Return to Video

Vücudunuzun verilerine sahip olun

  • 0:01 - 0:04
    Çocukken verilerden elde ettiğim bilgileri
  • 0:04 - 0:09
    ve sayılarla anlatılan hikayeleri
    her zaman sevmişimdir.
  • 0:09 - 0:11
    Çocukken, ailemin bana sayıları kullanarak
  • 0:11 - 0:17
    söylediği yalanlarla hayal kırıklığına
    uğradığımı hatırlıyorum.
  • 0:18 - 0:21
    "Talithia, eğer sana bir kez söylediysem,
    bin kere söylemişimdir."
  • 0:21 - 0:27
    Hayır baba, sadece 17 kez söyledin
    ve iki seferinde benim hatam değildi.
  • 0:27 - 0:28
    (Gülüşmeler)
  • 0:28 - 0:30
    İstatistik bölümünde
    doktora yapmamın
  • 0:30 - 0:32
    sebeplerinden biri sanırım bu.
  • 0:32 - 0:33
    Her zaman bilmek istemişimdir;
  • 0:33 - 0:36
    insanların sayılarla saklamaya
    çalıştığı şey ne?
  • 0:36 - 0:37
    Bir istatistikçi olarak
  • 0:37 - 0:41
    insanların bana verileri
    göstermesini isterim;
  • 0:41 - 0:43
    böylece kendim karar verebilirim.
  • 0:43 - 0:46
    Donald ve ben
    üçüncü çocuğumuzu bekliyorduk
  • 0:46 - 0:49
    ve yaklaşık 41,5'uncu haftadaydık;
  • 0:49 - 0:52
    ki bazılarınız gecikmiş olarak
    düşünebilir.
  • 0:52 - 0:54
    İstatistikçiler olarak biz buna
  • 0:54 - 0:57
    yüzde 95'lik güvenlik aralığında deriz.
  • 0:57 - 0:59
    (Gülüşmeler)
  • 0:59 - 1:01
    Sürecin bu noktasında,
  • 1:01 - 1:03
    birkaç günde bir gelip
  • 1:03 - 1:05
    bebeğe sancı testi yaptırmak zorundaydık
  • 1:05 - 1:06
    ve bu rutin uygulama
  • 1:06 - 1:11
    bebeğin herhangi bir sancı hissedip
    hissetmediğini test eder.
  • 1:11 - 1:14
    Hiç değilse de nadiren, kendi doktorunuz
    tarafından görülürsünüz;
  • 1:14 - 1:17
    o gün hastanede çalışıyor olan
    herhangi bir doktor bakar.
  • 1:17 - 1:20
    Biz sancı testine girdik ve 20 dk sonra
  • 1:20 - 1:24
    doktor geldi ve dedi ki,
  • 1:24 - 1:28
    "Bebeğinizin sancısı var, size
    suni sancı vermeliyiz."
  • 1:30 - 1:35
    Peki bir istatistikçi olarak
    cevabım ne olur?
  • 1:36 - 1:37
    "Bana verileri gösterin!"
  • 1:38 - 1:40
    Ondan sonra doktor bize anlatmaya başladı;
  • 1:40 - 1:42
    bebeğin kalp atışı
    18. dakikadan sonra değişti;
  • 1:42 - 1:44
    bebeğin kalp atışı normal aralıktayken
  • 1:44 - 1:49
    iki dakikalığına benim kalp atış
    aralığımda görünmüş
  • 1:51 - 1:52
    ve ben de dedim ki,
  • 1:52 - 1:54
    "Onun benim kalp atış hızım olabilme
    ihtimali var mı?
  • 1:54 - 1:55
    Biraz hareket ediyordum,
  • 1:55 - 1:58
    41 haftalık hamileyken 20 dakika
  • 1:58 - 2:00
    sırt üstü sabit yatmak zor.
  • 2:00 - 2:02
    Belki de o etrafında dönüyordu.
  • 2:02 - 2:06
    Doktor dedi ki: "Herhangi bir risk
    almak istemeyiz."
  • 2:07 - 2:09
    Tamam dedim.
  • 2:09 - 2:12
    "Peki aynı veriler ile
    ya 36. haftamda olsaydım ne olurdu?
