Mgogoro wa wakimbizi ni kipimo cha utu wetu

Watu millioni sitini na tano walitolewa katika makazi yao na migogoro na majanga katika mwaka 2016. Huu sio tu ni mgogoro; lakini pia ni kipimo cha kuwa sisi ni nani na tunasimamia nini, anasema David Miliband - kila moja wetu ana jukumu binafsi kutatua hali hii. Katika mazungumzo haya yenye umuhimu wa kipekee kuyaangalia , Miliband anatupa njia za dhahiri za kuwasaidia wakimbizi na kugeuza huruma na kuwawazia wengine kuwa vitendo.

Ninaenda kuongea nanyi kuhusu janga la kidunia la wakimbizi

na lengo langu ni kuwaonyesha kwamba janga hili

Linaweza kusimamiwa, halishindikani kutatuliwa,

lakini pia kuwaonyesha kwamba hili jambo ni zaidi kuhusu sisi na vile tulivyo

kama lilivyo ni jaribu kwa wakimbizi waliopo mstari wa mbele.

Kwangu mimi, hili sio jukumu la kikazi tu,

kwa vile ninaendesha taasisi isiyo ya kiserikali inayoshughululika na wakimbuzi duniani kote.

nachukulia kama jukumu la kibinafsi.

Naipenda picha hii.

Yule kijana mtanashati sana upande wa kulia,

yule sio mimi.

Ni baba yangu, Ralph, akiwa London, mwaka 1940

akiwa na baba yake Samwel.

Walikuwa wakimbizi wa Kiyahudi tokea Ubelgiji.

Walikimbia siku ambazo Nazi wa Ujerumani walivamia.

Na naipenda picha hii, pia.

Ni kundi la watoto wakimbizi

walipowasili Uingereza mwaka 1946 kutokea Poland.

Na katikati ni mama yangu, Marion.

Alitumwa kwenda kuanza maisha mapya

katika nchi mpya

yeye mwenyewe

akiwa na miaka 12.

Najua hili;

Kama Waingereza wasingeruhusu wakimbizi

mwaka 1940,

Nina uhakika nisingekuwa hapa leo.

Bado katika miaka 70, gurudumu limezunguka kuwa kamili.

Sauti za kuta ambazo zimejengwa,

siasa za visasi,

thamani ya ubinadamu na misingi katika moto

katika nchi ambazo miaka 70 iliyopita zilisema hakuna tena kamwe

wataokuwa bila mataifa na matumaini ambao ni wahanga wa vita.

Mwaka uliopita, kila dakika,

zaidi ya watu 24 walikuwa wakiondolewa kutoka majumbani mwao

kwa mafarakano, machafuko na unyanyapaa wa kibaguzi:

shambulio lingine la silaha za kemikali nchini Syria,

Watalibani na machafuko nchini Afghanistan,

wasichana waliotekwa na Boko Haram wakiwa shule Kaskazini- Mashariki mwa Nigeria.

Hawa sio watu ambao wanahamia nchi nyingine

kupata maisha bora.

Wanahama kwa kuokoa maisha yao.

Ni jambo la kuhuzunisha mno

kwamba mkimbizi maarufu duniani hawezi kuja kuongea hapa leo hii.

Wengi wenu mtaitambua picha hii.

Inaonyesha mwili usio na maisha

mwa mvulana wa miaka mitano aitwaye Alan Kurdi,

mkimbizi wa Syria aliyefariki Mediterenian mwaka 2015.

Alifariki na wengine 3700 wakati wakijaribu kuingia Ulaya.

Mwaka uliofata, 2016,

Watu 5000 walifariki.

Walikuwa wamechelewa mno,

lakini ni mapema kwa wengine mamilioni.

Bado ni mapema kwa watu kama Frederick.

Nilikutana nae katika kambi ya wakimbizi inayofahamika kama Nyarugusu nchini Tanzania.

Anatokea Burundi.

Alitaka kujua ni wapi angeweza kumaliza masomo yake.

Amesoma madarasa 11, na alitaka malizia mwaka wa 12.

Aliniambia, "Ninaomba kwa Mungu siku zangu zisiiishie hapa

katika kambi hii ya wakimbizi."

Na bado ni mapema kwa Halud.

Wazazi wake walikuwa ni wakimbizi wa Kipalestina

wanaoishi katika kambi ya Yarmouk nje ya mji mkuu wa Damascus.

