Çoğu insan O'nun adını anımsar
ve bir şeyler söylemekle meşhur olduğunu bilir.
Fakat öğretilerinin dünya üzerindeki kalıcı etkilerini dikkate alacak olursak,
Konfüçyüs'ün gerçekte kim olduğunu, gerçekte ne söylediğini
ve neden söylediğini çok az kişi
biliyor.
Milattan önce 6. yüzyılda Çin'de, savaşan devletlerin
kendi aralarında üstünlük için durmaksızın savaştığı ve yöneticilerin sıkça, bazen
kendi akrabaları tarafından bile, suikaste uğradıkları
karmaşanın ortasında
Konfüçyüs iyiliği ve bütünlüğü temsil etti
ve öğretileri aracılığıyla
Çin'in en büyük filozoflarından birisi hâline geldi.
Bir soylu olarak doğup daha sonra çok genç bir yaştan itibaren, babasının
zamansız ölümü sonrasında fakirlikle büyümüş olan
Konfüçyüs, halkın ıstırabı için ömür
boyu sürecek olan bir anlayış geliştirdi.
Bir çoban olarak, ambarda muhasip olarak ve diğer garip
işlerde çalışarak, annesine ve engelli erkek kardeşine
zar zor destek oluyordu;
ancak Konfüçyüs zengin bir arkadaşının yardımıyla,
dünya görüşünü oluşturduğu yer olan Kraliyet Arşivi'nde
çalışabildi.
Bazı kişiler oradaki antik metinleri geçmişle alakasız
kalıntılar olarak görseler de,
Konfüçyüs onlardan ilham aldı.
Çalışma ve derin düşünce ile
Konfüçyüs, insan karakterinin ailede; alışkanlıklar, edebiyat ve tarih
aracılığıyla oluştuğuna inandı.
Bu şekilde işlenmiş bir insan, diğer insanlara yardım etmek ve onları
vahşi güç yerine ahlaki bir ilham aracılığıyla yönlendirmek için çalışır.
Konfüçyüs bu felsefeyi uygulamaya geçirmek için,
kendi yaşadığı yer olan Lu devletinde yöneticinin danışmanı oldu.
Fakat başka bir devlet Lu'nun yöneticisine hediye olarak dans eden kızlardan oluşan
bir grup gönderince ve yönetici de kızlarla özel vakit geçirirken işlerini
bırakınca, Konfüçyüs nefretle istifa etti.
Sonraki birkaç yılını devletleri gezerek, kendi ilkelerine sadık
kalabileceği ve hizmet etmeye değecek bir yönetici bulmayı deneyerek geçirdi.
Bu kolay değildi.
Felsefesine göre ve zamanın uygulamasına karşı olarak Konfüçyüs, yöneticileri
topraklarını yönetmek için acımasız cezalar ve askeri güç kullanmaktan
vazgeçirdi, çünkü
iyi bir yöneticinin, kendi ahlaki
karizmasından ötürü diğer insanları, kendisini takip etmelerini
sağlaması gerektiğine inanıyordu.
Konfüçyüs aynı zamanda,
ailede öğrendiğimiz sevgi ve saygının, diğer tüm erdemlerin temeli
olduğu için, aileye karşı kişisel görevlerimizin bazen
devlete karşı yükümlülüklerimizin yerine geçtiğine inanıyordu.
Bir dük, halkının çok dürüst olduğunu ve bir çocuk, babası bir koyun
çaldığı zaman o çocuğun kendi babasına karşı ifade verdiğini
anlatarak övündüğünde, Konfüçyüs
düke, gerçekten dürüst olan bir baba
ve oğlun aslında birbirlerini koruduklarını söylemiştir.
Konfüçyüs, seyahatlerinde, neredeyse açlıktan ölüyordu,
kısa süreliğine hapsedildi ve
bazı noktalarda hayatı tehlike altına girdi.
Fakat üzgün değildi.
Konfüçyüs'ün, tanrının dünya için bir planı olduğuna dair inancı vardı
ve erdemli bir insanın ilimde ve
müzikte daima neşe bulabileceğini öğretmişti.
Aradığı yöneticiyi bulmakta başarısız olan
Konfüçyüs, Lu'ya döndü ve çok ilham verici
bir öğretmen ve filozof oldu; bu sayede Çin kültürünün
şekil almasına yardımcı oldu ve bugün bile,
O'nun adı tüm dünyada bilinmektedir.
Konfüçyüs, öğrencileri için,
erdemi aracılığıyla diğer insanlara liderlik eden bir bilgenin vücut bulmuş
hâliydi ve sözlerini kaydettiler;
bu sözler, İngilizce'de "The Analects" (Seçmeler)
adıyla bildiğimiz kitapta toplandı.
Bugün, dünya üzerinde milyonlarca insan Konfüçyüsçülük ilkelerine bağlıdır ve
bin yıldır, sözlerinin asıl anlamı tartışılıyor olsa da,
Konfüçyüs'ten, öğretilerini tek cümle ile özetlemesi istendiğinde
Konfüçyüs şöyle demişti;
"Sizin, kendinizin, istemediği bir şeyi, başkalarına yapmayın."
2.500 yıl sonra bile, bilgece bir tavsiye.