Return to Video

Nghệ thuật làm bằng không khí chúng ta hít thở

  • 0:01 - 0:04
    Nếu tôi hỏi bạn về hình ảnh của không khí
  • 0:05 - 0:08
    bạn sẽ tưởng tượng đền điều gì?
  • 0:09 - 0:12
    Hầu hết mọi người nghĩ về
    một không gian trống
  • 0:12 - 0:14
    hoặc bầu trời trong xanh
  • 0:15 - 0:17
    đôi khi là những cây xanh
    nhảy múa trong gió
  • 0:18 - 0:22
    Và sau đó tôi nhớ giáo viên hóa
    thời trung học của tôi với đôi vớ rất dài
  • 0:22 - 0:23
    trước bảng đen,
  • 0:23 - 0:26
    vẽ sơ đồ về các bong bóng này
    kết nối với các bong bóng khác
  • 0:26 - 0:31
    mô tả chúng chuyển động và va chạm ra sao
    trong một loại dung dịch hỗn loạn.
  • 0:32 - 0:36
    Nhưng thật sự chúng ta không thường
    nghĩ về không khí nhiều lắm.
  • 0:37 - 0:38
    Chúng ta thường là để ý đến nó
  • 0:38 - 0:42
    khi có một cảm giác khó chịu xâm nhập vào,
  • 0:43 - 0:47
    như một mùi khủng khiếp hay cái gì đó
    có thể nhìn thấy như khói hoặc sương,
  • 0:48 - 0:50
    Nhưng nó luôn ở đó.
  • 0:51 - 0:54
    Nó chạm vào tất cả chúng ta ngay bây giờ.
  • 0:54 - 0:55
    Nó thậm chí ở bên trong chúng ta.
  • 0:57 - 1:02
    không khí của chúng ta gần gũi,
    quan trọng, và thân thiết.
  • 1:03 - 1:06
    Thế nhưng, nó rất dễ dàng bị lãng quên.
  • 1:08 - 1:10
    Vậy không khí là gì?
  • 1:10 - 1:14
    Nó là sự kết hợp của
    các loại khí vô hình bao bọc trái đất,
  • 1:14 - 1:16
    bị thu hút bởi lực hấp dẫn.
  • 1:17 - 1:21
    Và mặc dù tôi là một nghệ sĩ thị giác,
  • 1:21 - 1:24
    tôi quan tâm đến sự vô hình của không khí.
  • 1:25 - 1:27
    đến cách chúng ta hình dung về nó,
  • 1:27 - 1:29
    làm thế nào để trải nghiệm nó
  • 1:29 - 1:33
    và làm thế nào chúng ta bẩm sinh
    đã biết về tính cụ thể của nó
  • 1:33 - 1:34
    thông qua việc thở.
  • 1:37 - 1:42
    Tất cả sự sống trên Trái Đất
    thay đổi không khí qua việc trao đổi khí,
  • 1:42 - 1:45
    và chúng ta đều đang làm
    việc đó ngay lúc này.
  • 1:45 - 1:48
    Bây giờ, tại sao chúng ta không cùng nhau
  • 1:48 - 1:50
    hít một hơi thở sâu.
  • 1:50 - 1:53
    Sẵn sàng chứ? Vào. ( Hít vào)
  • 1:55 - 1:57
    Và ra. ( Thở ra)
  • 1:59 - 2:01
    Không khí mà bạn vừa thở ra,
  • 2:01 - 2:05
    bạn đã làm carbon dioxide
    nhiều hơn hàng trăm lần.
  • 2:06 - 2:12
    Khoảng 5 lít không khí trong mỗi lần thở,
    17 lần thở trong mỗi phút
  • 2:13 - 2:18
    của 525,600 phút mỗi năm,
  • 2:18 - 2:24
    ta có được khoảng 45 triệu lít không khí,
  • 2:24 - 2:28
    làm carbon dioxide nhiều gấp 100 lần,
  • 2:28 - 2:29
    chỉ riêng với bạn.
  • 2:30 - 2:34
    Và điều đó tương đương với khoảng
    18 bể bơi đạt chuẩn Olympic.
  • 2:36 - 2:38
    Với tôi, không khí là vô kể.
  • 2:38 - 2:42
    nó vừa nhỏ như hơi thở của chúng ta
  • 2:42 - 2:43
    mà vừa lớn như hành tinh này.
  • 2:45 - 2:48
    Và thật khó để hình dung ra nó.
  • 2:49 - 2:52
    Có lẽ là không thể hoặc không quan trọng.
