Return to Video

WAT IS WEDERZIJDSE HULP?

  • 0:32 - 0:36
    Wederzijdse Hulp is de voornaamste factor
    achter de anarchistische praktijk en...
  • 0:36 - 0:38
    een essentieel kader
    voor het begrijpen van...
  • 0:38 - 0:41
    anarchistische opvattingen over
    sociale organisatie in bredere zin.
  • 0:41 - 0:43
    Dus... wat is het precies?
  • 0:43 - 0:48
    In zijn eenvoudigste vorm is er wederzijdse
    hulp in het spel als twee of meer...
  • 0:48 - 0:51
    mensen samenwerken om
    een probleem op te lossen...
  • 0:51 - 0:53
    dat in het voordeel is
    van alle betrokkenen.
  • 0:53 - 0:57
    Met andere woorden, het betekent samenwerking
    omwille van het algemeen welzijn.
  • 0:57 - 1:03
    Zo bezien is wederzijdse hulp natuurlijk geen
    nieuw idee, noch iets exclusief van anarchisten.
  • 1:03 - 1:07
    In feite beoefenden de vroegste menselijke
    samenlevingen wederzijdse hulp om te overleven,
  • 1:07 - 1:13
    en heden ten dage zijn er vele voorbeelden van
    deze logica te vinden in het planten- en dierenrijk.
  • 1:13 - 1:16
    Om de omarming van wederzijdse
    hulp van anarchisten te begrijpen,
  • 1:16 - 1:18
    moeten we 100 jaar terug...
  • 1:18 - 1:22
    naar de geschriften van de beroemde
    Russische anarchist Pjotr Kropotkin,
  • 1:22 - 1:26
    die behalve een van de meest
    indrukwekkende baarden ooit tentoonstelde,
  • 1:26 - 1:30
    evengoed een talentvol zoöloog
    en evolutiebioloog was.
  • 1:31 - 1:36
    In de periode van Kropotkin werd de evolutionaire
    biologie sterk gedomineerd door de ideeën...
  • 1:36 - 1:40
    van sociaal Darwinisten
    als Thomas H. Huxley.
  • 1:40 - 1:44
    Door de meedogenloze toepassing van Charles Darwins
    beroemde uitspraak "survival of the fittest"...
  • 1:44 - 1:49
    op samenlevingen, concludeerde Huxley en consorten
    dat de bestaande sociale hiërarchieën...
  • 1:49 - 1:53
    het gevolg waren van natuurlijke selectie,
    of de concurrentie tussen vrije soevereine individuen,
  • 1:53 - 1:58
    en dus een belangrijke en onvermijdelijke
    factor in de menselijke evolutie.
  • 1:58 - 2:02
    Niet al te verrassend waren deze ideeën
    vooral populair bij rijke en politiek machtige...
  • 2:02 - 2:07
    witten, want het bood hen een pseudowetenschappelijke
    rechtvaardiging voor hun bevoorrechte posities...
  • 2:07 - 2:11
    in de samenleving, naast het verstrekken van
    een racistische rationalisering...
  • 2:11 - 2:16
    van de Europese kolonisatie
    van Azië, Afrika en Amerika.
  • 2:17 - 2:22
    Kropotkin viel deze conventionele wijsheid aan,
    toen hij in 1902 het boek...
  • 2:22 - 2:27
    Wederzijdse Hulp: Een factor in evolutie publiceerde
    waarin hij bewees dat er meer was...
  • 2:27 - 2:31
    in de evolutie dan blinde,
    individuele concurrentie.
  • 2:31 - 2:36
    Kropotkin toonde aan dat soorten die
    samenwerken of symbiotische regelingen...
  • 2:36 - 2:39
    troffen met andere soorten op basis van
    wederzijds voordeel, beter in staat...
  • 2:39 - 2:41
    waren zich aan te passen
    aan hun omgeving...
  • 2:41 - 2:44
    en concurrentievoordeel hadden
    ten opzichte van soorten...
  • 2:44 - 2:46
    die dat niet deden of konden.
  • 2:46 - 2:48
    In de hedendaagse grootstedelijke
    samenleving zijn mensen gesocialiseerd...
  • 2:48 - 2:50
    om zichzelf te zien als onafhankelijke,
  • 2:50 - 2:55
    zelfvoorzienende personen, uitgerust met eigen
    appartementen, bankrekeningen, smartphones...
  • 2:55 - 2:56
    en Facebook-profielen.
  • 2:56 - 2:59
    Echter, dit begrip van menselijke
    onafhankelijkheid is een mythe,
  • 2:59 - 3:01
    gepromoot door bedrijven
    en staten die...
  • 3:01 - 3:06
    proberen ons te kneden en te splitsen tot gemakkelijk
