Vietnamese 字幕

← 3 câu hỏi cho bản thân về quyền công dân Mỹ

获得嵌入代码
36种语言

Showing Revision 7 created 09/23/2020 by Anh Pham.

  1. Bốn năm sau khi đến Hoa Kỳ,
  2. như bất kỳ ai 16 tuổi,
  3. tôi đã đi lấy bằng lái xe.
  4. Sau khi cho nhân viên xem
    giấy tờ nhập cư, thẻ xanh,
  5. cô ấy nói với tôi đó là giả.
  6. "Đừng quay lại đây nữa," cô ấy nói.
  7. Đó là lúc tôi phát hiện ra
    tôi đã ở Mỹ bất hợp pháp.
  8. Và tôi vẫn ở đây bất hợp pháp.
  9. Tôi là nhà báo và nhà làm phim.

  10. Tôi tin vào những câu chuyện.
  11. Và những gì tôi học được
  12. là những gì hầu hết mọi người
    không hiểu về nhập cư
  13. là những gì họ không hiểu về
    bản thân họ:
  14. những câu chuyện di cư xưa của gia đình
    và những quá trình họ phải trải qua
  15. trước khi thẻ xanh và bức tường tồn tại,
  16. hoặc điều gì đã định hình sự hiểu biết
    của họ về chính quyền công dân.
  17. Tôi sinh ra ở Philipines.

  18. Khi tôi 12 tuổi, mẹ tôi gửi tôi
    đến sống với bố mẹ bà,
  19. ông bà của tôi,
  20. hay, theo tiếng Tagalog
    của chúng tôi, lolo và lola.
  21. Tên của Lolo là Teofilo.
  22. Khi ông di cư hợp pháp sang Mỹ
    và nhập tịch,
  23. ông ấy đổi tên từ Teofilo thành Ted,
  24. theo tên của Ted Danson
    từ chương trình truyền hình "Cheers."
  25. Không thể kiếm được người Mỹ nào hơn thế.
  26. Bài hát yêu thích của Lolo là "My Way"
    của Frank Sinatra,

  27. và khi đang tìm cách đưa đứa cháu trai
    duy nhất của ông, là tôi,
  28. đến Mỹ,
  29. ông ấy quyết định làm theo cách của mình.
  30. Theo Lolo, không có cách nào dễ dàng
    và đơn giản để đưa tôi đến đây,
  31. vì vậy, Lolo đã tiết kiệm 4,500 đô-la -
  32. đó là số tiền lớn với
    một nhân viên bảo vệ
  33. chỉ kiếm được không quá
    tám đô-la một giờ -
  34. để trả cho một thẻ xanh giả
  35. và cho một kẻ buôn lậu đưa tôi đến Mỹ.
  36. Đó là cách tôi đến đây.

  37. Tôi không biết đã bao nhiêu lần
    mọi người nói với tôi rằng tổ tiên họ
  38. đã đến Mỹ "đúng cách,"
  39. mà tôi nhắc họ,
  40. định nghĩa của Mỹ về "đúng cách"
  41. đã thay đổi kể từ khi con tàu đầu tiên
    của những người định cư thả neo.
  42. Nước Mỹ như chúng ta biết không chỉ
    là một mảnh đất,

  43. đặc biệt là vì vùng đất mà ngày nay
    tạo nên Hợp chủng quốc Hoa Kỳ
  44. từng thuộc về những người khác
    ở các quốc gia khác.
  45. Nước Mỹ mà chúng ta biết không chỉ
    là một quốc gia của những người nhập cư.
  46. Có hai nhóm người Mỹ không phải
    là người nhập cư:
  47. Người Mỹ bản địa, những người bản địa
    của vùng đất này
  48. và những người bị giết
    trong hoạt động diệt chủng;
  49. và người Mỹ gốc Phi, những người đã bị
    bắt cóc, vận chuyển và trở thành nô lệ
  50. để xây dựng đất nước này.
  51. Mỹ, trên tất cả, là một ý tưởng,
  52. dù không thực tế và chưa hoàn hảo
    tới mức nào,
  53. chỉ tồn tại vì những người định cư
    đầu tiên đến đây một cách tự do
  54. mà không cần lo lắng về quốc tịch.
  55. Vậy, bạn đến từ đâu?

