< Return to Video

I Zasada Dynamiki Newtona

  • 0:00 - 0:03
    Ludzie zawsze dostrzegali to, że jeśli mamy pewien przedmiot,
  • 0:03 - 0:06
    który się porusza;
  • 0:06 - 0:08
    przyjmijmy, że to jest poruszający się przedmiot
  • 0:08 - 0:11
    wędrujący w prawo, tutaj
  • 0:11 - 0:13
    to wygląda na to, że zatrzymuje się on sam z siebie.
  • 0:13 - 0:15
    Że jeśli nie zadziałamy na ten poruszający się obiekt,
  • 0:15 - 0:20
    on sam dąży do zatrzymania się.
  • 0:20 - 0:23
    Znieruchomieje.
  • 0:23 - 0:25
    I z drugiej strony,
  • 0:25 - 0:26
    jeśli chcesz aby ten przedmiot poruszał się nadal,
  • 0:26 - 0:28
    musisz zastosować względem niego siłę.
  • 0:28 - 0:30
    W naszym codziennym doświadczeniu
  • 0:30 - 0:32
    nigdy nie obserwujemy przedmiotów poruszających się bez przerwy
  • 0:32 - 0:35
    bez czyjegoś działania na nie.
  • 0:35 - 0:37
    Wygląda na to, że taki obiekt zawsze się zatrzyma.
  • 0:37 - 0:40
    I to jest powód, dla którego przez większą część historii ludzkości,
  • 0:40 - 0:42
    prawdopodobnie również prehistorii, ale pełną wiedzę mamy dopiero od czasów starożytnej Grecji
  • 0:42 - 0:46
    cały czas, aż do początków XVI wieku,
  • 0:46 - 0:50
    więc przez co najmniej 2000 lat,
  • 0:50 - 0:55
    przyjmowano, że "przedmioty mają naturalną tendencję do zatrzymywania się".
  • 0:55 - 1:02
    Przedmioty...mają... tendencję.... do nieruchomienia, czy też zatrzymywania się.
  • 1:03 - 1:07
    I jeśli chcesz utrzymać ten przedmiot w ruchu,
  • 1:13 - 1:17
    musisz zastosować pewnego typu siłę.
  • 1:20 - 1:22
    I jeszcze raz, ten fakt jest jak najbardziej zgodny
  • 1:22 - 1:23
    z codziennym ludzkim doświadczeniem,
  • 1:23 - 1:26
    to jest coś, czego ciągle doświadczamy w naszym życiu.
  • 1:26 - 1:30
    Ale w XVI wieku pojawili się Ci panowie
  • 1:30 - 1:34
    I może jesteś zaskoczony, że widzisz tu trzech panów,
  • 1:34 - 1:37
    ponieważ sprawa dotyczy I zasady dynamiki Newtona
  • 1:37 - 1:39
    I rzeczywiście, jednym z tych panów jest
  • 1:39 - 1:40
    Sir Isaac Newton.
  • 1:40 - 1:42
    Tu mamy Newtona
  • 1:42 - 1:45
    Ale Ci dwaj mężczyźni mieli duże zasługi dla tego zagadnienia
  • 1:45 - 1:47
    ponieważ w istocie opisali oni
  • 1:47 - 1:48
    to o czym mówi I zasada dynamiki Newtona
  • 1:48 - 1:50
    i zrobili to wcześniej niż Newton.
  • 1:50 - 1:51
    To jest Galileusz.
  • 1:53 - 1:56
    A to Rene Descarts.
  • 1:57 - 1:59
    Opisali Oni sprawę w inny sposób,
  • 1:59 - 2:01
    I mówiąc szczerze, Newtonowi przypisuję się tę zasługę
  • 2:01 - 2:03
    ponieważ w istocie włączył on to prawo w szerszą strukturę
  • 2:03 - 2:05
    wraz z jego innymi Zasadami Dynamiki i Prawem Powszechnego Ciążenia,
  • 2:05 - 2:08
    co było prawdziwym fundamentem dla mechaniki klasycznej
  • 2:08 - 2:11
    i zdawało się wyjaśniać, przynajmniej do XX wieku,
  • 2:11 - 2:14
    w większości to, jak działa rzeczywistość.
  • 2:14 - 2:17
    Wielka przenikliwość tych ludzi polegała na tym - i było to bardzo sprzeczne z powszechną intuicją -
  • 2:17 - 2:20
    (Przenieśmy się teraz do XVI wieku)
  • 2:20 - 2:21
    że Ci oto panowie stwierdzili, że
  • 2:21 - 2:23
    może to działa inaczej.
  • 2:23 - 2:37
    Może przedmioty mają tendencję do utrzymywania swojej prędkości i kierunku.
  • 2:39 - 2:42
    i jeśli ich prędkość jest zerowa to będą utrzymywać się w spoczynku
  • 2:42 - 2:46
    chyba, że zadziałała na nie niezrównoważona siła.
  • 2:58 - 3:01
    Zatem kompletnie przeciwny sposób myślenia.
  • 3:01 - 3:04
    Przez ponad 2000 lat, przedmioty zatrzymywały się same
  • 3:04 - 3:06
    jeśli chcesz je utrzymać w ruchu musisz użyć siły.
  • 3:06 - 3:07
    Ci mężczyźni mówią:
  • 3:07 - 3:10