    te beheersen consumenten die voornamelijk streven...
  • 3:06 - 3:09
    naar het eigen korte-termijn welzijn.
  • 3:09 - 3:12
    In werkelijkheid zijn mensen
    ontzettend van elkaar afhankelijk.
  • 3:12 - 3:15
    In feite is het de sleutel
    tot ons succes als soort.
  • 3:16 - 3:20
    Heb je wel eens stilgestaan bij de afkomst
    van je voedsel of de kleren die je draagt?
  • 3:20 - 3:24
    Hoe zit het met het werk en de materialen die in
    de bouw van je huis of je auto zijn gegaan?
  • 3:24 - 3:29
    Aan ons lot overgelaten, zonder het gemak
    van de beschaving, zouden weinigen van ons...
  • 3:29 - 3:32
    een week overleven, laat staan in staat zijn
    een fractie van de vele grondstoffen...
  • 3:32 - 3:34
    die we dagelijks consumeren
    te produceren.
  • 3:35 - 3:38
    Van de grote piramides in opdracht van
    de farao's in het oude Egypte...
  • 3:38 - 3:41
    tot aan de hedendaagse wereldwijde
    productie en aanvoerketens,
  • 3:41 - 3:43
    is de primaire functie van
    de heersende klasse altijd geweest...
  • 3:43 - 3:45
    de menselijke activiteit te organiseren.
  • 3:45 - 3:49
    En overal waar ze dat doen,
    vertrouwen ze op dwang.
  • 3:49 - 3:53
    Het kapitalisme organiseert deze activiteit
    door direct geweld of de geïnternaliseerde...
  • 3:53 - 3:56
    dreiging van honger door
    een systeem op basis van...
  • 3:56 - 3:58
    privaat bezit van
    rijkdom en eigendom.
  • 3:58 - 4:00
    Kapitalisme kan mensen inspireren
    om vele verbazingwekkende...
  • 4:00 - 4:03
    dingen te doen, zolang
    er winst te maken is.
  • 4:03 - 4:06
    Maar zonder een winstoogmerk zijn er
    veel belangrijke taken...
  • 4:06 - 4:10
    die het nooit en te nimmer
    zal kunnen volbrengen.
  • 4:10 - 4:13
    Van het uitroeien van wereldwijde armoede
    en het voorkomen van ziekten...
  • 4:13 - 4:15
    tot het verwijderen van giftige
    kunststoffen uit de oceanen.
  • 4:16 - 4:18
    Deze gigantische taken
    vereisen een nieuwe...
  • 4:18 - 4:22
    ethos die ons aan elkaar verbindt
    en aan de wereld die ons in stand houdt.
  • 4:22 - 4:26
    Een verschuiving van kapitalisme
    naar wederzijdse hulp.
  • 4:26 - 4:30
    Glimpen van het anarchistische ideaal
    van wederzijdse hulp kun je vinden...
  • 4:30 - 4:31
    in de gemeenschappen van open...
  • 4:32 - 4:34
    source software-ontwikkelaars en
    programmeurs die...
  • 4:34 - 4:37
    nieuwe encryptievormen bedenken
    om NSA-surveillance te dwarsbomen.
  • 4:37 - 4:41
    Ze kunnen worden gezien bij buren die
    gezamenlijk een collectieve opvang organiseren...
  • 4:41 - 4:45
    en in de nasleep van rampen, zoals
    bij de orkanen Katrina en Sandy, toen...
  • 4:45 - 4:49
    in de afwezigheid van de overheidsdiensten
    volslagen vreemden elkaar te hulp schoten.
  • 4:49 - 4:53
    Het kan worden gezien in de moed van de
    White Helmets van Aleppo, die hun leven riskeren...
  • 4:53 - 4:57
    om kinderen uit ingestorte gebouwen te halen die
    zijn getroffen door Assads vaatbommen.
  • 4:57 - 5:01
    Stel een wereld voor waarin menselijke
    activiteiten niet op basis van een onophoudelijke...
  • 5:01 - 5:04
    wedstrijd wordt georganiseerd rond
    een kunstmatig gehouden schaarste,
  • 5:04 - 5:07
    maar rond het nastreven
    van menselijke behoeften...
  • 5:07 - 5:12
    en je zal het wereldbeeld begrijpen
    dat anarchisten proberen te creëren.
Title:
WAT IS WEDERZIJDSE HULP?
Description:

In een wereld die wordt geregeerd door onophoudelijke kapitalistische concurrentie, waar mensen moeten concurren tegen elkaar om werk, hebben anarchisten een andere visie: Wederzijdse Hulp.

more » « less
Video Language:
English
Duration:
05:27

Dutch subtitles

Revisions Compare revisions