Mỗi mùa hè gia đình tôi đều đi du lịch xuyên thế giới,
vượt 3000 dặm
để đến Ấn Độ - đất nước đa dạng văn hóa.
Ấn Độ luôn nổi tiếng với độ ẩm và cái nóng cháy bỏng của nó.
Với tôi, cứu cánh duy nhất khỏi cái nóng là uống thật nhiều nước.
Khi ở Ấn Độ,
bố mẹ tôi luôn nhắc rằng chỉ được uống nước đã đun sôi hoặc đóng chai,
Bởi vì khác với ở Mỹ
tôi chỉ cần mở một vòi nước bất kỳ là có nước sạch uống được,
thì ở Ấn Độ, nước thường bị nhiễm bẩn.
Vậy nên bố mẹ tôi muốn đảm bảo rằng
Nước chúng tôi uống là an toàn.
Tuy nhiên, tôi sớm nhận ra rằng
không phải ai cũng may mắn
được hưởng nước sạch như chúng tôi.
Trên những con phố đông đúc của Ấn Độ trước cửa nhà ông bà tôi,
tôi đã thấy mọi người xếp hàng dài
dưới ánh nắng gay gắt
đổ đầy nước từ một cái vòi vào xô.
Tôi thậm chí còn nhìn thấy những đứa trẻ
bằng tuổi tôi
đổ đầy những chai nhựa
bằng nước bẩn từ rãnh bên đường.
Nhìn những đứa trẻ đó
phải uống thứ nước
mà tôi còn không dám chạm vào vì quá bẩn
đã thay đổi thế giới quan của tôi.
Khó lòng chấp nhận sự bất công này
khiến tôi khao khát muốn tìm 1 giải pháp
cho vấn đề nước sạch trên thế giới.
Tôi muốn biết tại sao bọn trẻ đó thiếu nước,
một thành phần thiết yếu của cuộc sống.
Và tôi đã biết rằng chúng ta đang đối diện
Với khủng hoảng nước toàn cầu.
Có một sự thật bất ngờ rằng,
nước chiếm 75% diện tích trái đất
Nhưng chỉ có 2,5% trong số đó là nước ngọt
và ít hơn 1% nguồn cung nước ngọt của Trái Đất
là có sẵn cho con người sử dụng
Dân số tăng trưởng,
cùng sự phát triển công nghiệp và kinh tế,
khiến nhu cầu nước sạch của chúng ta gia tăng,
trong khi nguồn cung nhanh chóng cạn kiệt.
Theo Tổ chức Y tế Thế giới,
660 triệu người khắp thế giới
không thể tiếp cận nguồn nước sạch.
Đây là một nguyên nhân gây tử vong hàng đầu
cho trẻ dưới 5 tuổi ở các nước đang phát triển,
và UNICEF ước tính có khoảng 3000 trẻ
chết mỗi ngày bởi các bệnh liên quan đến nước.
Vậy nên sau khi trở về nhà vào mùa hè năm tôi lên lớp 8,
tôi quyết định kết hợp ước vọng
giải quyết cuộc khủng hoảng nước toàn cầu
với đam mê khoa học của mình.
Và tôi cho rằng điều nên làm nhất
chính là biến gara nhà tôi thành một phòng thí nghiệm.
(Tiếng cười)
Thật ra, lúc đầu tôi định biến phòng bếp thành phòng thí nghiệm,
nhưng bố mẹ tôi không chịu và đá tôi ra ngoài.
Tôi có đọc rất nhiều bài viết về những nghiên cứu liên quan đến nước,
và học được rằng hiện nay tại các quốc gia đang phát triển,
Có phương pháp bằng năng lượng mặt trời
hay SODIS, được dùng để xử lý nước.
Trong SODIS, các chai nhựa trong chứa nước bị nhiễm khuẩn
được phơi nắng từ 6 đến 8 giờ.
Tia bức xạ UV có trong ánh nắng
sẽ phá hủy cấu trúc ADN của vi sinh vật gây bệnh
và khử trùng nước.
Mặc dù SODIS rất dễ áp dụng và tiết kiệm năng lượng
vì nó chỉ sử dụng năng lượng mặt trời,
nó rất chậm,
có thể mất tới 2 ngày nếu trời nhiều mây.
