Jazda na rowerze po górach w Izraelu
to coś, co robię z wielkim zamiłowaniem
i zaangażowaniem.
I kiedy jadę rowerem,
towarzyszy mi uczucie jedności
z ogromnym pięknem Izraela,
czuję się wtedy zjednoczony
z historią tego kraju
i jego prawem biblijnym.
Oprócz tego jazda na rowerze
daje mi moc.
Kiedy docieram na szczyt stromej góry
z dala od zgiełku,
czuję się młody,
niezwyciężony, nieśmiertelny.
To tak, jakbym łączył się z jakimś dziedzictwem
czy swego rodzaju energią
znacznie większą niż ja sam.
Tu przy końcu zdjęcia możecie
zobaczyć moich współtowarzyszy,
którzy patrzą na mnie z niepokojem.
A tutaj jeszcze jedno ich zdjęcie.
Niestety, nie mogę pokazać ich twarzy
ani ujawnić ich prawdziwych nazwisk,
a to dlatego, że moi współtowarzysze
są młodocianymi więźniami,
przestępcami,
którzy spędzają czas w zakładzie karnym
jakieś 20 minut jazdy stąd.
Jak zresztą wszystko w Izraelu.
Jeżdżę z tymi dzieciakami na rowerze raz w tygodniu,
w każdy wtorek, w słońcu i w deszczu, od 4 lat.
Dzisiaj stanowią już bardzo ważną część mojego życia.
Ta przygoda rozpoczęła się 4 lata temu.
Zakład karny, w którym są zamknięci
przypadkiem znajduje się w samym środku
jednej z moich tras rowerowych,
i jest otoczony drutem kolczastym
z elektryczną bramą i uzbrojonymi strażnikami.
Zatem na jednej z przejażdżek
namówiłem strażników, by mnie wpuścili
i poszedłem zobaczyć się ze naczelnikiem.
Powiedziałem mu,
że chcę u nich założyć klub kolarstwa górskiego
i że ogólnie chciałbym zabrać dzieciaki
z punktu A do punktu B.
I powiedziałem mu: „znajdźmy sposób,
żebym mógł zabierać 10 dzieciaków raz w tygodniu
na przejażdżkę na wieś w czasie lata.”
Naczelnika to rozbawiło,
powiedział mi, że myśli, że zwariowałem.
I powiedział mi:
„To jest zakład karny. Te chłopaki to poważni przestępcy.
Powinni być zamknięci.
Nie powinni być na wolności.”
A jednak zaczęliśmy o tym rozmawiać,
i od słowa do słowa...
Nie wyobrażam sobie siebie
idącego do więzienia stanowego w New Jersey
z taką propozycją,
ale tu jest Izrael,
więc naczelnik jakoś to załatwił.
I tak, dwa miesiące później,
znaleźliśmy się na wolności:
ja,
10 młodocianych przestępców
i wspaniały gość o imieniu Russ,
który stał się moim dobrym przyjacielem
i partnerem w projekcie.
I tak przez parę kolejnych tygodni miałem ogromną przyjemność
przedstawić tym dzieciakom
świat całkowitej wolności,
świat składający się z wspaniałych perspektyw
takich jak te
- wszystko co tu widzicie to oczywiście Izrael -
i bliskich spotkań
z różnego rodzaju stworzeniami
o wszelkiego rodzaju rozmiarach
kolorach, kształtach, formach,
i tak dalej.
Pomimo całej tej świetności,
początki były szalenie frustrujące.
Każda mała przeszkoda,
każda mała górka,
sprawiała, że ci chłopacy
stawali w miejscu, poddając się.
Zatem tego było sporo.
Zauważyłem, że ciężko jest im
poradzić sobie z frustracją i trudnościami,
nie dlatego, że mieli słabą kondycję.
Ale to jeden z powodów dla których trafili tam gdzie są.
Ja sam zaczynałem się stopniowo denerwować,
bo byłem tam
nie tylko żeby być z nimi
ale żeby jeździć i żeby stworzyć zespół.
