Turkish 字幕

← Dünya'da yaşamaya bir övgü

获得嵌入代码
34种语言

Showing Revision 4 created 04/27/2020 by Cihan Ekmekçi.

  1. [Oliver Jeffers]
  2. [Dünya'da yaşamaya bir övgü]

  3. Merhaba.

  4. Eminim bu cümleyi bitirdiğimde,
  5. nasıl konuştuğum göz önüne alındığında
  6. hepiniz Dünya gezegeni denen bir yerden
    geldiğimi anlayacaksınız.
  7. Dünya gayet güzel.
  8. Bizim evimiz.
  9. Mikropların da.
  10. Bu [bip] şu an için
    arka koltukta takılıyor,
  11. çünkü ister inanın ister inanmayın,
    olan tek şey onlar değil.
  12. Bu gezegen aynı zamanda arabalara, brüksel
    lahanasına da ev sahipliği yapıyor;

  13. kendi kafa ışığı olan garip balıklara;
  14. sanata, yangına,
  15. yangın söndürücülere,
  16. yasalara, güvercinlere, bira şişelerine,
  17. limonlara ve ampullere;
  18. Pinot noir ve parasetamole;
  19. hayaletlere, sivrisineklere,
    flamingolara, çiçeklere,
  20. ukulelere, asansörler ve kedilere,
  21. kedi videolarına, internete;
  22. demir kirişlere, binalara ve pillere,
  23. tüm yaratıcılık ve parlak fikirlere,
    bilinen tüm yaşamlara...
  24. ve diğer birçok şeye.
  25. Bildiğimiz ve duyduğumuz
    hemen hemen her şey.
  26. Aslına benim favori yerim.
  27. Evrenin soğuk ve yalnız bir bölümünde
    yüzen bu küçük küre.
  28. Oh, aksanım Belfast'tan bu arada...
  29. burada.
  30. Aşağı yukarı.
  31. Burada olduğunuz için

  32. bu Dünya gezegenini
    bildiğinizi düşünebilirsiniz.
  33. Ama büyük olasılıkla
  34. bir süredir temellerini düşünmediniz.
  35. Ben bildiğimi sanıyordum.
  36. Hatta uzman olduğumu düşünüyordum.
  37. Daha önce burada bulunmamış
    birine her yeri
  38. ve nasıl olması gerektiğini
  39. açıklamak zorunda kalana kadar.
  40. Düşündüğünüz şey değil,
  41. fakat babam her zaman
    zeki yaşamın kesin işaretinin
  42. bizimle iletişime geçmeye çalışmayı
    denemediklerini bile söylerdi.
  43. Aslında bir şeyler anlatmaya
    çalıştığım kişi yeni doğan oğlumdu.
  44. Daha önce hiç ebeveyn olmamıştık,
  45. eşim ve ben
  46. ilk kez eve geldiğinde ev turu yaparak
  47. ona misafir gibi davrandık.
  48. Burası yaşadığın yer oğlum.
  49. Bu oda yemeği sıcak yaptığımız yer.
  50. Bu oda sandalye koleksiyonumuz
    koyduğumuz oda vb.
  51. Sıfır yaşında birine
  52. gezegenimizin nasıl çalıştığını
    açıklamak ferahlatıcı bir şey.
  53. Fakat kahkahalardan sonra,
  54. yeni insanların kesinlikle
    hiçbir şey bilmediğinin
  55. ve ne kadar az şey bildiğinizin
    büyüklüğü sizi temin edince
  56. tüm gezegeni açıklamak
    oldukça korkutucu hale gelir.
  57. Ama yine de denedim.
  58. İlk birkaç hafta boyunca dolaşırken,

