Todo autor de ciencia ficción
ten algún relato sobre un tempo no que o futuro chegou demasiado pronto.
Eu teño moitos deses relatos.
Este, por exemplo:
Hai anos estaba a escribir unha historia na que o goberno
comeza a matar xente con drons.
Eu cría que era unha idea moi intensa e futurista,
pero para cando foi publicada,
o goberno xa estaba a usar drons para matar xente.
O noso mundo muda rapidísimo,
e cada vez se acelera máis
o ciclo no que o cambio tecnolóxico e o social se retroalimentan.
Cando era pequena, na década de 1980,
sabiamos como ía ser o futuro.
Ía ser algunha versión de "Xuíz Dredd" ou "Blade Runner".
Habería megalópoles de neón e vehículos voantes.
Pero agora ninguén sabe como vai ser o futuro
nin sequera dentro dun par de anos,
e terribles fantasmas axexan no horizonte.
Desde as catástrofes climáticas ata o autoritarismo.
todo o mundo está obsesionado coas apocalipses,
aínda que o mundo non pare de acabarse e nós sigamos aquí.
Non teñades medo de pensar no futuro, de soñar co futuro,
de escribir sobre o futuro.
Eu atópoo moi liberador e divertido.
É un xeito de vacinarse
contra o peor "choque do futuro" posible.
É ademais unha fonte de empoderamento,
porque non te podes preparar para algo se non o visualizas antes.
Pero tedes que saber algo.
O futuro non se predí;
o futuro imaxínase.
Como escritora de ciencia ficción
cuxas historias adoitan acontecer no futuro, dentro de anos ou de séculos,
descubrín que a xente devece por visións do futuro
que sexan á vez excitantes e habitables,
pero vin que para chegar aí non abondaba con investigar.
No canto diso, combino a capacidade de soñar de forma activa
co coñecemento das novas tendencias en ciencia e tecnoloxía
e a comprensión da historia humana.
Penso moito no que sei sobre a natureza humana
e o xeito en que a xente respondeu no pasado ante enormes cambios
e conmocións e transformacións.
E conecto iso coa atención aos detalles,
porque é nos detalles onde vivimos.
Contamos a historia do noso mundo por medio das ferramentas que creamos
e os espazos nos que vivimos.
Neste punto, cómpre coñecer un par de termos
que os autores de ciencia ficción usamos todo o tempo:
"historia futura" e "efectos de segunda orde".
Ben, a historia futura é máis ou menos o que parece.
É unha cronoloxía de cousas que aínda non aconteceron,
como o coñecido ciclo de relatos de Robert A. Heinlein,
que traía un esquema detallado de acontecementos futuros
que chegaba ata o ano 2100.
Ou, para a miña última novela,
ocorréuseme unha liña temporal moi complicada
que chega ata o século XXXIII
e ten un final no que a xente vive noutro planeta.
Por outra banda, un efecto de segunda orde é en esencia iso que acontece
tralas consecuencias dunha nova tecnoloxía ou dun cambio moi grande.
Segundo un dito a miúdo atribuído ao escritor e editor Frederik Pohl,
"un bo relato de ciencia ficción
debería predicir non só a invención do automóbil,
senón tamén o atasco".
E falando de atascos,
botei moito tempo intentando imaxinar a cidade do futuro.
Como é? De que está feita?
Para quen é?
Intento imaxinar unha cidade verde con granxas verticais
e estruturas que son en parte cultivadas máis ca construídas
e pasarelas no canto de rúas,
porque xa ninguén se despraza en coche.
Unha cidade que vive e respira.
Comezo por imaxinar as ideas máis fantasiosas
que son quen de concibir,
e entón volvo ao modo investigadora
e trato de facelas o máis verosímiles posible
mesturando futurismo urbano, interiorismo de luxo
e especulación tecnolóxica.
E logo volvo a intentar imaxinar como sería realmente
estar dentro desa cidade.
Así que o meu proceso comeza e remata coa imaxinación,
como se a miña imaxinación fosen as dúas rebandas de pan
dun bocadillo de investigación.
Como narradora, trato ante todo
de vivir no mundo a través dos ollos dos meus personaxes
e intento ver como se desenvolven ante os seus desafíos persoais
no contexto do espazo que eu creei.
Que olen? Que tocan?
Como é namorarse nunha cidade intelixente?
Que ves cando miras pola fiestra?
Depende de como o software da fiestra interactúe co teu estado de ánimo?
E por último pregúntome como unha cidade xenial do futuro
garantiría que todos tivesen un teito e que ninguén se coase polas fendas.
E aí é onde a historia futura resulta moi útil,
porque as cidades non brotan dun día para outro.
Xorden e transfórmanse.
Mostran as cicatrices e os ornamentos das guerras, as migracións,
as expansións económicas, os espertares culturais.
Unha cidade do futuro debería ter monumentos, si,
pero debería ter tamén capas de arquitecturas pasadas,
edificios reconvertidos
e tódolos indicios de como chegamos ata este lugar.
E logo están os efectos de segunda orde,
por exemplo, como as cousas saen mal --ou ben--
dun xeito que ninguén previra?
Se as paredes do teu piso están feitas dalgún tipo de fungo
que pode rexenerarse só para reparar defectos,
qué pasaría se a xente comezase a comer os tabiques?