Alizaliwa wazazi wakimbizi,

na sasa ni mkimbizi akiwa peke yake nchini Lebanon.

Anafanya kazi katika kamati ya kimataifa ya kusaidia wakimbizi wengine,

lakini hana uhakika wowote

kuhusu maisha yake ya baadaye,

yapo wapi na yana ahadi gani.

Hotuba hii ni kuhusu Frederick, na kuhusu Halud

na kuhusu mamilioni ya wengine;

na walikuwa wameondolewa,

wanaishi vipi, msaada gani wanahitaji na majukumu yetu ni yapi.

Ninaamini katika hili,

kwamba swali kubwa katika karne ya 21

linahusu majukumu yetu kwa watu tusiowafahamu.

Kesho yako inahusu majukumu yako

kwa usiowafahamu.

Unajua vyema kuliko mwingine yoyote,

dunia imeunganishwa kirahisi sana kuliko miaka ya nyuma,

lakini hatari kubwa

ni kwamba tunatumia muda mwingi katika utengano wetu.

Na hakuna jaribio bora kwa hilo

kuliko jinsi tunavyowajali wakimbizi.

Huu ni ukweli: watu milioni 65

waliondolewa kutoka majumbani mwao kwa machafuko mwaka uliopita.

Kama ingekuwa ni nchi,

ingekuwa ni nchi kubwa kuliko zote duniani katika karne ya 21.

Wengi ya hawa watu, takribani milioni 40, wanaishi katika nchi zao,

lakini milioni 25 ni wakimbizi.

Hii inamaanisha wanavuka mpaka kwenda nchi jirani.

Wengi wao wanaishi katika nchi masikini,

nchi za umasikini wa ulinganifu au zilizo na kipato cha chini cha kati, kama Lebanon,

ambapo Halud anaishi.

Nchini Lebanon, mtu mmoja kati ya wanne ni mkimbizi,

robo ya watu wote.

Na wakimbizi hukaa kwa muda mrefu.

Muda wa wastani wa kukimbia

ni miaka kumi.

Nilikwenda katika kambi kubwa ya wakimbizi duniani, mashariki ya Kenya.

Inafahamika kama Dadaab.

Ilijengwa kati mwaka 1991 hadi 92

kama kambi ya muda kwa Wasomali waliokimbia kutokana na vita ya kisiasa.

Nilikutana na Silo.

Na nikajisemea kwa Silo,

"Unadhani utaweza kurudi nyumbani Somalia?"

Na alisema, "Unamaanisha nini, kurudi nyumbani?

Nimezaliwa hapa."

Na kisha nilipouliza utawala wa kambi ile

ni wangapi kati ya watu 330,000 walizaliwa palepale kambini,

Walinipa jibu;

100,000

Hii ndiyo maana ya ukimbizi wa muda mrefu.

Sasa, chanzo cha haya matatizo kina kina kirefu;

mataifa dhaifu ambayo hayawezi kujali watu wao,

mfumo wa kimataifa wa siasa

dhaifu kuliko muda wowote kuanzia 1945

na tofauti za imani za kidini, utawala, mahusiano na dunia ya nje

katika sehemu muhimu ya dunia ya Kiislamu

Sasa, hizi ni changamoto za vizazi ambazo ni za muda mrefu.

Ndiyo maana ninasema hili janga la wakimbizi ni jambo ambalo ni muendelezo na sio la kushtukiza.

Ni tata, na pale unapokuwa na matatizo ambayo ni makubwa, ya muda mrefu,

watu hufikiri hamna jambo linaloweza fanyika.

Wakati Papa Francis alipokwenda Lampedusa,

katika pwani za Italia, mwaka 2014,

alitushutumu sisi sote na dunia nzima

ambapo aliita ni dunia ya "utandawazi wa wasiojali."

Ni msemo ambao upo nasi mara zote.

Ina maana kwamba mioyo yetu imegeuka kuwa ya mawe.

Sasa, sifahamu, uniambie.

Unatakiwa kulumbana na Papa, hata katika mkutano wa TED?

Lakini nafikiri si sahihi.

Nadhani watu wanataka kufanya mabadiliko,

lakini hawajui kama kuna utatuzi wowote wa hili janga.

Na ninachotaka kuwaambia leo

Ni kwamba ingawa matatizo ni makubwa, na ufumbuzi wake ni mkubwa pia

Ufumbuzi wa kwanza:

wakimbizi hawa wanatakiwa wajishughulishe katika nchi wanazoishi.

na nchi ambazo wanaishi zinatakiwa kupewa msaada mkubwa wa kiuchumi.