  59. dünyayı gördüğüm gibi anlatırken
  60. söylediğim gülünç şeyleri
    not almaya başladım.
  61. Notlar yavaşça,
  62. oğlumun okumayı öğrendikten sonrası için
    tasarlanan bir mektuba dönüştü.
  63. Bu mektup 21. yüzyılda
  64. Dünya'da yaşayan bir insan olmanın
    temel ilkelerini anlatan
  65. bir kitap oldu.
  66. Bazı şeyler gerçekten çok açık.
  67. Örneğin, gezegen iki parçadan yapılır:
  68. kara ve deniz.
  69. Bunları düşünene kadar
    bazıları daha az açık.
  70. Mesela zaman.
  71. Dünya'da bazen bazı şeyler
    yavaş hareket edebilir.
  72. Ancak çoğu zaman hızlı hareket ederler.
  73. Bu yüzden zamanınızı iyi kullanın,
    fark etmeden geçip gider.
  74. Ya da insanlar.
  75. İnsanlar farklı şekil,
    boyut ve renklerde olur.
  76. Hepimiz farklı görünüyor,
  77. değişik hareket edip
    kulağa farklı geliyor olabiliriz
  78. fakat buna kanmayın.
  79. Hepimiz insanız.
  80. Evrendeki tüm yerlerden, insanların
    sadece Dünya'da yaşadıkları,

  81. sadece Dünya'da yaşayabileceği
  82. beni rahatsız etmiyor.
  83. O zaman bile sadece birkaçı.
  84. Gezegenimizin yüzeyinin
  85. aslında insan yaşamı için yaşanabilir olan
  86. ve burada sıkıştığımız
    çok küçük bir kısmı var.
  87. Topraklara, kayalara, yeşilliklere,
  88. topraklarımızın dibine yakın olduğunuzda
  89. manevra boşluğunun ne kadar
    sınırlı olduğunu unutmak kolaydır.
  90. Yere yakın bir dizi göze ufuk
  91. sonsuza dek gidiyormuş gibi hissettirir.
  92. Sonuçta, gezegenimizin
    neresinde olduğumuzu
  93. ve gezegenimizin uzayda
    nerede olduğunu düşünmek
  94. günlük bir ritüel değil.
  95. Oğluma, bana Kuzey İrlanda'da
    büyüdüğümün söylendiği gibi

  96. ülkelerin hikâyesini anlatmak istemedim.
  97. Sadece acil sorunlarının dışında
  98. yaşamı görmezden gelen
    küçük bir mahalleden olduğumuzu.
  99. Gezegenimizi bir sistem olarak,
    tek bir nesne olarak
  100. uzayda asılı görmenin
    nasıl bir şey olduğunu
  101. hissetmek istedim.
  102. Bunu yapmak için
  103. kitaplar için düz çizimlerden
  104. sokakların 3B yapısına
    geçmem gerekecekti
  105. ve Ay, Dünya ve bizim büyük ölçekli
  106. bir modelimizi oluşturmak için
  107. bir New York şehri bloğu olan
  108. yaklaşık 60 m'ye ihtiyacım vardı.
  109. Bu proje geçen kış New York'un

  110. High Line parkında,
  111. Apollo 11'in Ay çevresindeki görevinin
    50. yıl dönümünde gerçekleşti.
  112. Kurulumundan sonra,
  113. oğlumla birlikte uzay başlıklarımızı takıp
  114. neredeyse yarım yüzyıl önce
    Apollo 11'in yaptığı gibi
  115. Ay'a doğru fırlatıldık.
  116. Etrafında bir tur attık
  117. ve dönüp bize baktık.
  118. Hissettiğim şey
  119. karanlıkta ne kadar yalnız olduğuydu.
  120. Sadece öyle davranıyordum.
  121. Bize en yakın sayılabilecek
  122. tek nesne Ay.
  123. Gezegenimizin 3 metre çapında olduğu
  124. bu projenin ölçeğinde,
  125. bir sonraki gezegen olan Mars,
    bir yoga topu boyutunda
  126. ve birkaç metre uzakta olacak.
  127. Sınırlar uzaydan görünmese de

