Polish subtitles

← Ludzkość kontra Ebola. Jak wygrać tę przerażającą wojnę

Get Embed Code
25 Languages

Showing Revision 28 created 10/04/2019 by Rysia Wand.

  1. Kiedy kilka miesięcy temu zaproszono mnie
    do wygłoszenia tej prelekcji,
  2. rozważaliśmy z organizatorami,
    jak go nazwać.
  3. Braliśmy pod uwagę wiele tematów.
  4. Ale nikt nie zaproponował tego.
  5. [Pokonać ebolę]
  6. Dwa miesiące temu
  7. ebola wciąż gwałtownie się nasilała
  8. i rozprzestrzeniała
    na coraz większe obszary.
  9. Ludzie byli przerażeni
    i zaniepokojeni tą chorobą
  10. na większą skalę niż kiedykolwiek
    wcześniej w historii współczesnej.
  11. Jestem dziś tutaj i mogę opowiedzieć
    wam o zwalczaniu eboli,

  12. dzięki ludziom,
    o których nigdy nie słyszeliście,
  13. takim jak Peter Clement, doktor z Liberii
    pracujący w hrabstwie Lofa,
  14. miejscu, o którym pewnie
    nigdy nie słyszeliście.
  15. Hrabstwo Lofa jest istotne,
  16. bo około pięciu miesięcy temu,
  17. kiedy epidemia dopiero
    zaczynała się nasilać,
  18. hrabstwo Lofa było jej epicentrum.
  19. Lekarze Bez Granic i miejscowe lecznice
  20. przyjmowały wtedy
    dziesiątki ludzi dziennie.
  21. Pacjenci i społeczności były
    coraz bardziej przerażone chorobą
  22. i jej skutkami dla rodzin,
  23. społeczności, ich dzieci i krewnych.
  24. Peterowi Clementowi przydzielono
    ciężką 12-godziną jazdę
  25. z Monrowii, stolicy kraju,
    do hrabstwa Lofa,
  26. gdzie miał pomagać w zwalczaniu epidemii.
  27. Po przyjeździe Peter był świadkiem
    przerażenia, o którym wspomniałem.

  28. Usiadł więc z miejscowymi
    wodzami i słuchał.
  29. To, co usłyszał, było przygnębiające.
  30. Wodzowie rozmawiali
    o wstrząsie i desperacji ludzi,
  31. których dotknęła choroba.
  32. Słyszał przygnębiające historie
  33. nie tylko o wpływie eboli
    na pojedyncze osoby,
  34. ale na całe rodziny i społeczności.
  35. Przysłuchiwał się wodzom i usłyszał:
  36. "Kiedy nasze dzieci są chore i umierające,
  37. nie możemy ich nawet przytulić,
    choć bardzo byśmy chcieli.
  38. Gdy giną nasi krewni,
  39. nie możemy zająć się nimi,
    jak nakazuje tradycja.
  40. Nie możemy obmyć ciał przed pochówkiem,
  41. jak każą nasze zwyczaje".
  42. Z tego powodu byli pełni obaw i niepokoju.
  43. Zaczęło do nich docierać,
    że panuje epidemia.
  44. Ludzie odwracali się od przybyłych
    pracowników służby zdrowia,

  45. bohaterów, którzy przyjechali
    pomóc tamtejszej społeczności,
  46. a nie mieli do niej wstępu.
  47. Peter wytłumaczył to wodzom.
  48. Słuchali. Zamienili się na chwilę rolami.
  49. Peter wytłumaczył, czym jest ebola,
  50. jak wpływa na społeczności
  51. i jak zagraża naszemu człowieczeństwu.
  52. Przez ebolę nie można przytulić
    swoich dzieci, gdy tego potrzebują.
  53. Nie można pogrzebać zmarłych
    zgodnie z tradycją.
  54. Trzeba zaufać ludziom w skafandrach
    kosmicznych, że zrobią to za nas.
  55. To, co się później stało,
    było nadzwyczajne.