  • 2:12 - 2:15
    Kararınız yine suni sancı vermek mi
    olurdu?" diye sordum.
  • 2:17 - 2:20
    "Şey, hayır, en az 38 haftalık
    olmasını beklerdik;
  • 2:20 - 2:24
    ama siz nerdeyse 42 haftalıksınız,
    bebeği içeride tutmak için sebep yok,
  • 2:24 - 2:25
    hadi sizi bir odaya alalım."
  • 2:26 - 2:32
    Dedim ki: "Peki neden sancı testini
    tekrar yapmıyoruz?
  • 2:32 - 2:34
    Daha fazla veri toplayabiliriz.
  • 2:34 - 2:36
    20 dakika tamamen sabit durmayı
    deneyebilirim.
  • 2:36 - 2:39
    İkisinin ortalamasını alırız
  • 2:39 - 2:41
    ve ne anlama geldiğine bakarız."
  • 2:41 - 2:42
    (Gülüşmeler)
  • 2:42 - 2:44
    Doktor devam etti:
  • 2:47 - 2:51
    "Hanımefendi, ben sadece sizin düşük
    yapmanızı istemiyorum."
  • 2:53 - 2:56
    Üçümüz de aynı şeyi istiyoruz.
  • 2:56 - 2:57
    Sonra dedi ki:
  • 2:57 - 3:01
    "Eğer beklenen doğum tarihi geçerse
  • 3:01 - 3:04
    düşük yapma riskiniz iki katına çıkar.
    Hadi sizi bir odaya alalım."
  • 3:05 - 3:11
    Vay. Peki istatikçi olarak
    cevabım ne olur?
  • 3:11 - 3:12
    Bana verileri gösterin!
  • 3:12 - 3:13
    Dostum, olasılıkları konuşuyorsun,
  • 3:13 - 3:16
    tüm gün olasılık hesaplayabilirim,
    bana tüm olasılıkları anlat.
  • 3:16 - 3:18
    Hadi olasılıkları konuşalım.
  • 3:18 - 3:20
    Hadi olasılıkları konuşalım.
  • 3:20 - 3:21
    Dedim ki: "Tamam, harika.
  • 3:21 - 3:25
    Yüzde 30 olasılıktan
    yüzde 60'a mı çıkıyorum?
  • 3:25 - 3:27
    Biz bu düşük olayının neresindeyiz?"
  • 3:27 - 3:30
    O devam etti: "Tam olarak değil ama
    iki katına çıkar
  • 3:30 - 3:33
    ve biz bebek için en iyisini istiyoruz."
  • 3:35 - 3:38
    Yılmadan, başka bir yol denedim.
  • 3:38 - 3:43
    "Tamam, 1000 doğuma hazır hamile kadından
  • 3:43 - 3:47
    kaç tanesi beklenen doğum tarihinden önce
    düşük yapıyor?" dedim.
  • 3:47 - 3:55
    Doktor bir bana bir Donald'a baktı
    ve "1000 kişiden biri." dedi.
  • 3:55 - 3:58
    "Tamam, peki o 1000 kadından kaç tanesi
  • 3:58 - 4:01
    beklenen doğum tarihinden sonra
    düşük yapıyor?" dedim.
  • 4:03 - 4:04
    "Yaklaşık iki."
  • 4:04 - 4:06
    (Gülüşmeler)
  • 4:06 - 4:08
    "Tamam, o zaman siz bana olasılığın
  • 4:08 - 4:11
    yüzde 0,1'den
  • 4:11 - 4:12
    (Gülüşmeler)
  • 4:13 - 4:16
    yüzde 0,2'ye çıktığını söylüyorsunuz."
    dedim.
  • 4:16 - 4:19
    Öyleyse bu noktada veriler bizi
    suni sancı verilmesi
  • 4:19 - 4:20
    gerektiğine ikna etmiyor
  • 4:20 - 4:23
    ve sonra da suni sancının nasıl
    daha yüksek oranda
  • 4:23 - 4:25
    sezaryene yol açtığını
    ve mümkün olduğu kadar
  • 4:25 - 4:29
    bundan kaçınmamız gerektiğini konuştuk.