  • 2:52 - 2:55
    thông qua thực tế
    nghệ thuật thị giác của mình,
  • 2:55 - 2:58
    Tôi cố gắng tạo ra không khí,
    không bằng nhiều hình ảnh,
  • 2:58 - 3:02
    nhưng theo lý trí và xúc giác của mình
  • 3:03 - 3:08
    Tôi cố gắng mở rộng khái niệm thẩm mỹ này,
    các sự vật có hình dáng thế nào
  • 3:08 - 3:12
    để nó bao gồm cả những điều như:
    cảm giác như thế nào khi nó ở trên da bạn
  • 3:12 - 3:13
    và trong phổi bạn,
  • 3:13 - 3:16
    và giọng nói của bạn nghe thế nào
    khi đi xuyên qua nó.
  • 3:18 - 3:23
    Tôi khám phá ra trọng lượng, mật độ,
    và mùi vị, nhưng quan trọng nhất,
  • 3:23 - 3:26
    tôi nghĩ rất nhiều về câu chuyện đi cùng
    với các loại không khí khác nhau.
  • 3:30 - 3:34
    Đó là việc tôi thực hiện năm 2014
  • 3:35 - 3:38
    Gọi là: "Các loại không khí khác nhau:
    nhật ký của nhà máy,"
  • 3:38 - 3:42
    nơi tôi tái tạo không khí từ các thời kỳ
    khác nhau trong sự tiến hóa của Trái Đất
  • 3:42 - 3:45
    và mời khán giả đến và cùng thở với tôi.
  • 3:45 - 3:49
    Nó thật sự đáng ngạc nhiên,
    khác biệt rất mạnh mẽ.
  • 3:50 - 3:52
    Bây giờ, tôi không phải là nhà khoa học,
  • 3:52 - 3:55
    nhưng các nhà khoa học khí quyển
    sẽ tìm ra những dấu vết
  • 3:55 - 3:58
    trong hóa học không khí trong địa chất,
  • 3:58 - 4:00
    một chút kiểu như:
    làm thế nào đá có thể oxy hóa,
  • 4:00 - 4:03
    và họ sẽ loại suy thông tin
    và tổng hợp nó,
  • 4:03 - 4:07
    như vậy họ có thể tạo thành
    một công thức đẹp
  • 4:07 - 4:09
    về không khí ở những thời điểm khác nhau.
  • 4:09 - 4:11
    Rồi tôi đi vào như một nghệ sĩ,
    lấy công thức đó
  • 4:11 - 4:14
    tái tạo nó bằng cách
    sử dụng các khí thành phần.
  • 4:16 - 4:20
    Tôi đặc biệt quan tâm đến
    những khoảng khắc
  • 4:20 - 4:24
    như những ví dụ cho
    cuộc sống thay đổi không khí
  • 4:24 - 4:27
    nhưng không khí còn có thể ảnh hưởng đến
    cách cuộc sống phát triển,
  • 4:29 - 4:31
    như không khí thời kì Carboniferous.
  • 4:32 - 4:35
    Nó khoảng từ 300 đến
    350 triệu năm trước đây.
  • 4:36 - 4:39
    Là thời đại được biết đến như
    thời kỳ của người khổng lồ.
  • 4:39 - 4:42
    Vì vậy, lần đầu tiên trong lịch sử,
  • 4:42 - 4:43
    chất gỗ tiến hóa
  • 4:43 - 4:46
    Đó là chất liệu cứng mà cây được làm nên.
  • 4:46 - 4:49
    Vì vậy cây tạo ra thân
    một cách hiệu quả vào lúc này.
  • 4:49 - 4:51
    nó trở nên to lớn hơn
  • 4:51 - 4:53
    rải đều lên Trái Đất
  • 4:53 - 4:56
    không ngừng giải phóng oxy,
  • 4:56 - 5:00
    như vậy nồng độ oxy cao gấp đôi
  • 5:00 - 5:02
    như những gì chúng ta có hôm nay
  • 5:02 - 5:05
    Và nguồn không khí giàu có này
    hỗ trợ lượng côn trùng khổng lồ
  • 5:05 - 5:11
    nhện khổng lồ, chuồn chuồn
    với cánh dài khoảng 65 cm.
  • 5:12 - 5:16
    Cho việc hít thở, không khí này
    thực sự tươi mát và sạch sẽ.
  • 5:16 - 5:18
    Nó không có quá nhiều hương vị,
  • 5:18 - 5:22
    Nhưng nó cung cấp cho cơ thể bạn
    nguồn thúc đẩy năng lượng tinh tế.
  • 5:22 - 5:24
    Nó thực sự tốt cho
    dư vị khó chịu sau khi say.
