موضوع امروز من یادگیری است.
و در آن حال و هوا، می خواهم یک سؤال اصلی از همۀ شما بپرسم.
حاضرید؟
یادگیری چه موقع آغاز می شود؟
حال که به این سؤال فکر می کنید،
ممکنه به اولین روزمهد کودک یا پیش دبستانی بیندیشید،
اولین باری که بچه ها با معلم در یک کلاس هستند.
یا شاید مرحلۀ نوپایی به ذهنتون برسه
وقتی بچه ها راه رفتن، حرف زدن و قاشق دست گرفتن را یاد می گیرند.
شاید شما با " جنبش صفر تا سه " برخورد داشته اید
که بر این تاکید دارد مهمترین سالهای یادگیری ، اولین سالهای زندگی است.
و بنابراین پاسخ شما بر سؤال من این خواهد بود:
یادگیری در هنگام تولد آغاز می شود.
خوب من امروز ایده ای را برای شما عنوان می کنم
که شاید حیرت آور و حتی غیر ممکن به نظر بیاید،
اما ایده ای است که روان شناسی و زیست شناسی آنرا حمایت می کنند.
و آن این است که برخی از مهمترین چیزهایی که یاد میگیریم، قبل از بدنیا آمدن ما روی می دهد،
هنگامیکه هنوز در رحم مادر هستیم.
من در حال حاضر یک گزارشکر علمی هستم.
من کتاب و مقاله برای مجلات می نویسم.
و یک مادر نیز هستم.
و در کتابی که نوشته و نام آنرا " Origins " ( سرچشمه) گذاشتم، آن دو نقش در کنار یکدیگر برای من قرار گرفتند.
" Origins " گزارشی است از اولین مراحل یک رشتۀ مهیج جدید به نام ریشه های جنینی.
ریشه های جنینی، یک شاخۀ علمی است که تنها حدود دو دهه است که بوجود آمده،
و بر اساس این تئوری است که
سلامتی و تندرستی ما در طول زندگی اساسا" تحت تأثیر نُه ماهی است که در داخل رحم سپری می کنیم.
حال این تئوری بیش از یک علاقۀ روشنفکرانه برای من بود.
زمانیکه برای کتابم تحقیق می کردم، خودم هم حامله بودم.
و یکی از شگفت انگیز ترین شناختی که من از این کار گرفتم این است که
همۀ ما دربارۀ دنیا، حتی قبل از ورودمان به آن ، یاد می گیریم.
وقتی برای اولین بار کودکانمان را در آغوش می گیریم،
ممکن است تصور کنیم که آنها لوحه های تمیزی هستند که هنوز زندگی علامت و نشانی روی آنها نگذاشته،
اما در حقیقت آنها توسط ما و دنیای بخصوصی که در آن زندگی می کنیم، شکل گرفته اند.
دانشمندان چیزهای شگفت آوری در مورد یادگیری جنین زمانیکه هنوز در رحم است، کشف می کنند،
که من امروز برخی از آنها را برای شما عنوان می کنم.
اول از همه،
آنها صدای مادرشان را یاد می گیرند.
از آنجائیکه صداهای دنیای بیرون باید از بافتهای شکمی مادر و مایع آمنیوتیک که جنین را احاطه کرده، عبور کنند،
صداهایی که جنین از آغاز ماه چهارم بارداری می شنود، آهسته و نامفهوم است.
یک محقق می گوید
که آن صداها احتمالا" خیلی شبیه صدای معلم " چارلی براون" در کارتون " بادام هندی ها" است.
اما صدای خودِ زن حامله،
درون بدن خودش منعکس شده و خیلی راحت تر به جنین می رسد.
و از آنجائیکه جنین همیشه با اوست، صدای او را از همه بیشتر می شنود.
هنگامیکه نوزاد به دنیا می آید، صدای او را تشخیص داده
و شنیدن آنرا به هر صدای دیگری ترجیح می دهد.
چطور ما اینرا می فهمیم؟
نوزادان تازه متولد شده، کار چندانی نمی توانند بکنند،
اما عمل مکیدن را بنحو عالی انجام می دهند.
