İklim değişikliği yiyeceklerimizi nasıl daha az besleyici yapabilir
-
0:02 - 0:07Amerikalı beyzbol oyuncusu
ve filozof Yogi Berra şöyle söylüyor: -
0:07 - 0:10"Nereye gittiğimizi bilmiyorsak
oraya ulaşamayabiliriz." -
0:12 - 0:16Bilimsel bilgi toplamak, değişen
bir iklimde geleceğimizin nasıl görüneceği -
0:16 - 0:19ve bunun sağlımız için
ne anlama geldiği konusunda -
0:19 - 0:23bize daha geniş
bir kavrayış ve netlik sağlıyor. -
0:24 - 0:27İlgili bir bakış açısı hakkında
konuşmak için buradayım, -
0:27 - 0:32fosil yakıt yakmaktan oluşan
sera gazı emisyonlarının -
0:32 - 0:37yiyeceklerimizin besin kalitesini
nasıl azalttığı hakkında konuşacağım. -
0:37 - 0:39Besin piramidiyle başlayalım.
-
0:39 - 0:41Hepiniz besin piramidini biliyordur.
-
0:41 - 0:44Hepimizin dengeli beslenmesi gerekiyor.
-
0:44 - 0:45Protein almamız gerekiyor,
-
0:45 - 0:47mikro besin almamız gerekiyor,
-
0:47 - 0:48vitamin almamız gerekiyor.
-
0:48 - 0:52Dolayısıyla bu, her gün
ihtiyacımız olan şeyleri aldığımızdan -
0:52 - 0:54nasıl emin olacağımız
konusunda düşünmemiz için bir yol -
0:54 - 0:56ki böylece büyüyüp gelişebilelim.
-
0:56 - 0:59Ancak sadece ihtiyacımız
olduğu için yemek yemiyoruz, -
0:59 - 1:01aynı zamanda zevk için de yemek yiyoruz.
-
1:01 - 1:04Ekmek, makarna, pizza --
-
1:04 - 1:08kültürel olarak önemli olan
birçok yiyecek var. -
1:08 - 1:09Bunları yemeyi seviyoruz.
-
1:10 - 1:12Bu yüzden diyetimiz için önemliler
-
1:13 - 1:15ancak aynı zamanda
kültürlerimiz için de önemliler. -
1:16 - 1:21Karbondioksit, Sanayi Devrimi'nin
başından beri artıyor, -
1:21 - 1:27günümüzde yaklaşık olarak milyonda
280'den 410 birimin üzerine artış gösterdi -
1:27 - 1:29ve artmaya da devam ediyor.
-
1:29 - 1:33Bitkilerin büyümesi için gerekli olan
karbon, bu karbondioksitten geliyor. -
1:33 - 1:35Onu bitkiye getiriyorlar,
-
1:35 - 1:38karbonun kendisini ayırıyorlar
-
1:38 - 1:40ve onu büyümek için kullanıyorlar.
-
1:41 - 1:43Aynı zamanda topraktaki
besinlere de ihtiyaçları var. -
1:44 - 1:48Bu yüzden evet,
karbondioksit bir gübre. -
1:49 - 1:54Bu; artan karbondioksit yoğunluğu,
dünya genelindeki gıda güvenliği -
1:54 - 1:58ve insanların her gün yeteri kadar
yediklerinden emin olmak açısından -
1:58 - 2:01sevindirici bir haber olmalı.
-
2:01 - 2:07Dünyada yaklaşık olarak 820 milyon insan
her gün yeteri kadar yemek yiyemiyor. -
2:07 - 2:11Dolayısıyla yüksek karbondioksitin
gıda güvenliği sorunumuza -
2:11 - 2:13nasıl yardımcı olacağı hakkında
makul sayıda yayın var. -
2:14 - 2:19Tarımsal verimlilik sürecimizi
hızlandırmamız gerekiyor, -
2:19 - 2:23böylece 2050'de hayatta olacak
9 ile 10 milyar insana besin sağlayabilir -
2:23 - 2:26ve Sürdürülebilir Kalkınma
Hedefleri'ne ulaşabiliriz, -
2:26 - 2:28özellikle de iki numaralı hedefe;
-
2:28 - 2:31besin güvensizliğini azaltmak,
-
2:31 - 2:33besin değerini artırmak,
-
2:33 - 2:36herkesin ihtiyaç duyduğu
yiyeceklere erişimi artırmak. -
2:36 - 2:41İklim değişikliğinin tarımsal
verimliliği etkilediğini biliyoruz. -
2:41 - 2:46Dünya, sanayi öncesi zamandan bu yana
bir santigrat derece kadar ısındı. -
2:46 - 2:50Bu ısınma, yerel sıcaklıkları
ve yağış dağılımlarını değiştiriyor -
2:50 - 2:52ve bunun dünyanın birçok kısmında
-
2:52 - 2:56tarımsal verimlilik açısından
sonuçlar doğuruyor. -
2:56 - 3:00Sorun sadece sıcaklık ve yağıştaki
yerel değişiklikler değil, -
3:00 - 3:01aşırı derecede olması.