  128. heykelimde her bir sınır çiziliydi.
  129. Fakat ülke isimlerini oyulmuş
    topraklara yazmak yerine
  130. tekrar tekrar şunu yazdım,
  131. "burada insanlar yaşıyor,
    burada insanlar yaşıyor."
  132. ''Burada insanlar yaşıyor.''
  133. Ay'da yazan şuydu:
  134. "Burada kimse yaşamıyor."
  135. Çoğu zaman, bariz şeyler
  136. siz düşünene kadar
    o kadar da açık değildir.
  137. Birçok astronotun yaşadığı gibi,

  138. yeterince geniş bir mesafeden
  139. bir şey görmek her şeyi değiştirir.
  140. İnsan gözü dünyamızı gerçekten
  141. sadece Ay'dan olan mesafe kadar gördü.
  142. Kendi Güneş sistemimizin
  143. kenarlarına ulaşmadan önce
    bir hayli yol var.
  144. Hatta diğer yıldızlara,
    takımyıldızlara ulaşmadan.
  145. Aslında tüm evrende
    tüm takımyıldızlarında bulunan
  146. tek bir nokta vardır
  147. ve bu varlık budur,
  148. Dünya gezegeni.
  149. Yıldız kümeleri için
    oluşturduğumuz resimler
  150. sadece buradan bu açıdan anlamlıdır.
  151. Hikâyeleri sadece burada,
    Dünya'da anlamlıdır.
  152. Sadece bizim için.
  153. İnsanlar için.
  154. Biz hikâyelerin yaratıklarıyız.
  155. Bizler anlattığımız hikâyeleriz,
  156. bizler bize anlatılan hikâyeleriz.
  157. Dünya'daki insan uygarlığının
    hikâyesini kısaca düşünün.

  158. Kendine odaklanan, savunmasız
  159. ve meydan okuyan koruyucu bir türün
  160. yaratıcılığını, zarafetini, cömert
  161. ve korumacı doğasını anlatır.
  162. Biz, insanlar olarak varlığımızın ateşini
  163. kontrolümüz dışındaki ham,
    engin unsurlardan,
  164. çok ötesinden koruyoruz.
  165. Yine de her zaman aleve bakarız.
  166. "Bildiğimiz her şey,"
  167. beyan olarak ifade edildiğinde
  168. tüm bilginin toplamı anlamına gelir.
  169. Ama başka bir şekilde söylendiğinde
  170. "bildiğimiz her şey,"
  171. hiç bilmediğimiz anlamına gelir.
  172. Bu güzel, kırılgan uygarlık draması.
  173. Bizler burada bizim için
    dünya anlamına gelen
  174. ama başka hiçbir şey ifade etmeyen
  175. kozmik bir oyunun
    aktörleri ve seyircileriyiz.
  176. Muhtemelen burada da o kadar değil.
  177. Teknemizle, Dünya'mızla olan ilişkimizi
    gerçekten düşünürsek

  178. daha çok cehalet ve açgözlülük
    hikâyesi olabilir.
  179. Fausto'da olduğu gibi,
  180. her şeye sahip olduğuna inanan
    ve onun ne olduğunu araştırmak için
  181. yola çıkan bir adam.
  182. Kolayca bir çiçeğin,
    bir koyunun, bir ağacın
  183. ve bir tarlanın mülkiyetinde
    hak iddia eder.
  184. Göl ve dağı fethetmek daha zordur
  185. ama onlar da teslim olurlar.
  186. Açgözlülüğünün tersini kanıtladığı
  187. açık denize sahip olmaya çalışırken
  188. kibirli bir şekilde,
  189. patronun kim olduğunu
    göstermek için denize açılır.
  190. Ama anlamaz,
  191. dalgaların altına kayar ve dibe batar.
  192. Deniz onun için üzgündü
  193. ama deniz olmaya devam etti.
  194. Sahipliğindeki diğer tüm nesneler gibi,
  195. Fausto'nun kaderi de
    onlar için önemli değildir.
  196. Evrende sahip olduğumuza inandığımız
    tüm öneme rağmen,

  197. bu Dünya olmasaydı
  198. hiçbir şeyimiz olmazdı.
  199. Mutluca dönmeye devam ederdi,
  200. tabii ki biz olmadan.
  201. Bu gezegende insanlar var.

