รู้มั้ย สิ่งที่ผมชอบที่สุดในการเป็นพ่อคน
คือได้มีโอกาสดูหนัง
ผมชอบที่จะดูหนังเรื่องโปรดกับลูกๆของผม
เมื่อลูกสาวผมอายุสี่ขวบ
เราได้ดูหนังเรื่อง "พ่อมดแห่งออซ" (The Wizard of Oz) ด้วยกัน
หนังเรื่องนี้ครอบงำจินตนาการของเธอถึงสี่เดือน
แน่นอนตัวละครโปรดของเธอคือ กลินดา
เธอใช้เป็นข้ออ้างในการใส่ชุดวิบวับ
และถือคฑาวิเศษ
ถ้าคุณดูหนังเรื่องนี้มากครั้งพอ
คุณจะเริ่มเห็นถึงความไม่ปกติ
ทุกวันนี้เราใช้ชีวิตและเลี้ยงดูอุ้มชูลูกหลานของเรา
อยู่ในโลกอุตสาหกรรมแห่งจินตนาการ ที่น่าตื่นเต้นของเด็กๆ
แต่ "พ่อมดแห่งออซ" แตกต่างออกไป
หนังเรื่องนี้ไม่ได้เริ่มสร้างกระแสนิยมแบบนั้น
คนเริ่มสนใจกระแสแบบนั้น 40 ปีหลังจากภาพยนตร์เรื่องนี้
ด้วยภาพยนตร์อีกเรื่องหนึ่ง
ที่มีมนุษย์โลหะ
และมนุษย์ขนรกรุงรัง
พยายามช่วยเด็กสาว ด้วยการปลอมตัวเป็นทหารยามของฝ่ายตรงข้าม
คุณรู้ใช่มั้ยว่าผมพูดถึงหนังเรื่องอะไร (เสียงหัวเราะ)
ครับ
ภาพยนตร์สองเรื่องนี้มีจุดที่แตกต่างกันอย่างมาก
ข้อแตกต่างกันอย่างมากระหว่าง "พ่อมดแห่งออซ"
และภาพยนตร์ที่เราดูกันอยู่ทุกวันนี้
อย่างแรกคือ มีความรุนแรงน้อยมาก ในภาพยนตร์เรื่อง "พ่อมดแห่งออซ"
พวกลิงไม่ค่อยก้าวร้าว ยังกับเป็นต้นแอปเปิ้ล
แต่ผมคิดว่าถ้ามีการสร้าง "พ่อมดแห่งออซ" ตอนนี้
พ่อมดก็คงจะพูดว่า "โดโรที เธอคือผู้กอบกู้ดินแดนแห่งออซ
ตามที่คำทำนายได้บอกไว้
เธอจงใช้รองเท้าวิเศษของเธอ
เอาชนะเหล่ากองทัพที่สร้างขึ้นด้วยคอมพิวเตอร์กราฟฟิค ของแม่มดผู้ชั่วร้าย"
แต่นั่นไม่ใช่สิ่งที่เกิดขึ้น
อีกสิ่งที่เป็นเอกลักษณ์เเกี่ยวกับ "พ่อมดแห่งออซ"
สำหรับผม คือ ตัวละคร
ที่เป็นฮีโร่ เก่งและฉลาด หรือแม้กระทั่งตัวละครที่เป็นตัวร้าย
ล้วนแต่เป็นผู้หญิง
ผมเริ่มสังเกตุเห็นจุดนี้
เมื่อผมให้ลูกสาวของผมดูหนังเรื่อง "สตาร์ วอร์ส" (Star Wars)
หลายปีหลังจากนั้น ทุกอย่างก็เริ่มเปลี่ยนไป
ตอนนั้นผมมีลูกชายด้วย
เขาเพิ่งจะอายุแค่ 3 ขวบ
เขาไม่ได้รับอนุญาตให้ร่วมดูหนังกับเรา เพราะเขายังเด็กเกินไป
แต่เขาเป็นลูกคนที่สอง
และเราก็เข้มงวดน้อยลง (เสียงหัวเราะ)
เขาเลยเดินเขาเห็นหนังที่เรากำลังดู
แล้วหนังเรื่องนี้ก็ฝังใจเขา
เหมือนที่แม่เป็ดทำกับลูกเป็ด
ผมไม่คิดว่าเขาเข้าใจว่าเกิดอะไรขึ้นในหนัง
