WEBVTT 00:00:00.000 --> 00:00:03.000 Chcę wam powiedzieć o tym, 00:00:03.000 --> 00:00:05.000 czego możemy się nauczyć z badania genomów 00:00:05.000 --> 00:00:07.000 żyjących osób 00:00:07.000 --> 00:00:09.000 i wymarłych ludzi. 00:00:09.000 --> 00:00:11.000 Ale przedtem 00:00:11.000 --> 00:00:14.000 chcę wam pokrótce przypomnieć o tym, co już wiecie: 00:00:14.000 --> 00:00:16.000 że nasze genomy, nasz materiał genetyczny 00:00:16.000 --> 00:00:19.000 są przechowywane w prawie wszystkich komórkach naszego ciała w chromosomach 00:00:19.000 --> 00:00:21.000 w formie DNA, 00:00:21.000 --> 00:00:24.000 która jest tą sławną cząsteczką w postaci podwójnej helisy. 00:00:24.000 --> 00:00:26.000 I informacja genetyczna 00:00:26.000 --> 00:00:28.000 jest zawarta w formie sekwencji 00:00:28.000 --> 00:00:30.000 czterech zasad 00:00:30.000 --> 00:00:33.000 oznaczonych skrótami A,T,C i D. 00:00:33.000 --> 00:00:35.000 I informacja powtarza się tam dwukrotnie - 00:00:35.000 --> 00:00:37.000 po jednej na każdej nici - 00:00:37.000 --> 00:00:39.000 co jest ważne, 00:00:39.000 --> 00:00:41.000 ponieważ kiedy tworzą się nowe komórki, te nici się rozchodzą, 00:00:41.000 --> 00:00:44.000 nowe nici są syntetyzowane podczas gdy stare służą jako matryce 00:00:44.000 --> 00:00:47.000 w prawie idealnym procesie. NOTE Paragraph 00:00:47.000 --> 00:00:49.000 Ale oczywiście nic w naturze 00:00:49.000 --> 00:00:51.000 nie jest całkiem idealne, 00:00:51.000 --> 00:00:53.000 więc czasem pojawia się błąd 00:00:53.000 --> 00:00:56.000 i wbudowana zostaje niewłaściwa litera. 00:00:56.000 --> 00:00:58.000 I wówczas możemy zobaczyć efekt 00:00:58.000 --> 00:01:00.000 takich mutacji, 00:01:00.000 --> 00:01:02.000 kiedy porównujemy sekwencje DNA 00:01:02.000 --> 00:01:05.000 na przykład między sobą tutaj w tym pomieszczeniu. 00:01:05.000 --> 00:01:08.000 Jeśli porównamy mój genom z waszym, 00:01:08.000 --> 00:01:12.000 co około 1200, 1300 liter 00:01:12.000 --> 00:01:14.000 będzie między nami jakaś różnica. 00:01:14.000 --> 00:01:16.000 I te mutacje kumulują się 00:01:16.000 --> 00:01:19.000 w przybliżeniu jako funkcja czasu. 00:01:19.000 --> 00:01:22.000 Więc jeśli dodamy tutaj szympansa, zobaczymy więcej różnic. 00:01:22.000 --> 00:01:25.000 Około jedna litera na sto 00:01:25.000 --> 00:01:27.000 będzie się różniła od szympansa. NOTE Paragraph 00:01:27.000 --> 00:01:29.000 I jeśli wówczas jesteście zainteresowani historią 00:01:29.000 --> 00:01:31.000 fragmentu DNA, lub całego genomu, 00:01:31.000 --> 00:01:34.000 możecie odtworzyć historię DNA 00:01:34.000 --> 00:01:36.000 dzięki tym różnicom, które obserwujecie. 00:01:36.000 --> 00:01:40.000 I generalnie obrazujemy nasze pomysły dotyczące tej historii 00:01:40.000 --> 00:01:42.000 w formie drzewek takich jak to. 00:01:42.000 --> 00:01:44.000 W tym przypadku jest ono bardzo proste. 00:01:44.000 --> 00:01:46.000 Dwie sekwencje ludzkiego DNA 00:01:46.000 --> 00:01:49.000 wracają do wspólnego przodka całkiem niedawno. 00:01:49.000 --> 00:01:53.000 Dalej wstecz jest sekwencja wspólna z szympansem. 