  • 4:29 - 4:30
    Daha sonra dedim ki:
  • 4:30 - 4:33
    "Ben beklenen doğum tarihimin
    doğru olduğunu düşünmüyorum."
  • 4:33 - 4:35
    (Gülüşmeler)
  • 4:36 - 4:38
    Bu onu gerçekten afallattı
  • 4:38 - 4:40
    ve şaşırmış bir şekilde bakakaldı
  • 4:40 - 4:42
    ve dedim ki, "Bilmeyebilirsiniz ama
  • 4:42 - 4:44
    beklenen doğum tarihleri
  • 4:44 - 4:46
    28 günlük standart
    döngülere göre hesaplanır
  • 4:46 - 4:51
    ve benim döngüm
    bazen 27'ye bazen ise 38'e kadar gidiyor
  • 4:51 - 4:54
    ve bunu kanıtlamak için veri topluyorum.
  • 4:54 - 4:57
    (Gülüşmeler)
  • 4:58 - 5:04
    O gün hastaneden suni sancı
    verilmeden ayrıldık.
  • 5:04 - 5:09
    Hastaneden çıkarken de kendi rızamızla
    çıktığımıza dair kağıt imzaladık.
  • 5:10 - 5:14
    Size doktorlarınızı dinlememenizi
    söylemiyorum;
  • 5:14 - 5:16
    çünkü daha ilk çocuğumuzda
  • 5:16 - 5:20
    suyum azaldığı için 38. haftada
    suni sancı verilmişti.
  • 5:20 - 5:22
    Tıbbi müdahale karşıtı değilim.
  • 5:22 - 5:25
    Ama o gün ayrılırken neden
    kendimden emindim?
  • 5:25 - 5:28
    Elimizde bize farklı bir hikaye anlatan
    veriler vardı.
  • 5:28 - 5:33
    Biz altı yıldır veri topluyoruz.
  • 5:33 - 5:36
    Bu sıcaklık verisini edindim
  • 5:36 - 5:37
    ve o başka bir hikaye anlattı.
  • 5:37 - 5:44
    Aslında,durumu oldukça doğru bir şekilde
    tahmin edebiliriz.
  • 5:45 - 5:47
    Evet, çocuklarınızın düğün töreninde
  • 5:47 - 5:50
    anlatmak isteyeceğiniz bir hikaye bu.
    (Gülüşmeler)
  • 5:50 - 5:53
    Dün gibi hatırlıyorum.
  • 5:53 - 5:56
    Vücut sıcaklığım 36.5 derecede
    yanıyordu
  • 5:56 - 5:59
    babanızın gözlerine baktığım zaman.
  • 5:59 - 6:00
    (Gülüşmeler)
  • 6:01 - 6:07
    Evet, 22 yıl sonra bile bu hikayeyi
    anlatıyoruz.
  • 6:07 - 6:10
    Biz ayrılırken kendimizden emindik;
    çünkü veri topluyorduk.
  • 6:10 - 6:12
    Şu veriler neye benziyor?
  • 6:12 - 6:14
    Bu, menstrual döngüsü boyunca
  • 6:14 - 6:18
    bir kadının vücut uyanış sıcaklığını
  • 6:18 - 6:19
    gösteren standart bir tablo.
  • 6:19 - 6:21
    Menstrual döngünün başlangıcından
  • 6:21 - 6:22
    bir sonrakinin başlangıcına kadar.
  • 6:22 - 6:25
    Siz de göreceksiniz ki;
    sıcaklık tesadüfi değil.
  • 6:25 - 6:29
    Açıkça görülüyor ki döngünün başlangıcında
    düşük bir desen var.
  • 6:29 - 6:31
    ve döngünün sonunda bu zıplamayı
  • 6:31 - 6:34
    ve daha yüksek bir sıcaklık serisi
    görüyorsunuz.
  • 6:34 - 6:35
    Peki burada ne oluyor?
  • 6:35 - 6:38
    Bu veriler size ne anlatıyor?
  • 6:38 - 6:40
    Evet hanımlar, döngümüzün başında
  • 6:40 - 6:44
    östrojen hormonu baskındır ve bu östrojen
  • 6:44 - 6:48
    vücut sıcaklığınızın bastırılmasına
    neden olur.
