Hai dez anos
recibín unha chamada telefónica que cambiou a miña vida.
Daquela, eu era cardióloga na UCLA [Universidade de California, Los Ángeles]
especializada en técnicas de imaxe cardíaca.
Quen me chamaba era un veterinario do Zoo de Los Ángeles.
Unha vella chimpancé
espertara con parálise facial
e aos veterinarios preocupábaos que fose un infarto cerebral.
Preguntáronme se podía ir ao zoo
e facerlle un escáner ao corazón do animal
para procurar unha posible causa cardíaca.
Cómpre deixar claro que os zoos dos Estados Unidos
contan con equipos veterinarios acreditados e altamente cualificados
que coidan de maneira excelente dos seus pacientes animais.
Pero ás veces, diríxense á comunidade médica,
especialmente para algunha consulta especializada,
e eu fun un dos afortunados médicos aos que pediron axuda.
Puiden descartar o infarto cerebral no caso desta chimpancé
e asegurarme de que esta gorila non sufría unha esgazadura na aorta,
avaliei este guacamaio por un posible sopro cardíaco,
e comprobei que o pericardio deste león mariño non estaba inflamado.
Velaquí estou nesta foto, auscultando o corazón dun león
despois de salvármoslle a vida, nun procedemento colaborativo
de veterinarios e médicos
no que lle extraemos 700 cc de fluído
do saco que envolve o seu corazón.
E este procedemento, que xa practiquei en moitos pacientes humanos,
foi idéntico, coa excepción desa gadoupa e desa cola.
(Risos)
A maior parte do tempo eu traballaba con médicos no Centro Médico da UCLA,
debatendo síntomas, diagnósticos e tratamentos
para os meus pacientes humanos;
pero ás veces traballaba con veterinarios no Zoo de Los Ángeles,
debatendo síntomas, diagnósticos e tratamentos,
para os seus pacientes animais.
E de cando en vez, no mesmo día
pasaba visitas no Centro Médico da UCLA
e no Zoo de Los Ángeles.
E empecei a ver claramente unha cousa:
basicamente, os médicos e os veterinarios
atendían as mesmas doenzas nos seus pacientes humanos e animais:
insuficiencias cardíacas conxestivas, tumores cerebrais,
leucemia, diabetes, artrite, esclerose lateral amiotrófica, cancro de peito,
incluso trastornos psiquiátricos, como depresión, ansiedade,
compulsións, desordes alimentarias e autolesións.
Ben, teño que facerlles unha confesión.
Aínda que estudei fisioloxía comparada e bioloxía evolutiva
durante a universidade
--mesmo fixen a miña tese de grao sobre as teorías de Darwin--
aprender máis sobre as significativas coincidencias
entre as enfermidades animais e humanas
foi un toque de atención moi necesario para min.
E comecei a preguntarme como podía ser, con todas esas coincidencias,
que nunca lle pedise opinión a un veterinario
ou consultase bibliografía veterinaria.
para ter outra perspectiva sobre un dos meus pacientes humanos?
Por que ningún dos meus amigos ou colegas médicos
asistimos nunca a unha conferencia veterinaria?
Aínda máis, por que debería sorprendernos?
Todos os médicos aceptan algunhas conexións biolóxicas
entre os animais e os seres humanos.
Todos os medicamentos que receitamos, que tomamos
ou que lle damos ás nosas familias
probáronse antes nun animal.
Pero hai unha gran diferenza
entre darlle a un animal un medicamento ou inocularlle unha doenza humana
e que ese animal desenvolva por si mesmo insuficiencia cardíaca conxestiva,
diabetes ou cancro de peito.
Se cadra, parte da sorpresa
procede da separación crecente que o noso mundo fai
entre o urbano e o non urbano.
Escoitamos falar deses nenos urbanitas
que pensan que a la medra nas árbores
ou que o queixo sae dunha planta.
Os hospitais humanos de hoxe en día
estanse a transformar cada vez máis en lucentes catedrais da tecnoloxía.
E isto crea unha distancia psicolóxica entre os pacientes humanos
que alí son tratados
e os pacientes animais que viven nos océanos,
nas granxas e nas selvas.
Pero eu penso que aínda hai unha razón máis profunda:
os médicos e os científicos aceptamos intelectualmente que a nosa especie,
o Homo sapiens, é só unha especie máis,
nin máis única nin especial ca calquera outra.
Pero no noso interior non acabamos de crelo.
Pásame a min mesma cando escoito a Mozart
ou vexo no meu MacBook as fotos que fixo o Mars Rover.
Sinto esa chamada da excepcionalidade humana,
aínda recoñecendo o custo cientificamente illante
de vernos como unha especie superior, á parte.
Ben, pero esta tempada estou intentándoo.
Agora, cando vexo a un paciente humano, sempre me pregunto:
Que saben os médicos de animais sobre este problema que eu non sei?
e mais: Podería coidar mellor ao meu paciente humano
se o vise como un paciente animal humano?
E velaquí algúns exemplos das suxestivas conexións
a que me levou este tipo de razoamento.
Insuficiencia cardíaca inducida por medo.