محققان از این حقیقت استفاده کرده
و دو نوک پستان پلاستیکی درست کردند،
بدین صورت که اگر نوزاد یکی از آنها را مک می زد، صدای ضبط شده مادرش را از طریق گوشی می شنید،
و اگر دیگری را مک می زد، صدای ضبط شدۀ یک زن غریبه را می شنید.
نوزادان به سرعت اولی را ترجیح داده و انتخاب می کردند.
دانشمندان از این حقیقت نیز استفاده کردند،
اینکه سرعت مکیدن نوزادان وقتی چیزی توجهشان را جلب کنه ، آهسته تر شده
اینکه سرعت مکیدن نوزادان وقتی چیزی توجهشان را جلب کنه، آهسته تر شده
و وقتی کسل میشن، تند تر مک می زنن.
این راهی بود که دانشمندان به این حقیقت پی بردن،
وقتی زنانی در دوران بارداری ، قسمتی از کتاب دکتر "زوس" ، "The Cat in the Hat" ( گربه در کلاه) را بطور دائم و بلند می خوانن،
نوزادانشان آن قسمت را وقتی خارج از رحم می شنوند، تشخیص می دهند.
تجربۀ مورد علاقۀ من در این زمینه اونی است که نشون می ده
نوزادانٍ مادرانی که در دوران بارداری ، یک سریال تلویزیونی خاص را هر روز میبینند،
بعد از به دنیا آمدنشان، آهنگِ آن سریال را می شناسند.
بدین ترتیب جنین حتی دربارۀ زبان خاصی که در دنیایی که بعدا" او وارد آن می شود، تکلم می شود، را یاد می گیرد.
تحقیقی که سال گذشته چاپ شد، بیان داشت که،
نوزادان از لحظۀ تولدشان، با لحن زبان مادرشان گریه می کنن.
نوزادان فرانسوی با نُت فزاینده ای گریه می کنن
در حالیکه نوزادان آلمانی با نت رو به پایین گریه می کنن،
اینکار تقلیدی از آوای ملودی آن زبانها است .
حال چرا این نوع یادگیری جنینی قابل استفاده است؟
شاید در کمک به بقای نوزاد، شکل گرفته است.
نوزاد از لحظۀ تولدش،
از همه بیشتر به صدای کسی که یقینا" از همه بیشتر دوستش دارد، پاسخ می دهد--
مادرش.
حتی باعث می شه که صدای گریه اش شبیه زبان مادرش بشه،
که همین باعث عزیز تر شدنش نزد مادرشه،
و سرآغازی است برای امرمهم یادگیری چگونگی درک و تکلم زبان مادریش.
اما جنین در رحم، تنها صداها را یاد نمی گیره.
بلکه طعم ها و بو ها را نیز یاد می گیره.
تا هفت ماهگی بارداری،
غدد چشایی جنین کاملا" رشد یافته،
و گیرنده های بویایی او که باعث می شن بوی را بفهمه ، کار می کنن.
طعم های غذایی که زن باردار می خوره، راه خود را به سوی مایع آمنیوتیک پیدا کرده،
که آن دائما" توسط جنین بلعیده می شود.
به نظر می یاد نوزادان بعد از تولد، آن طعمها را به یاد داشته و ترجیح میدن.
در یک آزمایش، از گروهی زنان باردار خواسته شد که مقدار زیادی آب هویج در سه ماهۀ سوم بارداری بنوشند،
در حالیکه گروه دیگر فقط آب نوشیدند.
شش ماه بعد، به نوزادان هر دو گروه ، غذای نشاسته ای مخلوط با آب هویج داده شد،
و حالات صورت آنها هنگام خوردن آن ، مشاهده شد.
بچه های مادرانی که آب هویج خورده بودند،
غذای نشاسته ای با طعم هویج را بیشتر خوردند،
و از ظاهرشان معلوم بود که از آن بیشتر لذت می برند.
نوع فرانسوی این آزمایش در شهر "دیژان" در فرانسه انجام شد
که در آن محققان به این موضوع پی بردند
که مادرانی که در دوران بارداری غذا و نوشیدنی با طعم رازیانه و شیرین بیان مصرف می کردند
نوزادانشان هم در روز اول تولد و هم بعدا"، در چهار روزگی،
نوزادانشان ، هم در روز اول تولد و هم بعدا"، در چهار روزگی،
تمایل بیشتری نسبت به طعم رازیانه داشتند.
