[Script Info] Title: [Events] Format: Layer, Start, End, Style, Name, MarginL, MarginR, MarginV, Effect, Text Dialogue: 0,0:00:00.00,0:00:03.00,Default,,0000,0000,0000,,Ajo për të cilën dua t'ju flas, Dialogue: 0,0:00:03.00,0:00:05.00,Default,,0000,0000,0000,,është se ç'mund të mësojmë nga studimi i gjenomeve Dialogue: 0,0:00:05.00,0:00:07.00,Default,,0000,0000,0000,,të njerëzve që jetojnë Dialogue: 0,0:00:07.00,0:00:09.00,Default,,0000,0000,0000,,dhe atyre të zhdukur. Dialogue: 0,0:00:09.00,0:00:11.00,Default,,0000,0000,0000,,Por më parë, Dialogue: 0,0:00:11.00,0:00:14.00,Default,,0000,0000,0000,,dua t'ju rikujtoj shkurtimisht ato që tashmë i dini: Dialogue: 0,0:00:14.00,0:00:16.00,Default,,0000,0000,0000,,gjenomet tona, materiali ynë gjenetik, Dialogue: 0,0:00:16.00,0:00:19.00,Default,,0000,0000,0000,,ruhet thuajse në çdo qelizë të trupit tonë në kromozome Dialogue: 0,0:00:19.00,0:00:21.00,Default,,0000,0000,0000,,në formën e ADN-së, Dialogue: 0,0:00:21.00,0:00:24.00,Default,,0000,0000,0000,,molekulës së famshme spirale të dyfishtë. Dialogue: 0,0:00:24.00,0:00:26.00,Default,,0000,0000,0000,,Informacioni gjenetik Dialogue: 0,0:00:26.00,0:00:28.00,Default,,0000,0000,0000,,ruhet në formën e një sekuence Dialogue: 0,0:00:28.00,0:00:30.00,Default,,0000,0000,0000,,të 4 bazave (të azotuara) Dialogue: 0,0:00:30.00,0:00:33.00,Default,,0000,0000,0000,,që shkurtimisht i shënojmë me A, T, C dhe G Dialogue: 0,0:00:33.00,0:00:35.00,Default,,0000,0000,0000,,Ky informacion ruhet dy herë Dialogue: 0,0:00:35.00,0:00:37.00,Default,,0000,0000,0000,,në secilin varg-- Dialogue: 0,0:00:37.00,0:00:39.00,Default,,0000,0000,0000,,kjo është e rëndësishme Dialogue: 0,0:00:39.00,0:00:41.00,Default,,0000,0000,0000,,sepse sa herë formohen qeliza të reja, këto vargje ndahen Dialogue: 0,0:00:41.00,0:00:44.00,Default,,0000,0000,0000,,dhe duke përdorur këto për shabllon, formohen vargje të tjera të reja Dialogue: 0,0:00:44.00,0:00:47.00,Default,,0000,0000,0000,,në një proces thuajse të përsosur. Dialogue: 0,0:00:47.00,0:00:49.00,Default,,0000,0000,0000,,Por, siç e dimë, sigurisht, asgjë në natyrë Dialogue: 0,0:00:49.00,0:00:51.00,Default,,0000,0000,0000,,nuk është tërësisht perfekte Dialogue: 0,0:00:51.00,0:00:53.00,Default,,0000,0000,0000,,kështu që ndonjëherë ndodhin gabime Dialogue: 0,0:00:53.00,0:00:56.00,Default,,0000,0000,0000,,dhe formohet një shkronjë e gabuar. Dialogue: 0,0:00:56.00,0:00:58.00,Default,,0000,0000,0000,,Ne i shohim rezultatet Dialogue: 0,0:00:58.00,0:01:00.00,Default,,0000,0000,0000,,e këtyre mutacioneve Dialogue: 0,0:01:00.00,0:01:02.00,Default,,0000,0000,0000,,kur krahasojmë sekuencat e ADN-ve Dialogue: 0,0:01:02.00,0:01:05.00,Default,,0000,0000,0000,,midis nesh në këtë dhomë p.sh. Dialogue: 0,0:01:05.00,0:01:08.00,Default,,0000,0000,0000,,Nëse krahasojmë gjenomin tim me ndonjërin prej jush, Dialogue: 0,0:01:08.00,0:01:12.00,Default,,0000,0000,0000,,përafërsisht një në çdo 1200, 1300 shkronja Dialogue: 0,0:01:12.00,0:01:14.00,Default,,0000,0000,0000,,do të jetë ndryshe Dialogue: 0,0:01:14.00,0:01:16.00,Default,,0000,0000,0000,,Këto mutacione mblidhen Dialogue: 0,0:01:16.00,0:01:19.00,Default,,0000,0000,0000,,përafërsisht si funksion i kohës. Dialogue: 0,0:01:19.00,0:01:22.00,Default,,0000,0000,0000,,Nëse marim një shimpanze, do të shohim më shumë ndryshime. Dialogue: 0,0:01:22.00,0:01:25.00,Default,,0000,0000,0000,,Përafërsisht një shkronjë në njëqind Dialogue: 0,0:01:25.00,0:01:27.00,Default,,0000,0000,0000,,do të jetë ndryshe nga ajo e shimpanzesë. Dialogue: 0,0:01:27.00,0:01:29.00,Default,,0000,0000,0000,,Nëse jeni të interesuar në historinë Dialogue: 0,0:01:29.00,0:01:31.00,Default,,0000,0000,0000,,e një pjese të ADN-së, apo gjithë gjenomit, Dialogue: 0,0:01:31.00,0:01:34.00,Default,,0000,0000,0000,,ju mund t'a rindërtoni historinë e ADN-së Dialogue: 0,0:01:34.00,0:01:36.00,Default,,0000,0000,0000,,me këto diferenca që gjeni. Dialogue: 0,0:01:36.00,0:01:40.00,Default,,0000,0000,0000,,Përgjithësisht ne i formësojmë idetë tona për historinë Dialogue: 0,0:01:40.00,0:01:42.00,Default,,0000,0000,0000,,me pemë si kjo këtu. Dialogue: 0,0:01:42.00,0:01:44.00,Default,,0000,0000,0000,,Në këtë rast, është shumë e thjeshtë. Dialogue: 0,0:01:44.00,0:01:46.00,Default,,0000,0000,0000,,Dy sekuenca ADN-je njerëzore Dialogue: 0,0:01:46.00,0:01:49.00,Default,,0000,0000,0000,,përfundojnë shpesh në një paraardhës të njëjtë. Dialogue: 0,0:01:49.00,0:01:53.00,Default,,0000,0000,0000,,Më tej akoma gjejmë një paraardhës të përbashkët me shimpanzetë. Dialogue: 0,0:01:53.00,0:01:56.00,Default,,0000,0000,0000,,Duke qenë se këto mutacione Dialogue: 0,0:01:56.00,0:01:58.00,Default,,0000,0000,0000,,ndodhin përafërsisht si një funksion i kohës, Dialogue: 0,0:01:58.00,0:02:00.00,Default,,0000,0000,0000,,ju