แต่แน่นอนว่าเขาซึมซับมัน
ผมสงสัยว่าเขาซึมซับอะไรเข้าไป
เขาซึมซับเอาแนวคิดเรื่องความกล้าหาญ
ความอุตสาหะและความซื่อสัตย์รึเปล่า
หรือว่าเขาซึมซับเอาความจริงที่ว่า ลุค
เข้าร่วมกองทัพเพื่อล้มล้างรัฐบาล
หรือว่าเขาซึมซับเอาความจริงที่ว่า
ในจักรวาลมีแต่เด็กผู้ชายเท่านั้น
นอกจากคุณป้าเบรู และแน่นอน เจ้าหญิง
ที่ดูเจ๋งจริงๆ แต่ก็เป็นตัวละครที่รอท่าทีอ้อยอิ่งเกือบทั้งเรื่อง
เพื่อที่ว่านางจะได้มอบเหรียญรางวัลและขยิบตาให้กับฮีโร่
เพื่อเป็นการขอบคุณที่เขากอบกู้จักรวาล ด้วยพลังพิเศษ
ที่ติดตัวเขามาตั้งแต่เกิด
เปรียบเทียบหนังเรื่องนี้กับหนังเรื่อง "พ่อมดแห่งออซ" ในปี 1939
โดโรที ประสบชัยชนะในเรื่องของเธอได้อย่างไร
ด้วยการสร้างมิตรภาพกับทุกคน
และด้วยการเป็นผู้นำ
นั่นเป็นโลกในแบบที่ผม อยากให้ลูกๆของผมเติบโตขึ้น
โลกแห่งออซ ใช่ไหมครับ ไม่ใช่โลกที่ทุกคนสู้รบกัน
ซึ่งเป็นโลกที่เราทุกคนจำเป็นต้องอยู่
ทำไมถึงมีกองทัพมากมาย ผมเน้นว่ากองทัพ
อยู่ในภาพยนตร์ที่ให้ลูกหลานของเราดู
แต่มีถนนอิฐสีเหลืองอยู่น้อยนัก
มีงานเขียนมากมายเกี่ยวผลกระทบของ
ภาพยนตร์ที่มีความรุนแรงแบบเด็กผู้ชาย ที่มีผลต่อเด็กผู้หญิง
คุณควรจะอ่านงานเขียนพวกนั้น มันดีมากๆ
ผมไม่ค่อยได้อ่านเกี่ยวกับ การที่เด็กผู้ชายซึมซับเอาอารมณ์เหล่านั้น
แต่ผมเรียนรู้จากประสบการณ์ของผมว่า
เจ้าหญิงเลอาห์ไม่ได้ให้บทเรียน
ที่ผมสามารถนำไปใช้เป็นแนวทางชีวิตในโลกของผู้ใหญ่
ที่เป็นสหเพศได้ (เสียงหัวเราะ)
ผมคิดว่ามีช่วงฉากจูบแรก
ตอนที่เครดิตเริ่มเลื่อนขึ้นมาบนจอพอดี
เพราะนั่นคือตอนจบของเรื่อง ใช่ไหมครับ
การผจญภัยของฉันเสร็จสิ้นแล้ว และได้ผู้หญิงมาครอบครองแล้ว
ทำไมคุณถึงยังอยู่ตรงนั้น
ผมไม่รู้ว่าผมควรจะทำอย่างไร
ภาพยนตร์หลายเรื่องเน้นไปที่การเอาชนะเหล่าวายร้าย
และได้รับรางวัลตอบแทน และไม่มีพื้นที่ให้กับ
ความสัมพันธ์ต่างๆและการเดินทาง
ราวกับว่าถ้าคุณเป็นเด็กผู้ชาย
คุณคือสัตว์ป่าผู้เชื่องช้า
และถ้าคุณเป็นเด็กผู้หญิง คุณจะต้องอยู่ในชุดนักรบ
แต่มีหลายกรณียกเว้น
และผมจะแก้ต่างให้กับบรรดาเจ้าหญิงดิสนี ต่อหน้าพวกคุณ
แต่บรรดาเจ้าหญิงเหล่านี้ก็สื่อสารกับเด็กผู้ชาย
ที่จริงๆแล้วไม่ใช่กลุ่มเป้าหมาย ที่บรรดาเจ้าหญิงต้องการจะสื่อสารถึง