Mwaka 2014 nchini Uganda, walifanya utafiti:

Asilimia 80 ya wakimbizi katika mji mkuu wa Kampala

hawakuhitaji msaada wa kibinadamu kwa sababu walikuwa wakifanya kazi.

Walikuwa wakisaidiwa katika kazi.

Ufumbuzi namba mbili:

elimu kwa watoto ni msingi wa maisha, sio starehe,

Unapokuwa umekimbia kwa muda mrefu.

Watoto wanaweza shindwa pale wanapopewa msaada sahihi wa kijamii na kihisia

pamoja na maarifa

Nimejionea mwenyewe.

Lakini nusu wa wakimbizi watoto duniani walio katika umri wa elimu ya msingi

hawapati elimu kabisa,

na robo tatu ya umri wa shule ya sekondari hawapati elimu kabisa.

Inachanganya akili sana!

Ufumbuzi namba tatu:

wakimbizi wengi wapo katika maeneo ya mijini, katika majiji, na sio katika makambi.

Ni kipi utachotaka au nitachotaka kama tungekuwa wakimbizi katika jiji?

Tungehitaji fedha kwa ajili ya kulipa kodi na kununua nguo.

Hiyo ni kesho ya mfumo wa kibinadamu,

au nyanja muhimu:

wape watu fedha ili uongeze nguvu ya wakimbizi

na utasaidia uchumi wa eneo husika.

Na kuna ufumbuzi wa nne, pia,

unatatiza lakini unatakiwa kuongelewa.

Wale wakimbizi ambao wapo katika mazingira hatarishi wanatakiwa kupewa mwanzo mpya

na maisha mapya katika nchi mpya,

ukijumuisha na nchi za Magharibi.

Takwimu ni ndogo sana ukilinganisha, mamia ya maelfu, na sio mamilioni,

lakini ubaguzi ni mkubwa.

Sasa sio muda wa kukataa wakimbizi,

kama vile utawala wa Trump unavyohimiza.

Ni muda wa kuwapa msaada wale ambao ni wahanga wa machafuko.

Na kumbuka --

(Makofi)

Kumbuka, kila anayekuuliza, "Wamechunguzwa vyema?"

hilo ni swali muhimu mno kuuliza.

Ukweli ni kwamba, wakimbizi wanaowasili kutokana na machafuko

huchunguzwa kuliko wakimbizi wengine wote wanaoingia katika nchi.

Kwa hiyo pale ambapo ina maana kuuliza swali,

si sahihi kusema kwamba mkimbizi ni neno lingine linalomaanisha gaidi.

Sasa, kipi kinatokea --

(Makofi)

Kipi kinatokea kama wakimbizi hawawezi kupata kazi,

hawawezi peleka watoto wao shuleni,

hawawezi kupata fedha, hawawezi kupata njia halali ya matumaini?

Kinachotokea ni kwamba wanaamua kufanya njia hatarishi.

Nilikwenda Lesbos, kisiwa kizuri kilichopo Ugiriki, miaka miwili iliyopita.

Kina wakazi 90,000.

Katika mwaka mmoja, wakimbizi 500,000 walikwenda katika kisiwa hiki.

Na ninataka kuwaonyesha nilichoshuhudia

Nilipokuwa nikiendesha kuelekea kaskazini ya kisiwa:

mrundikano wa makoti ya kuokoa maisha ya wale waliofankiwa kufika katika kile kisiwa.

Na nilipoangalia kwa ukaribu,

kulikuwa na makoti madogo ya kuokoa maisha ya watoto,

ya rangi ya njano.

Na nikachukua picha hii.

Huwezi kuona maandishi, lakini nataka nikusomee.

"Ilani: haitakukinga na dhidi za kuzama."

Katika katika karne ya 21,

watoto wanapewa makoti ya kuokoa maisha

ili kufika salama Ulaya

hata kama yale makoti hayawezi kuokoa maisha yao

kama wataanguka kutoka katika mtumbwi ambao unawavusha.

Hili sio janga, ni jaribio.

Ni jaribio kwamba ustaarabu unaangalia chini.

Ni jaribio la ubinadamu wetu.

Ni jaribio la sisi tuliopo dunia ya Magharibi

ya jinsi tulivyo na msimamo wetu.

Ni jaribio la tabia zetu, sio sera zetu.

Na wakimbizi ni kesi ngumu.