  • 6:48 - 6:51
    Yumurtlamada vücudunuz bir yumurta bırakır
  • 6:51 - 6:56
    ve yönetimi hamileliği devam ettiren
    progesteron devralır.
  • 6:56 - 6:58
    Bu yüzden vücudunuz bu döllenmiş
    küçük yeni yumurtaları
  • 6:58 - 7:02
    ev sahipliği yaparak ısıtır.
  • 7:02 - 7:05
    Peki sıcaklık neden yükselir?
  • 7:05 - 7:09
    Bir kuşun yumurtalarının üzerine
    oturmasını düşünün.
  • 7:09 - 7:10
    Neden onların üzerine oturuyor?
  • 7:10 - 7:12
    Onları sıcak tutmak istiyor,
  • 7:12 - 7:14
    korumak ve sıcak tutmak istiyor.
  • 7:14 - 7:16
    Hanımlar, bu tam olarak vücudumuzun
    her ay yaptığı şey;
  • 7:16 - 7:18
    onlar küçük yeni yaşamı
  • 7:18 - 7:21
    sıcak tutma beklentisiyle ısıtırlar.
  • 7:21 - 7:24
    Eğer hiçbir şey olmazsa,
    eğer hamile değilseniz,
  • 7:24 - 7:28
    östrojen tekrar devralır ve bu döngü
    yeniden başlar.
  • 7:29 - 7:31
    Ama eğer hamile kalırsanız
  • 7:31 - 7:33
    sıcaklığınızda başka bir değişme
    görürsünüz
  • 7:33 - 7:36
    ve o tüm dokuz ay boyunca yüksek kalır.
  • 7:36 - 7:40
    Hamile kadınları terlerken ve sıcaklamış
    görmenizin sebebi budur;
  • 7:40 - 7:43
    çünkü onların sıcaklıkları yüksektir.
  • 7:43 - 7:47
    Burada 3 ya da 4 yıl önce
    edindiğimiz bir grafik var.
  • 7:47 - 7:50
    Bu grafikle ilgili gerçekten
    çok heyecanlıydık.
  • 7:50 - 7:52
    Düşük sıcaklık seviyesi göreceksiniz
  • 7:52 - 7:55
    ve sonra bir değişme ve yaklaşık 5 gün
  • 7:55 - 7:57
    yumurtanın fallop tüpünde yolculuk edip
  • 7:57 - 8:00
    nakledilmesi için olan süre
  • 8:00 - 8:03
    ve sonra sıcaklıkların biraz yükselmeye
    başladığını görürsünüz.
  • 8:04 - 8:07
    Aslında bizim hamilelik testiyle
    onaylanan ve gerçekten de
  • 8:07 - 8:12
    ilk çocuğumuza hamile olduğum
    ikinci bir sıcaklık değişimimiz vardı,
  • 8:12 - 8:14
    çok heyecan vericiydi.
  • 8:14 - 8:16
    Bir kaç gün sonrasına kadar
  • 8:16 - 8:21
    Bazı lekelenmeler gördüm
    ve sonra yoğun bir kan akışı fark ettim
  • 8:21 - 8:25
    ve aslında biz düşüğün
    erken dönemindeydik.
  • 8:25 - 8:29
    Eğer ben ateşimi ölçmemiş olsaydım
  • 8:29 - 8:33
    geçen ay reglimin geciktiğini düşünürdüm
  • 8:33 - 8:35
    ama bizim bebeği düşürdüğümüzü gösteren
  • 8:35 - 8:37
    verilerimiz vardı
  • 8:37 - 8:39
    ve bu veriler hayatımızda
    talihsiz bir olayı
  • 8:39 - 8:41
    açığa çıkarmasına rağmen
  • 8:41 - 8:43
    sonradan doktorumuza
    verebileceğimiz bilgiydi.
  • 8:43 - 8:46
    Eğer bir doğurganlık sorunu
    ya da bazı problemler olsaydı
  • 8:46 - 8:48
    veriler şunu gösterecekti:
  • 8:48 - 8:50
    Bak, biz hamileydik,
    sıcaklığımız değişmişti,
  • 8:50 - 8:51
    bir şekilde bu bebeği kaybettik.
