[Script Info] Title: [Events] Format: Layer, Start, End, Style, Name, MarginL, MarginR, MarginV, Effect, Text Dialogue: 0,0:00:06.91,0:00:11.53,Default,,0000,0000,0000,,Jedna prosta witamina może zredukować\Nryzyko wystąpienia chorób serca. Dialogue: 0,0:00:11.53,0:00:15.52,Default,,0000,0000,0000,,Jedzenie czekolady\Nzmniejsza stres wśród studentów. Dialogue: 0,0:00:15.52,0:00:20.22,Default,,0000,0000,0000,,Nowy lek wydłuża życie pacjentów\Nz rzadką chorobą. Dialogue: 0,0:00:20.22,0:00:23.19,Default,,0000,0000,0000,,Takie nagłówki dotyczące zdrowia\Npublikuje się codziennie, Dialogue: 0,0:00:23.19,0:00:26.31,Default,,0000,0000,0000,,czasem zaprzeczają sobie nawzajem. Dialogue: 0,0:00:26.31,0:00:28.43,Default,,0000,0000,0000,,Może istnieć różnica między ogólnikowymi, Dialogue: 0,0:00:28.43,0:00:31.54,Default,,0000,0000,0000,,zwracającymi uwagę nagłówkami,\Na często dokładnymi, Dialogue: 0,0:00:31.54,0:00:34.98,Default,,0000,0000,0000,,powoli gromadzonymi wynikami badań,\Nna które się powołują. Dialogue: 0,0:00:34.98,0:00:39.36,Default,,0000,0000,0000,,Jak więc nie dać się zwieść\Nprzez chwytliwe nagłówki? Dialogue: 0,0:00:39.36,0:00:42.47,Default,,0000,0000,0000,,Najlepszym sposobem\Nna określenie wiarygodności nagłówka Dialogue: 0,0:00:42.47,0:00:45.81,Default,,0000,0000,0000,,jest spojrzenie na pierwotne badanie,\Ndo którego się odwołuje. Dialogue: 0,0:00:45.81,0:00:48.22,Default,,0000,0000,0000,,Stworzyliśmy hipotetyczny\Nscenariusz badawczy Dialogue: 0,0:00:48.22,0:00:50.51,Default,,0000,0000,0000,,dla każdego z tych trzech nagłówków. Dialogue: 0,0:00:50.51,0:00:53.36,Default,,0000,0000,0000,,Zobacz objaśnienie pierwszego przykładu, Dialogue: 0,0:00:53.36,0:00:56.45,Default,,0000,0000,0000,,następnie zatrzymaj film na nagłówku,\Naby odpowiedzieć na pytanie. Dialogue: 0,0:00:56.45,0:00:58.52,Default,,0000,0000,0000,,Scenariusze zostały uproszczone. Dialogue: 0,0:00:58.52,0:01:02.83,Default,,0000,0000,0000,,Prawdziwe badanie zawierałoby\Nwięcej czynników i uwzględnień, Dialogue: 0,0:01:02.83,0:01:04.84,Default,,0000,0000,0000,,ale na potrzeby tego ćwiczenia, Dialogue: 0,0:01:04.84,0:01:08.84,Default,,0000,0000,0000,,załóż, że podano\Nwszystkie potrzebne informacje. Dialogue: 0,0:01:11.05,0:01:14.10,Default,,0000,0000,0000,,Zacznijmy od rozważenia\Nefektów sercowo-naczyniowych Dialogue: 0,0:01:14.10,0:01:17.07,Default,,0000,0000,0000,,pewnej witaminy, Healthium. Dialogue: 0,0:01:17.07,0:01:19.87,Default,,0000,0000,0000,,Badanie wykazuje,\Nże uczestnicy przyjmujący Healthium Dialogue: 0,0:01:19.87,0:01:24.08,Default,,0000,0000,0000,,mieli wyższy poziom zdrowego cholesterolu\Nniż