mund t'i transformoni këto diferenca Dialogue: 0,0:02:00.00,0:02:02.00,Default,,0000,0000,0000,,në një kohë të përafërt Dialogue: 0,0:02:02.00,0:02:04.00,Default,,0000,0000,0000,,ku dy njerëz, përgjithësisht, Dialogue: 0,0:02:04.00,0:02:08.00,Default,,0000,0000,0000,,do të ndajnë të njëjtin paraardhës rreth gjysëm milioni vite më parë, Dialogue: 0,0:02:08.00,0:02:10.00,Default,,0000,0000,0000,,ndërsa me shimpanzetë, Dialogue: 0,0:02:10.00,0:02:13.00,Default,,0000,0000,0000,,koha do të ishte diku tek pesë milion vite më parë. Dialogue: 0,0:02:13.00,0:02:15.00,Default,,0000,0000,0000,,Ajo çfarë ka ndodhur këto vitet e fundit Dialogue: 0,0:02:15.00,0:02:17.00,Default,,0000,0000,0000,,është se gjendet teknologjia e nevojshme Dialogue: 0,0:02:17.00,0:02:21.00,Default,,0000,0000,0000,,që ju lejon të shihni shumë, shumë pjesë ADN-je në një kohë të shkurtër. Dialogue: 0,0:02:21.00,0:02:23.00,Default,,0000,0000,0000,,Tashmë vetëm për disa orë Dialogue: 0,0:02:23.00,0:02:26.00,Default,,0000,0000,0000,,ne mund të përcaktojmë gjithë gjenomin e një personi. Dialogue: 0,0:02:26.00,0:02:29.00,Default,,0000,0000,0000,,Secili prej nesh, sigurisht, përmban dy gjenome njerëzor-- Dialogue: 0,0:02:29.00,0:02:32.00,Default,,0000,0000,0000,,një prej nënës dhe tjetra prej babait tonë. Dialogue: 0,0:02:32.00,0:02:36.00,Default,,0000,0000,0000,,Secili prej tyre është tre miliardë shkronja i gjatë. Dialogue: 0,0:02:36.00,0:02:38.00,Default,,0000,0000,0000,,Ne do të kuptojmë se dy gjenomet e mia Dialogue: 0,0:02:38.00,0:02:40.00,Default,,0000,0000,0000,,apo njëri prej tyre që duam t'a përdorim. Dialogue: 0,0:02:40.00,0:02:43.00,Default,,0000,0000,0000,,do të ketë 3 milion diferenca Dialogue: 0,0:02:43.00,0:02:45.00,Default,,0000,0000,0000,,në këtë radhë. Dialogue: 0,0:02:45.00,0:02:47.00,Default,,0000,0000,0000,,Më pas, mund të fillojmë të themi Dialogue: 0,0:02:47.00,0:02:49.00,Default,,0000,0000,0000,,se si këto diferenca gjenetike Dialogue: 0,0:02:49.00,0:02:51.00,Default,,0000,0000,0000,,janë shpërndarë kudo në botë. Dialogue: 0,0:02:51.00,0:02:53.00,Default,,0000,0000,0000,,Nëse e bëni këtë, Dialogue: 0,0:02:53.00,0:02:57.00,Default,,0000,0000,0000,,ju do të gjeni një sasi të caktuar variacionesh gjenetike në Afrikë. Dialogue: 0,0:02:57.00,0:03:00.00,Default,,0000,0000,0000,,Nëse shihni më tej jashtë Afrikës, Dialogue: 0,0:03:00.00,0:03:03.00,Default,,0000,0000,0000,,ju do të gjeni më pak variacione gjenetike. Dialogue: 0,0:03:03.00,0:03:05.00,Default,,0000,0000,0000,,Kjo të surprizon, sigurisht, Dialogue: 0,0:03:05.00,0:03:08.00,Default,,0000,0000,0000,,sepse gjashtë apo tetë herë më pak njerëz Dialogue: 0,0:03:08.00,0:03:11.00,Default,,0000,0000,0000,,jetojnë në Afrikë sesa jashtë saj. Dialogue: 0,0:03:11.00,0:03:14.00,Default,,0000,0000,0000,,Prapëseprapë njerëzit brenda Afrikës Dialogue: 0,0:03:14.00,0:03:17.00,Default,,0000,0000,0000,,kanë më shumë variacione gjenetike. Dialogue: 0,0:03:17.00,0:03:19.00,Default,,0000,0000,0000,,Për më tepër, thuajse gjithë këto variante gjenetike Dialogue: 0,0:03:19.00,0:03:21.00,Default,,0000,0000,0000,,që gjejmë jashtë Afrikës Dialogue: 0,0:03:21.00,0:03:23.00,Default,,0000,0000,0000,,kanë sekuenca tepër të ngjashme ADN-je Dialogue: 0,0:03:23.00,0:03:25.00,Default,,0000,0000,0000,,me ato brenda Afrikës, Dialogue: 0,0:03:25.00,0:03:27.00,Default,,0000,0000,0000,,Por nëse shohim në Afrikë, Dialogue: 0,0:03:27.00,0:03:30.00,Default,,0000,0000,0000,,egziston një komponent i variacionit gjenetik Dialogue: 0,0:03:30.00,0:03:33.00,Default,,0000,0000,0000,,që nuk ka të afërm jashtë Afrike. Dialogue: 0,0:03:33.00,0:03:36.00,Default,,0000,0000,0000,,Nga kjo del se, modeli për t'a shpjeguar këtë Dialogue: 0,0:03:36.00,0:03:39.00,Default,,0000,0000,0000,,është se një pjesë e variacioneve afrikane, por jo të gjitha, Dialogue: 0,0:03:39.00,0:03:43.00,Default,,0000,0000,0000,,janë larguar nga Afrika për të kolonizuar botën. Dialogue: 0,0:03:43.00,0:03:47.00,Default,,0000,0000,0000,,Sëbashku me metodat për të datuar diferencat gjenetike, Dialogue: 0,0:03:47.00,0:03:49.00,Default,,0000,0000,0000,,kjo na çon në përfundimin Dialogue: 0,0:03:49.00,0:03:51.00,Default,,0000,0000,0000,,se njerëzit modernë-- Dialogue: 0,0:03:51.00,0:03:54.00,Default,,0000,0000,0000,,njerëz që janë në thelb të padallueshëm nga unë dhe ju-- Dialogue: 0,0:03:54.00,0:03:57.00,Default,,0000,0000,0000,,evoluan në Afrikë kohët e fundit Dialogue: 0,0:03:57.00,0:04:01.00,Default,,0000,0000,0000,,diku tek 100 -200 mijë vjet të shkuara. Dialogue: 0,0:04:01.00,0:04:05.00,Default,,0000,0000,0000,,Më vonë, midis 100 apo 50 mijë vjet më parë, Dialogue: 0,0:04:05.00,0:04:07.00,Default,,0000,0000,0000,,ikën nga Afrika Dialogue: 0,0:04:07.00,0:04:09.00,Default,,0000,0000,0000,,për të kolonizuar