    Przedmioty mają tendencję do ciągłego utrzymywania ruchu
  • 3:10 - 3:13
    i jedynym sposobem, żeby je zatrzymać jest
  • 3:13 - 3:16
    zadziałanie na nie, zmienienie prędkości
  • 3:16 - 3:18
    lub jakiś sposób zmiany kierunku
  • 3:18 - 3:22
    - zadziałanie na nie niezrównoważoną siłą.
  • 3:22 - 3:23
    Może zapytasz:
  • 3:23 - 3:24
    Ej, Sal o co tu chodzi?
  • 3:24 - 3:25
    Przed chwilą mówiłeś o tym
  • 3:25 - 3:27
    stwierdziłeś, że przez znamienitą większość historii ludzkości
  • 3:27 - 3:28
    łącznie z moją osobistą historią
  • 3:28 - 3:30
    to jest to co obserwuję!
  • 3:30 - 3:33
    Jak Ci faceci mogą mówić, że rzeczy mają tendencję
  • 3:33 - 3:34
    do poruszania się w nieskończoność?
  • 3:34 - 3:37
    To wygląda na obalone
  • 3:37 - 3:38
    Taka była wielka przenikliwo
  • 3:38 - 3:40
    hmm.. może te przedmioty nie mają same z siebie
  • 3:40 - 3:43
    tendencji do zatrzymywania się, ale z powodu oddziaływania
  • 3:43 - 3:46
    z ich środowiskiem generowane są siły,
  • 3:46 - 3:48
    które powstrzymują ich ruch
  • 3:48 - 3:51
    Więc kiedy myślisz, że zostawiasz ten przedmiot sam sobie
  • 3:51 - 3:54
    w rzeczywistości działa siła próbująca zatrzymać go.
  • 3:54 - 3:58
    I w tym konkretnym przypadku, tutaj
  • 3:58 - 4:01
    siłą zatrzymującą jest siła tarcia.
  • 4:01 - 4:04
    to jest oddziaływanie między klockiem a podłożem.
  • 4:04 - 4:07
    Więc w tym wypadku, gdy myślisz, że zostawiasz ten przedmiot sam sobie
  • 4:07 - 4:11
    masz blokującą siłę dążącą do zatrzymania ruchu
  • 4:11 - 4:13
    siłą tą jest siła tarcia.
  • 4:13 - 4:14
    I Ci mężczyźni zdali sobie z tego sprawę,
  • 4:14 - 4:15
    ponieważ powiedzieli
  • 4:15 - 4:17
    spójrz, gdyby to była wrodzona cecha tego klocka
  • 4:17 - 4:19
    niezależna od środowiska
  • 4:19 - 4:21
    zatrzymywałby się zawsze
  • 4:21 - 4:22
    w mniej więcej ten sam sposób.
  • 4:22 - 4:25
    Ale Oni zauważyli, że gdybyśmy wykonali odrobinę gładszą powiezchnie
  • 4:27 - 4:28
    ten przedmiot wędrowałby dalej i dalej.
  • 4:28 - 4:31
    Może gdybyśmy wyeliminowali owo tarcie,
  • 4:31 - 4:33
    gdybyśmy zrobili powierzchnię kompletnie pozbawioną tarcia
  • 4:33 - 4:36
    zupełnie gładką, przedmiot ten rzeczywiście podróżowałby w nieskończoność.
  • 4:36 - 4:39
    Nie mieli oni luksusu jakim jest możliwość wystrzelenia
  • 4:39 - 4:41
    satelity w kosmos
  • 4:41 - 4:45
    więc był to bardzo, ale to bardzo niezgodny z powszechną intuicją myślowy eksperyment.
  • 4:45 - 4:47
    Może zapytasz, co z innymi rzeczami?
  • 4:47 - 4:48
    Co się dzieje gdy działam siłą?
  • 4:48 - 4:49
    Bo w moim życiu codziennym
  • 4:49 - 4:52
    Kiedy chcę przepchać telewizor przez pokój
  • 4:52 - 4:54
    używam siły do tego.
  • 4:54 - 4:55
    Ci goście odpowiedzieliby Ci, że
  • 4:55 - 4:56
    wszystko co robisz,
  • 4:56 - 4:59
    jeśli utrzymujesz stałą prędkość przesuwając telewizor,
  • 4:59 - 5:03
    wszystko co robisz to przeciwdziałanie tej negatywnej sile.
  • 5:03 - 5:06
    Więc gdyby to było przesuwanie telewizora przez dywan
  • 5:06 - 5:10
    to jest siła tarcia działająca przeciw
  • 5:10 - 5:11
    ruchowi tego przedmiotu
  • 5:11 - 5:15
    i w istocie tylko ją równoważysz gdy pchasz telewizor.
  • 5:15 - 5:16
    Jeśli zrównoważysz to idealnie
  • 5:16 - 5:18
    będziesz w stanie utrzymać tę prędkość.
  • 5:18 - 5:19
    Jeśli chcesz przyśpeiszyć
  • 5:19 - 5:25
    musisz użyć więcej siły zgodnie z kierunkiem w którym go przesuwasz
  • 5:25 - 5:25
    Podziękowania dla Sala :)
Title:
I Zasada Dynamiki Newtona
Description:

Główne założenia I Zasady Dynamiki Newtona

more » « less
Video Language:
English
Duration:
05:26
piotr.mazurski93 added a translation

Polish subtitles

Revisions