บรรดาเจ้าหญิงทำหน้าที่ได้อย่างยอดเยี่ยมในการสอนเด็กผู้หญิง
ถึงวิธีการต่อสู้กับสังคมที่ผู้ชายเป็นใหญ่
แต่ก็ไม่ได้สอนเด็กผู้ชาย
ถึงวิธีการต่อสู้กับสังคมที่ชายเป็นใหญ่
พวกเขาไม่มีแบบอย่าง
นอกจากนี้พวกเรายังมีผู้หญิงเยี่ยมยอดหลายคน
ที่เขียนเรื่องราวต่างๆให้กับลูกหลานของเรา
ซึ่งก็สมจริงและดูมีสีสัน เหมือนกับที่เฮอร์ไมโอนี่และแคทนิสเป็น
แต่ก็ยังเป็นหนังสงครามอยู่ดี
แน่นอน บริษัทภาพยนตร์ที่ประสบความสำเร็จตลอดกาล
ก็ผลิตภาพยนตร์คลาสสิกออกมาอย่างต่อเนื่อง
แต่ละเรื่องก็ล้วนแต่เกี่ยวกับ
การผจญภัยของเด็กชายหรือของชายหนุ่ม
หรือเกี่ยวกับสองสหายหนุ่ม หรือ พ่อกับลูก
หรือไม่ก็สองหนุ่มผู้ซึ่งช่วยกันเลี้ยงดูเด็กหญิงตัวเล็กๆ
จนกระทั่ง อย่างที่พวกคุณกำลังคิดอยู่ ปีนี้
บริษัทนี้สร้างหนังเรื่อง "เบรฟ นักรบสาวหัวใจมหากาฬ" (Brave)
ผมแนะนำให้คุณดูหนังเรื่องนี้นะครับ ตอนนี้ on demand แล้วครับ
คุณจำได้ไหมว่านักวิจารณ์หนัง พูดถึง "Brave" ว่าอย่างไร
"โถ ฉันไม่คิดเลยว่า Pixar จะสร้างหนังเจ้าหญิง"
มันเป็นหนังที่ดีมากนะครับ อย่าให้คำพูดนี้หยุดคุณไม่ให้ดูหนังเรื่องนี้
อย่างไรก็ตามหนังเกือบทุกเรื่องเหล่านี้ ก็ยังไม่ผ่านบททดสอบของ เบคดัล (Bechdel)
ผมไม่รู้ว่าคุณเคยได้ยินเรื่องนี้หรือไม่
คือมันยังไม่ไม่ได้รับความสนใจและยังไม่เป็นกระแส
แต่บางทีเราอาจจะเริ่มมันในวันนี้
เอลิสัน เบคดัล เป็นนักวาดการ์ตูน
ย้อนกลับไปเมื่อยุค 80 เธอบันทึกเสียงสนทนา
ระหว่างเธอกับเพื่อนของเธอ เกี่ยวกับการตัดสินภาพยนตร์ที่พวกเขาดู
ง่ายมากครับ แค่ถามคำถามสามข้อ
ในภาพยนตร์มีตัวละครมากกว่าหนึ่งตัว
ที่เป็นผู้หญิงและมีบทพูดหรือไม่
ครับ พยายามให้ผ่านเกณฑ์นี้
และตัวละครผู้หญิงเหล่านั้นพูดกันบ้างหรือไม่
และพวกหล่อนพูดถึงเรื่องอื่น
นอกจากเรื่องผู้ชายที่พวกหล่อนชอบหรือไม่ (เสียงหัวเราะ)
ครับ ขอบคุณ ครับ (เสียงปรบมือ)
ขอบคุณมากๆครับ
ผู้หญิงสองคนและพูดกันถึงเรื่องสัพเพเหระ
มีนะครับ ผมเคยเห็น
แต่ผมไม่ค่อยเห็นในภาพยนตร์
ที่พวกเรารู้จักและชื่นชอบ
ที่จริง อาทิตย์นี้ผมไปดู
ภาพยนตร์คุณภาพเยี่ยม เรื่อง "อาร์โก้ แผนฉกฟ้าแลบลวงสะท้านโลก" (Argo)
ครับ ม้ามืดรางวัลออสกา ทำผลงานยอดเยี่ยมในอันดับหนังทำเงิน
แสดงให้เห็นว่าภาพยนตร์ฮอลลีวูดคุณภาพเยี่ยม ควรจะเป็นอย่างไร