pjesën tjetër të botës. Dialogue: 0,0:04:09.00,0:04:11.00,Default,,0000,0000,0000,,Kështu që, ajo që unë parapëlqej shpesh t'a them, Dialogue: 0,0:04:11.00,0:04:13.00,Default,,0000,0000,0000,,nisur nga perpektiva gjenomike, Dialogue: 0,0:04:13.00,0:04:15.00,Default,,0000,0000,0000,,ne jemi të gjithë Afrikanë. Dialogue: 0,0:04:15.00,0:04:18.00,Default,,0000,0000,0000,,Ne ose jetojmë sot brenda Afrikës, Dialogue: 0,0:04:18.00,0:04:20.00,Default,,0000,0000,0000,,ose kemi emigruar jo shumë kohë më parë. Dialogue: 0,0:04:20.00,0:04:22.00,Default,,0000,0000,0000,,Një tjetër pasojë Dialogue: 0,0:04:22.00,0:04:25.00,Default,,0000,0000,0000,,e kësaj origjine të vonë të njerëzve modernë Dialogue: 0,0:04:25.00,0:04:27.00,Default,,0000,0000,0000,,është se variante gjenetike Dialogue: 0,0:04:27.00,0:04:29.00,Default,,0000,0000,0000,,janë të shpërndarë gjerësisht nëpër botë, Dialogue: 0,0:04:29.00,0:04:31.00,Default,,0000,0000,0000,,në shumë vende, Dialogue: 0,0:04:31.00,0:04:34.00,Default,,0000,0000,0000,,dhe ato tentojnë të variojnë si gradientë, Dialogue: 0,0:04:34.00,0:04:38.00,Default,,0000,0000,0000,,të paktën kur e sheh perspektivën nga lart. Dialogue: 0,0:04:38.00,0:04:40.00,Default,,0000,0000,0000,,Duke qenë se ekzistojnë kaq shumë variante gjenetike, Dialogue: 0,0:04:40.00,0:04:43.00,Default,,0000,0000,0000,,dhe ato kanë gradientë kaq të ndryshëm-- Dialogue: 0,0:04:43.00,0:04:46.00,Default,,0000,0000,0000,,kjo nënkupton se nëse përcaktojmë një sekuencë ADN-je Dialogue: 0,0:04:46.00,0:04:49.00,Default,,0000,0000,0000,,një gjenom të një individi-- Dialogue: 0,0:04:49.00,0:04:51.00,Default,,0000,0000,0000,,ne me shumë saktësi llogarisim Dialogue: 0,0:04:51.00,0:04:53.00,Default,,0000,0000,0000,,prej ku vjen ky person, Dialogue: 0,0:04:53.00,0:04:55.00,Default,,0000,0000,0000,,duke pranuar se prindërit apo gjyshërit e tij Dialogue: 0,0:04:55.00,0:04:58.00,Default,,0000,0000,0000,,nuk kanë lëvizur shumë rreth e rrotull. Dialogue: 0,0:04:58.00,0:05:00.00,Default,,0000,0000,0000,,A do të thotë kjo, Dialogue: 0,0:05:00.00,0:05:02.00,Default,,0000,0000,0000,,siç shumica e njerëzve parapëlqejnë të mendojnë, Dialogue: 0,0:05:02.00,0:05:05.00,Default,,0000,0000,0000,,se ekzistojnë diferenca të mëdha midis grupeve të njerëzve-- Dialogue: 0,0:05:05.00,0:05:07.00,Default,,0000,0000,0000,,në kontinentë të ndryshëm, për shembull? Dialogue: 0,0:05:07.00,0:05:10.00,Default,,0000,0000,0000,,Epo edhe ne mund t'i bëjmë këto pyetje. Dialogue: 0,0:05:10.00,0:05:13.00,Default,,0000,0000,0000,,Ekziston, përshembul, një projekt në vazhdim e sipër Dialogue: 0,0:05:13.00,0:05:15.00,Default,,0000,0000,0000,,për të sekuencuar njëmijë individë-- Dialogue: 0,0:05:15.00,0:05:18.00,Default,,0000,0000,0000,,gjenomet e tyre--nga cepa të ndryshëm të botës. Dialogue: 0,0:05:18.00,0:05:21.00,Default,,0000,0000,0000,,Ata kanë mbaruar së sekuencuari 185 afrikanë Dialogue: 0,0:05:21.00,0:05:24.00,Default,,0000,0000,0000,,nga dy popullata të ndryshme në Afrikë. Dialogue: 0,0:05:24.00,0:05:27.00,Default,,0000,0000,0000,,Përafërsisht me këtë, janë sekuencuar njerëz edhe Dialogue: 0,0:05:27.00,0:05:30.00,Default,,0000,0000,0000,,në Evropë dhe Kinë. Dialogue: 0,0:05:30.00,0:05:33.00,Default,,0000,0000,0000,,Kështu që ne mund të themi se sa variante kemi gjetur, Dialogue: 0,0:05:33.00,0:05:36.00,Default,,0000,0000,0000,,sa shkronja ndryshojnë Dialogue: 0,0:05:36.00,0:05:39.00,Default,,0000,0000,0000,,në të paktën një prej sekuencave individuale. Dialogue: 0,0:05:39.00,0:05:43.00,Default,,0000,0000,0000,,Në fakt janë shumë: 38 milionë pozicione të ndryshme. Dialogue: 0,0:05:43.00,0:05:46.00,Default,,0000,0000,0000,,Ne mund të pyesim: A ka ndryshime absolute Dialogue: 0,0:05:46.00,0:05:48.00,Default,,0000,0000,0000,,midis afrikanëve dhe joafrikanëve? Dialogue: 0,0:05:48.00,0:05:50.00,Default,,0000,0000,0000,,Ndoshta diferenca më e madhe Dialogue: 0,0:05:50.00,0:05:52.00,Default,,0000,0000,0000,,që shumica jonë imagjinon, ka ekzistuar. Dialogue: 0,0:05:52.00,0:05:54.00,Default,,0000,0000,0000,,Dhe, me një diferencë absolute-- Dialogue: 0,0:05:54.00,0:05:56.00,Default,,0000,0000,0000,,me diferencë nënkuptoj Dialogue: 0,0:05:56.00,0:05:59.00,Default,,0000,0000,0000,,që njerëzit brenda Afrikës në një pozicion të caktuar, Dialogue: 0,0:05:59.00,0:06:02.00,Default,,0000,0000,0000,,të gjithë individët--100 përqind--kanë një shkronjë, Dialogue: 0,0:06:02.00,0:06:06.00,Default,,0000,0000,0000,,dhe gjithë të tjerët jashtë Afrike, kanë një shkronjë tjetër. Dialogue: 0,0:06:06.00,0:06:09.00,Default,,0000,0000,0000,,Përgjigja e kësaj, midis miliona ndryshimeve të hasura, Dialogue: 0,0:06:09.00,0:06:12.00,Default,,0000,0000,0000,,është se nuk ekziston një pozicion i tillë. Dialogue: 0,0:06:14.00,0:06:16.00,Default,,0000,0000,0000,,Kjo