Alá polo ano 2000, os cardiólogos de humanos "descubriron"
a insuficiencia cardíaca emocionalmente inducida.
Foi descrita nun pai adicto ao xogo que perdeu os aforros de toda a vida
nunha partida de dados,
nunha noiva abandonada diante do altar.
Pero resulta que este "novo" diagnóstico humano
nin era novo nin exclusivamente humano.
Os veterinarios xa levaban diagnosticando, tratando e incluso previndo
síntomas emocionalmente inducidos en animais,
desde monos a flamengos, de cervos a coellos,
desde a década de 1970.
Cantas vidas humanas poderían salvarse
se este coñecemento veterinario estivese ao dispor
dos médicos de urxencias e dos cardiólogos?
Autolesións.
Algúns pacientes humanos máncanse a si mesmos.
Hainos que arrincan guechos de pelo,
hainos que se cortan.
Algúns pacientes animais tamén se mancan a si mesmos.
Hai paxaros que arrincan as plumas.
Hai garañóns que morden as illargas unha e outra vez ata sangraren.
Pero os veterinarios teñen formas moi específicas e efectivas
de tratar e aínda previr as autolesións
nos animais que se comportan así.
Non debería estar este coñecemento veterinario
ao dispor dos psicoterapeutas, dos pais e dos pacientes
que loitan coas autolesións?
Depresión posparto e psicose posparto.
Por veces, ao pouco de dar a luz
algunhas mulleres caen na depresión,
por veces en depresión grave, e aínda en estados psicóticos.
Poden rexeitar ao seu propio fillo,
e en casos extremos
chegar ata a mancalo.
Os veterinarios de cabalos saben tamén que de cando en vez
unha egua, pouco despois do parto,
pode rexeitar o seu poldro, e negarse a aleitalo,
e nalgúns casos, patealo ata matalo.
Pero os veterinarios idearon un tratamento
para abordar esta síndrome de rexeitamento do poldro
que implica aumentar a oxitocina da egua.
A oxitocina é a hormona da vinculación,
e provoca que a egua teña
un renovado interese no seu poldro.
Non debería estar esta información
ao dispor dos obstetras e xinecólogos,
dos médicos de familia e dos pacientes
que se enfrontan ás depresións e ás psicoses posparto?
A pesar do prometedor que é todo isto,
a distancia entre os nosos ámbitos segue sendo grande.
Para explicalo, moito me temo que vou ter que poñer a algúns en evidencia.
Hai médicos que poden ser auténticos snobs
cos profesionais que non son titulados en Medicina.
Refírome aos dentistas, optometristas e psicólogos,
pero especialmente aos veterinarios.
Por suposto, a maior parte dos médicos non ten nin idea de que é máis difícil
entrar hoxe en día nunha Facultade de Veterinaria ca nunha de Medicina,
e que cando imos para Medicina
aprendemos todo o que é relevante saber
sobre unha especie, o Homo sapiens.
Pero os veterinarios deben aprender sobre a saúde e as enfermidades
de mamíferos, anfibios, réptiles, peixes e aves.
Así que non culpo aos veterinarios por sentírense molestos
coa condescendencia e a ignorancia dos meus compañeiros de profesión.
Velaquí un chiste da parte dos veterinarios:
Como se lle chama a un veterinario
que só sabe tratar unha especie?
(Risos)
Médico
(Risos)
Acurtar esta distancia converteuse na miña paixón,
e estou facéndoo a través de programas
como Darwin on Rounds, na UCLA.
no que invitamos a expertos en animais e a biólogos evolutivos
e os incorporamos aos nosos equipos médicos
canda os nosos internos e residentes.
E a través das conferencias Zoobiquity,
nas que convidamos a facultades de Medicina e de Veterinaria
para mantermos debates colaborativos
sobre as enfermidades e os trastornos
compartidos polos pacientes humanos e animais.
Nas conferencias Zoobiquity
os participantes aprenden como o tratamento dun cancro de peito nun tigre
pode axudarnos a tratar mellor o cancro de peito
dunha mestra de educación infantil;
como o entender os ovarios poliquísticos dunha vaca Holstein
pode axudarnos a mellorar o tratamento
dunha profesora de baile con menstruacións dolorosas;
e como entender mellor o tratamento da ansiedade de separación
nun can pastor das Illas Shetland moi nervioso
pode servirlle a un neno ansioso que debe enfrontarse ao comezo das clases.
Nas conferencias Zoobiquity, primeiro nos EE. UU. e agora en todo o mundo,
médicos e veterinarios abandonan as súas actitudes e preconceptos
e reúnense como colegas,
como iguais, como doutores.
Á fin de contas, os humanos somos tamén animais,
e xa é tempo de que nós, médicos,
asumamos a natureza animal dos nosos pacientes e a nosa propia
e nos unamos aos veterinarios
nunha aproximación á saúde que abranga todas as especies.
Porque resulta que algunhas das mellores
e máis humanistas medicinas
están sendo practicadas por doutores que teñen pacientes que non son humanos.
E un dos mellores xeitos de tratarmos
ao paciente humano é prestándolle moita atención
a como todos os outros pacientes do planeta
viven, crecen, enferman e sandan.
Moitas grazas.
(Aplausos)