  • 5:24 - 5:27
    (Cười)
  • 5:27 - 5:29
    Hoặc không khí của kỉ Great Dying
  • 5:29 - 5:33
    đó là khoảng 252,5 triệu năm trước đây,
  • 5:33 - 5:35
    ngay trước khi khủng long tiến hóa.
  • 5:35 - 5:39
    Đó là một khoảng thời gian rất ngắn,
    theo như ngành địa chất học,
  • 5:39 - 5:42
    từ khoảng 20 đến 200.000 năm.
  • 5:42 - 5:43
    Rất nhanh.
  • 5:43 - 5:47
    Đây là sự kiện tuyệt chủng lớn nhất
    trong lịch sử của trái đất,
  • 5:47 - 5:49
    thậm chí lớn hơn cả
    khi các loài khủng long chết.
  • 5:50 - 5:54
    85%-95% các loài lúc này chết đi,
  • 5:54 - 5:59
    và đồng thời với đó là sự tăng vọt đáng kể
    của khí carbon dioxide,
  • 5:59 - 6:01
    mà rất nhiều nhà khoa học đồng ý
  • 6:01 - 6:04
    là xuất phát từ sự phun trào cùng lúc
    của nhiều ngọn núi lửa
  • 6:04 - 6:07
    và sự giải thoát cho hiệu ứng nhà kính.
  • 6:09 - 6:13
    Nồng độ oxy vào thời này
    thấp hơn một nửa những gì ta có ngày nay,
  • 6:13 - 6:14
    khoảng 10%
  • 6:14 - 6:17
    Vì vậy không khí này chắc chắn không
    dành cho sự sống con người,
  • 6:17 - 6:19
    nhưng vẫn Ok nếu chỉ thở,
  • 6:19 - 6:22
    Và để thở, nó dễ chịu một cách kỳ quặc.
  • 6:22 - 6:25
    Nó thực sự êm dịu, nó khá ấm áp
  • 6:25 - 6:29
    và nó có hương vị một chút
    như nước soda.
  • 6:29 - 6:32
    Nó có loại phun sương, khá dễ chịu.
  • 6:32 - 6:35
    Vì vậy, với tất cả các suy nghĩ này
    về không khí trong quá khứ,
  • 6:35 - 6:39
    khá tự nhiên để bắt đầu suy nghĩ
    về không khí trong tương lai.
  • 6:40 - 6:43
    Thay vì tự suy diễn
  • 6:43 - 6:46
    và làm những gì tôi nghĩ lcó thể là
    không khí trong tương lai,
  • 6:46 - 6:50
    Tôi phát hiện ra không khí
    do con người tổng hợp này.
  • 6:51 - 6:54
    Điều đó có nghĩa rằng nó không xảy ra
    bất cứ đâu trong tự nhiên,
  • 6:54 - 6:57
    nhưng nó được tạo ra bởi con người
    trong phòng thí nghiệm
  • 6:57 - 7:00
    cho các ứng dụng khác nhau trong
    các ngành công nghiệp.
  • 7:02 - 7:04
    Tại sao nó là không khí trong tương lai?
  • 7:04 - 7:07
    Vâng, không khí này là một
    phân tử thực sự ổn định
  • 7:08 - 7:12
    mà thật sự sẽ là một phần của không khí
    một khi nó được giải phóng,
  • 7:12 - 7:16
    cho 300 đến 400 năm tiếp theo,
    trước khi nó bị phá vỡ.
  • 7:16 - 7:20
    Nghĩa là khoảng 12 đến 16 thế hệ.
  • 7:21 - 7:25
    Và không khí trong tương lai này có
    một số phẩm chất thuộc thể xác
  • 7:26 - 7:27
    Nó thực sự rất nặng
  • 7:28 - 7:32
    Nó nặng khoảng tám lần
    so với không khí chúng ta đang sử dụng để thở.
  • 7:33 - 7:36
    Đó là quá nặng, trên thực tế,
    rằng khi bạn hít vào,
  • 7:36 - 7:40
    bất cứ điều gì từ bạn nói
    là loại nghĩa nặng là tốt,
  • 7:40 - 7:43
    vì vậy nó rê xuống cằm của bạn
    và rơi xuống sàn
  • 7:43 - 7:45
    và ngâm vào khe nứt.
  • 7:45 - 7:48
    Đó là một không khí mà hoạt động
    khá nhiều giống như một chất lỏng.
  • 7:50 - 7:53
    Bây giờ, không khí này đi kèm
    với một chiều đạo đức tốt.
  • 7:54 - 7:56
    Con người làm không khí này,
  • 7:56 - 8:00
    nhưng nó cũng gây
    hiệu ứng nhà kính mạnh nhất
  • 8:00 - 8:02
    đã từng được thử nghiệm.
