< Return to Video

Hava kirliliğinden yapılmış mürekkep

  • 0:00 - 0:03
    Her yıl, dört-beş milyon insan,
  • 0:03 - 0:06
    dünya çapında hava kirliliğine
  • 0:06 - 0:08
    maruz kalarak ölüyor.
  • 0:08 - 0:11
    Bu gördüğünüz bakteri üretme tabağı,
  • 0:11 - 0:15
    bir piroliz bitkisinden yakalanan
  • 0:15 - 0:17
    yaklaşık 20 dakikalık kirlilik içeriyor.
  • 0:17 - 0:20
    Bu PM 2.5.
  • 0:20 - 0:22
    Bu tanecikleri şimdi görebilirsiniz
  • 0:22 - 0:25
    ama havada iken onları görmezsiniz.
  • 0:25 - 0:28
    O kadar küçükler ki akciğerlerimiz,
    vücudumuz onları filtreleyemez
  • 0:28 - 0:31
    ve zamanında tedavi edilmezse
  • 0:31 - 0:35
    astım ve akciğer kanseri olarak
    vücudumuzda kendilerini bulurlar.
  • 0:35 - 0:38
    2012'de öğrenciyken
    Hindistan'a olan bir yolculuğumda
  • 0:38 - 0:40
    bu resmi çektim.
  • 0:40 - 0:42
    Bu resim kafama kazındı.
  • 0:42 - 0:46
    Bir yandan bu dizel jeneratörünün
    egzozunu görüyorsunuz,
  • 0:46 - 0:48
    enerji üreterek
  • 0:48 - 0:50
    insan gelişiminin, hızlı sanayileşmenin
  • 0:50 - 0:54
    ve bir toplum olarak son
    100 yılda ne hale geldiğimizin
  • 0:54 - 0:56
    bir simgesi olan aynı jeneratör.
  • 0:56 - 0:57
    Ama diğer bir yandan
  • 0:57 - 1:01
    jeneratörün emisyonundan yapılan
  • 1:01 - 1:04
    aynı artık iri parçacıklı atıktan üretilen
  • 1:04 - 1:07
    bu çok ilginç, üçgen, siyah
    renkli numuneyi görüyorsunuz.
  • 1:08 - 1:10
    Bu resim bana bir fikir verdi
  • 1:10 - 1:15
    ve beni mürekkepler ve kirlilik hakkında
    tekrardan düşünmeme sebep oldu
  • 1:15 - 1:17
    çünkü o siyah renkli izi oluşturuyordu.
  • 1:17 - 1:22
    Gerçek şu ki kullandığımız
    geleneksel siyah mürekkeplerin çoğu
  • 1:22 - 1:26
    fabrikalarda fosil yakıtları
    yakarak üretilmektedir.
  • 1:26 - 1:30
    Tüm dünyada is karasını ve her gün
    kullandığımız siyah mürekkepleri
  • 1:30 - 1:33
    üretmek için fosil yakıtları
    yakan fabrikalar var.
  • 1:34 - 1:39
    Ama arabalarımız, makinelerimiz
    ve egzozumuz tarafından zaten
  • 1:39 - 1:42
    milyonlarca litrelik fosil yakıtın
    yandığını hesaba katarsak
  • 1:42 - 1:45
    o kirliliği ele geçirebilseydin ve
    geri dönüşümünü sağlamak
  • 1:45 - 1:48
    ve o mürekkepleri yapmak için
    kullanabilseydiniz ne olurdu?
  • 1:49 - 1:51
    Bu deneye bir şans vermeye karar verdim.
  • 1:52 - 1:55
    Boston'daki laboratuvarıma geri
    döndüm ve küçük bir deney yaptım.
  • 1:55 - 1:58
    Boston'da kullanabileceğim
    pek bir kirlilik bulamadım,
  • 1:58 - 2:00
    bu yüzden son çareyi
    bir mum kullanmakta buldum.
  • 2:01 - 2:03
    Bu bir deneydi.
  • 2:03 - 2:04
    Bir mum yaktım,
  • 2:04 - 2:07
    mumun isini emecek olan
    bu makineyi inşa ettim,
  • 2:07 - 2:09
    biraz sebze yağıyla
    ve vodkayla karıştırdım
  • 2:09 - 2:13
    çünkü bir kendin yap ustası için
    bunlar gerçekten kolaylıkla mevcuttu.