-
3:02 - 3:05Sıcak hava dalgası,
seller ve kuraklık açısından aşırılık -
3:05 - 3:09önemli derecede verimliliği etkiliyor.
-
3:11 - 3:16Bitkilerin büyümesini sağlamak dışında
-
3:16 - 3:19bu karbondioksit
başka sonuçlar da doğuruyor, -
3:19 - 3:22yüksek oranda karbondioksit olduğunda
-
3:22 - 3:26bitkiler; karbonhidratların, şekerlerin
ve nişastaların sentezini arttırıyor -
3:26 - 3:31ve protein ile önemli besinlerin
yoğunluğunu azaltıyor -
3:31 - 3:38ve bu, gıda güvenliğinin gelişimini
nasıl düşündüğümüz açısından çok önemli. -
3:39 - 3:42Birkaç gece önce, iklim değişikliği
hakkındaki bir masa sohbetinde -
3:42 - 3:46biri 7'de 5 oranında
iyimser olduklarını söyledi: -
3:46 - 3:49Haftanın 5 günü iyimserler
-
3:49 - 3:52ve bu diğer iki günde
konuşulacak bir konu. -
3:53 - 3:55Mikro besinleri düşündüğümüzde
-
3:55 - 4:00neredeyse hepsi yüksek karbondioksit
yoğunluklarından etkileniyor. -
4:00 - 4:02Özellikle de ikisi, demir ve çinko.
-
4:02 - 4:06Yeteri kadar demire sahip değilseniz
demir eksikliği anemisi olabilirsiniz. -
4:06 - 4:13Yorgunluk, nefes darlığı ve bazı oldukça
ciddi sonuçlarla da ilişkilendiriliyor. -
4:13 - 4:15Yeteri kadar çinkoya sahip değilseniz ise
-
4:15 - 4:17iştahsızlık yaşayabilirsiniz.
-
4:17 - 4:19Dünya genelinde çok önemli bir sorun.
-
4:19 - 4:22Çinko eksikliği olan
neredeyse bir milyar insan var. -
4:22 - 4:25Anne ve çocuk sağlığı
açısından çok önemli. -
4:25 - 4:27Gelişimi etkiliyor.
-
4:28 - 4:32B vitaminleri de
pek çok nedenden ötürü çok önemli. -
4:32 - 4:35Yiyecekleri enerjiye
çevirmemizde yardımcı oluyorlar. -
4:35 - 4:40Vücudumuzun birçok fizyolojik faaliyetinin
işlevi açısından çok önemliler -
4:40 - 4:43ve bir bitkide yüksek oranda
karbon olduğunda -
4:43 - 4:46daha az azot ve B vitaminleri alıyorsunuz.
-
4:47 - 4:48Sadece biz etkilenmiyoruz.
-
4:48 - 4:54Sığırlar çoktan etkilendi
çünkü yemlerinin kalitesi düşüyor. -
4:54 - 4:57Aslında bu, bitkilerin
her tüketicisini etkiliyor. -
4:57 - 5:01Örneğin evcil kedi
ve köpeklerimizi düşünelim. -
5:01 - 5:05Birçok evcil hayvan ve köpek
mamalarındaki etiketlere bakarsanız -
5:05 - 5:09bu mamalarda kayda değer miktarda
tahıl olduğunu fark edeceksiniz. -
5:09 - 5:11Dolayısıyla bu herkesi etkiliyor.
-
5:11 - 5:14Peki, bunun bir sorun
olduğunu nasıl biliyoruz? -
5:14 - 5:16Saha araştırmalarından
-
5:16 - 5:19ve laboratuvarlardaki
deneysel çalışmalardan biliyoruz. -
5:19 - 5:20Saha araştırmalarında --
-
5:20 - 5:25ilk olarak buğdaya
ve pirince odaklanacağım -- -
5:25 - 5:29örneğin farklı arazilere
ayrılan pirinç tarlaları var. -
5:30 - 5:33Arazilerin hepsi aynı:
-
5:33 - 5:34Toprak aynı,
-
5:34 - 5:36yağış aynı --
-
5:36 - 5:38her şey aynı.
-
5:38 - 5:42Bunların haricinde bazı araziler
üzerine karbondioksit atılıyor. -
5:43 - 5:46Dolayısıyla günümüzün koşulları
-
5:46 - 5:50ve yüzyılın ilerleyen zamanlarındaki
karbondioksit koşulları altında -
5:50 - 5:53nasıl görüneceğini karşılaştırabilirsiniz.