แต่หนังเรื่องนี้ไม่ผ่านเกณฑ์ของ เบคดัล เลย
และผมไม่คิดว่ามันควรจะผ่าน เพราะส่วนใหญ่ในเรื่อง
ผมไม่รู้ว่าคุณเห็นรึเปล่า แต่ส่วนใหญ่ในเรื่อง
เกิดขึ้นภายในสถานฑูตที่มีชายและหญิง
ซ่อนตัวอยู่ระหว่างวิกฤตการณ์จับตัวประกัน
เราห็นบางฉากที่ตัวละครชาย
มีบทสนทนาที่ลึกซึ้งและเร้าอารมณ์ระหว่างซ่อนตัวอยู่
และช่วงที่ยิ่งใหญ่ที่สุดของนักแสดงหญิงคือ
ช่วงที่หล่อนชะโงกหน้าออกมาตรงประตูแล้วพูดว่า "ที่รัก คุณจะมาเข้านอนหรือยัง"
นั่นคือภาพยนตร์ฮอลลีวูดครับ
เรามาดูจำนวนภาพยนตร์กันดีกว่า
ในปี 2011 ในจำนวนภาพยนตร์ 100 เรื่องที่เป็นที่นิยม
คุณคิดว่ามีสักกี่เรื่องที่มีตัวเอกที่เป็นผู้หญิง
11 เรื่องครับ ไม่เลวนะครับ
นับเป็นเปอร์เซ็นแล้วไม่เยอะเหมือนกับจำนวนผู้หญิง
ที่เราเลือกตั้งเข้าสภา ซึ่งก็ดีครับ
แต่มีตัวเลขที่มากกว่านี้ครับ
ซึ่งจะทำให้ ทุกคนในห้องนี้ผิดหวัง
เมื่อปีก่อน เดอะ นิวยอร์ค ไทม์ (The New York Times) เผยแพร่งาน
ที่รัฐบาลเป็นผู้ศึกษาวิจัย
นี่เป็นสิ่งที่งานดังกล่าวบอกครับ
หนึ่งในห้าของผู้หญิงในประเทศอเมริกา
กล่าวว่าพวกเขาเคยถูกล่วงละเมิดทางเพศ อย่างน้อยครั้งหนึ่งในชีวิต
ผมไม่คิดว่านั่นเป็นความผิดของสื่อบันเทิงที่เป็นที่นิยม
ผมไม่คิดว่าหนังสำหรับเด็กจะเกี่ยวข้องกับเรื่องแบบนั้น
และผมไม่คิดว่า
มิวสิควีดีโอหรือหนังโป๊จะเกี่ยวข้องโดยตรง
แต่บางอย่างไม่ถูกต้อง
และเมื่อผมได้ยินตัวเลขสถิตินี้
สิ่งหนึ่งที่ผมคิดถึงก็คือ
มีพวกชอบล่วงละเมิดทางเพศอยู่เป็นจำนวนมาก
พวกนั้นเป็นใคร พวกนั้นเรียนรู้อะไร
แล้วอะไรที่พวกนั้นไม่ได้เรียนรู้
พวกเขาซึมซับเอาเรื่องที่ว่า
งานของฮีโร่ชายคือการเอาชนะเหล่าวายร้ายด้วยความรุนแรง
และเก็บสะสมรางวัลซึ่งก็คือผู้หญิง
ผู้ซึ่งไม่มีเพื่อนและไม่พูดรึเปล่า
พวกเราซึมซับเอาเรื่องราวแบบนี้เข้าไปรีเปล่า
คุณรู้ไหม
ในฐานะพ่อแม่ที่มีอภิสิทธิ์
ในการเลี้ยงดูลูกสาว
เหมือนที่พวกคุณทุกคนกำลังทำอยู่
เราพบว่าโลกใบนี้และตัวเลขสถิตินี้ เป็นสิ่งที่น่าหวั่นวิตกมาก
และพวกเราต้องการที่จะเตรียมพร้อมลูกสาวของเรา
เรามีเครื่องมืออย่าง "พลังเด็กสาว"
และเราก็หวังว่าเครื่องมีนี้จะสามารถช่วยพวกเขาได้
แต่ผมก็ยังสงสัยว่าพลังเด็กสาว จะช่วยปกป้องพวกเขา