Wanatokea mbali katika pande za dunia.

Wamepitia magumu.

Wengi wao ni wa dini tofauti.

Hizi ni sababu sahihi ambazo zinatupasa kuwasaidia wakimbizi,

na sio sababu za kutowasaidia.

Na ni sababu ya kuwasaidia kwa sababu ya vile inavyosema kuhusu sisi.

Inaonyesha thamani yetu.

Uelewa na kujali ni misingi miwili ya ustaarabu.

Badili uelewa na kujali katika vitendo

na tutaishi katika mila ya kistaarabu.

Na katika dunia ya sasa, hatuwezi toa sababu.

Hatuwezi sema hatufahamu kinachotokea Juba, Sudani Kusini

au Aleppo, Syria.

Kipo hapa, katika simujanja zetu

zilizopo mikononi mwetu.

Ukosefu wa maarifa sio sababu kabisa.

Kushindwa kusaidia, tutaonyesha hatuna dira ya ustaarabu kabisa.

Na pia inaonyesha kuhusu pengine kama tunatambua historia yetu.

Sababu ya kwamba wakimbizi wana haki duniani kote.

ni kwa sababu ya uongozi usio wa kawaida ya Magharibi

wa viongozi wake kwa waume baada ya Vita Kuu ya Pili ya Dunia

ikaja kuwa haki ya wote.

Ukitupa jalalani ulinzi wa wakimbizi, unatupa historia yetu pia.

Hii ni --

(Makofi)

Hii inadhihirisha nguvu ya demokrasia

kama kimbilio kutokana na udikteta.

Ni wanasiasa wangapi umewahi kuwasikia wakisema,

"Tunaamini katika nguvu ya mifano yetu, na sio mifano ya nguvu yetu."

Wanachomaanisha ndicho tunachoamini ni muhimu sana kuliko mabomu tunayodondosha.

Wakimbizi wanaotafuta utakatifu

wameona Magharibi ndiyo chanzo cha matumaini na bandari salama.

Warusi, Wairan,

Wachina, Waeritrea, Wakyuba,

wamekuja magharibi kwa ajili ya usalama.

Hatujali ili kuepuka maafa.

Na kuna kitu kimoja kingine kinachodhihirisha kuhusu sisi:

kama tuna unyenyekevu wowote kutokana na makosa yetu.

Mimi sio mmoja ya watu hawa

ambae naamini kwamba matatizo yote ya dunia yanasababishwa na nchi za Magharibi.

Hapana.

Lakini tunapofanya makosa, lazima tuyatambue.

Sio ajali kwamba nchi ambayo imechukua

wakimbizi wengi zaidi kuliko nchi nyingine, Marekani,

imechukua wakimbizi wengi zaidi kutoka Vietnam kuliko nchi yoyote ile.

Inaongea katika historia.

Lakini kuna historia ya hivi karibuni, nchini Iraq na Afghanistan.

Huwezi rekebisha makosa ya siasa za nje

kwa kutumia hatua za kibinadamu,

lakini unapovunja kitu fulani, una jukumu la kusaidia katika kujaribu kukiunga tena,

na ni jukumu letu sasa.

Unakumbuka mwanzo wa hii hotuba yangu,

Nilisema nataka kueleza kwamba janga la wakimbizi

linaweza kusimamiwa, na sio lisiloshindikana?

Ni ukweli, Nataka muwaze katika namna mpya,

lakini pia nataka mfanye vitu.

Kama wewe ni mwajiri,

ajiri mkimbizi.

Kama unapitishwa katika malumbano,

waza mambo ya nyuma

pale familia au marafiki au wafanyakazi wenzio wanaporudia.

Kama una hela, toa kama msaada

inaleta utofauti kwa wakimbizi wote duniani.

Kama wewe ni mwananchi,

mpigie kura mwanasiasa

ambaye atafanyia kazi utatuzi wa haya niliyoongelea.

(Makofi)

Jukumu la asiyejulikana

hujionyesha

katika njia ndogo na kubwa,

kawaida na kishujaa.

Mwaka 1942,

shangazi yangu na bibi yangu walikuwa wakiishi Brussels

chini ya utawala wa Ujerumani.

Walipokea wito

kutoka katika mamlaka ya Nazi, kwenda katika stesheni ya reli ya Brussels.

Bibi yangu mara moja alitambua kwamba kuna kitu hakipo.

Aliwasihi ndugu zake

wasiende stesheni ya reli ya Brussels.

