YouTube

Got a YouTube account?

New: enable viewer-created translations and captions on your YouTube channel!

Turkish subtitles

← SPOR VE MEDYA İLİŞKİSİ - Ünite 2 Konu Anlatımı 1

Get Embed Code
1 Language

Showing Revision 2 created 12/12/2019 by busratogral.

  1. Spor haberleri, spor basını
    çerçevesinde değerlendirilebilir.
  2. Spor basını, konu ve içerik olarak
    tüm tür, boyut ve yönleri ile sporla ilgili,
  3. spor basını çalışanlarınca hazırlanmış olan haber,
    yorum, araştırma, inceleme gibi içerikler sunar.
  4. Bu bağlamda spor
    gazeteciliği konusu spor olan,
  5. Günümüzde gazetelerin en çok okunan sayfaları arasında
    spor sayfalarının da bulunduğunu belirtmek gerekir.
  6. sorularına cevap
    bulabileceksiniz.
  7. İlk gazeteden bu yana spor haberleri
    gazetelerde yer almaya başlamıştır.
  8. Ancak, günümüzdeki spor gazetelerinin
    ortaya çıkması zaman almıştır.
  9. Türkiye’de ise ilk spor yazısı 19. yüzyılın sonlarında,
    Servet-i Fünun dergisinin ilk sayısında yer almıştır.
  10. Bu yazı, eskrim
    konusunda bir makaledir.
  11. 1895 yılına gelindiğinde spor haberlerinin
    gazetelerin sütunlarına girdiği anlaşılır.
  12. Daha sonra 1910’da Burhan Felek tarafından
    sporu konu alan futbol adlı bir dergi çıkarılmıştır.
  13. Futbol dergisini, Selim Sırrı Tarcan’ın
    yayınladığı, 1911’de çıkarılan Terbiye ve
  14. Oyun isimli dergi ile 1913’de Said Çelebi tarafından
    çıkarılan Spor Alemi isimli dergi takip etmiştir.
  15. Türkiye Cumhuriyeti döneminde Ali Naci
    Karacan’ın yayınladığı Akşam gazetesi,
  16. ilk kez spor haberlerini birinci sayfadan
    vererek bir aşamayı gerçekleştirmiştir.
  17. 1925 yılı ise Türk spor tarihi
    açısından önemlidir.
  18. Bu tarihte ilk yurtdışı muhabiri olan Suat Hayri Ürgüplü
    göreve başlamış ve Paris’ten spor haberleri göndermiştir.
  19. Yüzyılın ikinci yarısına başlarken,
    spor muhabirlerinin sayının arttığı görülür.
  20. 1980’li yıllarda spor haberlerinin oldukça fazla ilgi
    çektiği, gazetelerin spor sayfalarını arttırdığı söylenebilir.
  21. Spor sayfalarının
    zenginleşmesi ve
  22. spor gazetelerinin yayın hayatına başlamasıyla birlikte
    önemli bir kitle spor haberlerini izler hale gelmiştir.
  23. Haberler, belli ölçütlere
    dayandırılarak seçilen olayların özetidir.
  24. Bunlara haber değerliliği
    ölçütleri denir.
  25. Spor haberleri bağlamında özel olarak
    haber değerleri geliştirilmiş değildir.
  26. Ancak, genel haber değerlerini, spor
    haberleri açısından da değerlendirmek mümkündür.
  27. Bu değerler 12 başlık
    altında sıralanabilir.
  28. Sıklık, bir olayın kapladığı
    zaman aralığını ifade eder.
  29. Eşik, hikâyenin genişliğini,
    boyutunu, yoğunluğunu açıklar.
  30. Anlaşılırlık, olayın anlamında
    muğlaklığa yer olmaması;
  31. Anlamlılık ise olayın okuyucunun kültürel anlam çerçevesi
    içerisinde yorumlanmaya uygun olmasıdır.
  32. Haber sunumunda okuyucunun beklentileriyle
    uyumlu olaylara yer verilmesi uyumluluk;
  33. Kestirilemez ve nadir olaylar ise
    beklenilmediklik ölçütü ile ilişkilidir.
  34. Devamlılık, belli bir