mund të duket befasuese. Dialogue: 0,0:06:16.00,0:06:19.00,Default,,0000,0000,0000,,Ndoshta është klasifikuar gabim ndonjë individ, apo diçka e tillë. Dialogue: 0,0:06:19.00,0:06:21.00,Default,,0000,0000,0000,,Le t'i lehtësojmë disi kriteret Dialogue: 0,0:06:21.00,0:06:23.00,Default,,0000,0000,0000,,dhe të pyesim: Sa pozicione ka Dialogue: 0,0:06:23.00,0:06:25.00,Default,,0000,0000,0000,,ku 95 përqind e njerëzve në Afrikë kanë Dialogue: 0,0:06:25.00,0:06:27.00,Default,,0000,0000,0000,,një variant, Dialogue: 0,0:06:27.00,0:06:29.00,Default,,0000,0000,0000,,95 përqind, një variant tjetër, Dialogue: 0,0:06:29.00,0:06:31.00,Default,,0000,0000,0000,,ky numër është 12. Dialogue: 0,0:06:31.00,0:06:33.00,Default,,0000,0000,0000,,Kjo është shumë befasuese. Dialogue: 0,0:06:33.00,0:06:35.00,Default,,0000,0000,0000,,Kjo do të thotë se kur shohim njerëzit Dialogue: 0,0:06:35.00,0:06:38.00,Default,,0000,0000,0000,,dhe shohim një person nga Afrika Dialogue: 0,0:06:38.00,0:06:41.00,Default,,0000,0000,0000,,dhe një person nga Evropa apo Azia Dialogue: 0,0:06:41.00,0:06:45.00,Default,,0000,0000,0000,,ne nuk mundemi, për një pozicion të caktuar të gjenomit me 100 përqind saktësi, Dialogue: 0,0:06:45.00,0:06:47.00,Default,,0000,0000,0000,,të parashikojmë se ç'ka një person. Dialogue: 0,0:06:47.00,0:06:49.00,Default,,0000,0000,0000,,Dhe vetëm për 12 pozicione Dialogue: 0,0:06:49.00,0:06:53.00,Default,,0000,0000,0000,,me 95 përqind siguri, e dimë se ç'gjendet. Dialogue: 0,0:06:53.00,0:06:55.00,Default,,0000,0000,0000,,Kjo mund të jetë befasuese, Dialogue: 0,0:06:55.00,0:06:57.00,Default,,0000,0000,0000,,sepse ne mundemi, sigurisht, të shohim këta persona Dialogue: 0,0:06:57.00,0:07:01.00,Default,,0000,0000,0000,,dhe me shumë lehtësi të përcaktojmë nga vijnë paraardhësit e tyre. Dialogue: 0,0:07:01.00,0:07:03.00,Default,,0000,0000,0000,,Kjo do të thotë që Dialogue: 0,0:07:03.00,0:07:05.00,Default,,0000,0000,0000,,këto shenja që ne shohim Dialogue: 0,0:07:05.00,0:07:07.00,Default,,0000,0000,0000,,me kaq lehtësi-- Dialogue: 0,0:07:07.00,0:07:10.00,Default,,0000,0000,0000,,tipare të fytyrës, ngjyra e lëkurës, struktura e flokut-- Dialogue: 0,0:07:10.00,0:07:14.00,Default,,0000,0000,0000,,nuk përcaktohen nga gjene të vetme me efekt të madh, Dialogue: 0,0:07:14.00,0:07:17.00,Default,,0000,0000,0000,,por në fakt, përcaktohen nga variantë gjenetik të ndryshëm Dialogue: 0,0:07:17.00,0:07:19.00,Default,,0000,0000,0000,,që duket se ndryshojnë në shpeshtësi Dialogue: 0,0:07:19.00,0:07:21.00,Default,,0000,0000,0000,,midis pjesëve të ndryshme të botës. Dialogue: 0,0:07:21.00,0:07:24.00,Default,,0000,0000,0000,,Ka edhe diçka tjetër me këto tipare Dialogue: 0,0:07:24.00,0:07:27.00,Default,,0000,0000,0000,,që ne i dallojmë kaq lehtësisht tek njeri tjetri Dialogue: 0,0:07:27.00,0:07:29.00,Default,,0000,0000,0000,,që ia vlen t'a marrim në konsideratë, Dialogue: 0,0:07:29.00,0:07:32.00,Default,,0000,0000,0000,,dhe ajo është se, në një kuptim të drejtëpërdrejtë, Dialogue: 0,0:07:32.00,0:07:35.00,Default,,0000,0000,0000,,këto shenja janë në sipërfaqen e trupit tonë. Dialogue: 0,0:07:35.00,0:07:37.00,Default,,0000,0000,0000,,Ato janë ashtu siç thamë-- Dialogue: 0,0:07:37.00,0:07:40.00,Default,,0000,0000,0000,,tipare të fytyrës, strukturë floku, ngjyrë lëkure. Dialogue: 0,0:07:40.00,0:07:42.00,Default,,0000,0000,0000,,Ekzistojnë gjithashtu një numër tiparesh Dialogue: 0,0:07:42.00,0:07:44.00,Default,,0000,0000,0000,,që variojnë midis kontinenteve, si mënyra se si Dialogue: 0,0:07:44.00,0:07:48.00,Default,,0000,0000,0000,,metabolizojmë ushqimin që hamë, Dialogue: 0,0:07:48.00,0:07:50.00,Default,,0000,0000,0000,,apo se si Dialogue: 0,0:07:50.00,0:07:53.00,Default,,0000,0000,0000,,sistemi yne imunitar përballon mikrobet Dialogue: 0,0:07:53.00,0:07:55.00,Default,,0000,0000,0000,,që mundohen të pushtojnë trupin tonë. Dialogue: 0,0:07:55.00,0:07:57.00,Default,,0000,0000,0000,,Por këto janë gjithë pjesët e trupit tonë Dialogue: 0,0:07:57.00,0:08:00.00,Default,,0000,0000,0000,,ku ne bashkëveprojmë me mjedisin përreth, Dialogue: 0,0:08:00.00,0:08:04.00,Default,,0000,0000,0000,,në një konfrontim të drejtpërdrejtë, po të doni. Dialogue: 0,0:08:04.00,0:08:06.00,Default,,0000,0000,0000,,Është e lehtë të imagjinojmë Dialogue: 0,0:08:06.00,0:08:08.00,Default,,0000,0000,0000,,sesi veçanërisht këto pjesë të trupit tonë Dialogue: 0,0:08:08.00,0:08:11.00,Default,,0000,0000,0000,,u ndikuan shpejt nga seleksionimi mjedisor Dialogue: 0,0:08:11.00,0:08:13.00,Default,,0000,0000,0000,,dhe ndryshuan shpeshtësine e gjeneve Dialogue: 0,0:08:13.00,0:08:15.00,Default,,0000,0000,0000,,që janë të përfshira në to. Dialogue: 0,0:08:15.00,0:08:18.00,Default,,0000,0000,0000,,Por, nëse shohim pjesë të tjera të trupit, Dialogue: 