Ferguson, Missori'de bir polisin Michael Brown'u vurmasının ardından
polisin protestocular üzerindeki aşırı baskısı,
savaş alanları için geliştirilmiş ileri düzey
askeri silah ve ekipmanlarının,
yaygınlaşıp Amerika'nın en ufak şehirlerindeki polis
teşkilatlarına kadar girmeye başladığını vurguluyor.
Fark etmesi daha zor ama
aynı şey izleme cihazları için de geçerli.
Geçmişte asla mümkün olmamış bir şekilde
NSA stili kitlesel izleme, polis teşkilatlarına
her birimiz hakkında çok fazla hassas bilgiyi toplama imkan veriyor.
Konum bilgileri çok hassas olabilir.
Amerika'da araba kullanıyorsan,
bu senin terapiste gittiğini,
Adsız Alkoliklerin bir toplantısına katıldığını,
kiliseye gittiğini veya gitmediğini ortaya çıkarabilir.
Seninle ilgili olan bu bilgiler,
başkaları hakkındaki benzer bilgilerle birleştiğinde
devlet sivil vatandaşların birbirini nasıl
etkilediğiyle ilgili detaylı bir profil çıkarabilir.
Bu bilgilerin özel olması gerekirdi.
Modern teknoloji sağ olsun,
devlet kapalı kapılar ardında olanları gereğinden fazla biliyor.
Yerel polis teşkilatları da bu bilgilere dayanarak
senin kim olduğuna karar veriyor.
Kitlesel konum takibinin yapılabilmesi için gerekli
temel teknolojilerden birisi sözde-zararsız Otomatik Plaka Okuyucu.
Eğer bunlardan birini hiç görmediyseniz,
muhtemelen ne aradığınızı bilmediğinizdendir.
Her yerdeler.
Yollarda veya polis arabalarına tutturulmuş,
otomatik plaka okuyucular geçen her arabanın resmini çekip
plakalarını makinelerin okuyabileceği bir metin haline çeviriyorlar.
Böylece kanun kaçağı olabilecekler listesiyle karşılaştırılıp denetleniyor.
Dahası artan bir oranla yerel polis teşkilatları sadece
kanun kaçaklarının kayıtlarını tutmuyorlar.
Yanlarından geçen her plakayı kayıt edip
Amerikalıların nereye gittiğiyle ilgili
yığınla bilgiden meydana gelen bir koleksiyon oluşuyor.
Bunun olduğunu biliyor muydunuz?
Mike Katz-Lacabe yerel polise gidip kendi plakası için
tutulan kaydı sorduğunda
eline geçenler şunlardı:
Tarih, saat ve yer bilgisine ek olarak polisin elinde
nereye gittiği ve daha çok kimlerle birlikte olduğunu
gösteren fotoğraflar vardı.
Baştan ikinci fotoğraf Mike ve iki kızının kendi evinin önünde
arabaya binerken çekilmiş görüntüleri.
Devletin elinde Mike'ın günlük hayatıyla ilgili
yüzlerce böyle fotoğraf var.
Yani eğer Amerika'da araba kullanıyorsanız,
iddia ediyorum sizin de bunun gibi
günlük hayatınıza dair yüzlerce fotoğrafınıza sahipler.
Mike yanlış hiç bir şey yapmadı.
Neden devletin tüm bu bilgileri tutması sorun değil?
Bunun olma sebebi
veriyi saklamanın maliyetinin bu kadar düşmesi ve
polis teşkilatlarının kolaylıkla
belki bir gün lazım olur bahanesinin ardına sığınıyor olması.
Sorun sadece tek bir polis teşkilatının bu bilgileri toplaması
veya birçok polis teşkilatının bunu yapıyor olması da değil.
Federal Hükumet de aynı anda tüm bu bireysel bilgi yığınlarını,
Amerikalıların nereye gittiğini gösteren,
yüz milyonlarca kişinin ulaşabildiği,
dev bir veri tabanında bir araya getiriyor.
Bu veri tabanıyla yakından ilgilenen kurumların başında gelen
Federal Uyuşturucuyla Mücadele İdaresi'ne ait bu belge
bahsettiğim veritabanının varlığını ortaya çıkaran kanıtlardan biri.
New York şehrinde de polisin,
gidenleri tespit etmek için camilerin yanlarından geçen,
plaka okuyucularla donatılmış polis arabaları var.
Amerika'da bu teknolojinin kullanımları ve suistimali kısıtlanmıyor.
İngiltere'de polis teşkilatı 80 yaşındaki John Kat'i,
bir banka oturup katılımcıların eskizlerini çizdiği
düzinelerce yasal politik eyleme katıldıktan sonra
plaka takip listesine ekledi.
Günümüzde emniyet teşkilatlarının elindeki tek kitlesel izleme
teknolojisi plaka okuyucular değil.
baz istasyonu deposu olarak bilenen bir teknikle,
emniyet teşkilatı belirli bir zaman içinde bir veya daha fazla
baz istasyonu kullanan kişiyi ortaya çıkarabiliyor.
On binlerce hatta yüz binlerce
insanın bulunduğu yeri açığa çıkardığı bilinen bir teknik.
Bununla beraber StingRay adıyla bilinen bir cihazla
emniyet teşkilatları cep telefonlarının bulundukları yerleri
tanımlamak için insanların evlerinin içine
takip sinyalleri gönderebiliyorlar.
Eğer hangi evi hedeflemeleri gerektiğini bilmiyorlarsa
bu teknolojiyi bütün mahalle üzerinde kullandıkları da aşikar.
Ferguson'daki polis bile bu yüksek teknolojili askeri silah ve
ekipmanlara sahipse Amerika'daki tüm polis teşkilatları da
bu yüksek teknoloji gözetleme teçhizatına sahiptir.
Onu göremiyor olmanız
orada olmadığı anlamına gelmez.
Asıl soru bu konuda ne yapmamız gerektiği.
Bence bu vatandaşlık hakları için ciddi bir tehdit oluşturuyor.
Tarih gösteriyor ki ne zaman polis böylesi büyük çapta veriye sahip olur,
masum insanların her hareketini izlerse,
gittikçe suistimal edilecek; belki şantaj, belki politik avantaj,
belki de basitçe röntgencilik için.
Neyse ki bu konuda yapabileceğimiz şeyler var.
Öncelikle teknolojinin meşru kullanımlarına izin verirken,
polisin masum insanlar hakkına topladığı verileri
yok etmesini öngören bir yasa çıkartabilecek
belediye meclisleri polis teşkilatlarını yönetebilir.
Teşekkürler.
(Alkış)