نوزادانی که مادرانشان در طول بارداری، رازیانه نخورده بودند،
عکس العملی نشان دادند که ترجمۀ آن کم وبیش " اَه " است .
این بدان معنی است
که جنین بطور مؤثری توسط مادرش در مورد غذای خوب و سالم آموزش می بیند.
جنین همچنین دربارۀ فرهنگ خاصی که بعدا" به آن می پیوندد، آموزش داده می شود
از طریق غذا، که یکی از قدرتمند ترین نماد یک فرهنگ است.
آنها با طعم ها و ادویه های مخصوص آشپزی فرهنگشان ، حتی قبل از تولد، آشنا می شوند.
حال کاشف بعمل می آید که جنین ها درسهای بزرگتری را یاد می گیرند.
اما قبل از اینکه به آن بپردازم،
می خواهم مطلبی را بگویم که شاید برایتان جالب باشه.
مفهموم یادگیری جنینی شاید تلاش برای پربار کردن جنین را به یادتان بیاورد
مثل پخش موزیک "موتزارت" از طریق قرار دادن گوشی روی شکم زن حامله.
اما در حقیقت، پروسۀ نُه ماهۀ شکل گیری که در رحم در جریان است،
بسیار غریزی تر و چشمگیر تر از آن است.
بیشتر آنچه یک زن حامله در زندگی روزمره اش با آن در ارتباط است--
هوایی که تنفس می کند،
غذا و نوشیدنی که مصرف می کند،
مواد شیمیایی که با آن در تماس است،
حتی احساساتی که درک می کند--
به نوعی با جنین او سهیم می شود.
آنها مخلوطی از تأثیراتی را شکل می دهند
که به اندازۀ خودِ زن ، شخصی و منحصر به فرد است .
جنین این هدیه ها را با بدن خود در هم آمیخته و آنها را جزئی از گوشت و خون خود می کند.
و اغلب کار دیگری انجام میدهد.
با این بخششهای مادرانه بعنوان یکسری اطلاعات برخورد می کند،
بعنوان چیزی که مایلم آنرا کارت پستالهای بیولوژیکی از دنیای بیرون بنامم.
بدین ترتیب آنچه جنین در رحم یاد می گیرد، قطعۀ "فلوت سحرآمیز" موتزارت نیست،
بلکه پاسخ به پرسشهایی است که برای بقایش، به مراتب حیاتی تر است.
آیا در دنیای وفور قدم خواهد گذاشت یا در دنیای کمبود؟
آیا در حفاظت و امان خواهد بود، یا دائما" با خطر و تهدید مواجه است؟
ایا زندگی طولانی و پر ثمری خواهد داشت یا زندگی کوتاه و پر شتابی؟
رژیم غذایی زن حامله و علی الخصوص میزان استرس او
نشانه های مهمی در شرایط حکمفرما بوجود می آورند
مثل انگشتی که در باد نگه داشته می شود.
نتیجۀ پیچ و تاب خوردن مغز جنین و دیگر اندامهای او،
قسمتی است که به ما انسانها، انعطاف پذیری زیاد می دهد،
توانایی رشد و شکوفا شدن در محیط های بسیار متفاوت،
از روستا تا شهر، و از توندرا تا صحرا را می دهد.
در خاتمه ، می خواهم دو داستان برایتان بگویم
دربارۀ اینکه چگونه مادران درمورد جهان به فرزندانشان آموزش می دهند، حتی قبل از اینکه آنها متولد شوند.
در پائیز سال 1944،
تاریکترین روزهای جنگ جهانی دوم،
نیروهای آلمانی ، قسمت غربی هلند را محاصره کرده و تمام محموله های غذایی را باز گرداندند.
بدنبال آغاز محاصرۀ نازی ها، یکی از سخت ترین زمستانهای دهۀ آنزمان پدید آمد--
آنقدر سرد که آب داخل کانالها کاملا" یخ می زد.
خیلی زود غذا کمیاب شد،
بیشتر هلندیها فقط با 500 کالری در روز زندگی می کردند--
یک چهارم آنچه قبل از جنگ می خوردند.