-
5:53 - 5:56Bunu yapan birkaç çalışmadan
birinin bir parçasıydım. -
5:56 - 6:01Çin ve Japonya'daki
18 pirinç sahasını inceledik -
6:01 - 6:03ve yüzyılın ilerleyen zamanlarında
-
6:03 - 6:05beklediğimiz koşullar
altında onları yetiştirdik. -
6:07 - 6:09Sonuçlara baktığımızda
-
6:09 - 6:12beyaz sütun günümüz koşulları,
-
6:12 - 6:16kırmızı sütun ise yüzyılın ilerleyen
zamanlarındaki koşullar. -
6:17 - 6:21Protein, yaklaşık olarak yüzde 10,
-
6:21 - 6:25demir yüzde 8, çinko yüzde 5 azalıyor.
-
6:25 - 6:28Bunlar, çok büyük bir değişim
olarak görünmüyor olabilir -
6:28 - 6:32fakat her ülkedeki
ağırlıklı olarak nişasta yiyen -
6:32 - 6:34yoksul kesimi düşünmeye başladığınızda
-
6:34 - 6:39bunun sınırda olan insanları
ciddi eksikliklerin sınırına taşıyacağını -
6:39 - 6:42ve her tür sağlık sorunları
yaratacağını fark ediyorsunuz. -
6:42 - 6:46Durum, B vitaminleri için daha da ciddi.
-
6:46 - 6:50B1 ve B2 vitaminlerine baktığınızda
-
6:50 - 6:52yaklaşık yüzde 17'lik bir düşüş var.
-
6:52 - 6:58Pantotenik asitte, yani B5 vitamininde,
yaklaşık yüzde 13'lük bir düşüş var. -
6:58 - 7:01Folik asitte yaklaşık
yüzde 30'luk bir düşüş var. -
7:01 - 7:05Bunlar, yapılan çeşitli deneylerin
üstünde ortalamalar. -
7:05 - 7:09Folik asit çocuk gelişimi için çok önemli.
-
7:09 - 7:11Yeteri kadar folik asit
almayan hamile kadınlar -
7:11 - 7:14doğum kusurlarıyla bebek sahibi
olmakta daha yüksek riske sahipler. -
7:15 - 7:19Dolayısıyla bunlar, karbondioksit
yükselmeye devam ettikçe -
7:19 - 7:22sağlığımız için oldukça
ciddi olası sonuçlar. -
7:24 - 7:25Diğer bir örnek ise
-
7:25 - 7:29Chris Weyant ve meslektaşları tarafından
yapılan bu modelleme işi, -
7:29 - 7:33yüksek karbondioksitten
düşük demir ve çinkoya -- -
7:33 - 7:35sadece demir ve çinkoya baktılar --
-
7:35 - 7:38çeşitli sağlık sonuçlarına kadar
olan bu zincere baktılar. -
7:38 - 7:44Sıtmaya, ishalli hastalıklara, zatürreye,
demir eksikliği anemisine -
7:44 - 7:48ve 2050'de sonuçlarının
ne olabileceğine baktılar. -
7:48 - 7:50Burada renk ne kadar koyuysa
-
7:50 - 7:52sonuçlar da o kadar büyük.
-
7:52 - 7:58En büyük etkilerin Asya ve Afrika'da
olduğunu görebilirsiniz -
7:58 - 8:02ancak aynı zamanda ABD
ve Avrupa'daki ülkelerde de -
8:02 - 8:04nüfuslar bundan etkilenebilir.
-
8:05 - 8:09Yaklaşık olarak 125 milyon insanın
etkilenebileceğini tahmin ediyorlar. -
8:10 - 8:14Aynı zamanda en etkili müdahalenin
ne olacağını da modellediler -
8:14 - 8:19ve nihai kararları
sera gazlarını azaltmaktı: -
8:19 - 8:22Yüzyılın ortasına kadar
sera gazı emisyonlarını azaltmak -
8:22 - 8:24ki böylece yüzyılın ilerleyen zamanlarında
-
8:24 - 8:27bu sonuçlar hakkında
endişelenmemize gerek kalmasın. -
8:29 - 8:31Bu deneyler, bu modelleme çalışmaları
-
8:31 - 8:34iklim değişikliğinin kendisini
hesaba katmadı. -
8:34 - 8:37Sadece karbondioksit
bileşenine odaklandılar. -
8:38 - 8:40Dolayısıyla ikisini birleştirince
-
8:40 - 8:43etkinin size söylediğimden
daha büyük olması bekleniyor. -
8:44 - 8:48Kahvaltı için yediğiniz yemeğin,
öğle yemeği için yiyeceğiniz yemeğin -
8:48 - 8:53besin kalitesi açısından büyükanne
ve büyükbabanızın yediklerinden -
8:53 - 8:57ne kadar değiştiğini
size şimdi anlatabilmek isterdim. -
8:58 - 8:59Ama anlatamam.
