Yaxşı indi, siz mənim həyatda bəlkə də ən faydalı anlayışlardan biri olduğunu
düşündüyüm şeyi öyrəndiz, bəlkə də onunla tanışsınız
amma əgər tanış deyilsinizsə ümid edirəm ki, bu sizi bir gün
iflas müraciəti etməkdən qoruyacaqdır
Hər nəysə, faiz haqqında danışacam, sonra isə sadə
və mürəkkəb faiz
Bəs faiz nədir?
Hamımız
bu barədə eşitmişik.
Faiz dərəcələri və ya ipotekanızın faizi
və ya da kredit kartı ödənişim nə qədərdir?
Faiz -- elmi tərifini bilmirəm,
Bəlkə Vikipediyada baxmalıyam
Amma mahiyyətcə pul icarəsidir
Beləliklə, pulu bir müddət saxlamaq üçün
ödədiyiniz puldur.
Bəlkə də ən açıqlayıcı tərif deyil, amma icazə ver
bu şəkildə başa salım
Deyək ki, mən səndən 100 $ borc almaq istəyirəm
Yəni indi
Və deyək ki, bundan bir il sonra
Bir il
Bu sənsən, Bu da mən
Beləcə, sən indi mənə 100 dollar verirsən
Və sonra mənim 100 dollarım olur Bir il də keçir
100 dollarım buradadır
Və mən sənə 100 dollar geri qaytarsaydım
sən icarə pulu qazanmazdın
Sadəcə pulunu geri almış olardın
Heç bir faiz almazdın
Amma əgər desəydin ki, Sal, Mən sənə indi 100 dollar verirəm
əgər 1 il sonra sən 110 dollar versən.
Yəni bu vəziyyətdə, 100 dolları 1 il özümdə saxlamaq üçün
sənə nə qədər pul ödədim?
Mən 10 dollar artıq ödəyirəm, hə?
Mən 100 dollar qaytarıram və başqa bir 10 dollar da qaytarıram.
Və əslində sənə qaytardığım əlavə 10 dollar, pulu özümdə saxlamaq
və o pulla istədiyimi edə bilmək üçün ödədiyim haqdır ki, o pulu
saxlayıb yığa bilərəm, investisiya edə bilərəm,
1 il ərzində istədiyimi edə bilərəm
və o 10 dollar mahiyyətcə faizdir.
və sıxlıqla hesablanma qaydası, borc aldığım
gerçək məbləğin faizi
Və xəyali bir bankirdə və ya maliyyə terminologiyasında borc aldığım
gerçək məbləğə sadəcə əsas deyilir.
Beləliklə, bu vəziyyətdə pul icarəsi və ya faiz 10 dollar idi.
Mən bunu faiz olaraq etmək istəsəydim, deyərdim ki, 100 üzərində 10, yəni
100-də 10 hansı ki, o da bərabərdir 10 %
Bəs sən deyə bilərdin, ey Sal, sənə 100 dollar verməyə hazıram
əgər mənə 10 % ödəsən.
Beləliklə, 100 dolların 10 faizi 10 dollar idi və 1 il sonra mən sənə
100 dollar, üstəgəl 10 faizi də ödəyirəm.
eyni şəkildə
Beləliklə, istənilən miqdarda pul üçün söylə ki, 10 % qarşılığında mənə
hər hansı bir miqdarda borc pul verməyə hazırsan.
Yaxşı, əgər mənə 1000 dollar borc versəniz faiz də onun 10 faizi qədər olacaq,
hansı ki, o da 100 dollardır.
Beləcə, bir il sonra mən sənə 1000 dollar, üstəgəl 1000 dolların 10 faizi, yəni
1100 dollar borclu olardım.
Yaxşı, hər şeyin üzərinə sıfır əlavə etdim
Bu halda 100 dollar faiz olacaq, amma
hələ də 10 faiz olacaq.
İndi icazə ver, sadə faiz və mürəkkəb faiz arasında
fərq yaradaq.
Beləliklə, mənə sadəcə bir ilə 10 faizlə borc verdiyiniz
olduqca sadə bir nümunə etdik, düzdür?
Beləliklə, deyək ki, kimsə mənim dediyim faiz dərəcəsi və ya digər insanlara
verdikləri faiz dərəcəsinin yaxşı
10% olduğunu söylədi, ildə 10% yaxşı bir rəqəmdir.
Və deyək ki, bu adamdan borc alacağım əsas
100 dollardır.
Belə, sənə sualım və bəlkə fasilə istəyərsən
mənim 10 ildə nə qədər borcum olduğunu düşündükdən sonra?
Mənim 10 ildə nə qədər borcum var?
Əslində bu barədə düşünməyin iki yolu var
Sən deyə bilərsən ki, yaxşı, illər sıfıra bərabərdir,
sadəcə borc pul aldım və dərhal geri ödədim,
100 dollar olardı, düzdür?
Bunu etmirəm, ən azı bir il
saxlamağı düşünürəm.
Yəni bir il sonra, sadəcə etdiyimiz nümunəyə əsaslanaraq, bu məbləğin
10% -ni 100 dollara əlavə edə bildim və bundan sonra 110 dollar
borcum olacaq.
Və iki ildən sonra orijinal əsasın daha 10% əlavə edə bilərəm,
düzdür?