  56. Miejscowa społeczność,
    pracownicy służby zdrowia i Peter
  57. usiedli razem i ułożyli nowy plan
    kontrolowania eboli w hrabstwie Lofa.
  58. Ta historia jest szczególnie istotna,
  59. bo, hrabstwo Lofa znajdujące się
    w samym środku epidemii,
  60. o której słyszycie i czytacie w gazetach,
  61. którą oglądacie na ekranach telewizorów,
  62. od prawie ośmiu tygodni nie zanotowało
    ani jednego przypadku eboli.
  63. (Brawa)
  64. To oczywiście nie znaczy,
    że nie ma już zagrożenia.

  65. Wciąż istnieje ryzyko
    pojawienia się nowych przypadków.
  66. Wniosek jest jednak taki,
    że ebolę da się pokonać.
  67. To jest najważniejsze.
  68. Nawet na taką skalę
  69. i rozprzestrzeniającą się
    w tak zawrotnym tempie,
  70. ebolę da się pokonać.
  71. Tylko kiedy społeczności współpracują
    z pracownikami służby zdrowia,
  72. można powstrzymać chorobę.
  73. Jak ebola pojawiła się w hrabstwie Lofa?

  74. By się tego dowiedzieć, musimy cofnąć się
    o 12 miesięcy, do początków epidemii.
  75. Jak wielu z was wie,
    wirusa nie zidentyfikowano od razu.
  76. Nie wykryto go przez pierwsze trzy
    czy cztery miesiące,
  77. bo ebola nie jest chorobą
    Afryki Zachodniej.
  78. To choroba Afryki Środkowej,
    oddalonej o prawie pół kontynentu.
  79. Ludzie nie znali tej choroby.
  80. Nie znali jej też
    pracownicy służby zdrowia.
  81. Nie wiedzieli, z czym mają do czynienia.
  82. A żeby skomplikować
    sprawę jeszcze bardziej,
  83. wirus wywoływał symptom,
  84. który nie był typowy dla tej choroby.
  85. Dlatego nawet ci, którzy znali ebolę,
    nie rozpoznali jej.
  86. Dlatego tak późno ją zidentyfikowano.
  87. Ale wbrew przekonaniu niektórych,

  88. kiedy tylko wykryto wirusa,
    natychmiast napłynęła pomoc.
  89. Lekarze Bez Granic szybko założyli
    w tym rejonie ośrodki leczenia eboli.
  90. Światowa Organizacja Zdrowia i partnerzy
  91. wysłali w przeciągu następnych
    dwóch miesięcy setki ludzi,
  92. by pomóc w śledzeniu wirusa.
  93. Problem w tym,
  94. że ten wirus eboli
    za bardzo się już rozprzestrzenił.
  95. Przewyższył też ilość i zasięg działań,
  96. przeprowadzonych dotąd względem eboli.
  97. W sześć miesięcy nie tylko Gwinea,

  98. ale też Sierra Leone
    i Liberia zostały zarażone.
  99. W miarę rozprzestrzeniania się wirusa
    na nowe tereny, liczby wzrastały.
  100. Teraz nie tylko setki ludzi zaraziły się
  101. i umierały z powodu choroby,
  102. ale też pierwsi ratownicy,
  103. pracownicy służby zdrowia,
  104. którzy przybyli na pomoc,
  105. dziesiątkami zarażali się i umierali.
  106. Prezydenci tych krajów
    zdawali sobie sprawę z sytuacji.
  107. Spotkali się i zgodzili na współpracę.
  108. Założyli punkt kryzysowy w Conakry,
  109. by wspólnie powstrzymać chorobę
  110. i wprowadzić w życie wspomniane strategie.
  111. Potem zdarzyło się coś,
    co jeszcze nigdy nie miało miejsca.

  112. Wirus lub osoba nim zarażona
  113. znalazł się w samolocie
    i poleciał do innego kraju.
  114. Po raz pierwszy zaobserwowaliśmy,
  115. że wirus pojawił się znowu
    w innym odległym kraju.
  116. Tym razem była to Nigeria,
    tętniąca życiem metropolia Lagos,
  117. zamieszkana przez 21 milionów ludzi.
  118. Wirus przeniósł się do nowego środowiska.
  119. Jak można było przypuszczać,
    wzniesiono międzynarodowy alarm.
  120. Sprawa wagi międzynarodowej,
    jakiej nie było od wielu lat,
  121. spowodowana przez taką chorobę.
  122. Światowa Organizacja Zdrowia
    natychmiast zwołała zespół ekspertów,
  123. przyjrzała się sytuacji i ogłosiła
    międzynarodowy stan wyjątkowy.
  124. Mieli nadzieję, że spowoduje to napływ
  125. pomocy międzynarodowej dla krajów,
  126. które były w tamtym czasie
    w niezwykle ciężkim położeniu.
  127. Skutek w wielu miejscach był jednak inny.

