YouTube

Got a YouTube account?

New: enable viewer-created translations and captions on your YouTube channel!

Turkish subtitles

← Peynirin Kısa Tarihçesi

Get Embed Code
25 Languages

Showing Revision 5 created 01/12/2019 by Eren Gokce.

  1. İmparatorluklardan ve krallıklardan önce,

  2. çömlekçilikten ve yazarlıktan önce,
  3. metal aletler ve silahlardan önce -
  4. peynir vardı.
  5. M.Ö. 8000 yılında,
  6. Bereketli Hilal'de yaşayan
    ilk Neolitik çiftçiler
  7. neredeyse medeniyetin
    kendisi kadar eski olan
  8. peynir yapımını miras
    bırakmaya başladı.
  9. Tarımın yükselişi, dönemdeki çiftçilerin
    süt ihtiyacını karşılaması adına
  10. evcil koyun ve keçilerin
    oluşmasını sağladı.
  11. Ancak birkaç saat sıcak
    koşullarda bırakıldığında,
  12. taze süt ekşimeye başladı.
  13. Laktik asitler, proteinin pıhtılaşmasını,
    yumuşak kümeler gibi bağlanmasını sağladı.
  14. Bu tuhaf dönüşümü keşfettikten sonra,
  15. çiftçiler kalan sıvıyı boşalttı –
    -
  16. sonra peynir altı suyu adı verildi-
  17. ve sarı topakların yumuşak ve sürülebilir
    biçimde, taze hâlde yenebileceğini buldu.
  18. Bu topaklar ya da lorlar,
    peynirin yapı taşı oldu
  19. ve bekletildi, baskı uygulandı,
    olgunlaştırıldı
  20. ve çok farklı ve fazla türde
    süt ürünlerini oluşturdu.
  21. Peynirin keşfi Neolitik insanlara muazzam
    bir hayatta kalma avantajı sağladı.

  22. Süt, gerekli proteinler, yağlar
    ve mineraller bakımından zengindi.
  23. Ama aynı zamanda yüksek miktarda
    laktoz içeriyordu
  24. ve laktoz eski ve modern birçok mide
    yapısında işlenmesi zor bir şeker tipi.
  25. Bununla birlikte, peynir, sütteki tüm
    avantajları daha az laktozla sağlayabilir.
  26. Ve peynir korunup depolanabildiği için,
  27. bu temel besinler, kıtlıklar
  28. ve uzun kışlar boyunca yenilebilir.
  29. Türkiye'de bulunan M.Ö. 7. bin yıl önceden
    kalma çanak çömlek parçaları
  30. hâlâ içerisinde peynir ve
    tereyağından kalan sofra artıkları içerir.
  31. Tunç Çağı'nın sonunda,

  32. peynir, Doğu Akdeniz'de deniz ticaretinde
  33. standart bir üründü.
  34. Mezopotamya'nın yoğun nüfuslu
    şehirlerinde,
  35. peynir, mutfak ve dini yaşamın
    temelini oluşturdu.
  36. Bilinen en eski yazılardan bazıları,
  37. Mezopotamya üzerindeki peynir
    kotalarının idari kayıtlarını
  38. ve farklı ayinler ve topluluklar
    için çeşitli peynirlerin
  39. listelenmesini içermektedir.
  40. Türkiye yakınındaki medeniyetlerden gelen
    kayıtlar peynir mayasını da içermektedir.
  41. Bazı memelilerin midelerinde üretilen
    bu hayvansal yan ürün,
  42. pıhtılaşmayı hızlandırabilir ve
    kontrol edebilir.
  43. Sonunda bu sofistike peynir yapım
    aracı dünyaya yayıldı,
  44. geniş yelpazede yeni, daha sert
    peynirlerin oluşumunu sağladı.
  45. Ve bazı muhafazakâr yiyecek kültürleri
    süt ürünlerini reddetmiş olsa da,
  46. çok daha fazlası peyniri sahiplendi ve
    hızla kendi yerel lezzetlerine ekledi.
  47. Göçebe Moğollar, sert, güneşte kuruyan
    Byaslag dilimi için yak sütünü kullandı.

  48. Mısırlılar keçi sütü peynirinin peyniraltı
    suyunu kamış paspaslarıyla süzdüler.
  49. Güney Asya'da süt çeşitli gıda
    asitleriyle pıhtılaştırıldı,
  50. limon suyu, sirke veya yoğurt gibi
  51. ve daha sonra paneer somunlarına
    kurumaya bırakıldı.
  52. Bu yumuşak peynir, köri ve
    soslara eklenebilir
  53. veya çabuk hazırlanan bir vejetaryen
    yemeği olarak kolayca kızartılabilir.
  54. Yunanlılar kalıp hâlde tuzlu, salamura
    edilmiş beyaz peyniri üretti,
  55. aynı zamanda bugünün pecorino romano'suna
    benzer, sert bir çeşidi de ürettiler.
  56. Bu rendelenmiş peynir Sicilya'da üretildi
  57. ve tüm Akdeniz boyunca
    yemeklerde kullanıldı.
  58. Roma yönetimi uyarınca, “kuru peynir”
    veya “caseus aridus”
  59. Roma İmparatorluğu'nun
  60. geniş sınırlarını koruyan yaklaşık 500.000
    asker için önemli bir pay hâline geldi.
  61. Ve Batı Roma İmparatorluğu çöktüğünde,

  62. Ortaçağ Avrupa kırsalı yaşanan köşklerde
  63. peynir yapımcılığı gelişmeye devam etti.
  64. Avrupa’ya dağılmış yüzlerce
    Benediktin manastırında,
  65. Ortaçağ rahipleri sayısız deneyleri
    farklı peynir türleriyle,
  66. peynir yapım uygulamalarıyla
  67. ve günümüz popüler peynirlerinin çoğunu
  68. oluşturan olgunlaştırma
    süreçleriyle yaptı.
  69. Parmesan, Rokfor, Munster ve
    birkaç İsviçre tipi peynirlerinin tamamı,
  70. bu peynir yapımcı din adamları
    tarafından kusursuzlaştırılmıştır.
  71. Alpler'de İsviçre peynirlerinin yapımı
    oldukça başarılı geçti -
  72. ve sayısız inek sütü peyniri üretildi.
  73. 14. yüzyılın sonunda,
  74. İsviçre'nin Gruyere bölgesinde üretilen
    Alp peyniri çok kârlı olmuştu
  75. ve bu nedenle komşu bir devlet
    Gruyere yaylalarını istila etti,
  76. tek amaç, büyüyen peynir ticaretini
    kontrol altına almaktı.
  77. Peynir Rönesans’ta popülerliğini sürdürdü

  78. ve Endüstri Devrimi üretimi
    manastır dışına alıp makine ile
  79. peyniri elde etti.
  80. Bugün Dünya yılda yaklaşık
    22 milyar kilogram peynir üretiyor,
  81. bu peynirler tüm dünyaya
    dağıtılıyor ve tüketiliyor.
  82. İcadından 10.000 yıl sonra bile,
  83. yerel çiftlikler hâlâ Neolitik atalarının
    ayak izlerini takip ediyorlar,
  84. insanlığın en eski ve en sevdiği
    yiyeceklerden birini hazırlamak için.