Một nhóm các nhà khảo cổ học đã tìm thấy gần đây
những bộ hài cốt con người khoảng 15000 năm tuổi,
họ đã có một khám phá thú vị.
Răng của những người cổ đại này có nhiều lỗ hổng.
Những lỗ sâu răng này hình thành bởi cùng nguyên nhân gây ra sâu răng ngày nay:
những vi sinh vật bé nhỏ sống trong miệng của chúng ta
.Những vi sinh vật này ở cùng với ta từ khi ta sinh ra.
Chúng ta thừa hưởng chúng từ mẹ của mình từ khi chúng ta còn bé
Khi răng chúng ta mọc,
những vi sinh vật này bắt đầu tích tụ và hình thành những cộng đồng vi khuẩn.
Tuỳ vào loại thực phẩm ta ăn,
và đặc biệt là lượng đường tiêu thụ
một số loại vi khuẩn nhất định sẽ chiếm đa số và gây ra sâu răng.
Chế độ ăn nhiều đuờng tạo ra một sự gia tăng vi khuẩn
gọi là vi khuẩn Streptococci mutans trong miệng.
Giống như con người, những vi sinh vật này ưa chuộng đường,
và đường được sử dụng làm nền tảng và nguồn năng lượng.
Khi vi khuẩn tiêu thụ đường, chúng tạo ra sản phẩm phụ,
dưới dạng axít, như axit lactic.
Vi khuẩn Streptococci mutans có sức đề kháng đối với axit lactic
nhưng không may là răng chúng ta thì không.
Mỗi chiếc răng con người được bao phủ bởi một lớp men bảo vệ chắc chắn
nhưng men răng không thể chống lại sự tấn công của axit.
Điều này làm thoái hoá lớp bảo vệ, và làm mất dần lượng canxi.
Dần dần, axit ăn mòn tạo ra con đường
giúp vi khuẩn tấn công vào lớp thứ hai của răng, gọi là ngà răng.
Bởi vì mạch máu và dây thần kinh được chứa đựng ở sâu trong răng
nên ở bước này, sâu răng không gây đau đớn.
Nhưng nếu sự hư hại lan ra quá lớp ngà răng,
vi khuẩn sẽ tiếp tục tiến sâu vào trong răng
gây ra đau đớn khi các dây thần kinh bị lộ ra.
Nếu không được chữa, toàn bộ răng sẽ bị ảnh hưởng
và cần được nhổ bỏ.
Tất cả là vì những vi khuẩn thích đường.
Lượng đường trong thức ăn càng cao,
răng chúng ta càng gặp nhiều nguy hiểm.
Tuy nhiên những người tiền sử không tiêu thụ nhiều thức ăn có đường
vậy điều gì gây ra sâu răng cho họ?
Trong chế độ ăn nhiều thịt, lẽ ra chúng ta ít có nguy cơ bị sâu răng
bởi vì thịt thăn chứa rất ít đường
nhưng đó không phải là tất cả những gì tổ tiên ta ăn.
Người tiền sử có thể cũng đã ăn rễ cây, hạt, và ngũ cốc,
những thứ chứa nhiều cacbon-hydrat.
Khi gặp các enzyme trong nước bọt,
cacbon-hydrate được chuyển thể thành các loại đường đơn giản,
chúng có thể trở thành thức ăn cho các vi khuẩn trong miệng.
Vậy nên dù cho người cổ đại ăn ít đường hơn chúng ta,
răng của họ cũng tiếp xúc với đường.
Điều đó không có nghĩa là họ không có khả năng chữa sâu răng.
Các hài cốt cổ đại cho thấy khoảng 14000 năm trước,
con người đã dùng vật cứng để loại đi các phần răng hỏng.
Người cổ đại còn tạo ra những cái khoan thô sơ
để làm phẳng những lỗ gồ ghề còn sót lại,
và dùng sáp ong để bịt lỗ sâu, như những gì ta làm ngày nay.
Ngày nay, chúng ta có các phương pháp và công cụ phức tạp hơn,
Đây là điều may mắn bởi vì chúng ta cũng có nhiều
nguy cơ sâu răng hơn với các thức ăn nhiều đường.
Sau cuộc Cách mạng công nghiệp, tỉ lệ sâu răng ở người tăng cao
bởi vì chúng ta có nhiều công nghệ tiên tiến
làm cho đường trở nên rẻ và tiện lợi hơn.
Hiện nay, một con số đáng kinh ngạc là 92% người Mỹ bị sâu răng
Một số người còn dễ bị sâu răng hơn bởi vì gen di truyền
gây ra nhiều điểm yếu ví dụ như men răng mềm hơn,
nhưng đa số, sâu răng là do ăn quá nhiều đường.
Tuy nhiên, chúng ta đã tìm ra cách để giảm sâu răng
bên cạnh việc giảm lượng đường và tinh bột.
Trong nhiều loại kem đánh răng và nhiều nguồn nước,
ta sử dụng một lượng nhỏ flouride.
Nó giúp làm răng khoẻ mạnh và đẩy mạnh sự phát triển của men thuỷ tinh
giúp xây dựng cơ chế chống lại axit.
Khi sâu răng phát triển, ta sử dụng vật liệu trám răng
để lấp đầy những nơi bị ảnh hưởng, và ngăn chúng trở nên tệ hơn
Cách tốt nhất để chống sâu răng là giảm lượng đường tiêu thụ
và thực hành vệ sinh răng miệng sạch sẽ
để loại bỏ vi khuẩn và nguồn thức ăn của chúng.
Việc này bao gồm thường xuyên đánh răng,
dùng chỉ nha khoa, và tránh những thực phẩm
nhiều đường, nhiều tinh bột, và dễ dính vào răng.
Dần dần, số lượng vi khuẩn thích ngọt trong miệng bạn sẽ giảm xuống.
Không như người tiền sử của nhiều năm về trước,
ngày nay chúng ta có kiến thức cần thiết để ngăn chặn sâu răng.
Ta chỉ cần phải sử dụng nó thôi.