  128. Kraje nie pozostały bez wsparcia.
  129. Z pomocą przybyło wiele państw
    i organizacji pozarządowych,
  130. ale też wielu odwróciło się
    od zarażonych krajów.
  131. W miarę narastającej paniki
  132. wiele krajów przestało otrzymywać
    wystarczające wsparcie
  133. i coraz bardziej się izolowało.
  134. Linie lotnicze wstrzymały loty
  135. i nawet ci, którzy nie mieli
    styczności z wirusem
  136. nie mogli już podróżować.
  137. Ucierpiały na tym nie tylko
    wspomniane kraje,
  138. ale też zagraniczna pomoc.
  139. Organizacje, które wysyłały ludzi
  140. do pomocy w zwalczaniu choroby,
  141. nie mogły użyć samolotów,
  142. nie mogły przewieźć ich do krajów,
    w których mieli pracować.
  143. W takiej sytuacji wirus
  144. taki jak ebola ma przewagę.
  145. Później znów stało się coś niespotykanego.

  146. Wirus pozostał nie tylko
    w zarażonych regionach,
  147. ale zaczął się rozprzestrzeniać
  148. i mieliśmy przed oczami wyniki,
  149. jakich nigdy wcześniej
    nie zaobserwowaliśmy.
  150. Gwałtowny wzrost przypadków eboli
  151. w regionach wcześniej zarażonych
  152. oraz w odległych regionach tych krajów.
  153. To był jeden z najbardziej niepokojących
  154. międzynarodowych kryzysów zdrowotnych,
    jakie kiedykolwiek widzieliśmy.
  155. Następnie,

  156. jak wielu z was widziało w telewizji
    lub czytało w gazetach,
  157. służba zdrowia załamała się
    pod wagą epidemii.
  158. Zaczęto zamykać szkoły,
    rynki nie działały poprawnie,
  159. kraje przestały dobrze funkcjonować.
  160. Domysły i plotki szerzyły się
    coraz szybciej,
  161. a społeczności były
    coraz bardziej zaniepokojone
  162. zaistniałą sytuacją.
  163. Ludzie zaczęli odsuwać się
    od tych w skafandrach kosmicznych,
  164. którzy przyjechali im pomóc.
  165. Sytuacja jeszcze bardziej się pogorszyła.
  166. Kraje musiały ogłosić stan wyjątkowy.
  167. W niektórych regionach ludność poddano
    kwarantannie, wybuchły rozruchy.
  168. Ludzie byli przerażeni.
  169. Dookoła świata zaczęto
    zadawać sobie pytanie:

  170. Czy można powstrzymać
    tak rozprzestrzeniającą się ebolę?
  171. Zaczęto pytać: Jak dobrze znamy wirusa?
  172. Prawda jest taka,
    że nie wiemy dużo o eboli.
  173. Jest to względnie nowa choroba.
  174. Znamy ją tylko od 40 lat,
  175. od kiedy pojawiła się po raz pierwszy
    w Afryce Środkowej w 1976 roku.
  176. Poza tym wiemy parę innych rzeczy.
  177. Wiemy, że wirus prawdopodobnie
    żyje w pewnej odmianie nietoperza.
  178. Prawdopodobnie przenosi się na ludzi,
  179. kiedy wejdą w kontakt
    z zarażonym zwierzęciem.
  180. Wirus przenosi się
    wśród ludzi przez kontakt
  181. z zainfekowanymi płynami ustrojowymi.
  182. Jak widzieliście,
  183. znamy też przerażającą chorobę,
    którą ten wirus wywołuje u ludzi.
  184. Wywołuje gorączkę, biegunkę, wymioty
  185. i niestety w ponad 70% śmierć zarażonego.
  186. To niebezpieczna, osłabiająca
    i śmiertelna choroba.
  187. Mimo że krótko znamy ebolę,