    zaman süren olayları;
  35. Karışım ise farklı tür olayların
    birbirine karışmasını ifade eder.
  36. Olayların elit devletler ya da kişilerle ilgili olması, elit
    devletlere ya da elit kişilere gönderme olarak adlandırılır.
  37. Belli insanların eylemleriyle ilgili
    olaylar kişiselleştirme,
  38. Sonuçları itibariyle olumsuz olaylar ise
    olumsuzluk ölçütü açısından değerlendirilir.
  39. Bu haber değerliliği ölçütlerine ek olarak; Yenilik ilkesine göre
    en iyi haber, yeni bir gelişmeyi yansıtan haberdir.
  40. İlişkili olma, alıcının kendi yaşamı üzerindeki etkisi ya
    da onların deneyimleriyle olan yakınlığıdır.
  41. Son olarak atıf ise sosyal olarak otorite kabul
    edilen kişilerin haberlere konu edilmesi ile ilişkilidir.
  42. Gazetecilik, doğruluğu, güvenilirliği ve daha da önemlisi,
    objektifliği konusunda alıcılarını ikna etmek durumundadır.
  43. Buna göre gazetecilik, haber değeri olan
    olayları objektif biçimde değerlendirme ve
  44. haberleştirme yeteneği
    olarak açıklanabilir.
  45. Objektif habercilik idealinin gerçekleşmesi açısından
    gerekenler dört başlıkta toplanabilir.
  46. İlk olarak “önyargı” ilkesi açısından; haberin
    öncelikle yanlı olmaması gerekir.
  47. Bunun için, haberde dengesizliğe izin verilmemesi,
    taraflı olunmaması, nötr bir dil kullanılması gerekir.
  48. Bir diğer kavram
    “doğruluktur”.
  49. Buna göre, olayda adı geçen
    isimlerin doğru verilmesi,
  50. alıntıların doğru biçimde yeniden üretilmesi ya da
    olayların açıkça ilişkilendirilmesi gerekir.
  51. Haberde “çarpıtma” yapılmaması için ise her
    iki tarafa da söz hakkı verilmesi zorunludur.
  52. Örneğin, bir spor kulübü hakkında olumsuz
    haber yapılıyor ve yöneticilere söz hakkı verilmiyorsa,
  53. bu durumda haberler
    çarpıtılıyor demektir.
  54. Son ölçüt ise “olay-yorum farkıdır”. Haberde
    yoruma yer verilmediği ölçüde,
  55. haber objektif olarak
    değerlendirilebilir.
  56. Ancak belirtmek gerekir ki, spor haberciliğinde en çok ihlal
    edilen unsurlar arasında olay yorum ayrımı da gelir.
  57. Her meslekte olduğu gibi gazeteciliğin de
    kendine ait etik ilke ve kuralları vardır.
  58. Gazetecilik meslek etiği, genel olarak üç farklı
    etik anlayış çerçevesinde değerlendirilebilir.
  59. Kant’a dayandırılan görevci etik anlayış, önceden
    belirlenmiş kurallar ve ilkeler ile ilgilenir.
  60. Bu anlayış, gazeteciliğe uygulandığında, hiçbir koşulda ihlal
    edilmemesi gereken ilkelere sahip olunması gerektiğini ifade eder.
  61. John Stuart Mill tarafından
    geliştirilen yararcı etik anlayış ise
  62. önceden belirlenmiş kurallardan
    çok, sonuçlarla ilgilenir.
  63. Bu anlayışa göre örneğin, bir gazeteciye
    saklı kalması şartı ile verilen bir bilgi,
  64. yayımlanması halinde kamu yararı
    sağlayacak ise yayımlanabilir.
  65. John Merrill tarafından geliştirilen Machiavellist (Makiavelist)
    etik anlayış bir ideali yansıtmaktan çok,
  66. varolan durumu
    tanımlamada geçerlidir.
  67. Bu anlayış, hangi yolla olursa olsun,
    amacın peşinden gitmeyi savunur.
  68. Spor gazetecilerinin de bazı etik
