลังเคลื่อนที่ผ่านไปตามหลอดเลือด -
0:11 - 0:15บางครั้งก็หมุนเวียนไปทั่วร่างกาย
ภายในนาทีเดียว -
0:15 - 0:19เซลล์เหล่านี้ต่างก็มีจุดเริ่มต้น
ลึกลงไปในกระดูกของคุณ -
0:19 - 0:23กระดูกอาจจะดูแข็งเป็นหิน
แต่จริงๆแล้วด้านในพวกมันค่อนข้างพรุน -
0:23 - 0:26หลอดเลือดทั้งเล็กและใหญ่
ผ่านเข้าไปในรูเหล่านี้ -
0:26 - 0:30และข้างในกระดูกขนาดใหญ่ส่วนมาก
ของโครงกระดูกคุณก็เป็นโพรง -
0:30 - 0:32ที่เต็มไปด้วยไขกระดูก
-
0:32 - 0:35ไขกระดูกประกอบไปด้วย
ไขมันและเนื้อเยื่อค้ำจุน -
0:35 - 0:38แต่ส่วนที่สำคัญที่สุดของมันคือ
เซลล์ต้นกำเนิดของเม็ดเลือด -
0:38 - 0:41เซลล์ต้นกำเนิดเหล่านี้แบ่งตัวอยู่ตลอด
-
0:41 - 0:43พวกมันสามารถพัฒนาไปเป็นเม็ดเลือดแดง
-
0:43 - 0:46เม็ดเลือดขาว และเกล็ดเลือด
-
0:46 - 0:48และส่งเม็ดเลือดใหม่นับแสนล้าน
-
0:48 - 0:51ไปสู่ระบบไหลเวียนทุก ๆ วัน
-
0:51 - 0:53เซลล์ใหม่เหล่านี้เข้าไปในกระแสเลือด
-
0:53 - 0:56ผ่านรูในหลอดเลือดฝอยในไขกระดูก
-
0:56 - 0:57และจากหลอดเลือดฝอย
-
0:57 - 1:01เซลล์ได้เคลื่อนที่ไปยังหลอดเลือดที่ใหญ่กว่า
และออกจากกระดูกไป -
1:01 - 1:03ถ้าหากเกิดปัญหาขึ้นกับเลือดของคุณ
-
1:03 - 1:06ก็มีความเป็นไปได้มาก
ที่ต้นตอของปัญหาจะอยู่ที่ไขกระดูก -
1:06 - 1:10มะเร็งในเม็ดเลือดมักจะเริ่มต้น
จากการกลายพันธุ์ของเซลล์ต้นกำเนิด -
1:10 - 1:12ตัวเซลล์ต้นกำเนิดเองจะไม่เป็นมะเร็ง
-
1:12 - 1:16แต่การกลายพันธุ์นี้สามารถเข้าไป
แทรกแซงการพัฒนาของเซลล์ -
1:16 - 1:19และส่งผลให้เกิดเม็ดเลือดที่ผิดปกติ
-
1:19 - 1:23ดังนั้นสำหรับผู้ป่วยมะเร็งที่รักษาได้ยาก
อย่างมะเร็งเม็ดเลือดขาวและต่อมน้ำเหลือง -
1:23 - 1:27วิธีการรักษาที่ดีที่สุดมักเป็นการปลูกถ่าย
เซลล์ต้นกำเนิดโดยใช้เซลล์ของผู้บริจาค -
1:27 - 1:30ซึ่งเป็นการแทนที่ไขกระดูกของผู้ป่วย
ด้วยไขกระดูกของผู้บริจาค -
1:30 - 1:32และนี่คือวิธีการทำงานของมัน
-
1:32 - 1:36ขั้นแรก เซลล์ต้นกำเนิดของเม็ดเลือด
จะถูกสกัดจากผู้บริจาค -
1:36 - 1:37โดยปกติแล้ว
-
1:37 - 1:40เซลล์ต้นกำเนิดของเม็ดเลือด
จะถูกกรองออกจากกระแสเลือดของผู้บริจาก -
1:40 - 1:42โดยการหมุนเวียนเลือดผ่านเครื่องจักร
-
1:42 - 1:45ที่สามารถแยกส่วนประกอบเลือดออกมาได้
-
1:45 - 1:47ในกรณีอื่นๆ ไขกระดูกอาจถูกสกัดออกมาโดยตรง
-
1:47 - 1:52จากกระดูกที่สะโพกตรงกระดูกเชิงกรานด้วยเข็ม