A nie wiedziałem co zrobić.
Podam wam przykład.
Jedziemy po kamienistym wzniesieniu,
i przednie koło Alexa
zahacza o jedną z rozpadlin.
Na co on upada z trzaskiem,
trochę się kalecząc,
ale to nie przeszkadza mu, żeby się zerwać
i zacząć skakać po rowerze,
brutalnie przeklinając.
Potem wyrzuca w górę swój kask.
Jego plecak szybuje w jeszcze innym kierunku.
Po czym podbiega do najbliższego drzewa,
zaczyna łamać gałęzie i rzucać kamieniami,
i przeklinać tak, jak nigdy jeszcze nie słyszałem.
A ja po prostu stoję,
patrzę na to wszystko
z całkowitym niedowierzaniem,
nie wiedząc co robić.
Jestem przyzwyczajony do algorytmów,
struktur danych
i bardzo zmotywowanych studentów,
żadne doświadczenie nigdy
nie przygotowało mnie do radzenia sobie
z szalejącym, agresywnym nastolatkiem
w samym środku pustki.
Musicie zdać sobie sprawę, że takie incydenty
nie zdarzały się w dogodnych miejscach.
Zdarzały się w miejscach takich jak to
na Pustyni Judzkiej,
20 km od najbliższej drogi.
Czego nie widać na tym zdjęciu to
to, że gdzieś między tymi rowerzystami
na skale siedzi nastolatek
i mówi: „Nie ruszam się stąd. Zapomnij.
Mam dość.”
I tu zaczyna się problem,
bo trzeba tego chłopaka jakoś ruszyć,
bo robi się ciemno i niebezpiecznie.
Dopiero po kilku takich zdarzeniach zrozumiałem, co mam robić.
Na początku to była kompletna katastrofa.
Próbowałem ostrych słów i gróźb,
ale te zaprowadziły mnie donikąd.
Słyszeli to przez całe swoje życie.
I w pewnym momencie zrozumiałem, że
kiedy taki dzieciak wpada w szał,
najlepsza rzecz, jaką możesz zrobić
to stać jak najbliżej niego,
co jest trudne,
bo naprawdę chciałoby się wtedy odejść.
Ale coś takiego oni mieli przez całe życie.
Ludzi, którzy od nich odchodzili.
Więc trzeba stanąć jak najbliżej,
spróbować wyciągnąć rękę
i pogłaskać go po ramieniu
albo dać kawałek czekolady.
Więc mówię: „Alex, wiem, że to jest szalenie trudne.
Może odpoczniesz parę minut
i potem ruszymy.”
„Idź sobie, ty maniaku, psychopato.
Dlaczego zaciągnąłeś nas w to cholerne miejsce?”
Na co ja: „Spokojnie, Alex.
Masz kawałek czekolady.”
Alex: „gggrrrrrrrrrrr!”
Musicie zrozumieć, że
na tych przejażdżkach jesteśmy stale głodni
i po nich też.
Ale od początku. Kim jest Alex?
Ma 17 lat.
Kiedy miał 8 lat,
ktoś wsadził go na pokład w Odessie
i przewiózł do Izraela,
samego.
Wylądował w południowej części Tel Awiwu
i nie miał tego szczęścia,
by zaopiekowała się nim Karen Tal,
więc włóczył się po ulicach
i został znanym członkiem gangu.
Spędził ostatnie 10 lat swojego życia
jedynie w dwóch miejscach:
w slumsach i w więzieniu,
gdzie spędził ostatnie dwa lata
zanim wylądował na tej skale.
A więc ten dzieciak
był prawdopodobnie krzywdzony,
opuszczany, ignorowany, zdradzany
przez prawie każdego dorosłego na swojej drodze.
Więc dla takiego dzieciaka,
gdy dorosły, którego on uczy się szanować, staje blisko
i nie odchodzi od niego
w żadnej sytuacji,
bez względu na to jak on się zachowuje,
to niesamowicie uzdrawiające doświadczenie.