Nên để đẩy nhanh quá trình SODIS,
một phương pháp mới gọi là quang xúc tác
gần đây được đưa vào sử dụng.
Vậy 'quang xúc tác' chính xác là gì?
Cùng phân tích nào:
'quang'nghĩa là từ mặt trời
và 'xúc tác' là một chất dùng để đẩy nhanh phản ứng.
Vậy điều mà phương pháp này làm
chỉ là đẩy nhanh quá trình khử trùng bằng năng lượng mặt trời.
Khi ánh nắng tiếp xúc một chất xúc tác quang hóa
như là TiO2, hay còn gọi titanium điôxít,
sẽ tạo ra các gốc oxy tự do,
như supeoxit, hydro peoxit và hydroxyl.
Các gốc tự do này
có khả năng loại bỏ vi khuẩn và các chất hữu cơ
và rất nhiều chất gây ô nhiễm trong nước uống.
Nhưng không may thay, có vài nhược điểm
trong cách SODIS quang xúc tác hiện nay được thực hiện.
Cách họ làm là bọc các chai nhựa trong
với một lớp chất quang xúc tác.
Nhưng các chất quang xúc tác như titanium đioxit
được sử dụng rộng rãi trong kem chống nắng
để chắn các tia UV.
Nên khi các chất này được bọc bên trong chai nhựa,
chúng cũng chặn lại một số tia UV
và làm giảm hiệu quả của quá trình.
Đồng thời, vỏ bọc từ chất quang xúc tác
cũng không dính chặt vào thành chai lắm,
nên một phần sẽ hòa vào nước và con người sẽ uống phải.
Cho dù chất TiO2 là vô hại,
thì cách này sẽ không hiệu quả nếu bạn uống chất xúc tác
vì bạn cần bổ sung nó
sau vài lần sử dụng.
Vậy nên mục tiêu của tôi là vượt qua nhược điểm
của các phương pháp lọc nước hiện thời
và tạo ra một phương pháp lọc nước
an toàn, bền vững, không tốn kém, và thân thiện với môi trường.
Thứ ban đầu tôi tạo cho hội chợ khoa học lớp 8
giờ phát triển thành hỗn hợp chất quang xúc tác để lọc nước.
Hỗn hợp này gồm titanium đioxit và xi măng
và có thể định hình thành một số hình dáng khác nhau
nên rất linh hoạt khi sử dụng.
Ví dụ, bạn có thể tạo thành một cây gậy
để đặt vào trong chai nước dùng cho cá nhân
hay tạo một bộ lọc xốp để lọc nước cho cả gia đình.
Bạn thậm chí có thể bọc bên trong một thùng nước
để lọc một lượng nước lớn
cho nhiều người sử dụng trong thời gian dài.
Quá trình tạo ra hỗn hợp này
không hề dễ dàng.
Bạn biết đấy, tôi không được tiếp cận một phòng thí nghiệm tối tân.
Tôi mới chỉ 14 tuổi khi bắt tay làm việc,
nhưng tôi đã không cho phép tuổi tác ngăn cản tôi
theo đuổi đam mê nghiên cứu khoa học
và tìm ra giải pháp cho khủng hoảng nước toàn cầu.
Nước không chỉ là một loại dung môi.
Nước là một quyền của con người.
Và chính bởi vì vậy,
tôi đã làm việc cho dự án hội chợ khoa học này từ năm 2012
để mang nó từ phòng thí nghiệm vào thế giới thực.
Và mùa hè này, tôi đã thành lập Catalyst for World Water,
một doanh nghiệp xã hội nhằm thúc đẩy các giải pháp cho khủng hoảng nước.
(Vỗ tay)
Một giọt nước không làm nên điều gì,
nhưng nếu nhiều giọt chung tay,
chúng có thể duy trì sự sống trên hành tinh này.
theo nguyên lí nhiều giọt nước gộp vào mới thành đại dương,
tôi tin rằng chúng ta cũng cần chung tay
để giải quyết vấn đề toàn cầu này.
Xin cảm ơn.
(Vỗ tay)
Xin cảm ơn.
(Vỗ tay)