-
1:52 - 1:55ขณะเดียวกัน ผู้รับก็จะเตรียมตัว
สำหรับการปลูกถ่าย -
1:55 - 1:59การทำเคมีบำบัดหรือการฉายรังสีมากๆ
จะทำลายไขกระดูกของผู้ป่วยที่มีอยู่ -
1:59 - 2:03ทั้งเซลล์ร้ายและเซลล์ต้นกำเนิด
ของเม็ดเลือด -
2:03 - 2:05และทำให้ระบบภูมิคุ้มกันต่ำลงด้วย
-
2:05 - 2:09ซึ่งทำให้โอกาสที่ร่างกายจะต่อต้านเซลล์
ที่ได้รับการปลูกถ่ายน้อยลง -
2:09 - 2:14จากนั้นเซลล์ของผู้บริจาคจะถูกใส่ไป
ในตัวผู้ป่วยผ่านสายสวนทางหลอดเลือดดำใหญ่ -
2:14 - 2:17ในตอนแรกเซลล์จะหมุนเวียนอยู่ใน
กระแสเลือดรอบนอกของผู้ป่วย -
2:17 - 2:22แต่โมเลกุลบนเซลล์ต้นกำเนิด
ชื่อว่าคีโมไคน์ทำหน้าที่เป็นเครื่องมือนำทาง -
2:22 - 2:25และนำเซลล์กลับไปที่ไขกระดูกอย่างรวดเร็ว
-
2:25 - 2:26ในช่วงเวลาไม่กี่สัปดาห์
-
2:26 - 2:31พวกมันจะเริ่มแบ่งตัว
และสร้างเม็ดเลือดที่ใหม่และแข็งแรง -
2:31 - 2:33เซลล์ต้นกำเนิดของเม็ดเลือดเพียงเล็กน้อย
-
2:33 - 2:37สามารถสร้างไขระดูกที่ดี
ให้เพียงพอกับทั้งร่างกายขึ้นมาใหม่ -
2:37 - 2:39การปลูกถ่ายไขกระดูกสามารถนำไปสู่บางอย่าง
-
2:39 - 2:42ที่เรียกว่า graft-versus-tumor activity
-
2:42 - 2:45ซึ่งคือการที่ภูมิคุ้มกันที่สร้าง
จากไขกระดูกที่ได้รับบริจาค -
2:45 - 2:50สามารถต้านเซลล์มะเร็งที่ภูมิคุ้มกันเดิม
ของผู้รับไม่สามารถต้านได้ -
2:50 - 2:53ปรากฏการณ์นี้สามารถช่วยกำจัด
มะเร็งเม็ดเลือดที่ดื้อด้าน -
2:53 - 2:56แต่การปลูกถ่ายไขกระดูก
ก็มาพร้อมกับความเสี่ยง -
2:56 - 2:59อย่างภาวะเซลล์ใหม่ต้านร่างกาย
-
2:59 - 3:02มันเกิดขึ้นเมื่อภูมิคุ้มกัน
ที่สร้างโดยเซลล์ของผู้บริโภค -
3:02 - 3:05โจมตีอวัยวะของผู้ป่วย
-
3:05 - 3:09อาการที่รุนแรงถึงตายนี้
เกิดในผู้ป่วยประมาณ 30–50% -
3:09 - 3:13ที่รับเซลล์มาจากคนที่ไม่ใช่แฝดเหมือน
-
3:13 - 3:16โดยเฉพาะอย่างยิ่ง
เมื่อเซลล์ต้นกำเนิดถูกเก็บจากเลือด -
3:16 - 3:18เมื่อเทียบกับจากไขกระดูก
-
3:18 - 3:21ผู้ป่วยอาจใช้ยากดภูมิคุ้มกัน
-
3:21 - 3:24หรือนำเซลล์อิมมูนบางเซลล์
ออกจากตัวอย่างที่ได้รับบริจาค -
3:24 - 3:27เพื่อลดโอกาสที่จะเกิด
ภาวะเซลล์ใหม่ต้านร่างกาย -
3:27 - 3:31แต่ถึงแม้ว่าผู้ป่วยจะไม่เจอภาวะนี้
-
3:31 - 3:34ระบบภูมิคุ้มกันของพวกเขา
ก็อาจปฏิเสธเซลล์ของผู้บริจาค -
3:34 - 3:38ดังนั้นการหาคู่ที่เหมือนกันที่สุด
เท่าที่เป็นไปได้จึงเป็นสิ่งสำคัญอย่างแรก -