To akt bezwarunkowej akceptacji,
coś, czego on nigdy nie znał.
Chcę powiedzieć parę słów o wizji.
Kiedy 4 lata temu zacząłem ten program,
miałem taki pierwotny plan,
żeby stworzyć drużynę,
przeciągnąć na swoją stronę przegranych.
Miałem w głowie obraz
Lance'a Armstronga.
Zajęło mi dokładnie dwa miesiące
całkowitej frustracji,
żeby zdać sobie sprawę, że
ta wizja była nie na miejscu
i że istnieje inna wizja,
o wiele bardziej istotna
i zdecydowanie bardziej dostępna.
Nagle dotarło do mnie, że w tym projekcie
celem przejażdżek
powinno tak naprawdę być
pokazanie dzieciakom
tylko jednej rzeczy: miłości.
Miłości do wsi, do jazdy pod górę
i do jazdy w dół,
do wszystkich niesamowitych stworzeń dookoła nas
zwierząt, roślin
owadów,
miłości i szacunku
do członków zespołu,
w ekipie rowerowej,
i co najważniejsze,
miłości i szacunku do siebie,
coś, czego
bardzo im brakuje.
Razem z dzieciakami,
sam przeszedłem przez niezwykłą przemianę.
Żyję w bezwzględnym świecie
nauki i zaawansowanych technologii.
Zwykłem myśleć, że rozsądek i logika,
i nieugięta determinacja
są jedyną drogą tworzenia.
Zanim zacząłem pracować z tymi dzieciakami,
wszystko, co robiłem z nimi,
albo wszystko, co robiłem sam,
musiało być doskonałe,
idealne, optymalne,
ale po pewnym czasie z nimi
odkryłem wielkie zalety empatii
i elastyczności,
i możliwości rozpoczęcia z pewną wizją,
która, jeśli nie wypali, nic się nie stanie.
Jedyne, co trzeba zrobić, to trochę ją zmienić,
i wymyślić coś, co pomaga, co działa.
Więc teraz jest trochę tak:
takie są moje zasady,
a jeśli ci się nie podobają to...
mam też inne.
(Śmiech)
(Oklaski)
Jedną z tych zasad jest
skupienie uwagi.
Przed każdą przejażdżką
siadamy razem z dzieciakami
i dajemy im jedno słowo
do przemyślenia podczas jazdy.
Trzeba skupić na czymś ich uwagę,
ponieważ tak wiele się dzieje.
Więc to są słowa takie jak: praca zespołowa
albo wytrzymałość,
albo bardziej skomplikowane pojęcia,
jak alokacja zasobów
albo perspektywa, wyraz, którego nie rozumieją.
Wiecie, perspektywa
jest jedną z wyjątkowo ważnych
strategii radzenia sobie w życiu,
której może was nauczyć kolarstwo górskie.
Mówię dzieciakom,
kiedy zmagają się z jakimś podjazdem
i czują, że już nie dają rady,
że warto zignorować bezpośrednie przeszkody
i podnieść głowę, i rozejrzeć się wkoło,
i zobaczyć, jak dookoła otwiera się perspektywa.
To dosłownie popycha ku górze.
I o to chodzi w perspektywie.
Albo możesz spojrzeć na przeszłość
i uświadomić sobie, że wcześniej
zdobyłeś już bardziej strome góry.
Tak oni rozwijają poczucie własnej wartości.
Dam wam przykład jak to działa.
Na początku lutego stoisz ze swoim rowerem.
Jest bardzo zimno, jest jeden z tych deszczowych dni,
mży,
jest zimno,
i stoisz, powiedzmy, w Yokneam.
Patrzysz w niebo, przez chmury.
Na szczycie Muhraka widzisz klasztor,
właśnie tam masz się zacząć wspinać,
i mówisz: „Nie ma mowy, żebym tam dotarł.”