-
8:59 - 9:02Bu konu hakkında bir araştırmamız yok.
-
9:02 - 9:05Şu anki gıda güvensizliğinin
bu değişimler tarafından -
9:05 - 9:07ne kadar etkilendiğini anlatmak isterdim.
-
9:08 - 9:09Ama anlatamam.
-
9:09 - 9:11Bu konu hakkında da bir araştırmamız yok.
-
9:12 - 9:16Olası çözümlerin ne olabileceği de
dahil olmak üzere -
9:16 - 9:20bu alanda bilinmesi gereken çok şey var.
-
9:20 - 9:23Bu çözümlerin ne olduğunu
tam olarak bilmiyoruz -
9:23 - 9:25fakat birçok seçeneğimiz var.
-
9:26 - 9:28Teknolojide ilerleme kaydettik.
-
9:28 - 9:31Bitki ıslahımız var.
Biyolojik arıtmamız var. -
9:31 - 9:33Toprak bir fark yaratabilir
-
9:33 - 9:36ve tabii bu değişimlerin
gelecekteki sağlığımızı, -
9:36 - 9:40çocuklarımız sağlığını
ve torunlarımızın sağlığını -
9:40 - 9:43nasıl etkileyebileceğini bilmenin
çok yararı olacaktır. -
9:44 - 9:46Bu yatırımlar zaman alır.
-
9:47 - 9:50Tüm bu sorunları çözmek zaman alacak.
-
9:51 - 9:57Bu araştırmaya yatırım yapan herhangi bir
ulusal bir kuruluş veya iş grubu yok. -
9:58 - 10:03Nereye gittiğimizi bilmemiz için
bu yatırımlara son derece ihtiyacımız var. -
10:04 - 10:07Bu süre içerisinde yapabileceğimiz şey
-
10:07 - 10:13tüm insanların tam bir beslenmeye
erişimi olduğundan emin olmak, -
10:13 - 10:17sadece dünyanın zengin kısımlarında değil
dünyanın her yerinde. -
10:18 - 10:21Ayrıca yüzyılın ilerleyen zamanlarında
gelecek olan zorlukları azaltmak için -
10:21 - 10:26sera gazı emisyonlarını teker teker
ve toplu olarak düşürmemiz gerekiyor. -
10:28 - 10:33Eğitimin pahalı olduğunu düşünüyorsan
cahilliği dene diye bir söz vardır. -
10:34 - 10:35Denemeyelim.
-
10:36 - 10:38Kendimize yatırım yapalım;
-
10:38 - 10:40çocuklarımıza
-
10:40 - 10:41ve de gezegenimize.
-
10:41 - 10:43Teşekkür ederim.
-
10:43 - 10:47(Alkış)
- Title:
- İklim değişikliği yiyeceklerimizi nasıl daha az besleyici yapabilir
- Speaker:
- Kristie Ebi
- Description:
-
Atmosferdeki artan karbon seviyeleri, bitkilerin daha hızlı büyümesini sağlayabilir ancak başka gizli bir sonucu daha var: Hayatta kalmamız için ihtiyacımız olan bitkilerin besin maddelerini ve vitaminleri çalıyorlar. Küresel gıda güvenliği hakkındaki bir konuşmada, epidemiyolojist Kristie Ebi bu büyüyen beslenme krizinin devasa olası sağlık sonuçlarını -- ve tüm insanların yaşama, sağlıklı yiyeceklere erişimi olduğundan emin olmak için atacağımız adımları araştırıyor.
- Video Language:
- English
- Team:
closed TED
- Project:
- TEDTalks
- Duration:
- 11:00
![]() |
Cihan Ekmekçi edited Turkish subtitles for How climate change could make our food less nutritious | |
![]() |
Cihan Ekmekçi approved Turkish subtitles for How climate change could make our food less nutritious | |
![]() |
Cihan Ekmekçi accepted Turkish subtitles for How climate change could make our food less nutritious | |
![]() |
Cihan Ekmekçi edited Turkish subtitles for How climate change could make our food less nutritious | |
![]() |
Gözde Alpçetin edited Turkish subtitles for How climate change could make our food less nutritious | |
![]() |
Gözde Alpçetin edited Turkish subtitles for How climate change could make our food less nutritious | |
![]() |
Gözde Alpçetin edited Turkish subtitles for How climate change could make our food less nutritious | |
![]() |
Gözde Alpçetin edited Turkish subtitles for How climate change could make our food less nutritious |