0,0:08:18.00,0:08:20.00,Default,,0000,0000,0000,,pjesë që nuk kanë bashkëvepruar direkt me mjedisin-- Dialogue: 0,0:08:20.00,0:08:23.00,Default,,0000,0000,0000,,veshka, zemra apo mëlçia-- Dialogue: 0,0:08:23.00,0:08:25.00,Default,,0000,0000,0000,,nuk ekziston ndonjë mënyrë të themi, Dialogue: 0,0:08:25.00,0:08:27.00,Default,,0000,0000,0000,,vetëm duke shikuar këto organe, Dialogue: 0,0:08:27.00,0:08:30.00,Default,,0000,0000,0000,,të përcaktojmë se nga ç'pjesë e botës janë. Dialogue: 0,0:08:31.00,0:08:33.00,Default,,0000,0000,0000,,Një tjetër gjë interesante del prej kësaj Dialogue: 0,0:08:33.00,0:08:36.00,Default,,0000,0000,0000,,dhe është fakti se Dialogue: 0,0:08:36.00,0:08:40.00,Default,,0000,0000,0000,,njerëzit kanë një origjinë të përbashkët në Afrikë, Dialogue: 0,0:08:40.00,0:08:43.00,Default,,0000,0000,0000,,dhe kur filluan të shfaqen Dialogue: 0,0:08:43.00,0:08:45.00,Default,,0000,0000,0000,,para 100 mijë vitesh, apo diçka e ngjashme, Dialogue: 0,0:08:45.00,0:08:47.00,Default,,0000,0000,0000,,ata nuk ishin vetëm në planet. Dialogue: 0,0:08:47.00,0:08:50.00,Default,,0000,0000,0000,,Kishte edhe forma të tjera humanoidësh rreth e qark, Dialogue: 0,0:08:50.00,0:08:53.00,Default,,0000,0000,0000,,një prej më të famshmëve, ndoshta, neandertali-- Dialogue: 0,0:08:53.00,0:08:55.00,Default,,0000,0000,0000,,këto forma të bëshme njerëzish, Dialogue: 0,0:08:55.00,0:08:57.00,Default,,0000,0000,0000,,krahasuar me pjesën e majtë këtu Dialogue: 0,0:08:57.00,0:09:01.00,Default,,0000,0000,0000,,me një skelet modern njerëzor në të djathtë-- Dialogue: 0,0:09:01.00,0:09:04.00,Default,,0000,0000,0000,,që ka ekzistuar në Azinë Perëndimore dhe Evropë Dialogue: 0,0:09:04.00,0:09:06.00,Default,,0000,0000,0000,,prej disa qindra mijëra vjetësh. Dialogue: 0,0:09:06.00,0:09:08.00,Default,,0000,0000,0000,,Kështu na lind një pyetje interesante, Dialogue: 0,0:09:08.00,0:09:10.00,Default,,0000,0000,0000,,çfarë ndodhi kur u takuam? Dialogue: 0,0:09:10.00,0:09:12.00,Default,,0000,0000,0000,,Çfarë i ndodhi neandertalëve? Dialogue: 0,0:09:12.00,0:09:14.00,Default,,0000,0000,0000,,Dhe për t'i dhënë përgjigje pyetjeve të tilla, Dialogue: 0,0:09:14.00,0:09:18.00,Default,,0000,0000,0000,,grupi im kërkimor--tashmë prej 25 vjetësh-- Dialogue: 0,0:09:18.00,0:09:20.00,Default,,0000,0000,0000,,punon për metodologji të nxjerrjes së ADN-së Dialogue: 0,0:09:20.00,0:09:22.00,Default,,0000,0000,0000,,prej mbetjeve të neandertalëve Dialogue: 0,0:09:22.00,0:09:24.00,Default,,0000,0000,0000,,dhe kafshëve të zhdukura Dialogue: 0,0:09:24.00,0:09:27.00,Default,,0000,0000,0000,,që janë dhjetëra mijëra vjeçare. Dialogue: 0,0:09:27.00,0:09:30.00,Default,,0000,0000,0000,,Kjo përmban një sërë çështjesh teknike Dialogue: 0,0:09:30.00,0:09:32.00,Default,,0000,0000,0000,,se si nxirret kjo ADN, Dialogue: 0,0:09:32.00,0:09:35.00,Default,,0000,0000,0000,,se si kjo mund të konvertohet në një format të sekuencueshëm. Dialogue: 0,0:09:35.00,0:09:37.00,Default,,0000,0000,0000,,Duhet të punosh me shumë kujdes Dialogue: 0,0:09:37.00,0:09:40.00,Default,,0000,0000,0000,,për të shmangur kontaminimin e eksperimenteve Dialogue: 0,0:09:40.00,0:09:43.00,Default,,0000,0000,0000,,me vetë ADN-në tonë. Dialogue: 0,0:09:43.00,0:09:46.00,Default,,0000,0000,0000,,Së bashku me të tjera çështje si kjo, duke i shtuar dhe metodat Dialogue: 0,0:09:46.00,0:09:50.00,Default,,0000,0000,0000,,që lejojnë sekuencimin e shpejtë të shumë molekulave ADN-je Dialogue: 0,0:09:50.00,0:09:52.00,Default,,0000,0000,0000,,na lejuan që vitin e kaluar Dialogue: 0,0:09:52.00,0:09:55.00,Default,,0000,0000,0000,,të prezantonim versionin e parë të gjenomit të Neandertalit Dialogue: 0,0:09:55.00,0:09:57.00,Default,,0000,0000,0000,,në të tillë formë ku secili prej jush Dialogue: 0,0:09:57.00,0:09:59.00,Default,,0000,0000,0000,,mund të shohë në internet, prej gjenomit neandertal, Dialogue: 0,0:09:59.00,0:10:02.00,Default,,0000,0000,0000,,të paktën 55 përqind të tij Dialogue: 0,0:10:02.00,0:10:05.00,Default,,0000,0000,0000,,prej asaj që kemi arrirë të rindërtojmë deri më tani. Dialogue: 0,0:10:05.00,0:10:07.00,Default,,0000,0000,0000,,Pas kësaj, kjo mund të krahasohet me gjenome Dialogue: 0,0:10:07.00,0:10:10.00,Default,,0000,0000,0000,,të njerëzve që jetojnë sot. Dialogue: 0,0:10:10.00,0:10:12.00,Default,,0000,0000,0000,,Dhe një pyetje Dialogue: 0,0:10:12.00,0:10:14.00,Default,,0000,0000,0000,,që mund të doni të pyesni Dialogue: 0,0:10:14.00,0:10:16.00,Default,,0000,0000,0000,,është, çfarë ndodhi kur u takuam? Dialogue: 0,0:10:16.00,0:10:18.00,Default,,0000,0000,0000,,U përziemë apo jo? Dialogue: 0,0:10:18.00,0:10:20.00,Default,,0000,0000,0000,,Mënyra se si t'a pyesim këtë pyetje Dialogue: 0,0:10:20.00,0:10:23.00,Default,,0000,0000,0000,,është të shohim neandertalët që vijnë