00:01:53.000 --> 00:01:56.000 I ponieważ te mutacje 00:01:56.000 --> 00:01:58.000 zdarzają się w przybliżeniu jako funkcja czasu, 00:01:58.000 --> 00:02:00.000 można przekształcić te różnice 00:02:00.000 --> 00:02:02.000 by oszacować czas, 00:02:02.000 --> 00:02:04.000 kiedy dwoje ludzi 00:02:04.000 --> 00:02:08.000 będzie miało wspólnego przodka około pół miliona lat temu, 00:02:08.000 --> 00:02:10.000 a z szympansem 00:02:10.000 --> 00:02:13.000 będzie to pięć milionów lat. NOTE Paragraph 00:02:13.000 --> 00:02:15.000 Więc to, co się stało w ciągu ostatnich kilku lat 00:02:15.000 --> 00:02:17.000 to to, że pojawiły się technologie liczenia, 00:02:17.000 --> 00:02:21.000 które pozwalają obejrzeć wiele, wiele fragmentów DNA bardzo szybko. 00:02:21.000 --> 00:02:23.000 Więc możemy teraz w kilka godzin 00:02:23.000 --> 00:02:26.000 określić cały ludzki genom. 00:02:26.000 --> 00:02:29.000 Każdy z nas, oczywiście, zawiera dwa ludzkie genomy - 00:02:29.000 --> 00:02:32.000 jeden od matki i jeden od ojca. 00:02:32.000 --> 00:02:36.000 I są one długości około trzech miliardów takich liter. 00:02:36.000 --> 00:02:38.000 I odkryjemy, że te dwa genomy we mnie, 00:02:38.000 --> 00:02:40.000 lub jeden mój genom, 00:02:40.000 --> 00:02:43.000 będzie miał około trzech milionów różnic 00:02:43.000 --> 00:02:45.000 w porządku tych liter. 00:02:45.000 --> 00:02:47.000 A potem możecie także zacząć 00:02:47.000 --> 00:02:49.000 określać jak te różnice genetyczne są 00:02:49.000 --> 00:02:51.000 rozdystrybuowane po świecie. 00:02:51.000 --> 00:02:53.000 I jeśli to zrobicie, 00:02:53.000 --> 00:02:57.000 odkryjecie pewną ilość wariacji genetycznej w Afryce. 00:02:57.000 --> 00:03:00.000 A jeśli poszukacie poza Afryką, 00:03:00.000 --> 00:03:03.000 w rzeczywistości znajdziecie mniej różnorodności genetycznej. 00:03:03.000 --> 00:03:05.000 To jest oczywiście zaskakujące, 00:03:05.000 --> 00:03:08.000 bo w Afryce żyje sześć do ośmiu razy 00:03:08.000 --> 00:03:11.000 mniej ludzi niż poza nią. 00:03:11.000 --> 00:03:14.000 Mimo to ludzie w Afryce 00:03:14.000 --> 00:03:17.000 mają większą różnorodność genetyczną. NOTE Paragraph 00:03:17.000 --> 00:03:19.000 Ponadto, prawie wszystkie te warianty genetyczne, 00:03:19.000 --> 00:03:21.000 które widzimy poza Afryką 00:03:21.000 --> 00:03:23.000 mają blisko spokrewnione sekwencje DNA 00:03:23.000 --> 00:03:25.000 spotykane w Afryce. 00:03:25.000 --> 00:03:27.000 Ale jeśli poszukacie w Afryce, 00:03:27.000 --> 00:03:30.000 jest składnik wariancji genetycznej, 00:03:30.000 --> 00:03:33.000 który nie ma bliskich krewnych poza nią. 00:03:33.000 --> 00:03:36.000 Wyjaśniającym to modelem 00:03:36.000 --> 00:03:39.000 jest to, że część afrykańskiej odmiany, ale nie jej całość, 00:03:39.000 --> 00:03:43.000 wydostała się na zewnątrz i skolonizowała resztę świata. 00:03:43.000 --> 00:03:47.000 I wspólnie ze współczesnymi metodami, te różnice genetyczne 00:03:47.000 --> 00:03:49.000 doprowadziły do zrozumienia, 00:03:49.000 --> 00:03:51.000 że współcześni ludzie - 00:03:51.000 --> 00:03:54.000 ludzie nie do odróżnienia od ciebie lub mnie - 00:03:54.000 --> 00:03:57.000 ewoluowali w Afryce całkiem niedawno 00:03:57.000 --> 00:04:01.000 między 100 a 200 000 lat temu. 00:04:01.000 --> 00:04:05.000 A później, około 100 do 50 000 lat temu, 00:04:05.000 --> 00:04:07.000 opuścili Afrykę 00:04:07.000 --> 00:04:09.000 by skolonizować resztę świata. NOTE Paragraph 00:04:09.000 --> 00:04:11.000 Więc często lubię powtarzać, 00:04:11.000 --> 00:04:13.000 że z perspektywy genomicznej, 00:04:13.000 --> 00:04:15.000 wszyscy pochodzimy z Afryki. 