  • 2:13 - 2:14
    (Kahkahalar)
  • 2:14 - 2:16
    Bunları karıştırdıktan sonra
  • 2:16 - 2:18
    kartuşa dolacak olan
    mürekkebin temel şeklini
  • 2:19 - 2:20
    seri bir şekilde üreteblirsiniz
  • 2:20 - 2:23
    ve şimdi bununla basım yapabilirsiniz.
  • 2:23 - 2:26
    Bu benim kirlilik ile basım deneyinin
  • 2:26 - 2:27
    "Merhaba, Dünya!" deyişimdi.
  • 2:29 - 2:32
    Bu, bakteri üretme tabağında gösterdiğim
  • 2:32 - 2:36
    dışarıda yanmakta olan herhangi bir fosil
    yakıtın sonucu olan aynı kirlilik.
  • 2:37 - 2:39
    2015'te bu deneyi bir adım
    ileri taşımaya karar verdim.
  • 2:39 - 2:43
    Hindistan'da hava kirliliğinin elde
    ediliminde ve geri dönüşümünün
  • 2:43 - 2:45
    sağlanması üzerinde çalışabileceğim
    bir laboratuvar kurdum.
  • 2:45 - 2:48
    İyi zamanlarında laboratuvar buna
    benzer bir şekilde görünürdü.
  • 2:48 - 2:52
    Ama deneyler her zaman kontrol
    altında değildi ve felaketler yaşandı.
  • 2:52 - 2:57
    Deney sürerken laboratuvar buna
    benzer bir şekilde sonuçlanırdı.
  • 2:57 - 3:00
    Nereye gitmek istediğimizi biliyorduk
  • 3:00 - 3:02
    ama oraya nasıl ulaşağımızdan
    tam olarak emin değildik.
  • 3:03 - 3:06
    Sanırım bazen binadan
    laboratuvarın yanından gelip geçenler
  • 3:06 - 3:09
    "Bu çocuklar orada bomba
    yapıyorlar" diye düşünürdü
  • 3:09 - 3:13
    çünkü etrafta çok fazla
    yangın, kablo ve duman vardı.
  • 3:13 - 3:14
    (Kahkaha)
  • 3:15 - 3:18
    Bir garaja taşınmaya ve deneyleri
    bir adım ileriye taşımaya karar verdik.
  • 3:18 - 3:21
    Bir garaj tuttuk ve ilk zamanlar
    Bangalore civarında
  • 3:21 - 3:23
    bu makinelerle araba ile geziniyorduk.
  • 3:23 - 3:25
    Bu ilk prototip.
  • 3:25 - 3:27
    İnsanların bize attıkları
    bakışları hayal edin
  • 3:27 - 3:29
    "Bu arabalar etrafta gezinip ne yapıyor?"
  • 3:29 - 3:33
    Bu geleneksel
    bir dizel arabadan yayılan kirliliği
  • 3:33 - 3:37
    ele geçirecek olan
    sistemimizin ilk prototipi.
  • 3:37 - 3:39
    Bu teknolojinin ilk evresi.
  • 3:39 - 3:43
    Biz teknolojiyi geliştirdik
    ve bir dizel jeneratör gibi
  • 3:43 - 3:48
    sabit kirlilik kaynaklarından kirlilik
    ele geçirecek bu versiyonu yarattık.
  • 3:48 - 3:52
    Görürseniz bütün duman bu
    makineyi açar açmaz kayboluyor.
  • 3:53 - 3:56
    Motorun performansını etkilemeden
  • 3:56 - 4:02
    dizel jeneratörden yayılan kirliliğin
    %95ini ele geçirebiliyoruz.
  • 4:02 - 4:06
    Bu ele geçirdiğimiz hakkında
    konuştuğumuz parçacıklı madde
  • 4:06 - 4:10
    bu durumda, 3 ile 4 saat arasında
    bir jeneratörün çalışması.
  • 4:11 - 4:14
    Deneylerimiz ve araştırmamız gelişirken
  • 4:14 - 4:18
    çok büyük bir şirket, çok büyük
    bir marka bize geldi ve şöyle söyledi;
  • 4:18 - 4:21
    "Bu fikri siz çocuklarla birlikte
    ileriye taşımak istiyoruz
  • 4:21 - 4:24
    ve bunu çok bilinen
    bir forma taşımak istiyoruz."
  • 4:24 - 4:26
    "Hadi bu kirlilikten
    yaptığınız mürekkeplerle
  • 4:26 - 4:29
    bir küresel sanat kampanyası
    yapalım." dediler.