prej Evropës Jugore Dialogue: 0,0:10:23.00,0:10:25.00,Default,,0000,0000,0000,,dhe t'a krahasojmë me gjenomet Dialogue: 0,0:10:25.00,0:10:27.00,Default,,0000,0000,0000,,e njerëzve që jetojnë sot. Dialogue: 0,0:10:27.00,0:10:29.00,Default,,0000,0000,0000,,Më pas shohim Dialogue: 0,0:10:29.00,0:10:31.00,Default,,0000,0000,0000,,t'a bëjmë këtë me çifte individësh Dialogue: 0,0:10:31.00,0:10:33.00,Default,,0000,0000,0000,,duke filluar me dy afrikanë, Dialogue: 0,0:10:33.00,0:10:35.00,Default,,0000,0000,0000,,duke parë dy gjenomet afrikanë, Dialogue: 0,0:10:35.00,0:10:38.00,Default,,0000,0000,0000,,gjejmë pozicionet ku këta gjenome ndryshojnë nga njëri tjetri, Dialogue: 0,0:10:38.00,0:10:41.00,Default,,0000,0000,0000,,dhe për çdo rast pyesim: Si është Nendertali në lidhje me këta? Dialogue: 0,0:10:41.00,0:10:44.00,Default,,0000,0000,0000,,I ngjan këtij afrikani apo tjetrit më shumë? Dialogue: 0,0:10:44.00,0:10:47.00,Default,,0000,0000,0000,,Ne presim që të të mos ketë diferenca, Dialogue: 0,0:10:47.00,0:10:49.00,Default,,0000,0000,0000,,duke qenë se neandërtalët nuk kanë jetuar ndonjëherë në Afrikë. Dialogue: 0,0:10:49.00,0:10:52.00,Default,,0000,0000,0000,,Duhet të jenë njëlloj, nuk ka arsye që të jetë më e ngjashme Dialogue: 0,0:10:52.00,0:10:55.00,Default,,0000,0000,0000,,me një afrikan se me afrikanin tjetër. Dialogue: 0,0:10:55.00,0:10:57.00,Default,,0000,0000,0000,,Në fakt kështu është. Dialogue: 0,0:10:57.00,0:10:59.00,Default,,0000,0000,0000,,Nga ana statistikore, nuk ka asnjë ndryshim Dialogue: 0,0:10:59.00,0:11:03.00,Default,,0000,0000,0000,,se sa herë neandertali përket me një afrikan sesa me tjetrin. Dialogue: 0,0:11:03.00,0:11:05.00,Default,,0000,0000,0000,,Kjo është ndryshe Dialogue: 0,0:11:05.00,0:11:09.00,Default,,0000,0000,0000,,kur ne shohim një individ evropian dhe një afrikan. Dialogue: 0,0:11:09.00,0:11:12.00,Default,,0000,0000,0000,,Kësaj here, në sasi të konsiderueshme, Dialogue: 0,0:11:12.00,0:11:14.00,Default,,0000,0000,0000,,neandertali i ngjan më shumë evropianit Dialogue: 0,0:11:14.00,0:11:16.00,Default,,0000,0000,0000,,sesa afrikanit. Dialogue: 0,0:11:16.00,0:11:19.00,Default,,0000,0000,0000,,E njëjta gjë ndodh edhe kur krahasojmë një individ kinez Dialogue: 0,0:11:19.00,0:11:21.00,Default,,0000,0000,0000,,me një afrikan, Dialogue: 0,0:11:21.00,0:11:25.00,Default,,0000,0000,0000,,neandertali do të përkojë me kinezin më shpesh. Dialogue: 0,0:11:25.00,0:11:27.00,Default,,0000,0000,0000,,Kjo duket befasuese Dialogue: 0,0:11:27.00,0:11:29.00,Default,,0000,0000,0000,,duke qenë se neandertalët nuk kanë qenë ndonjëherë në Kinë. Dialogue: 0,0:11:29.00,0:11:33.00,Default,,0000,0000,0000,,Kështu që modeli që ne propozuam për të shpjeguar këtë Dialogue: 0,0:11:33.00,0:11:35.00,Default,,0000,0000,0000,,është se kur njerëzit modernë dolën prej Afrikës Dialogue: 0,0:11:35.00,0:11:38.00,Default,,0000,0000,0000,,diku 100 mijë vite më parë, Dialogue: 0,0:11:38.00,0:11:40.00,Default,,0000,0000,0000,,ata u takuan me neandertalët. Dialogue: 0,0:11:40.00,0:11:43.00,Default,,0000,0000,0000,,Me sa duket, ata u takuan në Lindjen e Mesme Dialogue: 0,0:11:43.00,0:11:45.00,Default,,0000,0000,0000,,ku kishte neandertalë që jetonin. Dialogue: 0,0:11:45.00,0:11:47.00,Default,,0000,0000,0000,,Nëse këta u përzienë me njëri tjetrin aty, Dialogue: 0,0:11:47.00,0:11:49.00,Default,,0000,0000,0000,,dhe këta njerëz modernë Dialogue: 0,0:11:49.00,0:11:51.00,Default,,0000,0000,0000,,që u bënë paraardhësit Dialogue: 0,0:11:51.00,0:11:53.00,Default,,0000,0000,0000,,e kujtdo jashtë Afrike, Dialogue: 0,0:11:53.00,0:11:56.00,Default,,0000,0000,0000,,morën me vete këtë komponent të neandertalit në gjenomin e tyre Dialogue: 0,0:11:56.00,0:11:58.00,Default,,0000,0000,0000,,në pjesët e tjera të botës. Dialogue: 0,0:11:58.00,0:12:01.00,Default,,0000,0000,0000,,Prej kësaj, njerëzit që jetojnë sot jashtë Afrikës Dialogue: 0,0:12:01.00,0:12:04.00,Default,,0000,0000,0000,,kanë rreth dy, dy e gjysëm përqind të ADN-së së tyre Dialogue: 0,0:12:04.00,0:12:06.00,Default,,0000,0000,0000,,prej neandertalëve. Dialogue: 0,0:12:06.00,0:12:09.00,Default,,0000,0000,0000,,Duke patur tashmë një gjenom neandertal Dialogue: 0,0:12:09.00,0:12:11.00,Default,,0000,0000,0000,,në dorë si një pikë referimi Dialogue: 0,0:12:11.00,0:12:13.00,Default,,0000,0000,0000,,dhe duke patur teknologjitë Dialogue: 0,0:12:13.00,0:12:15.00,Default,,0000,0000,0000,,për të parë mbetjet antike Dialogue: 0,0:12:15.00,0:12:17.00,Default,,0000,0000,0000,,dhe ekstraktimin e ADN-së, Dialogue: 0,0:12:17.00,0:12:21.00,Default,,0000,0000,0000,,ne mund t'i aplikojmë këto diku tjetër nëpër botë. Dialogue: 0,0:12:21.00,0:12:24.00,Default,,0000,0000,0000,,Vendi i parë që e bëmë këtë ishte Siberia Jugore Dialogue: 0,0:12:24.00,0:12:26.00,Default,,0000,0000,0000,,në