00:04:15.000 --> 00:04:18.000 Albo żyjemy właśnie w Afryce, 00:04:18.000 --> 00:04:20.000 albo całkiem niedawno z niej wyemigrowaliśmy. 00:04:20.000 --> 00:04:22.000 Inną konsekwencją 00:04:22.000 --> 00:04:25.000 tego niedawnego początku współczesnych ludzi 00:04:25.000 --> 00:04:27.000 jest to, że genetyczne warianty 00:04:27.000 --> 00:04:29.000 są generalnie szeroko rozpowszechnione na świecie, 00:04:29.000 --> 00:04:31.000 w wielu miejscach, 00:04:31.000 --> 00:04:34.000 i różnią się one gradientowo, 00:04:34.000 --> 00:04:38.000 przynajmniej z perspektywy lotu ptaka. 00:04:38.000 --> 00:04:40.000 A ponieważ jest wiele wariantów genetycznych 00:04:40.000 --> 00:04:43.000 i mają one różne takie gradienty, 00:04:43.000 --> 00:04:46.000 oznacza to, że jeśli określimy sekwencję DNA - 00:04:46.000 --> 00:04:49.000 genom jednej osoby - 00:04:49.000 --> 00:04:51.000 możemy z dużą dokładnością oszacować 00:04:51.000 --> 00:04:53.000 skąd pochodzi ta osoba, 00:04:53.000 --> 00:04:55.000 o ile jej rodzice lub dziadkowie 00:04:55.000 --> 00:04:58.000 nie przemieszczali się zbyt wiele. NOTE Paragraph 00:04:58.000 --> 00:05:00.000 Ale czy to wówczas oznacza, 00:05:00.000 --> 00:05:02.000 jak sądzi wielu ludzi, 00:05:02.000 --> 00:05:05.000 że są duże różnice genetyczne między grupami ludzi - 00:05:05.000 --> 00:05:07.000 na przykład na różnych kontynentach? 00:05:07.000 --> 00:05:10.000 Możemy także zacząć zadawać to pytanie. 00:05:10.000 --> 00:05:13.000 Trwa na przykład projekt mający na celu 00:05:13.000 --> 00:05:15.000 zsekwencjonowanie tysiąca osób - 00:05:15.000 --> 00:05:18.000 ich genomów - z różnych części świata. 00:05:18.000 --> 00:05:21.000 Zsekwencjonowano 185 ludzi z Afryki, 00:05:21.000 --> 00:05:24.000 z dwóch populacji w Afryce. 00:05:24.000 --> 00:05:27.000 Zsekwencjonowano prawie tyle samo ludzi 00:05:27.000 --> 00:05:30.000 w Europie i Chinach. 00:05:30.000 --> 00:05:33.000 I możemy zacząć określać ile wariancji znajdujemy, 00:05:33.000 --> 00:05:36.000 jak wiele liter różni się 00:05:36.000 --> 00:05:39.000 w co najmniej jednej z tych indywidualnych sekwencji. 00:05:39.000 --> 00:05:43.000 A jest tego dużo: 38 milionów zmiennych pozycji. NOTE Paragraph 00:05:43.000 --> 00:05:46.000 Ale możemy zapytać: Czy są jakieś absolutne różnice 00:05:46.000 --> 00:05:48.000 między ludźmi z Afryki i spoza niej? 00:05:48.000 --> 00:05:50.000 Byłaby to być może największa różnica, 00:05:50.000 --> 00:05:52.000 jaką większość z nas sobie wyobraża. 00:05:52.000 --> 00:05:54.000 A przez różnicę absolutną 00:05:54.000 --> 00:05:56.000 rozumiem różnicę, 00:05:56.000 --> 00:05:59.000 gdzie ludzie w Afryce mają w pewnym miejscu - 00:05:59.000 --> 00:06:02.000 100% z nich - ma jedną literę, 00:06:02.000 --> 00:06:06.000 a wszyscy poza Afryką mają inną literę. 00:06:06.000 --> 00:06:09.000 A odpowiedź jest taka, że wśród tych milionów różnic 00:06:09.000 --> 00:06:12.000 nie ma ani jednej takiej pozycji. 00:06:14.000 --> 00:06:16.000 To może być zaskakujące. 00:06:16.000 --> 00:06:19.000 Może pojedyncza osoba została źle zaklasyfikowana. 