  • 8:51 - 8:54
    Bu problemi önlemek için
    yapabileceğimiz şey nedir?
  • 8:55 - 8:58
    Sadece sıcaklıklarla ilgili değil
  • 8:58 - 9:01
    ve sadece doğurganlıkla ilgili değil;
  • 9:01 - 9:05
    vücudumuzla ilgili bir çok şeyi söylemesi
    için verileri kullanabiliriz.
  • 9:05 - 9:09
    Örneğin ateşinizi ölçmenin size tiroid
    durumunuzla ilgili birçok şey
  • 9:09 - 9:11
    söyleyebileceğini biliyor muydunuz?
  • 9:11 - 9:15
    Tiroidiniz evlerinizdeki
    termostat gibi çalışır.
  • 9:15 - 9:17
    Evinizde olmasını istediğiniz
    ideal bir sıcaklık vardır,
  • 9:17 - 9:19
    termostatınızı ayarlarsınız.
  • 9:19 - 9:21
    Eviniz çok soğuk olunca,
    termostatınız tekme atar
  • 9:21 - 9:24
    ve "Hey, etrafta biraz sıcaklığa
    ihtiyacımız var." der.
  • 9:24 - 9:27
    Ya da eğer çok sıcak olmuşsa,
    termostatınız şunu gösterir:
  • 9:27 - 9:30
    "Klimayı aç. Bizi serinlet."
  • 9:30 - 9:33
    Sizin tiroidiniz de vücudunuzda
    tam olarak böyle çalışır.
  • 9:34 - 9:37
    Tiroidiniz vücudunuzu ideal bir sıcaklıkta
    tutmaya çalışır.
  • 9:37 - 9:40
    Eğer çok soğursa, tiroidiniz: "Hey,
    bizim ısınmaya ihtiyacımız var." der
  • 9:40 - 9:43
    Eğer çok sıcak olursa,
    tiroidiniz sizi serinletir.
  • 9:43 - 9:47
    Peki tiroidiniz işlevini tam olarak
    yerine getirmiyorsa ne olur?
  • 9:47 - 9:51
    Çalışmadığı zaman bu sizi
    vücut ısınızda görünür;
  • 9:51 - 9:53
    normalden daha düşük
    ya da düzensiz olma eğilimindedirler.
  • 9:53 - 9:55
    Bu verileri toplayarak
  • 9:55 - 9:57
    tiroidiniz hakkında bilgi edinebilirsiniz.
  • 9:58 - 10:01
    Eğer tiroid probleminiz varsa
    ve doktora gittiyseniz ne olur,
  • 10:01 - 10:04
    doktorunuz kanınızdaki tiroidi uyaran
  • 10:04 - 10:07
    hormonun miktarını test eder.
  • 10:08 - 10:11
    İyi. Ama problem şu ki;
    bu test size
  • 10:11 - 10:14
    vücudunuzdaki hormonun ne kadar aktif
    olduğunu söylemez.
  • 10:14 - 10:15
    Sizin mevcut birçok hormonunuz olabilir
  • 10:15 - 10:17
    ama vücut sıcaklığınızı
    düzenlemek için
  • 10:17 - 10:19
    aktif olarak çalışmıyor olabilir.
  • 10:19 - 10:21
    Sadece sıcaklık ölçümünüzü
    her gün yaparak
  • 10:21 - 10:24
    tiroidinizin durumu hakkında
    bilgi edinebilirsiniz.
  • 10:24 - 10:26
    Peki ateşinizi her gün
    ölçmek istemezseniz ne olacak?
  • 10:26 - 10:28
    Ben size yapmanızı öneririm
  • 10:28 - 10:30
    ama ölçebileceğiniz daha tonlarca şey var.
  • 10:30 - 10:33
    Kan basıncınızı ölçebilirsiniz,
    kilonuzu ölçebilirsiniz --
  • 10:33 - 10:36
    evet, kim her gün
    kilosunu ölçmek için heyecanlı?