همانطور که هفته های محرومیت به ماهها کشیده می شد،
برخی مردم به خوردن پیاز گل لاله روی آوردند.
تا شروع ماه می،
ذخیرۀ غذایی کشور که با دقت جیره بندی شده بود، کاملا" به پایان رسید.
کابوس گرسنگی مردم پدیدار شد.
و سپس در پنجم ماه می ، 1945،
وقتی هلند توسط نیروهای متحد آزاد شد، محاصره بطور ناگهانی پایان یافت.
" زمستان گرسنگی" که بدین نام شهرت یافت،
حدود ده هزار انسان را کشت و هزاران تن دیگر را ضعیف کرد.
اما جمعیت دیگری نیز بود که تحت تأثیر قرار گرفت --
چهل هزار جنین که در هنگام محاصره درون رحم بودند.
برخی از اثرات سوء تغذیه در دوران بارداری، بسرعت نمایان شد
به شکل میزان بالاتری از تولد نوزادان مرده، ناقص، کم وزن و مرگ و میر نوزادان.
اما خیلی های دیگر تا سالهای زیادی کشف نشدند.
ده ها سال بعد از " زمستان گرسنگی" ، محققان ثابت کردند که
افرادی که مادرانشان در زمان محاصره باردار بودند،
نسبت به افرادی که تحت شرایط عادی دوران جنینی را سپری کردند،
بیشتردچار چاقی مفرط، دیابت، و بیماریهای قلبی در دوران زندگی می شوند.
به نظر می رسد که تجربۀ گرسنگی پیش از تولد در این افراد
بدن آنها را به هزاران شکل مختلف تغییر داده است.
آنها فشار خون بالاتر، پروفیل های ضعیف تر کلسترول،
و تحمل قند خون کاهش یافته ای که پیش درآمد دیابت است ، دارند.
چرا سوء تغذیه در رحم ، بعدها منجر به بیماری می شود؟
یک علت اینه که جنین بهترین استفاده را از بدترین شرایط می کند.
وقتی غذا کم است، آنها هدایت مواد مغذی به سمت اندامهای دیگر مثل قلب و جگر را تغییر داده
و به سمت اندام بسیار مهم که همان مغز می باشد سوق می دهند.
اینکار جنین را برای مدت کوتاه زنده نگه می دارد،
ولی عوارض آن در مراحل بعدی زندگی نمایان می شود،
و آن وقتی است که آن اندامهایی که قبلا" از مواد مغذی محروم بودند، در برابر بیماریها آسیب پذیر تر می شوند.
ولی این همۀ آن چیزی نیست که اتفاق می افتد.
اینطور به نظر می یاد که جنین در محیط داخل رحم مشغول الگو برداری بوده
و فیزیولوژی خود را بر اساس آن طراحی می کنه.
آنها خود را برای مواجه شدن با دنیایی که آنطرف رحم وجود دارد آماده می کنند.
جنین ، متابولیسم بدن و فرایندهای فیزیولوژیکی دیگر خود را در جهت تدارک محیطی که در انتظارش است ، تطبیق می دهد.
و آنچه مادر می خورد، زیر بنای پیش بینی جنین است.
غذاهایی که یک زن حامله مصرف می کند، یک جور داستان را می سازد،
قصۀ جذاب وفور نعمت یا واقعۀ وحشتناک محرومیت.
این داستان اطلاعاتی را به همراه دارد که جنین با استفاده از آن، سیستم بدنش را تنظیم می کند--
نوعی تطبیق برای غلبه بر شرایطی که بقای جنین را در آینده تسریع می کند.
در مواجهه با منابع بشدت محدود،
یک کودک ریز اندام با انرژی مورد نیاز تقلیل یافته،
در حقیقت، شانس بیشتری به رسیدن به بزرگسالی دارد.
مشکل اصلی وقتی است که
زنان باردار به نوعی راویان غیر قابل اعتمادی می شوند،
بدین شکل که جنین طوری راهنمایی می شود که در انتظار دنیای کمبود باشه
و در عوض وارد دنیایی می شوند که وفور نعمت است.