00:06:19.000 --> 00:06:21.000 Więc możemy nieco rozluźnić kryterium 00:06:21.000 --> 00:06:23.000 i powiedzieć: Jak wiele pozycji znajdziemy, 00:06:23.000 --> 00:06:25.000 gdzie 95% ludzi w Afryce ma 00:06:25.000 --> 00:06:27.000 jeden wariant, 00:06:27.000 --> 00:06:29.000 95% inny wariant. 00:06:29.000 --> 00:06:31.000 I liczba takich miejsc to 12. NOTE Paragraph 00:06:31.000 --> 00:06:33.000 Więc to jest bardzo zaskakujące. 00:06:33.000 --> 00:06:35.000 To oznacza, że kiedy patrzymy na ludzi 00:06:35.000 --> 00:06:38.000 i widzimy osobę z Afryki 00:06:38.000 --> 00:06:41.000 i osobę z Europy lub Azji 00:06:41.000 --> 00:06:45.000 nie możemy, dla jednej pozycji w genomie ze 100% pewnością, 00:06:45.000 --> 00:06:47.000 przewidzieć co ta osoba będzie nosić. 00:06:47.000 --> 00:06:49.000 A tylko dla 12 pozycji 00:06:49.000 --> 00:06:53.000 możemy mieć nadzieję mieć rację w 95%. 00:06:53.000 --> 00:06:55.000 To może być zaskakujące, 00:06:55.000 --> 00:06:57.000 ponieważ, oczywiście, patrząc na tych ludzi 00:06:57.000 --> 00:07:01.000 dość łatwo możemy powiedzieć skąd pochodzą ich przodkowie. 00:07:01.000 --> 00:07:03.000 Więc co to teraz oznacza, 00:07:03.000 --> 00:07:05.000 to fakt, że te cechy, na które patrzymy 00:07:05.000 --> 00:07:07.000 i tak łatwo dostrzegamy - 00:07:07.000 --> 00:07:10.000 rysy twarzy, kolor skóry, struktura włosa - 00:07:10.000 --> 00:07:14.000 nie są determinowane przez pojedyncze geny, 00:07:14.000 --> 00:07:17.000 ale przez wiele wariantów genetycznych, 00:07:17.000 --> 00:07:19.000 które różnią się częstością występowania 00:07:19.000 --> 00:07:21.000 w różnych częściach świata. NOTE Paragraph 00:07:21.000 --> 00:07:24.000 Jeszcze jedna rzecz dotycząca tych cech, 00:07:24.000 --> 00:07:27.000 które tak łatwo u siebie obserwujemy, 00:07:27.000 --> 00:07:29.000 którą uważam za wartą rozważenia. 00:07:29.000 --> 00:07:32.000 Chodzi o to, że w bardzo dosłownym sensie, 00:07:32.000 --> 00:07:35.000 one naprawdę znajdują się na powierzchni naszego ciała. 00:07:35.000 --> 00:07:37.000 Są tym, co właśnie wymieniłem - 00:07:37.000 --> 00:07:40.000 rysy twarzy, struktura włosa, kolor skóry. 00:07:40.000 --> 00:07:42.000 Jest także wiele cech, 00:07:42.000 --> 00:07:44.000 które różnią się między kontynentami, 00:07:44.000 --> 00:07:48.000 które mają związek z tym, jak metabolizujemy jedzenie, 00:07:48.000 --> 00:07:50.000 lub są związane z tym, 00:07:50.000 --> 00:07:53.000 jak nasz układ odpornościowy radzi sobie z mikrobami, 00:07:53.000 --> 00:07:55.000 które chcą wniknąć do naszego ciała. 00:07:55.000 --> 00:07:57.000 Ale wszystko to są części naszego ciała, 00:07:57.000 --> 00:08:00.000 które bezpośrednio mają styczność ze środowiskiem. 00:08:00.000 --> 00:08:04.000 Jest to bezpośrednia konfrontacja. 00:08:04.000 --> 00:08:06.000 Łatwo sobie wyobrazić 00:08:06.000 --> 00:08:08.000 jak szczególnie te części naszego ciała 00:08:08.000 --> 00:08:11.000 szybko uległy wpływowi selekcji otoczenia 00:08:11.000 --> 00:08:13.000 i zmieniły częstotliwości występowania genów, 00:08:13.000 --> 00:08:15.000 które je determinują. 