ci, którzy brali placebo. Dialogue: 0,0:01:24.08,0:01:28.04,Default,,0000,0000,0000,,Ich wyniki były podobne do tych u osób\Nz naturalnie wysokim poziomem Dialogue: 0,0:01:28.04,0:01:29.94,Default,,0000,0000,0000,,tego rodzaju cholesterolu. Dialogue: 0,0:01:29.94,0:01:33.33,Default,,0000,0000,0000,,Poprzednie badanie wykazało,\Nże ludzie z naturalnie wysokim poziomem Dialogue: 0,0:01:33.33,0:01:37.49,Default,,0000,0000,0000,,zdrowego cholesterolu,\Nrzadziej zapadają na choroby serca. Dialogue: 0,0:01:37.49,0:01:39.99,Default,,0000,0000,0000,,Co więc czyni ten nagłówek mylącym: Dialogue: 0,0:01:39.99,0:01:44.31,Default,,0000,0000,0000,,"Healthium zmniejsza ryzyko chorób serca." Dialogue: 0,0:01:44.31,0:01:48.79,Default,,0000,0000,0000,,Problem z tym nagłówkiem tkwi w tym,\Nże badanie nie sprawdzało właściwie, Dialogue: 0,0:01:48.79,0:01:51.56,Default,,0000,0000,0000,,czy Healthium zmniejsza\Nryzyko chorób serca. Dialogue: 0,0:01:51.56,0:01:53.65,Default,,0000,0000,0000,,Określiło ono jedynie wpływ Healthium Dialogue: 0,0:01:53.65,0:01:56.79,Default,,0000,0000,0000,,na poziomy konkretnego typu cholesterolu. Dialogue: 0,0:01:56.79,0:01:59.93,Default,,0000,0000,0000,,Fakt, że ludzie z naturalnie wyższym\Npoziomem tego cholesterolu Dialogue: 0,0:01:59.93,0:02:01.95,Default,,0000,0000,0000,,są mniej narażeni na ataki serca, Dialogue: 0,0:02:01.95,0:02:04.39,Default,,0000,0000,0000,,nie oznacza, że tak samo będzie u osób, Dialogue: 0,0:02:04.39,0:02:07.73,Default,,0000,0000,0000,,które podwyższają jego poziom\Nstosując Healthium. Dialogue: 0,0:02:07.73,0:02:10.14,Default,,0000,0000,0000,,Skoro uporaliście się już\Nz kwestią Healthium, Dialogue: 0,0:02:10.14,0:02:13.58,Default,,0000,0000,0000,,sprawdźcie się\Nw szczególnie ponętnej sprawie: Dialogue: 0,0:02:13.58,0:02:17.32,Default,,0000,0000,0000,,związkiem między\Njedzeniem czekolady a stresem. Dialogue: 0,0:02:17.32,0:02:20.28,Default,,0000,0000,0000,,To teoretyczne badanie\Nobejmuje dziesięciu studentów. Dialogue: 0,0:02:20.28,0:02:23.53,Default,,0000,0000,0000,,Połowa z nich zjada\Ndzienną dawkę czekolady, Dialogue: 0,0:02:23.53,0:02:25.14,Default,,0000,0000,0000,,a reszta nie. Dialogue: 0,0:02:25.14,0:02:28.69,Default,,0000,0000,0000,,Wszyscy chodzą do tej samej klasy,\Npodążają więc tym samym programem. Dialogue: 0,0:02:28.69,0:02:32.48,Default,,0000,0000,0000,,Pod koniec badania jedzący czekoladę\Nbyli mniej zestresowani Dialogue: 0,0:02:32.48,0:02:35.45,Default,,0000,0000,0000,,niż ich unikający czekolady koledzy. Dialogue: 0,0:02:35.45,0:02:37.30,Default,,0000,0000,0000,,Co jest nie tak z tym nagłówkiem: Dialogue: 