malet Altai Dialogue: 0,0:12:26.00,0:12:28.00,Default,,0000,0000,0000,,në një vend të quajtur Denisova, Dialogue: 0,0:12:28.00,0:12:30.00,Default,,0000,0000,0000,,një vendqendrim shpellash atje, Dialogue: 0,0:12:30.00,0:12:33.00,Default,,0000,0000,0000,,ku në 2008-ën, arkeologët Dialogue: 0,0:12:33.00,0:12:35.00,Default,,0000,0000,0000,,gjetën një pjesë të vockël të një kocke-- Dialogue: 0,0:12:35.00,0:12:37.00,Default,,0000,0000,0000,,kjo është një kopje e saj-- Dialogue: 0,0:12:37.00,0:12:41.00,Default,,0000,0000,0000,,të cilën e kuptuan që ishte prej falangës së fundit Dialogue: 0,0:12:41.00,0:12:44.00,Default,,0000,0000,0000,,të gishtit të vogël të një njeriu. Dialogue: 0,0:12:44.00,0:12:46.00,Default,,0000,0000,0000,,Kjo ishte e ruajtur mjaftueshëm mirë Dialogue: 0,0:12:46.00,0:12:49.00,Default,,0000,0000,0000,,kështu që ne mundëm të përcaktonim ADN-në e këtij individi, Dialogue: 0,0:12:49.00,0:12:51.00,Default,,0000,0000,0000,,në sasi edhe më të madhe Dialogue: 0,0:12:51.00,0:12:53.00,Default,,0000,0000,0000,,se ajo e neandertalit, në fakt, Dialogue: 0,0:12:53.00,0:12:55.00,Default,,0000,0000,0000,,dhe filluam ta krahasojmë atë me gjenomin e neandertalit Dialogue: 0,0:12:55.00,0:12:58.00,Default,,0000,0000,0000,,dhe të njerëzve të sotëm. Dialogue: 0,0:12:58.00,0:13:00.00,Default,,0000,0000,0000,,Zbuluam se ky individ Dialogue: 0,0:13:00.00,0:13:03.00,Default,,0000,0000,0000,,ndante të njëjtën origjinë të sekuencës së ADN-së Dialogue: 0,0:13:03.00,0:13:07.00,Default,,0000,0000,0000,,me neandertalët diku tek 640 mijë vite më parë. Dialogue: 0,0:13:07.00,0:13:10.00,Default,,0000,0000,0000,,Akoma më tej, 800 mijë vite më parë Dialogue: 0,0:13:10.00,0:13:12.00,Default,,0000,0000,0000,,kishte të njëjtën origjinë Dialogue: 0,0:13:12.00,0:13:14.00,Default,,0000,0000,0000,,me njerëzit e sotëm. Dialogue: 0,0:13:14.00,0:13:16.00,Default,,0000,0000,0000,,Kështu, ky individ vjen prej një popullate Dialogue: 0,0:13:16.00,0:13:19.00,Default,,0000,0000,0000,,që ndan origjinën me neandertalët Dialogue: 0,0:13:19.00,0:13:22.00,Default,,0000,0000,0000,,shumë kohë më parë, dhe pas kësaj ka një histori të gjatë të pavarur. Dialogue: 0,0:13:22.00,0:13:24.00,Default,,0000,0000,0000,,Ne i quajmë këta njerëz, Dialogue: 0,0:13:24.00,0:13:26.00,Default,,0000,0000,0000,,që ne i përshkruam për herë ta parë Dialogue: 0,0:13:26.00,0:13:28.00,Default,,0000,0000,0000,,prej kësaj kocke kaq të vockël, Dialogue: 0,0:13:28.00,0:13:30.00,Default,,0000,0000,0000,,Denisovanë, Dialogue: 0,0:13:30.00,0:13:33.00,Default,,0000,0000,0000,,prej vendit ku u përshkruan për herë të parë. Dialogue: 0,0:13:33.00,0:13:36.00,Default,,0000,0000,0000,,Ne mund të bëjmë të njëjtat pyetje për denisovanët Dialogue: 0,0:13:36.00,0:13:38.00,Default,,0000,0000,0000,,ashtu siç edhe për neandertalët: Dialogue: 0,0:13:38.00,0:13:42.00,Default,,0000,0000,0000,,A u përzienë me parardhësit e njerëzve të sotëm? Dialogue: 0,0:13:42.00,0:13:44.00,Default,,0000,0000,0000,,Nëse e bëjmë këtë pyetje, Dialogue: 0,0:13:44.00,0:13:46.00,Default,,0000,0000,0000,,dhe krahasojmë gjenomin denisovan Dialogue: 0,0:13:46.00,0:13:48.00,Default,,0000,0000,0000,,me atë të njerëzve nëpër botë, Dialogue: 0,0:13:48.00,0:13:50.00,Default,,0000,0000,0000,,çuditërisht zbulojmë se Dialogue: 0,0:13:50.00,0:13:52.00,Default,,0000,0000,0000,,nuk ka evidencë të ADN-së denisovane Dialogue: 0,0:13:52.00,0:13:57.00,Default,,0000,0000,0000,,në asnjë njeri qoftë edhe afër Siberisë në ditët e sotme. Dialogue: 0,0:13:57.00,0:13:59.00,Default,,0000,0000,0000,,Por, gjejmë ngjashmëri me njerëz në Papua New Guinea Dialogue: 0,0:13:59.00,0:14:03.00,Default,,0000,0000,0000,,dhe në ishuj të tjerë në Melanezi dhe Paqësor. Dialogue: 0,0:14:03.00,0:14:05.00,Default,,0000,0000,0000,,Kjo duket se do të thotë Dialogue: 0,0:14:05.00,0:14:08.00,Default,,0000,0000,0000,,që denisovanët kanë qenë më të përhapur në të shkuarën, Dialogue: 0,0:14:08.00,0:14:11.00,Default,,0000,0000,0000,,duke qenë se nuk mendojmë që parardhësit e Melanezianëve Dialogue: 0,0:14:11.00,0:14:13.00,Default,,0000,0000,0000,,kanë qenë ndonjëherë në Siberi. Dialogue: 0,0:14:13.00,0:14:15.00,Default,,0000,0000,0000,,Nga studimi Dialogue: 0,0:14:15.00,0:14:18.00,Default,,0000,0000,0000,,i këtyre njerëzve të zhdukur, Dialogue: 0,0:14:18.00,0:14:21.00,Default,,0000,0000,0000,,po arrijmë të vizatojmë se si bota ka qenë dikur Dialogue: 0,0:14:21.00,0:14:24.00,Default,,0000,0000,0000,,kur njerëzit modernë filluan të dalin prej Afrikës. Dialogue: 0,0:14:24.00,0:14:27.00,Default,,0000,0000,0000,,Në perëndim, ishin neandertalët; Dialogue: 0,0:14:27.00,0:14:29.00,Default,,0000,0000,0000,,Në lindje, denisovanët-- Dialogue: 0,0:14:29.00,0:14:31.00,Default,,0000,0000,0000,,ndoshta edhe forma të