  • 4:30 - 4:32
    Mürekkeplerin nasıl
    gözüktüğünü size göstereyim.
  • 4:32 - 4:38
    Bu kalem, araba kirliliğinin 40 ila 50
    dakikasının geri dönüşümüyle yapıldı,
  • 4:38 - 4:41
    şu bahsettiğimiz bakteri
    üretme tabağındaki aynı kirlilik.
  • 4:41 - 4:44
    O kadar koyu siyah ki
    onunla yazabilirsiniz.
  • 4:44 - 4:45
    PM 2.5 yazacağım
  • 4:49 - 4:52
    ki bu yanlış.
  • 4:52 - 4:56
    Bu aynı kirlilikten elde
    edilmiş çok koyu bir siyah.
  • 4:56 - 4:59
    Laboratuvar seviyesinde
    daha fazla araştırmadan sonra,
  • 4:59 - 5:03
    bu fikrin çok büyük bir deneyini yapmamız
    için büyük bir şirketten teklif aldık.
  • 5:03 - 5:06
    Bir marka olduğundan iki kez düşünmedik.
  • 5:06 - 5:07
    "Hadi yapalım" dedik.
  • 5:07 - 5:10
    Laboratuvarda icat etmek başka bir şey
  • 5:10 - 5:14
    bu fikirleri alıp onları gerçek dünyaya
    uygulamak tamamen bambaşka bir şey.
  • 5:14 - 5:19
    İlk zamanlarda, son çareyi kendi
    evlerimizi ve mutfaklarımızı
  • 5:19 - 5:22
    mürekkep yapıcı fabrikalar olarak
  • 5:22 - 5:24
    kendi yatak odalarımızı
    ve oturma odalarımızı
  • 5:24 - 5:27
    bu mürekkepleri yapmak için ilk üretim
    hattı olarak kullanmakta bulduk.
  • 5:27 - 5:31
    Bu, tüm dünyada hava mürekkebiyle
    resim yapacak sanatçılara
  • 5:31 - 5:35
    mürekkep tedarik etmek için kullanılan
    ortağım Nikhil'in kendi yatak odası.
  • 5:35 - 5:37
    Bu da Nikhil, tüm dünyada
    sanatçılar kullanabilsin diye
  • 5:37 - 5:40
    limanlara AIR-INK ulaştırırken.
  • 5:40 - 5:44
    Çok geçmeden, tüm dünyada binlerce
    sanatçının AIR-INK kullanmaya
  • 5:44 - 5:48
    ve buna benzer sanat eserlerinin ortaya
    çıkmaya başladığını görmeye başladık.
  • 5:48 - 5:51
    Kısa bir süre içinde, binlerce siyah ve
    beyaz kirlilikten yapılmış sanat eserleri
  • 5:51 - 5:53
    küresel çapta ortaya çıkmaya başladı.
  • 5:53 - 5:56
    Bana inanın, bir grup bilim adamı,
    mühendis ve mucit için
  • 5:56 - 5:59
    kendi ürünlerinin tüm dünyadaki
    bazı en iyi sanatçılar tarafından
  • 5:59 - 6:03
    artık kullanılmasından daha
    tatmin edici bir şey yoktu.
  • 6:03 - 6:05
    Bu "Contagious" dergisinin
    geçen seneki kapağı,
  • 6:06 - 6:09
    laboratuvarlarımızda yaptığımız
    aynı mürekkep kullanılarak yapılmıştı.
  • 6:10 - 6:14
    Bu, The Rolling Stones'un
    "Paint It Black" şarkısı için resmeden
  • 6:14 - 6:18
    İngiliz sanatçı Christian Furr
    tarafından yapılmış ünlü bir resim.
  • 6:18 - 6:21
    Bu kalem ve mürekkepte tam anlamıyla
  • 6:21 - 6:25
    çok beğenilen ve popüler kültür
    sanat eserlerinden çok daha fazlası var.
  • 6:25 - 6:28
    Bizim şimdiki hedefimiz
    kara para kazandıracak
  • 6:28 - 6:30
    -- sadece para demek istedim
  • 6:30 - 6:31
    (Kahkahalar)
  • 6:31 - 6:35
    tüm dünyada son binlerce yıldır üretilen
    klasik siyah mürekkeplerin yerine geçicek
  • 6:35 - 6:40
    yüksek kalite basım işlemi ve
    mürekkepler üretecek bir şirket kurmak.