3:38 - 3:41บริเวณหลักของรหัสพันธุกรรม
เป็นตัวกำหนดวิธีที่ภูมิคุ้มกัน -
3:41 - 3:43ระบุเซลล์แปลกปลอม
-
3:43 - 3:46ถ้าบริเวณเหล่านี้ของผู้บริจาค
และผู้รับมีความคล้ายกัน -
3:46 - 3:50ระบบภูมิคุ้มกันของผู้รับก็มีโอกาส
จะยอมรับเซลล์ผู้บริจาคได้มากกว่า -
3:50 - 3:55เพราะยีนเหล่านี้เป็นสิ่งที่สืบต่อกันมา
คู่ที่เหมาะที่สุดส่วนใหญ่จะเป็นพี่น้อง -
3:55 - 3:58แต่ผู่ป่วยหลายรายที่ต้องการ
การปลูกถ่ายไขกระดูก -
3:58 - 4:00ไม่มีสมาชิกครอบครัวที่เหมาะสม
-
4:00 - 4:03ผู้ป่วยเหล่านี้หันไปหาผู้บริจาค
ที่ลงทะเบียนเป็นอาสาสมัคร -
4:03 - 4:06ที่ต้องการจะบริจาคไขกระดูก
-
4:06 - 4:10ทั้งหมดที่ต้องทำเพื่อเป็นอาสาสมัครคือ
การป้ายกระพุ้งแก้มเพื่อทดสอบความเข้ากันของยีน -
4:10 - 4:12ในหลายๆ กรณี การบริจาคนั้น
-
4:12 - 4:15ไม่ได้ซับซ้อนยุ่งยาก
ไปกว่าการบริจาคเลือดเลย -
4:15 - 4:17มันเป็นวิธีหนึ่ง
ที่จะช่วยชีวิตคนได้ -
4:17 - 4:20ด้วยทรัพยากรที่สามารถ
ผลิตขึ้นใหม่ได้อย่างสมบูรณ์
- Title:
- กระดูกสร้างเลือดได้อย่างไร - เมโลดี้ สมิธ
- Speaker:
- เมโลดี้ สมิธ
- Description:
-
more » « less
รับชมบทเรียนเต็มๆ: https://ed.ted.com/lessons/how-bones-make-blood-melody-smith
กระดูกอาจจะดูแข็งเป็นหิน แต่จริงๆ แล้วด้านในพวกมันค่อนข้างพรุน ข้างในกระดูกขนาดใหญ่ส่วนมากของโครงกระดูกคุณมีโพรงที่เต็มไปด้วยไขกระดูก ส่วนที่สำคัญที่สุดของไขกระดูกคือเซลล์ต้นกำเนิดของเม็ดเลือด และสำหรับผู้ป่วยมะเร็งที่รักษาได้ยากอย่างมะเร็งเม็ดเลือดขาวและต่อมน้ำเหลือง วิธีการรักษาที่ดีที่สุดคือการปลูกถ่ายไขกระดูก วิธีการนี้ทำงานอย่างไร? เมโลดี้ สมิธ จะมาอธิบาย
สอนโดย เมโลดี้ สมิธ กำกับโดย Artrake Studio
- Video Language:
- English
- Team:
closed TED
- Project:
- TED-Ed
- Duration:
- 04:21
|
Sakunphat Jirawuthitanant approved Thai subtitles for How bones make blood | |
|
|
Sakunphat Jirawuthitanant accepted Thai subtitles for How bones make blood | |
|
|
Sakunphat Jirawuthitanant edited Thai subtitles for How bones make blood | |
|
Natthaphan-on K edited Thai subtitles for How bones make blood | |
|
|
Natthaphan-on K edited Thai subtitles for How bones make blood | |
|
|
Natthaphan-on K edited Thai subtitles for How bones make blood |