Ndugu zake walimwambia,

"Kama hatutakwenda, kama hatutafanya tulichoambiwa,

tutakuwa katika hatari kubwa."

Unaweza tabiri nini kilitokea

kwa wale ndugu waliokwenda stesheni ya reli ya Brussels.

Hawakuonekana tena.

Lakini bibi yangu na shangazi yangu,

walikwenda katika kijiji kidogo

kusini mwa Brussels

ambapo walishawahi kwenda likizo muongo mmoja uliopita,

na walifikia katika nyumba ya mwanakijiji ambaye ni mkulima,

wa Kikatoliki aliyeitwa Monsieur Maurice,

na waliomba kuishi pale.

na aliwakubalia,

na baada ya vita kuisha,

Wayahudi 17, niliambiwa, walikuwa wakiishi katika kijiji kile.

Na nilipokuwa kijana, nilimuuliza shangazi yangu,

"Unaweza nipeleka nikamuone Monsieur Maurice?"

Na alisema, "Ndiyo, ninaweza. Bado yupo hai. Twende ukamuone."

Hivyo, ilikuwa ni mwaka '83,'84

tulikwenda kumuona.

Na tuseme, kama kijana tu ningeweza,

pale nilipoonana nae,

alikuwa ni mwanaume mstaarabu aliye na mvi,

Nikamwambia,

"Kwanini ulifanya vile?

Kwanini ulikubali kuingia katika hatari?"

Aliniangalia

na akasema, katika lugha ya Kifaransa,

"On doit."

ikimaanisha "Yatupasa."

Ilikuwa ndani yake.

Ni asili.

Na hoja yangu kwenu inatakiwa halisi na asili ndani yetu, pia.

Iambie nafsi yako,

hili janga la wakimbizi linaweza simamiwa,

lina ufumbuzi,

na kila mmoja wetu

ana jukumu binafsi la kuhakikisha jambo hili linafanikiwa.

Kwa sababu hili jambo ni kuhusu wokozi wetu na thamani yetu

vile vile na wokozi wa wakimbizi na maisha yao.

Asante sana.

(Makofi)

Bruno Giussani: David, asante. David Miliband: Asante.

BG: Haya ni mapendekezo yenye nguvu

na wito wako kwa kila mmoja ni wenye nguvu pia,

lakini ninatatizwa na wazo moja, ni hili hapa:

umetaja, na haya ni maneno yako,"utawala usio wa kawaida wa Magharibi"

ambao umeongoza kwa miaka 60 hivi iliyopita

kuhusu majadiliano mazima kuhusu haki za binadamu,

hadi kwenye makongamano kuhusu wakimbizi, kadhalika na kadhalika.

Uongozi huu ulitokea baada ya mkanganyiko mkubwa

na ulitokea katika nafasi ya makubaliano ya kisiasa,

na sasa tupo mgawanyiko wa kisiasa.

Kiuhalisia, wakimbizi wamekuwa moja ya jambo la mgawanyiko.

Kwa hiyo ni wapi uongozi utatokea leo hii?

DM: Ninadhani upo sahihi kusema

uongozi uliozua vita

una hasira tofauti na mwendo tofauti

na muonekano tofauti pia

kuliko uongozi uliozua amani.

Na kwa hiyo jibu langu litakuwa kwamba uongozi unatakiwa kutokea chini,

na sio juu.

Ninamaanisha, maudhui yanayojirudia ya mkutano wiki hii

yamekuwa kuhusu kuleta demokrasia katika nguvu.

Na tunatakiwa kulinda demokrasia yetu,

lakini pia tunatakiwa amsha demokrasia yetu wenyewe.

Na pale watu wanaponiambia,

"Kuna upinzani katika suala la wakimbizi,"

ninachowaambia ni hiki,

"Hapana, kuna matabaka,

na kwa wakati huu,

wale ambao wanaogofya wanapiga kelele zaidi

kuliko wale ambao wenye fahari."

Kwa hiyo jibu langu kuhusu swali lako ni kwamba tutadhamini na kuhamasisha

na kutoa ujasiri katika uongozi

pale tunapoungana.

Na ninadhani pale pale ambapo unakuwa katika nafasi ya kutafuta uongozi,

unatakiwa kuangalia ndani

na kuunganisha jamii yako

kujaribu kutengeneza mazingira ya tofauti kwa makazi.

BG: Asante, David. Asante kwa kuja TED.

(Makofi)