Yəni hər il 10 dollar əlavə edirəm.
Beləcə, bu vəziyyətdə 120 dollar, üçüncü ildə isə 130 dollar
borcum olardı.
Əslində, bu 100 dolları borc almaq üçün illik icarəm 10 dollardır, düzdür?
Çünki, həmişə gerçək məbləğin 10 faizini götürürəm.
Və 10 il sonra, çünki, mən hər il əlavə 10 dollar ödəməli olacam,
10 ildən sonra isə sənə borcum
200 dollar olacaq, düzdür?
Və o 200 dollar, 100 dollar üstəgəl 100 dollara bərabərdir, çünki,
ildə 100 dollar faiz ödədim.
Və indicə etdiyim bu anlayışa
sadə faiz deyilir.
Əsasən borc aldığınız gerçək məbləğ, faiz,
sondakı məbləği,hər il ödənilən məbləği götürürsünüz və
hər il tədricən ödədiyiniz o məbləğ
əslində faiz dərəcəsi ilə gerçək məbləğin
hasilinə bərabərdir.
Ancaq bu barədə düşünsən,
borcundan getdikcə azalan miqdarda pul ödəyəssən
1 il içində.
Və bəlkə sizə mürəkkəb faiz göstərsəm
bu məna verəcək
Bu ildə 10 faizi izah etməyin bir yoludur.
İzah etməyin bir başqa yolu da, yaxşı, sıfır ildə 100 dollar borc alırsan,
ya da pulu verdilərsə,deyirsən oh yox, yox, bunu istəmirəm
və sadəcə geri ödədin,
100 dollar borcusan.
Bir il sonra, sən əslində 110 dollar ödəyirsən, yəni
100 dollar üstəgəl 100 dolların 10 faizi
Belə, 100 dollar üstəgəl 100 dolların 10 faizi
Rəngləri dəyişməyə icazə verin çünki bu monotondur
Yaxşı, məncə bu sənə məna yaradar.
Sadə və mürəkkəb faizin ayrılmağa
başladığı yer budadır.
Son vəziyyətdə, gerçək 100 dolların yalnız 10 faizini
əlavə etməyi davam etdirdik.
İndi mürəkkəb faizdə, gerçək məbləğdən
10 faizi götürmürük.
İndi bu məbləğin 10 faizini alırıq.
Beləliklə, indi 110 dollar götürəcəyik.
Demək olar ki, onu yeni əsasımız kimi görə bilərsiniz.
Bu, bir ildə nə qədər təklif etsək,
sonra bunu qaytarırıq.
Beləliklə, indi 110 dollar üstəgəl 110-un 10 faizi qədər borcumuz olacaq.
Siz 110-u həqiqətən bölüşdürə bilərsiniz,
və bu 110 dəfə 110-a bərabərdir.
Əslində 110 dəfə 1.1
Əslində bu şəkildə
yenidən yaza bilərəm.
100 dəfə 1.1 kvadratı kimi yaza bilərdim,
və bu 121 dollara bərabərdir.
Və ikinci ildən sonra, mənim yeni əsasım bu 121 dollardır.
bu mənim yeni əsasımdır.
İndi isə üçüncü ildə olmalıyam, yəni bu ikinci ildir.
Daha çox yer alıram, buna görə bu ikinci ildir.
Və indi üçüncü ildə, ikinci ilin sonunda borclu olduğum 121 dollar üstəgəl
İl ərzində borclanacağım pulun 10 faizi,
121 dollardır
Beləliklə, burada ətrafa mötərizələr qoya biləcəyimiz
şey budur ki, 1 dəfə 121 üstəgəl 0.1 dəfə 121-in cəmi,
bu da 1.1 dəfə 121 ilə eyni şeydir.
Və ya başqa bir göstərmə yolu isə
Bu, bizim əsas ilə 1.1-in kubunun hasilinə bərabərdir.
Və əgər bunu davam etdirsəniz, hansı ki
mən bunu tövsiyyə edirəm, bu 10 il sonunda sizə yaxşı
bir məna verəcək, biz borclu olacıyıq bəlkə də siz, Kimin kimdən borc
aldığını unutdum, 100 dollar vurulsun 1.1 üstü 10.
Bu neçəyə bərabərdir?
İcazə ver elektron cədvəlimi çıxardım.
Təsadüfi bir hücrə seçim.
Belə, 100 vurulsun 1.1 üstü 10.
Beləcə, 259 dollar və bəzi dəyişikliklər.
Yəni, çox incə bir fərq kimi görünə bilər, amma sonda
çox böyük bir fərq yaradır.
Mürəkkəb faizdən istifadə edərək 10 il ərzində 10% ilə birləşdirdikdə
259 dollar borcum var.
Sadə faizdən istifadə etdikdə isə yalnız 200 dollar borcum var.
Bu 59 dollar artım, mürəkkəb faizin mənə nə qədər baha olduğunu
başa salır.
Vaxtım bitir, buna görə növbəti videoda bir neçə
nümunə edəcəyəm, sadəcə mürəkkəb faizin
necə olacağını, eksponentlərin necə işlədiyini və nəyin
fərqi olduğunu dərindən öyrənəcəksiniz.
Növbəti videoyadək.