  • 10:36 - 10:37
    (Gülüşmeler)
  • 10:38 - 10:43
    Evliliğimizin başlarında Donald'ın
    burun tıkanıklığı vardı
  • 10:43 - 10:46
    ve tıkalı burnunu rahatlatmak için
  • 10:46 - 10:50
    boşu boşuna bir sürü ilaç alıyordu.
  • 10:50 - 10:54
    Bir gece yanıma gelip beni uyandırdı
    ve dedi ki:
  • 10:54 - 10:58
    "Tatlım, ben burnumdan nefes alamıyorum."
  • 10:58 - 11:03
    Ona doğru döndüm, baktım ve dedim ki:
    "Peki ağzından nefes alabiliyor musun?"
  • 11:03 - 11:04
    (Gülüşmeler)
  • 11:04 - 11:11
    Devam etti: "Evet ama burnumdan
    nefes alamıyorum!"
  • 11:11 - 11:14
    Ben de her iyi eş gibi onu telaşla
  • 11:14 - 11:16
    acil servise götürdüm
  • 11:16 - 11:18
    gece saat 2'de.
  • 11:18 - 11:22
    Arabayı sürdüğüm süre boyunca düşündüm;
  • 11:22 - 11:25
    şimdi ölemezsin.
  • 11:25 - 11:27
    Daha yeni evlendik,
  • 11:27 - 11:29
    insanlar seni benim öldürdüğümü düşünecek!
  • 11:29 - 11:31
    (Gülüşmeler)
  • 11:31 - 11:35
    Acil servise vardık, bir hemşire
    bize baktı
  • 11:35 - 11:37
    ve o burnundan nefes alamıyordu,
  • 11:37 - 11:40
    hemşire bizi tekrar doktora
    getirdi ve doktor dedi ki:
  • 11:40 - 11:43
    "Şikayetiniz nedir?", eşim:
    "Burnumdan nefes alamıyorum."
  • 11:43 - 11:45
    "Burnunuzdan nefes
    alamıyor musunuz?" dedi.
  • 11:45 - 11:48
    Hayır, ama o ağzından nefes alabiliyor.
  • 11:48 - 11:51
    (Gülüşmeler)
  • 11:51 - 11:54
    Bir adım geri attı
    ve ikimize de bakarak dedi ki:
  • 11:54 - 11:57
    "Sanırım problemi biliyorum beyefendi.
  • 11:57 - 11:59
    Kalp krizi geçiriyorsunuz.
  • 11:59 - 12:03
    Sizin için acilen EKG
    ve tomografi isteyeceğim."
  • 12:05 - 12:07
    Biz düşünüyorduk,
  • 12:07 - 12:11
    hayır hayır hayır. Kalp krizi değil.
    O ağzından nefes alabiliyor.
  • 12:11 - 12:14
    Hayır, hayır, hayır, hayır, hayır.
  • 12:14 - 12:16
    Doktorla birlikte bir ileri bir geri
    gidip duruyorduk;
  • 12:16 - 12:19
    çünkü biz teşhisin yanlış olduğunu
    düşünüyorduk,
  • 12:19 - 12:22
    "Hayır gerçekten iyi olacak,
    sadece sakin olun." dedi.
  • 12:22 - 12:26
    Düşünüyorum, nasıl sakin olabilirsin?
    Ama kalp krizi geçirdiğini düşünmüyorum.
  • 12:26 - 12:30
    Şanslıyız ki, bu doktor nöbetinin
    sonundaydı.
  • 12:30 - 12:33
    Bu yüzden yeni doktor geldi
  • 12:33 - 12:36
    ve burnundan nefes alamayan bir koca ile
  • 12:36 - 12:37
    bizi perişan halde gördü.
  • 12:37 - 12:39
    (Gülüşmeler)
  • 12:39 - 12:41
    Bize sorular sormaya başladı.
  • 12:41 - 12:46
    "Siz ikiniz egzersiz yapar mısınız?" dedi.
  • 12:46 - 12:53
    Bisikletlerimizi süreriz,
    spora gideriz, ara sıra.
  • 12:53 - 12:55
    (Gülüşmeler)
  • 12:55 - 12:57
    Dolaşırız.