(Risas)
Falando de comer,
cómo é a rede de sumidoiros da cidade do futuro?
É unha pregunta trampa. Non hai sumidoiros.
O sistema que temos hoxe nos Estados Unidos
é estrañísimo.
Os refugallos saen por un túnel
onde se mesturan coa auga de choiva e a miúdo van parar ao océano.
Por non mencionar o papel hixiénico.
Un grupiño de expertos, dirixidos por Bill Gates,
están agora mesmo intentando reinventar o retrete,
e pode que o retrete do futuro
lle pareza estrañísimo a alguén de hoxe en día.
Como é entón que a historia do futuro, todo ese ensaio e erro,
acaba nunha forma mellor de ir ao baño?
Agora mesmo hai empresas
que están probando unha especie de variña limpadora
que pode substituír o papel hixiénico
por aire comprimido ou pulverización desinfectante.
Pero, e se esas cousas tivesen máis aspecto de flores ca de tecnoloxía?
E se o teu retrete puidese analizar os teus refugallos
e informarte de que o teu microbioma necesitaría unha posta a punto
E se os experimentos de hoxe para converter residuos en combustible
resultan nunha batería intelixente que che proporcione luz na casa?
Pero volvamos á cidade do futuro.
Como se orienta a xente no espazo?
Se non hai rúas, como logran aclararse coa xeografía?
A min gústame pensar nun lugar no que hai espazos
que existen parcialmente só na realidade virtual
e para descubrilos se cadra necesitas un hardware especial.
Para un dos meus relatos, ocorréuseme algo chamado "o interfaz de nube",
que describía como unha araña cromada que se conecta á cabeza
a través dos nodos temporais.
Non. Non é iso. Esa é unha foto graciosa que saquei nun bar.
(Risas)
Deixeime levar e púxenme a imaxinar bares, restaurantes, cafés
nos que só podías entrar
se contabas co hardware de realidade aumentada axeitado.
Pero, de novo, efectos de segunda orde:
nun mundo configurado pola realidade aumentada,
que clase de comunidades novas teremos?
que clase de novos delitos que nin se nos ocorreran aínda?
Digamos que estamos aí, un ao pé do outro,
e ti pensas que estamos nun bar ruidoso vendo deportes nas pantallas,
e eu que estamos nun club elegante,
falando de Baudrillard e cun cuarteto de corda en directo.
Non logro nin imaxinar que podería saír mal nesa situación.
Vamos, que estou segura de que vai ir todo ben.
E logo están os medios sociais.
Poido imaxinar contextos distópicos de verdade
nos que cousas como concursos en liña,
aplicacións de citas, horóscopos, bots
combínanse para arrastrarnos por tobos de coello cada vez máis fondos
a malas relacións e peores políticas.
Pero entón penso nas conversas que levo tido
cos que traballan en Intelixencia Artificial,
e o que me din é que canto máis intelixentes son os sistemas,
máis facilidade teñen para crear conexións.
Así que pode que os medios sociais do futuro sexan mellores.
Pode que nos axuden a establecer relacións máis sas e menos destrutivas.
Se cadra teremos dispositivos que permitan a camaradaría e a serendipidade.
Espero que sexa así.
Gústame pensar que se chega a existir una IA potente de verdade,
probablemente os divirtan moito os nosos estraños dramas persoais,
igual que a vós e a min nos obsesiona a telerrealidade tipo "Esposas reais"
E, por último, está a medicina.
Penso moito sobre como os achados en xenética médica
poderían mellorar os resultados con enfermos de cancro ou demencia,
e pode que un día cheguemos a cumprir cen anos
con dúas ou tres décadas máis de vida sa e activa por diante.
Se cadra o retrete do futuro que mencionei antes
mellorará a saúde de moita xente,
mesmo dos que viven en zonas do mundo
nas que carecen das complicadas redes de sumidoiros das que falei.
Pero ademais, como persoa transxénero,
gústame pensar: e se avanzásemos na nosa comprensión do sistema endócrino
de modo que mellorasen as opcións para as persoas trans,
do mesmo xeito que as hormonas e a cirurxía ampliaron as opcións
da xeración anterior?
Para rematar, vin para dicirvos
que a xente fala do futuro
como se fose ser un paraíso tecnolóxico
ou unha merda de churrascada apocalíptica.
(Risas)
O certo é que non vai ser ningunha desas cousas.
Vai estar entre ambas cousas, vai ser as dúas, ser todo.
O que si sabemos
é que o futuro vai ser estrañísimo.
Pensade no raro que lle parecería este comezo do século XXI
a alguén de comezos do XX.
É que, veredes, todos caemos nunha especie de falacia lóxica
cando agardamos que o futuro sexa unha extensión do presente.
Por exemplo, na década de 1980
a xente pensaba que a Unión Soviética existiría aínda hoxe.
Pero o futuro vai ser moito máis estraño do que poderíamos soñar.
Podemos intentalo.
Xa sei que vai haber cousas realmente aterradoras,
pero haberá tamén cousas admirables e meritorias.
E o primeiro paso para atopar o xeito de avanzar
é deixar voar a imaxinación.
Grazas.
(Aplausos)