tjera njerëzish gjithashtu Dialogue: 0,0:14:31.00,0:14:33.00,Default,,0000,0000,0000,,të cilat ende si kemi zbuluar. Dialogue: 0,0:14:33.00,0:14:36.00,Default,,0000,0000,0000,,Ne ende se dimë se ku ishin kufijtë midis tyre, Dialogue: 0,0:14:36.00,0:14:38.00,Default,,0000,0000,0000,,por dimë që në Siberinë Jugore, Dialogue: 0,0:14:38.00,0:14:40.00,Default,,0000,0000,0000,,kishte edhe neandertalë edhe denisovanë Dialogue: 0,0:14:40.00,0:14:43.00,Default,,0000,0000,0000,,të paktën për një periudhë kohe në të shkuarën. Dialogue: 0,0:14:43.00,0:14:46.00,Default,,0000,0000,0000,,Më pas njerëzit modernë u shfaqën diku në Afrikë, Dialogue: 0,0:14:46.00,0:14:49.00,Default,,0000,0000,0000,,dolën prej saj, me sa duket në Lindjen e Mesme. Dialogue: 0,0:14:49.00,0:14:52.00,Default,,0000,0000,0000,,Ata u takuan me neandertalët, u përzienë me ta, Dialogue: 0,0:14:52.00,0:14:55.00,Default,,0000,0000,0000,,vazhduan të shpërndahen nëpër botë, Dialogue: 0,0:14:55.00,0:14:58.00,Default,,0000,0000,0000,,dhe diku në Azinë Juglindore, Dialogue: 0,0:14:58.00,0:15:00.00,Default,,0000,0000,0000,,ata takuan denisovanët dhe u përzienë edhe me këta Dialogue: 0,0:15:00.00,0:15:03.00,Default,,0000,0000,0000,,dhe vazhduan nëpër Paqësor. Dialogue: 0,0:15:03.00,0:15:06.00,Default,,0000,0000,0000,,Më pas këto forma të hershme njerëzore u zhdukën, Dialogue: 0,0:15:06.00,0:15:09.00,Default,,0000,0000,0000,,por jetojnë pak edhe sot Dialogue: 0,0:15:09.00,0:15:11.00,Default,,0000,0000,0000,,në disa prej nesh-- Dialogue: 0,0:15:11.00,0:15:14.00,Default,,0000,0000,0000,,në atë që njerëzit jashtë Afrike kanë 2,5 përqind të ADN-së së tyre Dialogue: 0,0:15:14.00,0:15:16.00,Default,,0000,0000,0000,,prej neandertalëve, Dialogue: 0,0:15:16.00,0:15:18.00,Default,,0000,0000,0000,,dhe njerëzit në Melanezi Dialogue: 0,0:15:18.00,0:15:21.00,Default,,0000,0000,0000,,kanë afërsisht 5 përqind ADN-je Dialogue: 0,0:15:21.00,0:15:24.00,Default,,0000,0000,0000,,prej denisovanëve. Dialogue: 0,0:15:24.00,0:15:26.00,Default,,0000,0000,0000,,A do të thotë kjo, se, pas të gjithash Dialogue: 0,0:15:26.00,0:15:28.00,Default,,0000,0000,0000,,ka disa ndryshime absolute Dialogue: 0,0:15:28.00,0:15:31.00,Default,,0000,0000,0000,,midis njerëzve brenda Afrike dhe jashtë saj Dialogue: 0,0:15:31.00,0:15:33.00,Default,,0000,0000,0000,,në atë që njerëzit jashtë Afrikës Dialogue: 0,0:15:33.00,0:15:35.00,Default,,0000,0000,0000,,kanë këtë komponent të vjetër në gjenomin e tyre Dialogue: 0,0:15:35.00,0:15:37.00,Default,,0000,0000,0000,,prej këtyre formave të zhdukura njerëzish, Dialogue: 0,0:15:37.00,0:15:39.00,Default,,0000,0000,0000,,ndërsa afrikanët se kanë? Dialogue: 0,0:15:39.00,0:15:42.00,Default,,0000,0000,0000,,Epo, s'mendoj se ky është rasti. Dialogue: 0,0:15:42.00,0:15:44.00,Default,,0000,0000,0000,,Duket se, njerëzit modernë Dialogue: 0,0:15:44.00,0:15:46.00,Default,,0000,0000,0000,,u shfaqën diku në Afrikë. Dialogue: 0,0:15:46.00,0:15:49.00,Default,,0000,0000,0000,,Ata u shpërndanë edhe nëpër Afrikë Dialogue: 0,0:15:49.00,0:15:52.00,Default,,0000,0000,0000,,dhe aty kishte forma më të vjetra njerëzish gjithashtu. Dialogue: 0,0:15:52.00,0:15:54.00,Default,,0000,0000,0000,,Dhe meqënëse u përziemë tjetërkund, Dialogue: 0,0:15:54.00,0:15:56.00,Default,,0000,0000,0000,,jam i sigurtë se një ditë, Dialogue: 0,0:15:56.00,0:15:58.00,Default,,0000,0000,0000,,kur ndoshta do të kemi një gjenom Dialogue: 0,0:15:58.00,0:16:00.00,Default,,0000,0000,0000,,të këtyre formave të vjetra afrikane, Dialogue: 0,0:16:00.00,0:16:02.00,Default,,0000,0000,0000,,ne do të zbulojmë se edhe ata u përzienë Dialogue: 0,0:16:02.00,0:16:05.00,Default,,0000,0000,0000,,me njerëzit e hershëm modernë në Afrikë. Dialogue: 0,0:16:06.00,0:16:08.00,Default,,0000,0000,0000,,Për t'a përmbledhur, Dialogue: 0,0:16:08.00,0:16:10.00,Default,,0000,0000,0000,,çfarë kemi mësuar duke studiar gjenomet Dialogue: 0,0:16:10.00,0:16:12.00,Default,,0000,0000,0000,,e njerëzve të ditëve tona Dialogue: 0,0:16:12.00,0:16:14.00,Default,,0000,0000,0000,,dhe atyre të zhdukur? Dialogue: 0,0:16:14.00,0:16:16.00,Default,,0000,0000,0000,,Kemi mësuar shumë gjëra, Dialogue: 0,0:16:16.00,0:16:21.00,Default,,0000,0000,0000,,por është e rëndësishm të përmendim një Dialogue: 0,0:16:21.00,0:16:24.00,Default,,0000,0000,0000,,që është se ne gjithmonë jemi përzierë. Dialogue: 0,0:16:24.00,0:16:26.00,Default,,0000,0000,0000,,Ne u përziemë me këto forma të hershme njerëzish, Dialogue: 0,0:16:26.00,0:16:28.00,Default,,0000,0000,0000,,kudo ku i takuam, Dialogue: 0,0:16:28.00,0:16:32.00,Default,,0000,0000,0000,,dhe u pëziemë me njeri tjetrin prejandej. Dialogue: 0,0:16:32.00,0:16:34.00,Default,,0000,0000,0000,,Faleminderit për vëmendjen tuaj. Dialogue: 0,0:16:34.00,0:16:40.00,Default,,0000,0000,0000,,(Duartrokitje)