  • 12:58 - 13:01
    O dedi ki: "Tam buraya gelmeden önce
    ne yapıyordunuz?"
  • 13:01 - 13:03
    "Düşünüyorum, gerçekten uyuyordum."
  • 13:03 - 13:06
    "Tamam ama Donald ne yapıyordu?"
  • 13:06 - 13:10
    Donald aldığı bir sürü ilacı
    sıralamaya başladı.
  • 13:10 - 13:13
    "Burun rahatlatıcı ilacımı içtim sonra
    burun spreyi sıktım."
  • 13:13 - 13:15
    sonra birden bir ışık yandı ve dedi ki:
  • 13:15 - 13:18
    "Aa! Siz bu ilacı burun spreyiyle asla
    karıştırmamalısınız.
  • 13:19 - 13:21
    Sizi her seferinde tıkar.
    Onun yerine bunu alın."
  • 13:21 - 13:23
    Bize reçete yazdı.
  • 13:23 - 13:25
    Biz birbirimize baktık,
    sonra doktora baktım
  • 13:25 - 13:30
    ve dedim ki: "Neden siz teşhisi
    doğru olarak koyabildiniz de
  • 13:30 - 13:35
    önceki doktor EKG ve tomografi
    çekilmesini istedi?"
  • 13:35 - 13:37
    Bize baktı ve dedi ki:
  • 13:37 - 13:41
    "158 kilo olan bir adam acil servise gelip
    nefes alamadığını söylediği zaman
  • 13:41 - 13:43
    kalp krizi geçirdiğini düşünürsünüz
  • 13:43 - 13:46
    ve soruları daha sonra sorarsınız."
  • 13:47 - 13:53
    Acil servis doktorları hızlı karar
    vermek için eğitiliyorlar
  • 13:53 - 13:55
    ama her zaman doğru olmuyor.
  • 13:55 - 13:57
    Kalp sağlığımızla ilgili
  • 13:57 - 13:59
    onunla paylaşacak bazı
    bilgilerimiz olsaydı
  • 13:59 - 14:03
    belki ilk seferde daha iyi
    bir teşhis konulabilirdi.
  • 14:03 - 14:05
    Bu grafiği görmenizi istiyorum;
  • 14:05 - 14:07
    sistolik kan basıncı ölçümleri
  • 14:07 - 14:11
    2010 Ekimden 2012 Temmuza kadar.
  • 14:11 - 14:13
    Göreceksiniz ki bu ölçümler
  • 14:13 - 14:16
    hipertansiyon öncesi ve hipertansiyon
    aralığında başlamış;
  • 14:16 - 14:19
    ama bir buçuk yılın sonunda
  • 14:19 - 14:22
    normal aralığa taşınmış.
  • 14:22 - 14:26
    Bu,16 yaşındaki sağlıklı birinin
    kalp atış hızı.
  • 14:26 - 14:30
    Bu veriler size hangi hikayeyi anlatıyor?
  • 14:30 - 14:33
    Açıkça, bu büyük bir dönüşüm yaşayan
  • 14:33 - 14:35
    birinin verileri
  • 14:35 - 14:40
    ve şans eseri bu kişi bugün burada.
  • 14:40 - 14:45
    Benimle acil servise gelen
    158 kiloluk o adam
  • 14:45 - 14:48
    şu an daha seksi ve sağlıklı
  • 14:48 - 14:54
    102 kilo bir adam ve bu da onun
    kan basıncı.
  • 14:54 - 14:58
    Bir buçuk yıl boyunca
  • 14:58 - 14:59
    Donald'ın yemesi değişti
  • 14:59 - 15:01
    ve bizim egzersiz rutinimiz değişti
  • 15:01 - 15:04
    ve kalp atış hızı karşılık verdi,
  • 15:04 - 15:06
    onun kan basıncı vücudunda yaptığı
    bu değişikliğe
  • 15:06 - 15:08
    karşılık verdi.
  • 15:08 - 15:10
    Peki bugün sizin buradan giderken
  • 15:10 - 15:13
    almanızı istediğim mesaj nedir?