  • 6:41 - 6:45
    Tüm dünyadaki artan popüleritemiz ve
    sanat eserlerimizden kısa bir süre sonra
  • 6:45 - 6:47
    çok farlı bir problemle
    karşı karşıya kalmaya başladık.
  • 6:47 - 6:50
    "Bu kirlilik ile ne yapabilirsiniz?"
  • 6:50 - 6:54
    diye sorarak ofis adresimize
    kirlilikle dolu torbalar gönderen
  • 6:54 - 6:56
    çevreyi kirletenlerden
    e-postalar almaya başladık.
  • 6:57 - 6:59
    Şimdi Mumbai'daki laboratuvarımız Çin'den,
  • 6:59 - 7:04
    Hindistan'dan, Londra'dan, aklınıza
    neresi gelirse, kirlilik örnekleri var.
  • 7:04 - 7:05
    Üstelik bu sadece başlangıç.
  • 7:06 - 7:11
    Bu çevreyi kirleten kişi PM 2.5 ile dolu
    torbaları ona biraz para ödersek onun için
  • 7:11 - 7:16
    geri dönüştürüp dönüştüremeyeceğimizi
    sorarak bu resmi gönderdi.
  • 7:16 - 7:20
    Eğer o kirliliği almasaydık ne yapardı?
  • 7:20 - 7:24
    Muhtemelen civarda bir nehir veya
    çöp sahası bulur ve oraya dökerdi.
  • 7:24 - 7:28
    Ama şimdi diğer yandan AIR-INK iktisadını
  • 7:28 - 7:33
    hallettiğimiz için onu bu kirliliği bize
    vermeyi ve ondan mürekkep yapmayı
  • 7:33 - 7:36
    ve çok daha değerli ürünlere
    çevirmeyi teşvik edebiliyoruz.
  • 7:37 - 7:40
    Hepimizin bildiği üzere
    kirlilik evrensel bir katil.
  • 7:41 - 7:44
    Mürekkebimizin dünyanın kirlilik
    problemini çözeceğini iddia edemeyiz.
  • 7:44 - 7:48
    Ama bu probleme birazcık farklı bir açıdan
    bakarsanız ne yapılabileceğini gösteriyor.
  • 7:49 - 7:51
    Şu anda tuttuğum bu tişörte bakın.
  • 7:52 - 7:56
    Bu, bahsettiğim aynı AIR-INK'ten yapıldı.
  • 7:56 - 8:00
    Bu bakteri üretme tabağının
    içindeki aynı kirlilikten
  • 8:00 - 8:04
    ve dışarıda yürürken hepimizin nefes
    aldığı aynı kirlilikten yapıldı.
  • 8:04 - 8:06
    Bundan daha iyisi yapmak için çalışıyoruz.
  • 8:06 - 8:07
    Çok teşekkür ederim.
  • 8:07 - 8:09
    (Alkışlar)
Title:
Hava kirliliğinden yapılmış mürekkep
Speaker:
Anirudh Sharma
Description:

Çevremizdeki havada bulunan kirliliği ele geçirebilseydik ve onu yararlı bir şeye dönüştürebilseydik ne olurdu? Mucit Anirudh Sharma, PM 2,5 kirlilikten yapılmış elverişli siyah mürekkep olan hava-mürekkebini nasıl yarattığını paylaşıyor. Yeni karbon temelli malzemelerin nasıl moda, basım ve paketleme gibi sanayilerdeki eski metotları bozduğunu ve bu sırada dünyayı birazcık bile olsa daha temiz yaptığını öğrenin.

more » « less
Video Language:
English
Team:
closed TED
Project:
TEDTalks
Duration:
09:15
Cihan Ekmekçi approved Turkish subtitles for Ink made of air pollution
Cihan Ekmekçi edited Turkish subtitles for Ink made of air pollution
Figen Ergürbüz accepted Turkish subtitles for Ink made of air pollution
Figen Ergürbüz edited Turkish subtitles for Ink made of air pollution
Gözde Alpçetin edited Turkish subtitles for Ink made of air pollution
Figen Ergürbüz declined Turkish subtitles for Ink made of air pollution
Figen Ergürbüz edited Turkish subtitles for Ink made of air pollution
Gözde Alpçetin edited Turkish subtitles for Ink made of air pollution
Show all

Turkish subtitles

Revisions