  188. i wciąż nie wiemy o niej wszystkiego,
    wiemy jak ją powstrzymać.
  189. Istnieją cztery niezbędne kroki
    do powstrzymania eboli.
  190. Po pierwsze, ludzie muszą wiedzieć,
    z czym mają do czynienia.
  191. Jak przenosi się choroba
    i jak jej nie rozprzestrzeniać.
  192. Następnie, potrzebujemy systemu
    wyłapującego wszystkich chorych

  193. oraz wszystkie ich kontakty
  194. i śledzącego szlaki przenoszenia choroby,
    żeby móc je zablokować.
  195. Potrzebujemy ośrodków medycznych
    wyspecjalizowanych w leczeniu eboli,
  196. które zagwarantują pracownikom ochronę
  197. przed zainfekowaniem
  198. podczas pracy z zarażonymi pacjentami.
  199. Jeśli chodzi o zmarłych w wyniku choroby,
  200. musimy zapewnić im bezpieczne,
    a zarazem godne miejsca pochówku,
  201. żeby uniknąć dalszego
    rozprzestrzeniania się wirusa.
  202. Wiemy, jak powstrzymać ebolę.
    Te kroki naprawdę działają.

  203. Wirusa w Nigerii powstrzymano
    dzięki tym czterem krokom
  204. i dzięki ludziom,
    którzy wprowadzali je w życie.
  205. Udało się w Senegalu i innych krajach,
  206. dotkniętych wybuchem epidemii.
  207. Nie ma wątpliwości, że te kroki działają.
  208. Pytanie brzmiało,
    czy te strategie zadziałałyby
  209. na taką wielką skalę,
    z tyloma zainfekowanymi krajami
  210. i przy tak gwałtownym rozwoju.
  211. Zadawaliśmy je sobie
    jeszcze dwa czy trzy miesiące temu.

  212. Dziś znamy odpowiedź.
  213. Znamy ją dzięki niezwykłej pracy
  214. niesamowitych organizacji pozarządowych,
    rządów oraz miejscowych władz,
  215. oddziałów ONZ oraz wielu
    organizacji humanitarnych i nie tylko,
  216. które dołączyły do walki z ebolą
    w Afryce Zachodniej.
  217. W tym wypadku należało podjąć inne kroki.

  218. Te kraje wykorzystały
    przedstawione przeze mnie strategie;
  219. rozeznanie, zlokalizowanie zarażonych
    przypadków, śledzenie wirusa, itd.
  220. i wywróciły je do góry nogami.
  221. Choroba miała taki zasięg,
    że zabrano się za nią z innej strony.
  222. Postanowiono spowolnić epidemię
  223. przez zapewnienie jak największej ilości
    łóżek w specjalnych klinikach,
  224. aby zapobiec dalszemu
    rozprzestrzenianiu się choroby.
  225. Szybko stworzono zespoły grabarzy,
  226. żeby bezpiecznie grzebać zmarłych.
  227. Tak próbowano spowolnić epidemię,
  228. żeby później użyć klasycznych metod,
  229. czyli lokalizowania chorych
    i śledzenia wirusa.
  230. Trzy miesiące temu w Afryce Zachodniej
  231. byłem świadkiem czegoś niesamowitego.
  232. Prezydenci sami otwierali ośrodki
    działania kryzysowego przeciw eboli,
  233. żeby osobiście koordynować i nadzorować
  234. napływ międzynarodowej pomocy
    do walki z epidemią.
  235. Wojska narodowe i międzynarodowe
  236. pomagały budować ośrodki leczenia eboli,
  237. żeby oddzielić zdrowych od zarażonych.
  238. Czerwony Krzyż i partnerzy
  239. szkolili mieszkańców,
    jak grzebać zmarłych w bezpieczny
  240. i godny sposób.
  241. Agendy ONZ, w tym
    Światowy Program Żywnościowy,
  242. stworzyły ogromny most powietrzny,
  243. żeby szybko transportować ludzi
    i produkty do każdego zakątka kraju,
  244. wdrażając omawiane tu strategie.
  245. Najbardziej imponujące

  246. były działania rządów i władz tych krajów,
  247. by wytłumaczyć ludziom,
    na czym polega ebola,
  248. wyjaśnić, co zrobić, by ją powstrzymać.
  249. W rezultacie
  250. odkryliśmy coś, co jeszcze dwa
    czy trzy miesiące wcześniej
  251. pozostawało w strefie domysłów.
  252. Możecie to zobaczyć na tym grafie,
  253. który obrazuje dane z 1. grudnia.
  254. Okazało się, że możemy zagiąć ten łuk,
  255. modulować gwałtowny wzrost
  256. i przywrócić nadzieję
    na opanowanie epidemii.
  257. Dlatego nie ma już wątpliwości,
  258. że można pokonać ebolę
    w Afryce Zachodniej.
  259. Jednak wiele osób
    wciąż zadaje jedno pytanie.