    kurallara uyması gerekir.
  69. Örneğin; haber üretim sürecinde armağan almama,
    haberde aşağılayıcı ifadelere yer vermeme,
  70. sadece doğru bilgiler verme,
    kişilik hakları, eleştiri sınırı ve
  71. ayrımcılık konusunda dikkatli
    davranma bu kurallar arasında sayılabilir.
  72. Spor haberleri, diğer haberlere
    göre bazı farklılıklar taşıyabilir.
  73. Bununla birlikte, diğer haberler gibi spor haberleri de
    başlık, spot ve haber metni unsurlarından oluşur.
  74. Başlıklar genel olarak
    beş farklı türde olabilir.
  75. Enformatik başlık, haberin özünü yansıtır ve
    yorum içermez. Kışkırtıcı başlıklar,
  76. okuru şaşırtarak habere
    ilgi çekmeye çalışır.
  77. Espritüel başlıkların
    temel amacı okuru eğlendirmektir.
  78. Spor haberlerinde de yoğun olarak karşılaşılan yorumlu
    başlığın köşe yazıları ya da analizlerde kullanılması gerekir.
  79. Manipülatif başlıkların temel amacı ise okuyucuyu
    belli bir düşünce çizgisine çekmek ve haberi çarpıtmaktır.
  80. Bir diğer unsur olan ve genellikle birkaç
    cümleden oluşan spotun görevi,
  81. haberin özünü yansıtmak ve
    en önemli yanını özetlemektir.
  82. Son olarak haberin detaylarını içeren haber metninin
    ise 5N 1K kuralına uygun olarak yazılması,
  83. yani ne, nerede, ne zaman, nasıl, neden ve kim
    sorularının karşılıklarının haberde bulunması gerekir.
  84. Spor, ekonomik değeri ve saha içi ya da dışı olayları ile
    toplumların göz ardı edemeyecekleri bir olgudur.
  85. Pek çok farklı konuda olduğu
    gibi spor haberleri de muhabir,
  86. kameraman, köşe yazarı, editör gibi basın
    çalışanlarının ortak çabaları sonucunda kitlelere ulaşır.
  87. Spor haberlerini geniş ve
    farklı kesimler okuyabilir.
  88. Bu nedenle, spor haberlerinin sıradan okurun
    ilgisini çekebilecek düzeyde yazılması gerekir.
  89. Spor haberlerinde metafor kullanımına ise
    özel dikkat çekmek yararlı olacaktır.
  90. “İki yaralı takım”, “nefes aldı”, “babalar gibi”,
    “yürek ağzına getiren” ve
  91. benzeri çok sayıda metafor spor
    haberlerinde sıklıkla kullanılır.
  92. Bu özelliğiyle spor haberlerinin kendine
    özgü bir dili olduğunu önermek de mümkündür.
  93. İlk gazeteden bu yana spor haberleri
    gazetelerde yer almaya başlamıştır.
  94. Spor sayfalarının zenginleşmesi ve spor gazetelerinin
    yayın hayatına başlamasıyla birlikte ise
  95. önemli bir kitle spor haberlerini
    izler hale gelmiştir.
  96. Spor haberleri diğer haberler gibi, haber
    değerliliği ölçütlerine göre hazırlanır.
  97. Spor gazetecileri objektiflik kriterini sağlamanın yanı sıra,
    gazetecilik meslek etiği kurallarına da uymalıdır.
  98. Spor haberleri, kendilerine özgü bazı
    farklılıklar taşısa da diğer haberler gibi
  99. başlık, spot ve haber
    metni unsurlarından oluşur.
  100. Pek çok farklı konuda olduğu
    gibi spor haberleri de muhabir,
  101. kameraman, köşe yazarı, editör gibi basın çalışanlarının
    ortak çabaları sonucunda kitlelere ulaşır.
  102. sorularına
    değinildi.
  103. Konuyla ilgili daha ayrıntılı bilgi SPOR VE MEDYA
    İLİŞKİSİ ders kitabının 2. ünitesinde yer almaktadır.