  • 15:14 - 15:18
    Bizim yaptığımız gibi kendinizle ilgili
    sadece günlük ölçümler yaparak
  • 15:18 - 15:22
    verilerinizin sahipliğini alırsanız
  • 15:22 - 15:24
    vücudunuzun uzmanı olursunuz.
  • 15:24 - 15:26
    Otorite siz olursunuz.
  • 15:26 - 15:29
    Yapması zor değil.
  • 15:29 - 15:31
    Kendinizin uzmanı olmak için
  • 15:31 - 15:33
    istatistik doktorasına
    ihtiyacınız yok.
  • 15:33 - 15:36
    Kendi vücudunuzun uzmanı olmak için
    tıp okumanıza gerek yok.
  • 15:36 - 15:39
    Tıp doktorları nüfus üzerinde uzmanlar;
  • 15:39 - 15:41
    ama siz kendi üzerinizde uzmansınız.
  • 15:42 - 15:44
    Siz ikiniz bir araya
    geldiğiniz zaman,
  • 15:44 - 15:45
    iki uzman bir araya geldiği zaman,
  • 15:45 - 15:48
    siz ikiniz, tek başına doktordan daha iyi
  • 15:48 - 15:50
    karar verebilirsiniz.
  • 15:50 - 15:54
    Kişisel verileri toplayarak
    başarabileceklerinizde
  • 15:54 - 15:56
    bilginin gücünü anladığınıza göre
  • 15:56 - 15:59
    sizden kalkmanızı ve sağ elinizi
    kaldırmanızı istiyorum.
  • 15:59 - 16:01
    (Gülüşmeler)
  • 16:02 - 16:04
    Evet, kalkın.
  • 16:07 - 16:13
    Sizleri verilerinizin sahipliğini almaya
    davet ediyorum.
  • 16:14 - 16:17
    Bugün bu vesile ile sizlere
  • 16:17 - 16:21
    bir TEDx temel istatistik
    ön lisans derecesi veriyorum,
  • 16:22 - 16:26
    zamana bağlı veri analizi temeliyle
  • 16:26 - 16:29
    buna ilişkin bütün hak ve ayrıcalıklarla.
  • 16:30 - 16:33
    Bir dahaki sefere doktorunuzun
    ofisindeyken
  • 16:33 - 16:36
    yeni başlayan istatistikçiler olarak
  • 16:36 - 16:38
    cevabınız her zaman ne olmalı?
  • 16:38 - 16:41
    Seyirci: Bana verileri gösterin!
    TW: Sizi duyamıyorum!
  • 16:41 - 16:43
    Seyirci: Bana verileri gösterin!
  • 16:43 - 16:44
    TW: Bir kez daha!
  • 16:44 - 16:45
    Seyirci: Bana verileri gösterin!
  • 16:45 - 16:47
    TW: Bana verileri gösterin.
  • 16:47 - 16:49
    Teşekkür ederim.
  • 16:49 - 16:50
    (Alkışlar)
Title:
Vücudunuzun verilerine sahip olun
Speaker:
Talithia Williams
Description:

Yeni nesil yüksek teknolojili kendini izleme cihazları (nabız, uyku, günlük adım sayısı ölçme) yarışan atletler için üretilmiş gibi gözükebilir. Ama bir istatistikçi olan Talithia Williams hepimizi vücudumuzla ilgili basit verileri her gün ölçmeye ve kaydetmeye ikna ediyor; çünkü bizim kendi verilerimiz doktorların bilebileceğinden daha çok şey açığa çıkarabilir.

more » « less
Video Language:
English
Team:
TED
Project:
TEDTalks
Duration:
17:07
Cihan Ekmekçi approved Turkish subtitles for Own your body's data
Cihan Ekmekçi edited Turkish subtitles for Own your body's data
Senanur Çetgin accepted Turkish subtitles for Own your body's data
Senanur Çetgin edited Turkish subtitles for Own your body's data
Senanur Çetgin edited Turkish subtitles for Own your body's data
Senanur Çetgin edited Turkish subtitles for Own your body's data
Senanur Çetgin edited Turkish subtitles for Own your body's data
Cihan Ekmekçi rejected Turkish subtitles for Own your body's data
Show all

Turkish subtitles

Revisions