  56. Bạn đến bằng cách nào?
  57. Ai đã trả tiền?
  58. Trên khắp nước Mỹ,
    trước nhiều nhóm khán giả khác nhau --
  59. nhóm bảo thủ và nhóm tiến bộ,
  60. học sinh trung học và người lớn tuổi --
  61. tôi đã hỏi những câu hỏi đó.
  62. Là một người da màu,
    tôi luôn được hỏi tôi đến từ đâu,
  63. như trong, "Bạn thật sự đến từ đâu?"
  64. Vì vậy, tôi cũng đã hỏi những
    người da trắng họ thật sự đến từ đâu.
  65. Sau khi hỏi một sinh viên
    tại Đại học Georgia

  66. anh ấy đến từ đâu,
  67. anh ấy nói, "Tôi là người Mỹ."
  68. "Tôi biết," tôi nói,
    "nhưng bạn đến từ đâu?"
  69. "Tôi là người da trắng," anh ta trả lời.
  70. “Nhưng da trắng không phải
    là một quốc gia,” tôi nói.
  71. "Tổ tiên của bạn đến từ đâu?"
  72. Khi anh ta nhún vai trả lời,
  73. tôi đã nói,
  74. “Chà, bạn đến từ đâu?
  75. Bạn đến đây bằng cách nào?
    Ai đã trả tiền? "
  76. Anh ấy không thể trả lời.
  77. Tôi không nghĩ bạn có thể nói về
    nước Mỹ với tư cách nước Mỹ

  78. mà không trả lời ba câu hỏi cốt lõi đó.
  79. Nhập cư là huyết mạch của Hoa Kỳ,
  80. đất nước này đã tự phục hồi như thế
    nào trong nhiều thế kỷ,
  81. từ những người định cư và nhà cách mạng,
    người đã sống ở 13 thuộc địa ban đầu
  82. đến hàng triệu người nhập cư,
    chủ yếu đến từ Châu Âu,
  83. người đã không ngừng khai
    phá vùng đất này.
  84. Mặc dù người Mỹ bản địa đã ở đây
  85. và có bản sắc bộ lạc riêng
    và ý thức về quyền công dân,
  86. họ không được xem là công dân Mỹ
    cho đến khi có Đạo luật Công dân 1924.
  87. Bước ngoặt của Đạo luật Quyền công dân
    năm 1964 mà người Mỹ gốc Phi đã đấu tranh
  88. đã truyền động lực cho
    Đạo luật Nhập cư và Quốc tịch năm 1965,
  89. điều đã chấm dứt hệ thống
    bài trừ dựa trên chủng tộc của Mỹ
  90. đã tồn tại trong suốt 40 năm.
  91. Tôi có thể tiếp tục nói về điều này,

  92. nhưng ý tôi là, quan điểm
    lớn hơn ở đây là:
  93. Bao nhiêu trong số chúng ta,
  94. dù là những người nhập cư
    trong quá khứ hay hiện tại,
  95. hiểu về những phần cốt yếu này
    của lịch sử Mỹ?
  96. Bao nhiêu phần của lịch sử này đã tạo nên
    bài kiểm tra công dân Mỹ thật sự?
  97. Bạn đã từng thấy nó chưa?
  98. Nó hầu hết là kiểm tra nói,
  99. và nhân viên chính phủ sẽ hỏi
    ứng viên tới 10 trong số 100 câu hỏi.
  100. Để đỗ, ứng viên phải
    trả lời đúng ít nhất sáu câu.
  101. Tôi đã xem qua bài kiểm tra gần đây,

  102. và tôi thấy kinh ngạc
    trước những câu hỏi được đưa ra
  103. và điều tạo nên những câu trả lời
    được chấp nhận với những bỏ sót rõ ràng.
  104. Có một câu hỏi về
    tượng Nữ thần Tự do và vị trí của nó.
  105. Không có một câu hỏi nào về đảo Ellis,
  106. về Hoa Kỳ với tư cách một quốc gia nhập cư
  107. và hàng loạt những luật chống nhập cư
    đã được thông qua.
  108. Không có điều gì về
    lịch sử của người Mỹ bản địa.
  109. Có một câu hỏi về điều mà
    Martin Luther King, Jr. đã làm,
  110. nhưng phần lớn là những nội dung
    thiếu sót và vô trách nhiệm
  111. về người Mỹ gốc Phi.
  112. Đây là một ví dụ.

