Men sxemalar haqida topgan eng ajoyib narsalardan biri bu
elektron tizim san'at turi bo'lishi mumkinligidir, masalan, menda ijodiy g'oya bo'lsa, sxemalar bilan amalga oshirishim mumkin.
Shunday qilib, agar sizda g'oyalar bo'lsa, ularni hayotga yetkazish uchun texnologiyadan foydalanishingiz mumkin.
Kompyuterning har qanday kirishi yoki chiqishi aslida elektr signallarini yoqish yoki o'chirish
yoki bir va nol bilan ifodalanishi
mumkin bo'lgan axborot turidir.
Kiritilgan ma'lumotni qayta ishlash va aks ettiriladigan ma'lumotlarni yaratish uchun,
kompyuter kirish signallarini o'zgartirishi va birlashtirishi kerak.
Buning uchun kompyuter mikrosxemalarga birlashtirilgan millionlab kichik elektron komponentlardan foydalanadi.
Keling, sxemalar birlik va nollarda ko'rsatilgan ma'lumotlarni qanday o'zgartirishi va qayta ishlashi mumkinligini batafsil ko'rib chiqamiz.
Bu juda oddiy sxema.
U elektr signalini yoqadi yoki o'chiradi hamda aylantiradi.
Shunday qilib, agar siz bergan signal 1 bo'lsa, sxema sizga 0 qaytaradi,
agar siz sxemaga 0 bersangiz, u sizga 1 ni qaytaradi.
Kirish signali chiqish signali bilan bir xil emas, shuning uchun biz ushbu sxemani "inkor" deb nomlaymiz.
Keyinchalik murakkab sxemalar bir nechta signallarni qabul qilishi va ularni birlashtirib, sizga boshqacha natija berishi mumkin.
Ushbu misolda sxema ikkita elektr signalini oladi, endi ularning har biri 1 yoki 0 bo'lishi mumkin.
Agar kiruvchi signallarning birortasi 0 bo'lsa, unda natija ham 0 ga teng bo'ladi.
Agar birinchi signal ham, ikkinchi signal ham 1 bo'lsa,
ushbu sxema sizga faqat 1 beradi, shuning uchun biz sxemani "va" deb nomlaymiz.
Oddiy mantiqiy hisob-kitoblarni amalga oshiradigan bunday kichik sxemalar ko'p.
Ushbu sxemalarni bir-biriga bog'lab, biz yanada murakkab hisob-kitoblarni amalga oshiradigan yanada murakkab sxemalarni yaratishimiz mumkin.
Masalan, "qo'shuvchi" deb nomlangan hamda 2 ta bitni qo'shadigan sxemani yaratishingiz mumkin.
Ushbu sxema har biri 1 yoki 0 qiymatiga ega bo'lgan 2 ta alohida bitni oladi va yig'indini hisoblash uchun ularni birlashtiradi.
Yig'indi 0 + 0 = 0,
0 + 1 = 1 yoki 1 + 1 = 2 bo'lishi mumkin.
Sizga ikkita chiqish simlari kerak, chunki yig'indini ko'rsatish uchun ikkita ikkitomonlama raqam bo'lishi mumkin.
Agar sizda ikkita bit ma'lumot qo'shadigan bitta qo'shimchangiz bo'lsa,
juda ko'p sonlarni qo'shish uchun ushbu qo'shimchalarning bir nechta sxemasini yonma-yon ulashingiz mumkin.
Masalan, mana 8-bitli qo'shuvchi 25 va 50 raqamlarini qanday qo'shgani kabi.
Har bir raqam 8 bit bilan ifodalanadi, natijada sxemaga 16 xil elektr signallari kiradi.
8-bitli qo'shimchalar sxemasi ichida summani hisoblab chiqadigan ko'plab kichik qo'shimchalar mavjud.
Turli xil elektr zanjirlari olib tashlash yoki ko'paytirish kabi boshqa oddiy hisob-kitoblarni amalga oshirishi mumkin.
Darhaqiqat, sizning kompyuteringiz amalga oshiradigan barcha amallar juda ko'p oddiy va sodda axborotni qayta ishlash operatsiyalaridir.
Kompyuter tomonidan amalga oshiriladigan har qanday operatsiya shunchalik soddaki, uni odam bajarishi mumkin,
ammo kompyuterlar ichidagi ushbu sxemalar juda juda tez bajaradi.
Bir vaqtlar bu sxemalar katta va noqulay edi
va 8-bitli sxemalar muzlatgichdek katta bo'lishi mumkin edi hamda oddiy hisoblashni bajarish uchun bir necha daqiqa vaqt ketardi.
Hozirgi kunda kompyuter sxemalari mikroskopik hajmga ega va juda tez.
Nima uchun kichik kompyuterlar ham tez?
Chunki elektron kichikroq bo'lsa, elektr signali bosib o'tadigan masofa ham kichik bo'ladi.
Elektr energiyasi yorug'lik tezligida harakat qiladi, shuning uchun zamonaviy sxemalar soniyada milliardlab hisob-kitoblarni amalga oshirishi mumkin.
Shunday qilib, xoh o'yin o'ynasangiz, xoh videoni yozsangiz yoki kosmosni o'rgansangiz,
texnologiya bilan qila oladigan har qanday narsa axborotni juda tez qayta ishlashni talab qiladi.
Ushbu murakkablikning ostida faqat ikkilik signallarni yoqadigan bir nechta kichik sxemalar yashiringan,
veb-saytlarda, videolar, musiqa va o'yinlarda ham.
Ushbu sxemalar kasalliklarni aniqlash va davolash uchun DNKni aniqlashda yordam beradi.
Xo'sh, bu barcha sxemalar bilan nima qilishni xohlardingiz?