  202. Günlerimizi geçiririz,
  203. bazen yukarı ve dışarı bakarız,
  204. çoğunlukla aşağı ve içeri bakarız.
  205. Yukarıya bakıp gökyüzündeki
    ışıklar arasında çizgiler çizerek
  206. kaostan anlam çıkarmaya çalıştık.
  207. Aşağıya baktığımızda nereye ait
    olduğumuzu ve olmadığımızı bilmek için
  208. karadan çizgiler çizdik.
  209. Yıldızları birbirine bağlayan çizgilerin
    ve toprağı bölen çizgilerin
  210. sadece kafamızda olduğunu
  211. çoğunlukla unutuyoruz.
  212. Onlar da hikâyelerdir.
  213. Günlük rutinlerimizi ve ritüellerimizi
  214. en çok inandığımız
    hikayelere göre yapıyoruz
  215. ve bugünlerde hikaye yazdıkça değişiyor.
  216. Bu mevcut hikayede çok fazla korku var

  217. ve yakın zamana kadar,
  218. en fazla güce sahip
    gibi görünen hikayeler,
  219. her şeyin bireysel
  220. ve toplu olarak nasıl yanlış
    gittiğine dair acılardır.
  221. En iyinin en kötüsünden nasıl geldiğini
    izlemek ilham verici olmuştur.
  222. Birbirleriyle olan bağlantılarımızın
    sahip olduğumuz
  223. en önemli şeylerden biri olduğunun
    farkına varıldığında,
  224. insanlar evrensel hesap
    zamanında nasıl uyanıyorlar.
  225. Bir adım geri atalım.

  226. Hepimiz ağlamamıza rağmen,
  227. şimdiye kadar bizim için doğru olan
    en büyük şeyin tadını çıkarmak için
  228. çok az zaman harcıyoruz.
  229. Önce biz buradaydık,
  230. biz yaşıyoruz.
  231. Hâlâ canlıyız.
  232. Bir kutu kibrit bulduktan
    bir buçuk milyon yıl sonra
  233. evi tamamen yakmadık.
  234. Henüz.
  235. Burada olma şansı sonsuz küçüktür.
  236. Fakat işte buradayız.
  237. Tehlikeler ve hepsi.
  238. Dünya'da daha fazla insan yaşamamıştır.

  239. Daha çok şey kullanan.
  240. Kendimiz için icat ettiğimiz
  241. eski sistemlerin çoğunun
  242. demode olduğu çok açık.
  243. Yenilerini yapmak zorundayız.
  244. Mikroplar olmasaydı
  245. kolektif ateşimiz bizi
    çok önceden boğmuş olurdu.
  246. Endüstrinin çarklarının durma
    noktasına gelmesini izlerken
  247. ilerleme makineleri sessizleşiyor,
  248. sıfırlama düğmesine basmak için
  249. en çılgın fırsatlara sahibiz.
  250. Farklı bir yol izleyin.
  251. Burada Dünya'dayız.

  252. Dünya'daki hayat müthiş bir şey.
  253. Bu Dünya büyük görünüyor
  254. ama bizden burada çok fazla var.
  255. Her gün daha fazlasıyla,
  256. son sayımda yedi buçuk milyar.
  257. Öyle olsa bile
  258. eğer birazcık paylaşırsak
  259. herkese yetecek kadar var.
  260. Lütfen,
  261. kibar olun.
  262. Başka bir şekilde düşündüğünüzde,

  263. eğer Dünya insanların yaşadığı tek yerse
  264. aslında evrendeki en az yalnız yerdir.
  265. Bizi sevecek bir sürü insan
  266. ve bizim seveceğimiz bir sürü insan var.
  267. Birbirimize ihtiyacımız var.
  268. Bunu daha önce olduğundan
    daha iyi biliyoruz.
  269. İyi geceler.