0,0:02:37.30,0:02:41.37,Default,,0000,0000,0000,,"Jedzenie czekolady\Nzmniejsza stres wśród studentów". Dialogue: 0,0:02:43.41,0:02:48.64,Default,,0000,0000,0000,,Wniosek na temat wszystkich studentów\Nw oparciu o grupę 10 to naciągnięcie. Dialogue: 0,0:02:48.64,0:02:52.02,Default,,0000,0000,0000,,Ponieważ im mniej uczestników\Nbierze udział w dowolniej próbie, Dialogue: 0,0:02:52.02,0:02:54.88,Default,,0000,0000,0000,,tym mniej prawdopodobne,\Nże próba wiernie odwzoruje Dialogue: 0,0:02:54.88,0:02:57.93,Default,,0000,0000,0000,,populację docelową jako całość. Dialogue: 0,0:02:57.93,0:03:02.73,Default,,0000,0000,0000,,Na przykład, jeśli populacja studentów\Nto w połowie mężczyźni i kobiety, Dialogue: 0,0:03:02.73,0:03:04.78,Default,,0000,0000,0000,,szansa wybrania grupy 10 osób, Dialogue: 0,0:03:04.78,0:03:10.14,Default,,0000,0000,0000,,która składa się w 70% z mężczyzn\Ni w 30% z kobiet, wynosi około 12%. Dialogue: 0,0:03:10.14,0:03:15.69,Default,,0000,0000,0000,,W grupie 100 osób byłoby na to\Nmniej niż 0,0025% szans, Dialogue: 0,0:03:15.69,0:03:17.52,Default,,0000,0000,0000,,a w pośród 1000 ludzi, Dialogue: 0,0:03:17.52,0:03:22.80,Default,,0000,0000,0000,,prawdopodobieństwo\Njest mniejsze niż 6 x 10^-36. Dialogue: 0,0:03:22.80,0:03:25.14,Default,,0000,0000,0000,,Podobnie, przy mniejszej\Nilości uczestników, Dialogue: 0,0:03:25.14,0:03:29.34,Default,,0000,0000,0000,,wynik każdej osoby\Nbardziej wpływa na końcowy rezultat, Dialogue: 0,0:03:29.34,0:03:32.55,Default,,0000,0000,0000,,a przez to może zaburzyć\Nobraz tendencji w dużej skali. Dialogue: 0,0:03:32.55,0:03:37.49,Default,,0000,0000,0000,,Są też dobre powody, dla których naukowcy\Nprzeprowadzają mniejsze badania. Dialogue: 0,0:03:37.49,0:03:39.27,Default,,0000,0000,0000,,Zaczynając od małej grupy, Dialogue: 0,0:03:39.27,0:03:42.04,Default,,0000,0000,0000,,mogą ocenić, czy wyniki\Nsą na tyle obiecujące, Dialogue: 0,0:03:42.04,0:03:45.14,Default,,0000,0000,0000,,aby przeprowadzić bardziej kompleksowe,\Nale i kosztowne badania. Dialogue: 0,0:03:45.14,0:03:48.61,Default,,0000,0000,0000,,Niektóre badania wymagają\Nściśle określonych uczestników, Dialogue: 0,0:03:48.61,0:03:51.100,Default,,0000,0000,0000,,których znalezienie w dużej ilości\Nmoże okazać się niemożliwe. Dialogue: 0,0:03:51.100,0:03:54.33,Default,,0000,0000,0000,,Powtarzalność jest kluczem. Dialogue: 0,0:03:54.33,0:03:57.63,Default,,0000,0000,0000,,Jeśli artykuł wyciąga wniosek\Nw oparciu o jedno niewielkie badanie, Dialogue: 0,0:03:57.63,0:03:59.65,Default,,0000,0000,0000,,konkluzja może być podejrzana. Dialogue: 0,0:03:59.65,0:04:03.10,Default,,0000,0000,0000,,Lecz