این چیزی است که برای بچه های هلندی " زمستان گرسنگی" رخ داد.
و نتیجۀ آن، میزان بالاتر چاقی مفرط، دیابت و امراض قلبی آنهاست.
بدنهایی که آماده بودند تا با کمترین کالری سازگار باشند،
خود را غرق در کالری بیش از حد که مربوط به رژیم غذایی دوران پس از جنگ بود، یافتند.
دنیایی که در مدت زمان داخل رحم در مورد آن آموخته بودند، با دنیایی که به آن وارد شدند، تفاوت داشت.
در اینجا داستان دیگری می گویم.
در ساعت 8:46 صبح روز 11 سپتامبر ، 2001،
دهها هزار نفر در اطراف مرکز تجارت جهانی نیویورک بودند--
مسافران از قطارها سرازیر می شدند،
پیش خدمتان میزها را برای هجوم مشتریان صبحگاهی می چیدند،
دلالها، تلفن بازیهای خود را در Wall Street شروع کرده بودند.
1700 از این افراد، زنان باردار بودند.
وقتی هواپیما ها به برجها اصابت کرده و آنها فرو ریختند،
خیلی از این زنان، همان وحشتی را تجربه کردند که بر بازماندگان آن فاجعه وارد شد --
آشفتگی و تشویش بی نهایت،
ابرهای مواج حاوی غبارها وآثار سمی ناشناخته،
ترس همراه با تپش قلب برای زنده ماندن.
حدود یکسال پس از فاجعه 11/9 ،
محققان گروهی از زنان که در زمان حمله به مرکز تجارت جهانی باردار بودند را مورد آزمایش قرار دادند.
آن زنان بدنبال آن مصیبت، دچار سندرم استرس بعد از فاجعه ، یا PTSD بودند،
و محققان، نشانی از آسیب پذیری نسبت به PTSD ، را در نوزادان آنها یافتند
پیامدی که اغلب در کودکانی بروز داده می شود
که مادرانشان تجربۀ یک فاجعه را در طول سه ماهۀ سوم بارداری خود داشته اند.
به عبارتی دیگر، مادرانی با سندرم استرس بعد از فاجعه،
یک نوع آسیب پذیری به آن شرایط را به کودکان خود، زمانیکه هنوز در رحم هستند، انتقال داده بودند.
حال اینرا در نظر بگیرید:
به نظر می رسه که سیندرم استرس بعد از فاجعه، عکس العملی است به استرس بسیار شدید ،
که رنج و عذاب بیش از حد بزرگی را برای قربانیانش بوجود می آورد.
اما راه تفکر دیگری دربارۀ PTSD وجود دارد.
آنچه به نظر ما آسیب شناسی است، ممکن است در حقیقت سازگاری مناسبی در برخی پیشامدها باشد.
نشانه های مخصوص PTSD در یک محیط خاص خطرناک،
مثل آگاهی بیش از حد از محیط اطراف فرد، و عکس العمل سریع به خطر،
می تواند زندگی فرد را نجات دهد.
شانس انتقال PTSD در دوران پیش از تولد و مفهوم انطباقی آن، هنوز فرضی است،
اما من آنرا دردناک می دانم.
این بدان معنی است که مادران، حتی قبل از تولد فرزندانشان،
آنها را نسبت به دنیای بی در و پیکر بیرون آگاه می کنند و به آنها می گویند که مواظب باشند.
بزارید واضح تر بگم،
تحقیق ریشه های جنینی، به منظور محکوم کردن مادران برای آنچه در دوران بارداریشان اتفاق افتاده نیست.
بلکه درباره کشف بهترین راه برای ترغیب سلامت و تندرستی در نسل بعدی است.
تمرکز روی آنچه جنین در طول نُه ماه در رحم ، یاد می گیرد، می بایست جزئی از آن تلاش مهم باشد.
تمرکز روی آنچه جنین در طول نه ماه در رحم ، یاد می گیرد، می بایست جزئی از آن تلاش مهم باشد.
یادگیری ، یکی از اساسی ترین فعالیتهای زندگی است،
و آن خیلی زودتر از آنچه ما تصور می کنیم ، آغاز می شود.
سپاسگزارم.
( تشویق حاضرین)