  • 8:03 - 8:09
    cảnh báo tiềm năng của nó là 24.000 lần
    carbon dioxide,
  • 8:09 - 8:12
    và nó có tuổi thọ mà
    của 12-16 thế hệ.
  • 8:13 - 8:18
    Vì vậy, cuộc đối đầu về đạo đức này
    thực sự là trung tâm cho công việc của tôi
  • 8:32 - 8:35
    (Trong một giọng nói hạ xuống) Nó có
    một chất lượng khá ngạc nhiên.
  • 8:35 - 8:39
    Nó thay đổi âm thanh của giọng nói của bạn
    khá đáng kể.
  • 8:39 - 8:42
    Cười
  • 8:45 - 8:48
    Vì vậy,chúng tôi bắt đầu suy nghĩ - ooh!
    Nó vẫn còn đó một chút
  • 8:48 - 8:50
    Cười
  • 8:50 - 8:52
    Khi chúng ta nghĩ về sự thay đổi khí hậu,
  • 8:52 - 8:58
    có lẽ chúng ta không suy nghĩ về
    côn trùng khổng lồ và núi lửa phun trào
  • 8:58 - 9:00
    hay giọng nói buồn cười.
  • 9:01 - 9:04
    Các hình ảnh dễ dàng để nghĩ đến
  • 9:04 - 9:09
    là những thứ như sông băng rút lui và
    gấu Bắc cực trôi giạt trên tảng băng trôi.
  • 9:09 - 9:12
    Chúng tôi suy nghĩ về biểu đồ
    và đồ thị cột
  • 9:12 - 9:16
    và các chính trị gia liên tục nói chuyện
    với các nhà khoa học mặc áo nịt.
  • 9:18 - 9:22
    Nhưng có lẽ đến lúc chúng ta bắt đầu
    suy nghĩ về biến đổi khí hậu
  • 9:22 - 9:26
    trên mức độ cảm xúc cùng
    mà chúng ta trải qua không khí.
  • 9:28 - 9:33
    Giống như không khí, biến đổi khí hậu
    là cùng một lúc ở quy mô của các phân tử,
  • 9:33 - 9:36
    hơi thở và hành tinh.
  • 9:37 - 9:41
    Nó ngay lập tức, quan trọng và thân mật,
  • 9:41 - 9:45
    cũng như là vô định hình và cồng kềnh.
  • 9:46 - 9:50
    Chưa hết, nó rất dễ dàng bị lãng quên.
  • 9:52 - 9:56
    Biến đổi khí hậu là những tập thể
    chân dung tự họa của nhân loại.
  • 9:56 - 9:58
    Nó phản ánh quyết định của
    chúng tôi khi là cá nhân,
  • 9:58 - 10:00
    khi là chính phủ và các ngành công nghiệp.
  • 10:02 - 10:05
    Và nếu có bất cứ điều gì tôi
    đã học được từ nhìn vào không khí,
  • 10:05 - 10:08
    mặc dù nó đang thay đổi, nó vẫn tồn tại.
  • 10:09 - 10:12
    Nó có thể không hỗ trợ cuộc sống
    mà chúng ta sẽ nhận ra,
  • 10:12 - 10:14
    nhưng nó sẽ hỗ trợ một cái gì đó.
  • 10:15 - 10:19
    Và nếu con người chúng ta là một phần
    quan trọng của sự thay đổi đó,
  • 10:19 - 10:22
    Tôi nghĩ rằng điều quan trọng để
    chúng ta có thể cảm thấy cuộc thảo luận
  • 10:23 - 10:27
    Bởi vì mặc dù nó là vô hình,
  • 10:27 - 10:32
    con người đang để lại
    một dấu vết rất sâu sắc trong không khí.
  • 10:33 - 10:34
    Cảm ơn.
  • 10:34 - 10:36
    Vỗ tay.
Title:
Nghệ thuật làm bằng không khí chúng ta hít thở
Speaker:
Emily Parsons-Lord
Description:

Emily Parsons-Lord tái tạo không khí từ những phút giây riêng biệt trong lịch sử của Trái Đất, từ không khí trong lành và tươi mát của thời kỳ Carbon đến không khí nước soda của Great Dying đến không khí nặng độc hại trong tương lai chúng ta đang tạo ra. Bằng cách chuyển không khí vào trong nghệ thuật, cô ấy đã mời gọi chúng ta đến thế giới vô hình quanh ta. Hít thở trong quá khứ và tương lai của trí tưởng tượng , hãy cùng bắt đầu cuộc nói chuyện thú vị này

more » « less
Video Language:
English
Team:
TED
Project:
TEDTalks
Duration:
10:49

Vietnamese subtitles

Revisions