00:08:15.000 --> 00:08:18.000 Ale jeśli spojrzymy na inne części naszego ciała, 00:08:18.000 --> 00:08:20.000 gdzie nie wchodzimy z bezpośrednią interakcję z otoczeniem - 00:08:20.000 --> 00:08:23.000 nerki, wątroby, serca - 00:08:23.000 --> 00:08:25.000 nie można powiedzieć, 00:08:25.000 --> 00:08:27.000 patrząc tylko na te organy, 00:08:27.000 --> 00:08:30.000 z którego miejsca na świecie pochodzą. NOTE Paragraph 00:08:31.000 --> 00:08:33.000 Więc jest jeszcze jedna ciekawa sprawa, 00:08:33.000 --> 00:08:36.000 która z tego wynika. 00:08:36.000 --> 00:08:40.000 Ludzie mają niedawny wspólny początek w Afryce 00:08:40.000 --> 00:08:43.000 i że kiedy pojawili się ci ludzie, 00:08:43.000 --> 00:08:45.000 około 100 00 lat temu, 00:08:45.000 --> 00:08:47.000 nie byli sami na planecie. 00:08:47.000 --> 00:08:50.000 Były tam też inne formy ludzi. 00:08:50.000 --> 00:08:53.000 Najbardziej znani są prawdopodobnie neandertalczycy. 00:08:53.000 --> 00:08:55.000 Te krzepkie formy ludzi 00:08:55.000 --> 00:08:57.000 widoczne po lewej, 00:08:57.000 --> 00:09:01.000 w porównaniu ze szkieletem współczesnego człowieka po prawej, 00:09:01.000 --> 00:09:04.000 które istniały w Azji Zachodniej i Europie 00:09:04.000 --> 00:09:06.000 od kilku setek lub tysięcy lat. 00:09:06.000 --> 00:09:08.000 Więc interesującą kwestią jest, 00:09:08.000 --> 00:09:10.000 co się stało kiedy się spotkaliśmy? 00:09:10.000 --> 00:09:12.000 Co się stało z neandertalczykami? NOTE Paragraph 00:09:12.000 --> 00:09:14.000 I by zacząć odpowiadać na takie pytania, 00:09:14.000 --> 00:09:18.000 moja grupa badawcza - od przeszło 25 lat- 00:09:18.000 --> 00:09:20.000 pracuje nad metodami ekstrakcji DNA 00:09:20.000 --> 00:09:22.000 z pozostałości neandertalczyków 00:09:22.000 --> 00:09:24.000 i wymarłych zwierząt, 00:09:24.000 --> 00:09:27.000 które mają dziesiątki tysięcy lat. 00:09:27.000 --> 00:09:30.000 To wiąże się z wieloma kwestiami technicznymi, 00:09:30.000 --> 00:09:32.000 takimi jak wydobyć DNA, 00:09:32.000 --> 00:09:35.000 jak je przekształcić w formę, którą można sekwencjonować. 00:09:35.000 --> 00:09:37.000 Trzeba pracować bardzo ostrożnie, 00:09:37.000 --> 00:09:40.000 by uniknąć zanieczyszczenia próbek 00:09:40.000 --> 00:09:43.000 własnym DNA. 00:09:43.000 --> 00:09:46.000 A potem to, w połączeniu z tymi metodami, 00:09:46.000 --> 00:09:50.000 które pozwalają bardzo szybko sekwencjonować bardzo wiele cząsteczek DNA, 00:09:50.000 --> 00:09:52.000 pozwoliło nam w zeszłym roku 00:09:52.000 --> 00:09:55.000 pokazać pierwszą wersję genomu neandertalczyka. 00:09:55.000 --> 00:09:57.000 Więc teraz każdy z was 00:09:57.000 --> 00:09:59.000 może sprawdzić w Internecie genom neandertalczyka, 00:09:59.000 --> 00:10:02.000 a przynajmniej jego 55%, 00:10:02.000 --> 00:10:05.000 które byliśmy w stanie do tej pory odtworzyć. 00:10:05.000 --> 00:10:07.000 I możecie zacząć porównywać go do genomów 00:10:07.000 --> 00:10:10.000 współczesnych ludzi. NOTE Paragraph 00:10:10.000 --> 00:10:12.000 I pytaniem, 00:10:12.000 --> 00:10:14.000 które moglibyście chcieć zadać, 00:10:14.000 --> 00:10:16.000 jest co się stało, gdy się spotkaliśmy? 00:10:16.000 --> 00:10:18.000 Krzyżowaliśmy się czy nie? 00:10:18.000 --> 00:10:20.000 I sposobem zadania tego pytania 00:10:20.000 --> 00:10:23.000 jest przyjrzenie się neandertalczykom z Europy Południowej 00:10:23.000 --> 00:10:25.000 i porównanie ich do genomów 00:10:25.000 --> 00:10:27.000 współczesnych ludzi. 