gdy bazuje ona na wielu badaniach,\Nktóre przynoszą podobne wyniki, Dialogue: 0,0:04:03.10,0:04:04.70,Default,,0000,0000,0000,,wniosek jest wiarygodniejszy. Dialogue: 0,0:04:04.70,0:04:06.92,Default,,0000,0000,0000,,Mamy jeszcze jedną zagadkę do rozwiązania. Dialogue: 0,0:04:06.92,0:04:11.90,Default,,0000,0000,0000,,Tym razem badanie testuje nowy lek\Nna rzadką, śmiertelną chorobę. Dialogue: 0,0:04:11.90,0:04:14.16,Default,,0000,0000,0000,,W grupie 2000 pacjentów ci, Dialogue: 0,0:04:14.16,0:04:17.64,Default,,0000,0000,0000,,którzy zaczęli przyjmować nowy lek\Nna zdiagnozowaną chorobę Dialogue: 0,0:04:17.64,0:04:21.05,Default,,0000,0000,0000,,żyją dłużej niż osoby biorące placebo. Dialogue: 0,0:04:21.05,0:04:23.64,Default,,0000,0000,0000,,W tym wypadku pytanie lekko się różni. Dialogue: 0,0:04:23.64,0:04:28.01,Default,,0000,0000,0000,,Jaką jedną rzecz chcielibyście wiedzieć\Nzanim zadecydujecie, czy nagłówek, Dialogue: 0,0:04:28.01,0:04:33.62,Default,,0000,0000,0000,,"Nowy lek wydłuża życie pacjentów\Nz rzadką chorobą", jest poparty faktami? Dialogue: 0,0:04:34.90,0:04:36.47,Default,,0000,0000,0000,,Zanim podejmiecie decyzję, Dialogue: 0,0:04:36.47,0:04:40.79,Default,,0000,0000,0000,,warto byłoby dowiedzieć się,\No ile lek przedłużył życie pacjentom. Dialogue: 0,0:04:40.79,0:04:43.16,Default,,0000,0000,0000,,Czasem wynik badania, Dialogue: 0,0:04:43.16,0:04:48.24,Default,,0000,0000,0000,,mimo że naukowo prawidłowy,\Nw rzeczywistości nic nie wnosi. Dialogue: 0,0:04:48.24,0:04:52.94,Default,,0000,0000,0000,,Na przykład, pewne badania kliniczne\Nleku na raka trzustki dowiodły, Dialogue: 0,0:04:52.94,0:04:57.35,Default,,0000,0000,0000,,że przewidywana długość życia pacjentów\Nzwiększy się o dziesięć dni. Dialogue: 0,0:04:57.35,0:05:00.36,Default,,0000,0000,0000,,Następnym razem, kiedy zobaczycie\Nzaskakujący medyczny nagłówek, Dialogue: 0,0:05:00.36,0:05:04.03,Default,,0000,0000,0000,,sprawdźcie zaplecze naukowe,\Nna jakie się on powołuje. Dialogue: 0,0:05:04.03,0:05:06.96,Default,,0000,0000,0000,,Nawet jeśli całe publikacje\Nnie są dostępne za darmo, Dialogue: 0,0:05:06.96,0:05:09.99,Default,,0000,0000,0000,,często możecie znaleźć podsumowania\Nprocesu eksperymentalnego Dialogue: 0,0:05:09.99,0:05:13.18,Default,,0000,0000,0000,,i rezultatów w bezpłatnych streszczeniach Dialogue: 0,0:05:13.18,0:05:16.36,Default,,0000,0000,0000,,lub nawet w treści artykułu. Dialogue: 0,0:05:16.36,0:05:19.67,Default,,0000,0000,0000,,To ekscytujące zobaczyć\Nbadania naukowe w wiadomościach, Dialogue: 0,0:05:19.67,0:05:23.40,Default,,0000,0000,0000,,ale ważne jest też\Nzrozumienie tego, co odkryły.