Tại mỗi thời điểm, có hàng trăm thứ diễn ra trong tâm trí chúng ta,
chúng ta cố gắng kiểm soát mọi thứ mình làm.
Thật may là, có một việc quan trọng mà ta không cần phải nhớ:
thở.
Khi thở, bạn đem ô-xi đến các tế bào giúp chúng duy trì hoạt động
và loại bỏ khỏi cơ thể khí carbonic do tế bào tạo ra.
Nói cách khác, thở giúp cơ thể sống sót.
Vậy, làm thế nào ta thực hiện nhiệm vụ quan trọng và phức tạp này
mà thậm chí không cần nghĩ đến nó?
Câu trả lời nằm ở hệ hô hấp.
Giống như một cỗ máy, nó bao gồm các bộ phận chuyên biệt,
và cần tín hiệu để kích hoạt.
Ở đây, các bộ phận là các cấu trúc và mô tạo ra phổi,
cũng như nhiều cơ quan hô hấp khác có liên kết với chúng.
Để cỗ máy hoạt động, cần tới hệ thần kinh tự chủ,
trung tâm vô thức của bộ não kiểm soát các chức năng tối cần thiết.
Khi cơ thể cần không khí giàu ô-xi,
hệ thống gửi tín hiệu đến các cơ xung quanh phổi,
làm cơ hoành bẹt ra,
các cơ gian sườn co lại
tạo không gian để phổi mở rộng.
Không khí bị hút vào trong mũi và miệng, thông qua khí quản,
đến phế quản tách nhánh ở phía cuối.
Mỗi phế quản dẫn đến một lá phổi.
Giống như các nhánh cây, các ống nhỏ này tách thành hàng ngàn ống nhỏ hơn
gọi là tiểu phế quản.
Rất dễ để nghĩ rằng phổi như quả bóng bay lớn,
nhưng thay vì rỗng, chúng xốp và lỗ rỗ bên trong,
với các tiểu phế quản chạy qua các nhu mô.
Điểm cuối của mỗi tiểu phế quản có các túi khí nhỏ gọi là phế nang,
được bao bọc trong các mao mạch chứa đầy hồng cầu
chứa một loại protein đặc biệt được gọi là hemoglobin.
Không khí hít vào làm đầy túi khí, khiến phổi phồng ra.
Đây là nơi diễn ra sự trao đổi chất quan trọng.
Đến lúc này, các mao mạch chứa đầy khí carbonic,
các túi khí lại chứa đầy ô-xi.
Theo quy luật khuyếch tán,
phân tử khí có khuynh hướng di chuyển
từ nơi có nồng độ cao sang nơi có nồng độ thấp.
Vì vậy, ô-xi đi vào các mao mạch,
bị hemoglobin giữ lại ở đó,
khí carbonic thì được đem vào phổi.
Các hemoglobin chứa đầy ô-xi sẽ được vận chuyển đi khắp cơ thể
thông qua các mạch máu.
Thế nhưng, phổi sẽ làm gì với khí carbonic.
Thở ra, dĩ nhiên rồi.
Hệ thần kinh tự chủ một lần nữa phát tín hiệu,
khiến cơ hoành cong lên,
và các cơ gian sườn giãn ra,
khiến khoang ngực nhỏ lại làm phổi bị thu nhỏ.
Khí nhiều carbonic bị đẩy ra ngoài, và chu kỳ lại bắt đầu.
Đó là cách bộ phận xốp và lỗ rỗ này giúp cơ thể luôn được cung cấp đủ khí.
Phổi hít vào thở ra từ 15 đến 25 lần một phút,
tổng cộng lên đến 10.000 lít khí mỗi ngày.
Cần vận động rất nhiều , nhưng đừng lo lắng.
Phổi và hệ thần kinh tự chủ sẽ làm thay bạn.