  113. Câu hỏi số 74 của phần lịch sử Hoa Kỳ
  114. yêu cầu ứng viên "nêu một lý do
    đã dẫn đến cuộc Nội chiến."
  115. Có ba câu trả lời được chấp nhận:
  116. chế độ nô lệ,
  117. quyền của các tiểu bang,
  118. những lý do kinh tế.
  119. Lola và Lolo của tôi
    có nhận được câu hỏi ấy không?

  120. Nếu họ có,
  121. họ có hiểu được lịch sử đằng sau nó không?
  122. Vậy còn các chú và các dì
    và các anh em họ của tôi
  123. và hàng triệu người nhập cư khác
    đã làm bài kiểm tra này
  124. để trở thành công dân Mỹ?
  125. Người nhập cư biết được những gì
    về Mỹ trước khi họ đến đây?
  126. Chúng ta đang xin loại quốc tịch nào?
  127. Và đó có đúng là quốc tịch mà
    chúng ta thật sự muốn không?
  128. Hãy nghĩ về nó --
    tôi đã nghĩ rất nhiều về điều ấy --
  129. Một quốc tịch tôn quý trông như thế nào?
  130. Làm sao để tôi xin được nó
    khi tôi mới đến đây vào 26 năm trước,
  131. khi người gốc Phi và bản địa
  132. những người đã từng ở đây,
    trên đất Mỹ, hàng trăm năm
  133. vẫn đang chờ đến lượt họ?
  134. Một trong những tác giả yêu thích
    của tôi là Toni Morrison.

  135. Vào năm 1996, một năm trước khi tôi biết
    mình đã ở quốc gia này bất hợp pháp,
  136. lớp Tám của tôi được giao
    đọc tác phẩm "The Bluest Eye,"
  137. cuốn sách đầu tiên của Morrison.
  138. Đầu tiên, cuốn sách đã thách thức tôi
    với những câu hỏi khó.
  139. Tại sao Pecola Breedlove,
  140. cô gái da đen này là
    nhân vật trung tâm của cuốn sách,
  141. tại sao cô ấy lại muốn
    có một đôi mắt xanh?
  142. Ai đã nói với cô rằng cô muốn nó?
  143. Tại sao cô ấy tin họ?
  144. Morrison nói rằng cô ấy viết cuốn sách
    để phác họa những gì xảy ra
  145. khi một người đầu hàng
    trước thứ cô ấy gọi là "đại tự sự."
  146. "Định nghĩa," Morrison nói, "được viết bởi
    người cầm quyền, không phải kẻ bị trị."
  147. Khi tôi nhận ra
    mình đã ở đây bất hợp pháp,

  148. Tôi tự thuyết phục, nếu không là công dân
    hợp pháp trên khai sinh hay luật pháp,
  149. thì vẫn còn một hình thức công dân khác.
  150. Quyền công dân qua việc tham gia:

  151. tôi hội nhập.
  152. Tôi hội nhập với những người Mỹ,
    kể cả những người không muốn tôi ở đây.
  153. Quyền công dân qua việc đóng góp:

  154. tôi trả lại cho cộng đồng của mình
    bằng bất cứ cách nào tôi có thể.
  155. Là một doanh nhân không chính thống --
    và vâng, khái niệm này tồn tại đấy --
  156. tôi đã thuê nhiều công dân Mỹ.
  157. Quyền công dân qua việc giáo dục:

  158. chúng ta không thể đợi người khác
    để dạy cho ta về quá khứ
  159. và cách chúng ta đến với thực tại này.
  160. Chúng ta phải tự giáo dục bản thân
    và người thân của mình.
  161. Quyền công dân là điều gì đó vĩ đại
    hơn cả bản thân mình:

  162. Chúng ta đang, tôi nghĩ,
    dù là cá nhân hay tập thể,
  163. viết lại cuốn đại tự sự của Hoa Kỳ.
  164. Những người, từng bị trị, bây giờ
    đứng lên nắm quyền quyết định.
  165. Họ đang hỏi những câu hỏi cần được hỏi.
  166. Phần cốt yếu của việc định nghĩa lại
  167. là cách ta xác định
    không chỉ ai là một người Mỹ
  168. mà còn những điều gì
    cấu thành quyền công dân.
  169. Điều mà, theo tôi, là trách nhiệm
    của chúng ta đối với nhau.
  170. Thế nên, hãy suy nghĩ
    về câu chuyện của cá nhân mình

  171. và hãy tự hỏi:
  172. Mình đến từ đâu?
  173. Mình đến bằng cách nào?
  174. Ai đã trả tiền?