00:10:27.000 --> 00:10:29.000 A potem patrzymy 00:10:29.000 --> 00:10:31.000 na pary osób 00:10:31.000 --> 00:10:33.000 zaczynając od dwóch osób z Afryki, 00:10:33.000 --> 00:10:35.000 patrząc na dwa afrykańskie genomy, 00:10:35.000 --> 00:10:38.000 szukając miejsc, gdzie różnią się one od siebie 00:10:38.000 --> 00:10:41.000 i w każdym wypadku pytając: Jaki jest neandertalczyk? 00:10:41.000 --> 00:10:44.000 Czy pasuje on do jednej osoby z Afryki czy do drugiej? 00:10:44.000 --> 00:10:47.000 Oczekiwalibyśmy, że nie będzie różnicy, 00:10:47.000 --> 00:10:49.000 ponieważ neandertalczycy nigdy nie byli w Afryce. 00:10:49.000 --> 00:10:52.000 Powinni być tacy sami, nie ma powodów by byli bliżej 00:10:52.000 --> 00:10:55.000 jednej osoby z Afryki lub drugiej. 00:10:55.000 --> 00:10:57.000 I tak jest w rzeczywistości. 00:10:57.000 --> 00:10:59.000 Statystycznie rzecz ujmując, nie ma różnic 00:10:59.000 --> 00:11:03.000 w częstotliwości z jaką neandertalczycy pasują do jednego człowieka z Afryki lub drugiego. 00:11:03.000 --> 00:11:05.000 Ale jest inaczej, 00:11:05.000 --> 00:11:09.000 jeśli spojrzymy na osobę z Europy i Afryki. 00:11:09.000 --> 00:11:12.000 Wówczas, istotnie częściej, 00:11:12.000 --> 00:11:14.000 neandertalczyk pasuje do europejczyka 00:11:14.000 --> 00:11:16.000 niż afrykańczyka. 00:11:16.000 --> 00:11:19.000 To samo sprawdza się, kiedy patrzymy na Chińczyka 00:11:19.000 --> 00:11:21.000 w porównaniu z osobą z Afryki. 00:11:21.000 --> 00:11:25.000 Neandertalczyk będzie częściej pasował do Chińczyka. 00:11:25.000 --> 00:11:27.000 To także może być zaskakujące, 00:11:27.000 --> 00:11:29.000 ponieważ neandertalczyków nigdy nie było w Chinach. NOTE Paragraph 00:11:29.000 --> 00:11:33.000 Więc zaproponowaliśmy model, który to wyjaśnia: 00:11:33.000 --> 00:11:35.000 kiedy współcześni ludzie opuścili Afrykę, 00:11:35.000 --> 00:11:38.000 jakieś przeszło 100 000 lat temu, 00:11:38.000 --> 00:11:40.000 spotkali neandertalczyków. 00:11:40.000 --> 00:11:43.000 Prawdopodobnie stało się to po raz pierwszy na Bliskim Wschodzie, 00:11:43.000 --> 00:11:45.000 gdzie żyli neandertalczycy. 00:11:45.000 --> 00:11:47.000 Jeśli krzyżowali się tam, 00:11:47.000 --> 00:11:49.000 wówczas współcześni ludzie, 00:11:49.000 --> 00:11:51.000 którzy stali się przodkami 00:11:51.000 --> 00:11:53.000 wszystkich poza Afryką, 00:11:53.000 --> 00:11:56.000 zanieśli tą neandertalską część genomu 00:11:56.000 --> 00:11:58.000 reszcie świata. 00:11:58.000 --> 00:12:01.000 Więc dziś ludzie żyjący poza Afryką 00:12:01.000 --> 00:12:04.000 mają około 2,5% DNA 00:12:04.000 --> 00:12:06.000 od neandertalczyków. NOTE Paragraph 00:12:06.000 --> 00:12:09.000 Więc mając teraz w ręku 00:12:09.000 --> 00:12:11.000 neandertalski genom jako punkt odniesienia 00:12:11.000 --> 00:12:13.000 i dysponując technologiami 00:12:13.000 --> 00:12:15.000 obejrzenia antycznych szczątków 00:12:15.000 --> 00:12:17.000 i ekstrakcji DNA, 00:12:17.000 --> 00:12:21.000 możemy zacząć ich używać gdzie indziej na świecie. 00:12:21.000 --> 00:12:24.000 Pierwszym miejscem, w którym tego dokonaliśmy była Południowa Syberia 00:12:24.000 --> 00:12:26.000 w górach Ałtaj 00:12:26.000 --> 00:12:28.000 w miejscu o nazwie Denisova. 