یک ویتامین ساده میتواند احتمال حمله قلبی در شما را کاهش دهد.
خوردن شکلات استرس را در دانشآموزان کاهش میدهد.
داروهای جدید طول عمر بیماران خاص را افزایش داده است.
هر روز چنین تیترهایی درباره سلامت و بهداشت منتشر میشوند،
که بعضی اوقات یکدیگر را نقض میکنند.
اینجا یک گسستگی، بین
تیترهای پر زرق و برق،
با نتایج تحقیقات پزشکی که پوشش میدهند، مشهود است.
چطور با این تیترهای جذاب، گمراه نشویم؟
بهترین روش برای ارزیابی اعتبار یک تیتر،
بررسی تحقیق اصلی است.
حال ما با یک دید فرضیه محور
هر کدام از این ۳ تیتر را بررسی میکنیم.
به توضیحات مثال اول توجه کنید؛ بعد
روی تیتر درنگ کنید تا به سوال پاسخ دهید.
تازه اینها مثالهای ساده است.
در یک تحقیق واقعی نه تنها عوامل زیادی داریم بلکه چگونگی باعث شدن آنها هم مهم است
اما صرف انجام این تمرین
فرض را بر این بگذاریم که همه اطلاعات مورد نیاز ارائه شده.
اجازه دهید از مثالی که مربوط به تاثیر یک ویتامین،
مثلا هلثیوم، بر روی سیستم قلبی عروقی بود، شروع کنیم.
تحقیق مدعی است که شرکتکنندگانی که هلثیوم را مصرف کردند
نسبت به افرادی که از دارونما استفاده کرده بودند، کلسترول خوب بالاتری داشتند.
میزان کلسترول در خون این افراد به سطح افرادی رسیده بود که
به طور طبیعی کلسترول خوب بالائی دارند.
و تحقیقات قبلی نشان داده است که افرادی که کلسترول خوب بالا دارند،
شانس کمتری در ابتلا به بیماریهای قلبی عروقی دارند.
چه چیزی این تیتر را گمراه کننده میکند:
"هلثیوم ابتلا به بیماری قلبی را کاهش میدهد."
مشکل اصلی این تیتر این است که؛ مقاله، هیچ تحقیقی در مورد
احتمال کاهش بیماریهای قلبی نکرده است.
بلکه فقط میزان تاثیر هلثیوم بر روی
یک نوع خاص از کلسترول اندازهگیری شده است.
با اینکه افرادی که به طور طبیعی میزان بالایی از این نوع کلسترول را
دارند، شانس کمتری برای سکته قلبی دارند
این بدان معنا نیست که حتما همین نتیجه برای افرادی که
این کلسترول خود را توسط هلثیوم تنظیم کرده اند، حاصل شود.
حالا که موضوع هلثیوم را موشکافی کردید،
بگذارید یک نگاهی هم به داستان پر رمز و راز
ارتباط بین خوردن شکلات و استرس بیندازیم.
در این تحقیق فرضیه محور از ۱۰ دانشآموز استفاده شده است.
نیمی از آنها به صورت روزانه شکلات مصرف نموده،
نیمی دیگر، پرهیز میکنند.
چون همکلاسی هستند، از یک برنامه کلاسی تبعیت میکنند.
در انتهای تحقیق، مصرف کنندگان شکلات، استرس کمتری را
نسبت به همکلاسیهایی که شکلات مصرف نکرده بودند، تجربه کردند.
کجای این تیتر ایراد دارد:
"خوردن شکلات باعث کاهش استرس در دانشآموزان میشود"
نتیجه تحقیق بر روی ۱۰ دانشاموز، به کل دانشاموزان تعمیم داده شده است.
هرچقدر تعداد نمونه در چنین تحقیقی کمتر باشد،
احتمال اینکه نمونههای مورد تحقیق،
بیانگر جامعه هدف نباشد افزایش مییابد.
به عنوان مثال، اگر به صورت کلی، نیمی از دانشاموزان دختر و نیمی پسر باشند،
شانس اینکه در یک نمونه ۱۰ نفری
۷۰ % پسر و ۳۰% دختر باشند حدود ۱۲% است.
در یک نمونه ۱۰۰ نفری، شانس کمتر از ۰.۰۲۵ %خواهد بود،
و برای یک نمونه ۱۰۰ نفری
کمتر از ۶ ضرب در ۱۰ به توان منفی ۳۶ است.
به عبارت دیگر، هرقدر تعداد شرکتکنندگان کمتر باشد
نتیجه حاصل از هر فرد تاثیر بیشتری بر نتایج کلی دارد__
و تصویر کلی را منحرف میکند.
با این حال، مطالعه بر روی نمونه کوچک، دارای فوایدی برای دانشمندان است.
با مطالعه بر روی نمونههای کوچک،
ارزیابی میکنند که آیا نتایج به اندازهی کافی امیدبخش هست
که تحقیقات جامعتری را انجام دهند یا خیر.
و بعضی از تحقیقات نیاز به شرکتکنندگان خیلی خاص دارد
که ممکن است به تعداد زیاد ناممکن باشد.
کلید تکرارپذیری است--
اگر یک مقاله از یک مطالعه کوچک یک نتیجهگیری کرده باشد،
نتیجه ممکن است مشکوک باشد--
اما اگر بر اساس مطالعات زیادی باشد که نتایج مشابه داشتهاند،
قابل اعتماتر است.
هنوز یک معمای دیگر داریم
در این سناریو، مطالعهای، داروی جدیدی برای یک بیماری نادر و مهلک آزمایش میکند.
در یک نمونه ۲,۰۰۰ نفری از بیماران،
کسی که پس از تشخیص، دارو را شروع میکند
بیشتر از کسی که مسکن مصرف میکند زنده میماند.
این دفعه، سوال کمی متفاوتتر است.
چه چیز دیگری دوست دارید قبل از تصمیمگیری درباره این تیتر بدانید،
"داروی جدید عمر بیماران بیماریهای نادر را طولانی میکند"،
قبل از این تصمیمگیری،
میخواهید بدانید دارو چقدر عمر بیماران را طولانی میکند.
گاهی اوقات، یک مطالعه میتواند نتایجی داشته باشد
که گرچه از نظر علمی معتبرند، اما با نتایج جهان واقعی ارتباطی ندارند.
مثلا، نتیجهی یک آزمایش بالینی واقعی برای داروی سرطان پانکراست
ده روز افزایش طول عمر است.
دفعه بعد که یک تیتر پزشکی عجیب دیدید،
نگاهی به دانشی که گزارش میدهد بیندازید.
حتی اگر همه صفحات رایگان در دسترس نباشند،
شما اغلب میتوانید خلاصههایی از آزمایش و نتایج
در چکیدههای رایگان در دسترس پیدا کنید،
یا حتی بدون متن یک مقاله خبری.
دیدن تحقیقات علمی که در خبرها پوشش داده میشوند جالب است،
و فهمیدن نتایج مطالعات مهم است.