ในแบบจู่โจมหรือตั้งรับ
พวกเราสอนลูกชายของเราให้รักษา พลังเด็กชาย ใช่ไหมครับ
ผมคิดว่ารายชื่อภาพยนตร์บน Netflix
เป็นทางหนึ่งที่เราจะสามารถทำสิ่งที่สำคัญให้เกิดขึ้นได้
ที่สำคัญที่สุดผมพูดถึงคุณพ่อทั้งหลายที่อยู่ที่นี่
ผมคิดว่าเราควรจะสอนลูกชายของเรา
ถึงคำนิยามใหม่ของความเป็นชาย
คำนิยามของความเป็นชายเปลี่ยนไปแล้ว
คุณได้อ่านเกี่ยวกับวิธีที่เศรษฐกิจ
เปลี่ยนบทบาทของคนดูแลคนป่วยกับมนุษย์เงินเดือน
บทบาทเหล่านี้ทำลายคำนิยามดั้งเดิมไปหมด
ลูกชายของเราจึงต้องหาทาง
ที่จะปรับตัวเข้ากับความสัมพันธ์ใหม่ๆของสิ่งต่างๆ
และผมคิดว่าเราควรที่จะแสดงให้พวกเขาเห็น และเป็นแบบอย่างให้พวกเขา
ว่าชายอกสามศอก
คือคนที่เชื่อมั่นในพี่สาวหรือน้องสาวของเขา
เคารพพวกเขาและให้พวกเขาเป็นส่วนหนึ่งของทีม
และเผชิญหน้ากับพวกเด็กผู้ชายเกเร
ซึ่งเป็นพวกที่ชอบทำร้ายผู้หญิง
ผมคิดว่าหน้าที่ของเรา ในการจัดการรายชื่อหนังบน Netflix
คือการหาหนังที่ผ่านเกณฑ์ของ เบคดัล
ถ้าเราหาเจอ และหาเจอว่าฮีโร่หญิง
ในหนังเหล่านั้นเป็นใคร
ฮีโร่หญิงที่แสดงถึงความกล้าหาญ ฮีโร่หญิงที่นำผู้คนให้ร่วมมือกัน
และสะกิดลูกชายของเราใ ห้เห็นตัวเขาเหมือนฮีโร่หญิงเหล่านั้น
ให้พวกเขาพูดว่า "ผมอยากร่วมทีมกับพวกเขา"
เพราะว่าพวกเขาจะต้องเข้าร่วมทีมของฮีโร่หญิงเหล่านั้น
เมื่อผมถามลูกสาวของผมว่า ใครเป็นตัวละครที่เขาชื่นชอบในหนังเรื่อง "สตาร์ วอล"
คุณรู้ไหมว่าเธอตอบว่าอะไร
โอบีวัน
โอบีวัน เคโนบี และ กลินดา
ตัวละครสองตัวนี้มีอะไรที่เหมือนกันบ้าง
บางทีอาจจะไม่ใช่แค่ชุดวิบวับ
ผมคิดว่าตัวละครเหล่านี้เป็นพวกประสบการณ์สูง
ผมคิดว่าพวกเขาเป็นคนสองคนในหนัง
ที่รู้มากกว่าคนอื่นๆ
และพวกเขาชอบที่จะแบ่งปันความรู้ให้กับคนอื่น
เพื่อช่วยให้พวกเขาค้นพบศักยภาพของตนเอง
ตัวละครสองตัวนี้คือผู้นำ
ผมชอบภารกิจแบบนี้สำหรับลูกสาวของผม
และผมก็ชอบภารกิจแบบนี้สำหรับลูกชายของผม
ผมชอบภารกิจและการผจญภัยแบบนั้น
ผมอยากเห็นภารกิจที่บอกลูกชายผมว่า
"ออกไปต่อสู้เพียงลำพัง" น้อยลง
และภารกิจที่เขาเห็นว่า เขาต้องเข้าร่วมเป็นส่วนหนึ่งของทีมมากขึ้น
อาจเป็นทีมที่นำโดยผู้หญิง
เพื่อช่วยให้คนอื่นเปลี่ยนแปลงไปในทางที่ดีขึ้น
และเป็นคนที่ดีกว่าเดิม
เหมือนพ่อมดแห่งออส
ขอบคุณครับ