00:12:28.000 --> 00:12:30.000 W jaskini w tej górze, 00:12:30.000 --> 00:12:33.000 w 2008 roku archeologowie 00:12:33.000 --> 00:12:35.000 znaleźli mały kawałek kości. 00:12:35.000 --> 00:12:37.000 To jego kopia. 00:12:37.000 --> 00:12:41.000 Zdali sobie sprawę, że pochodzi on z ostatniego paliczka 00:12:41.000 --> 00:12:44.000 małego palca człowieka. 00:12:44.000 --> 00:12:46.000 I był on dostatecznie dobrze zachowany 00:12:46.000 --> 00:12:49.000 by określić DNA tego człowieka, 00:12:49.000 --> 00:12:51.000 właściwie nawet do większego stopnia 00:12:51.000 --> 00:12:53.000 niż u neandertalczyków 00:12:53.000 --> 00:12:55.000 i zaczęliśmy go odnosić do neandertalskiego genomu 00:12:55.000 --> 00:12:58.000 i dzisiejszych ludzi. 00:12:58.000 --> 00:13:00.000 I wykryliśmy, że ten człowiek 00:13:00.000 --> 00:13:03.000 ma wspólne pochodzenie swoich sekwencji DNA 00:13:03.000 --> 00:13:07.000 z neandertalczykami sprzed około 640 000 lat. 00:13:07.000 --> 00:13:10.000 A dalej wstecz, 800 000 lat temu 00:13:10.000 --> 00:13:12.000 jest wspólny początek 00:13:12.000 --> 00:13:14.000 z obecnymi ludźmi. NOTE Paragraph 00:13:14.000 --> 00:13:16.000 Więc ta osoba pochodzi z populacji, 00:13:16.000 --> 00:13:19.000 która ma wspólne pochodzenie z neandertalczykami, 00:13:19.000 --> 00:13:22.000 ale sięga ono dalej wstecz, a od tego momentu ma długą niezależną historię. 00:13:22.000 --> 00:13:24.000 Nazywamy tą grupę ludzi, 00:13:24.000 --> 00:13:26.000 którą wówczas opisaliśmy po raz pierwszy, 00:13:26.000 --> 00:13:28.000 od tego malutkiego kawałka kości, 00:13:28.000 --> 00:13:30.000 denisovianami, 00:13:30.000 --> 00:13:33.000 od nazwy miejsca gdzie po raz pierwszy ich opisano. 00:13:33.000 --> 00:13:36.000 Możemy zadać takie samo pytanie 00:13:36.000 --> 00:13:38.000 dotyczące denisovian jak i neandertalczyków: 00:13:38.000 --> 00:13:42.000 Czy krzyżowali się oni z przodkami obecnych ludzi? 00:13:42.000 --> 00:13:44.000 Jeśli zadamy takie pytanie 00:13:44.000 --> 00:13:46.000 i porównamy genom denisovian 00:13:46.000 --> 00:13:48.000 z ludźmi na świecie, 00:13:48.000 --> 00:13:50.000 zaskakująco nie znajdziemy 00:13:50.000 --> 00:13:52.000 żadnego DNA denisovian 00:13:52.000 --> 00:13:57.000 w ludziach żyjących teraz w okolicy Syberii. 00:13:57.000 --> 00:13:59.000 Ale odnajdujemy je w Papui Nowej Gwinei 00:13:59.000 --> 00:14:03.000 i innych wyspach Melanezji i na Pacyfiku. 00:14:03.000 --> 00:14:05.000 Więc to prawdopodobnie znaczy, 00:14:05.000 --> 00:14:08.000 że ci denisovianie występowali w przeszłości na znacznie większym obszarze, 00:14:08.000 --> 00:14:11.000 bo nie myślimy, że przodkowie melanezyjczyków 00:14:11.000 --> 00:14:13.000 kiedykolwiek byli na Syberii. NOTE Paragraph 00:14:13.000 --> 00:14:15.000 Więc z badania 00:14:15.000 --> 00:14:18.000 tych genomów wymarłych ludzi, 00:14:18.000 --> 00:14:21.000 zaczynamy sobie wyobrażać jak wyglądał świat, 00:14:21.000 --> 00:14:24.000 kiedy współcześni ludzie zaczęli opuszczać Afrykę. 00:14:24.000 --> 00:14:27.000 Na zachodzie byli neandertalczycy, 00:14:27.000 --> 00:14:29.000 na wschodzie denisovianie - 00:14:29.000 --> 00:14:31.000 może także inne formy ludzi, 00:14:31.000 --> 00:14:33.000 którzy jeszcze nie zostali opisani. 