A jednak, dwie godziny później,
znajdujesz się na dachu klasztoru,
umazany błotem,
krwią i potem.
Patrzysz w dół na Yokneam,
wszystko jest takie malutkie.
I mówisz: „Patrz, Alex, to jest parking, na którym zaczynaliśmy.
Jest taki mały.
Nie wierzę, że to zrobiłem."
I to jest moment,
kiedy zaczynasz kochać samego siebie.
Mówiliśmy o tych szczególnych słowach,
których ich uczymy.
I na końcu każdej przejażdżki siadamy razem
i mówimy o chwilach,
w których te szczególne słowa dnia
pojawiły się i wszystko zmieniły.
Te dyskusje
mogą być szalenie inspirujące.
W jednej z nich jeden chłopak raz powiedział:
„Kiedy jechaliśmy granią
górującą nad Morzem Martwym
- on mówi o tym miejscu -
przypomniał mi się
dzień, w którym opuściłem moją wioskę w Etiopii
i odszedłem razem z moim bratem.
Szliśmy przez 120 km
aż dotarliśmy do Sudanu.
To było pierwsze miejsce, w którym dostaliśmy trochę wody i jedzenia.”
On mówi dalej, a wszyscy patrzą na niego jak na bohatera,
pewnie pierwszy raz w jego życiu.
A on mówi - bo jeżdżą ze mną też wolontariusze,
dorośli, którzy siedzą tam
słuchając go.
A on mówi: „A to był dopiero początek
naszej gehenny,
zanim skończyliśmy w Izraelu.
I dopiero teraz,” mówi,
„zaczynam rozumieć, gdzie jestem,
i właściwie podoba mi się to.”
A teraz pomyślcie, kiedy on to powiedział,
poczułem na ciele gęsią skórkę,
bo powiedział to, patrząc na Góry Moab, tutaj w tle.
Tędy zszedł Jozue
i przeszedł przez Jordan,
i przeprowadził lud Izraela do ziemi Kanaan
3000 lat temu
w tym ostatnim etapie
podróży z Afryki.
Zatem perspektywa
i kontekst, i historia
odgrywają kluczową rolę
w tym, jak planuję przejażdżki
z dzieciakami.
Zwiedzamy kibuce,
które zostały założone przez ocalałych po Holokauście.
Badamy ruiny
palestyńskich wiosek
i rozmawiamy o tym, jak stały się ruinami.
Przechodzimy przez liczne pozostałości
żydowskich osad, nabackich osad,
kananejskich osad
3-, 4-, 5000 letnich.
A przez tę mozaikę,
która jest historią tego kraju,
dzieciaki zdobywają coś,
co jest chyba najważniejszą
wartością edukacji,
jest nią zrozumienie, że życie jest złożone,
a nie tylko czarne i białe.
A doceniając złożoność,
stają się bardziej tolerancyjni,
a tolerancja prowadzi do nadziei.
Jeżdżę z tymi dzieciakami raz w tygodniu,
co wtorek.
To zdjęcie zrobiłem w ostatni wtorek - mniej niż tydzień temu -
jutro też z nimi jadę.
Na każdej z tych przejażdżek
staję w końcu w jednym z tych niesamowitych miejsc,
pochłaniając ten wspaniały krajobraz dookoła mnie.
I czuję się błogosławiony,
szczęśliwy, że żyję,
i że czuję każde włókno
mojego obolałego ciała.
I czuję się szczęśliwy,
że 15 lat temu
miałem odwagę zrezygnować
ze stałej posady na Uniwersytecie Nowojorskim
i wrócić do kraju,
gdzie mogę ruszać w te niesamowite przejażdżki
z grupą trudnych dzieciaków
pochodzących z Etiopii,
i Maroko, i Rosji.
I czuję się szczęśliwy,
że każdego tygodnia, co wtorek,
w zasadzie też co piątek...
raz jeszcze mogę sławić,
aż do szpiku kości,
istotę życia na krawędzi w Izraelu.
Dziękuję.
(Oklaski)