  260. Nawet, gdy pokazujemy im ten łuk, mówią:
  261. "Możecie spowolnić epidemię,
  262. ale czy możecie doprowadzić ją do zera?".
  263. Odpowiedziałem na to pytanie
    już na początku tej prelekcji,
  264. mówiąc o hrabstwie Lofa w Liberii.
  265. Opowiedziałem, jak hrabstwu Lofa udało się
  266. nie zanotować żadnego
    przypadku eboli przez osiem tygodni.
  267. W innych krajach było podobnie.
  268. W Gueckedou w Gwinei,
  269. gdzie zdiagnozowano
    pierwszy przypadek choroby,
  270. było w ostatnich miesiącach
    tylko parę przypadków zachorowań.

  271. W Kenema w Sierra Leone,
    w kolejnym epicentrum,
  272. nie zaobserwowano wirusa
    już od kilku tygodni.
  273. Oczywiście jeszcze zbyt wcześnie,
    by ogłaszać zwycięstwo,
  274. ale mamy dowody,
  275. że tę chorobę można nie tylko spowolnić,
  276. ale zupełnie zwalczyć.
  277. Wyzwaniem jest akcja na tak dużą skalę,

  278. w tych trzech krajach.
  279. Pracując nad czymś tak długo
    i na tak dużą skalę,
  280. pojawiają się dwa nowe zagrożenia.
  281. Pierwsze z nich, to spoczęcie na laurach.
  282. Ryzyko, że, kiedy spada liczba zachorowań,
  283. media i świat skierują uwagę
    gdzieś indziej.
  284. Spoczęcie na laurach
    zawsze jest ryzykowne.
  285. Kolejnym zagrożeniem jest zmęczenie.

  286. Gdy długo ciężko się nad czymś pracuje,
    miesiącami śpi tylko po kilka godzin,
  287. człowiek robi się bardzo zmęczony.
  288. Wtedy wkradają się nowe zagrożenia.
  289. Właśnie wróciłem z Afryki Zachodniej
    i mogę was zapewnić,
  290. że tamtejsza ludność i władze
  291. nie spoczęły na laurach.
  292. Chcą wyeliminować ebolę.
  293. Są zmęczeni, ale jeszcze nie wyczerpani.
  294. Mają energię, odwagę i siłę,
  295. by skończyć, to co zaczęli.
  296. To, czego teraz potrzebują,

  297. to wsparcie społeczności międzynarodowej.
  298. Potrzebują,
  299. by ktoś dodał im odwagi
    i pomógł ukończyć to ciężkie zadanie.
  300. Zatrzymanie eboli wymaga odwrócenia ról
  301. i rozpoczęcia ścigania wirusa.
  302. Cała ta epidemia zaczęła się
    od pojedynczego przypadku

  303. i zakończy się pojedynczym przypadkiem.
  304. Ale zakończy się, tylko jeśli kraje będą
    miały dostateczną ilość epidemiologów,
  305. pracowników służby zdrowia, logistyków
    oraz innych współpracowników,
  306. aby wykryć wszystkie przypadki zarażenia
    oraz osoby w kontakcie z wirusem
  307. i upewnić się, że choroba
    została całkowicie powstrzymana.
  308. Ebolę da się pokonać.

  309. Zapamiętajcie tę historię
    i przekazujcie ją dalej,
  310. uczcie innych, jak pokonać ebolę.
  311. Przede wszystkim,
    bądźcie orędownikami tej sprawy
  312. i pomagajcie nam zdobyć zasoby
    oraz sprzęt dla tych krajów,
  313. by móc pokonać tę chorobę.
  314. Wielu w tych krajach może przeżyć
    i dalej się rozwijać,
  315. dzięki waszemu wsparciu w walce z ebolą.
  316. Dziękuję.

  317. (Brawa)