00:14:33.000 --> 00:14:36.000 Nie wiemy dokładnie gdzie przebiegały granice między tymi ludźmi, 00:14:36.000 --> 00:14:38.000 ale wiemy, że na Syberii Południowej 00:14:38.000 --> 00:14:40.000 byli zarówno neandertalczycy jak i denisovianie, 00:14:40.000 --> 00:14:43.000 przynajmniej przez jakiś czas w przeszłości. 00:14:43.000 --> 00:14:46.000 Potem współcześni ludzie pojawili się gdzieś w Afryce, 00:14:46.000 --> 00:14:49.000 wyszli z Afryki, prawdopodobnie na Bliski Wschód. 00:14:49.000 --> 00:14:52.000 Spotkali neandertalczyków, krzyżowali się z nimi, 00:14:52.000 --> 00:14:55.000 dalej rozprzestrzeniali się po świecie, 00:14:55.000 --> 00:14:58.000 a gdzieś w Azji południowo-wschodniej 00:14:58.000 --> 00:15:00.000 spotkali denisovian i krzyżowali się z nimi 00:15:00.000 --> 00:15:03.000 i dalej rozprzestrzeniali się na Pacyfik. 00:15:03.000 --> 00:15:06.000 A potem te wcześniejsze formy ludzi zanikły, 00:15:06.000 --> 00:15:09.000 ale trochę żyją dziś, 00:15:09.000 --> 00:15:11.000 w niektórych z nas - 00:15:11.000 --> 00:15:14.000 w tych ludziach poza Afryką, którzy mają 2,5% DNA 00:15:14.000 --> 00:15:16.000 nenandertalczyków. 00:15:16.000 --> 00:15:18.000 A ludzie w Melanezji 00:15:18.000 --> 00:15:21.000 mają w rzeczywistości dodatkowe około 5% 00:15:21.000 --> 00:15:24.000 od denisovian. NOTE Paragraph 00:15:24.000 --> 00:15:26.000 Czy to znaczy, że istnieje 00:15:26.000 --> 00:15:28.000 jakaś absolutna różnica 00:15:28.000 --> 00:15:31.000 między ludźmi poza Afryką i w Afryce 00:15:31.000 --> 00:15:33.000 polegająca na tym, że ludzie poza Afryką 00:15:33.000 --> 00:15:35.000 mają ten stary składnik genomu 00:15:35.000 --> 00:15:37.000 od tych wymarłych form ludzi, 00:15:37.000 --> 00:15:39.000 podczas gdy w Afryce nie? 00:15:39.000 --> 00:15:42.000 Cóż, nie sądzę by było to prawdą. 00:15:42.000 --> 00:15:44.000 Prawdopodobnie współcześni ludzie 00:15:44.000 --> 00:15:46.000 pojawili się gdzieś w Afryce. 00:15:46.000 --> 00:15:49.000 Rozprzestrzenili się także oczywiście po Afryce, 00:15:49.000 --> 00:15:52.000 a tam były starsze, wcześniejsze formy ludzi. 00:15:52.000 --> 00:15:54.000 I ponieważ krzyżowaliśmy się gdzie indziej, 00:15:54.000 --> 00:15:56.000 jestem całkiem pewien, że 00:15:56.000 --> 00:15:58.000 gdy może będziemy mieli genom 00:15:58.000 --> 00:16:00.000 także tych wcześniejszych form w Afryce, 00:16:00.000 --> 00:16:02.000 odkryjemy, że także się oni krzyżowali 00:16:02.000 --> 00:16:05.000 z wczesnymi współczesnymi ludźmi w Afryce. NOTE Paragraph 00:16:06.000 --> 00:16:08.000 Podsumowując, 00:16:08.000 --> 00:16:10.000 czego dowiedzieliśmy się ze studiowania genomów 00:16:10.000 --> 00:16:12.000 współczesnych 00:16:12.000 --> 00:16:14.000 i wymarłych ludzi? 00:16:14.000 --> 00:16:16.000 Dowiedzieliśmy się chyba wielu rzeczy, 00:16:16.000 --> 00:16:21.000 ale jedna, którą uważam za ważną 00:16:21.000 --> 00:16:24.000 jest taka, że zawsze się krzyżowaliśmy. 00:16:24.000 --> 00:16:26.000 Krzyżowaliśmy się z tymi wcześniejszymi formami ludzi, 00:16:26.000 --> 00:16:28.000 gdziekolwiek ich nie spotkaliśmy 00:16:28.000 --> 00:16:32.000 i krzyżowaliśmy się zawsze ze sobą. NOTE Paragraph 00:16:32.000 --> 00:16:34.000 Dziękuję za uwagę. NOTE Paragraph 00:16:34.000 --> 00:16:40.000 (Oklaski)